Kiến thức - HS trình bày được những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ các chất dinh dưỡng.. - Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng từ ruột non đến các
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8
Bài 29: HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN
I/ MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS trình bày được những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ các
chất dinh dưỡng
- Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng từ ruột non đến các cơ quan, tế bào
- Vai trò của gan trên con đường vận chuyển các chất dinh dưõng
- Vai trò của ruột già trong quá trình tiêu hoá của cơ thể
2 Kỹ năng
Rèn kỹ năng:
- Thu thập kiến thức từ tranh, hình, thông tin
- Khái quát hoá, tư duy tổng hợp
- Hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức vệ sinh ăn uống chống tác hại cho hệ tiêu hoá.
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC
Chuẩn bị của GV
- Tranh phóng to hình 29.1, 29.2, 29.3 SGK
- Tư liệu về vai trò của gan trong hấp thu chất dinh dưỡng
- Bảng 29 SGK
Chuẩn bị của HS
- Xem bài trước theo hướng dẫn của GV
- Kẻ bảng 29 vào vở bài tập
III/ PHƯƠNG PHÁP
Một số phương pháp chủ yếu: Trực quan, đàm thoại, vấn đáp gợi mỡ, thảo luận nhóm…
IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
Trang 21 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu cấu tạo của ruột non ?
? Hoạt động tiêu hoá chủ yếu ở ruột non là gì ?
? Những loại chất nào trong thức ăn còn cần được tiêu hoá ở ruột non ?
3 Bài mới: ? Thức ăn sau khi biến đổi thành chất dinh dưỡng được cơ thể hấp thụ như thế
nào ?
- GV hướng dẫn HS: SGK tr.93
Hoạt động 1 TÌM HIỂU SỰ HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG
Mục tiêu: - HS khẳng định được ruột non là nơi hấp thụ chất dinh dưỡng.
- Cấu tạo của ruột non phù hợp vơpí việc hấp thụ.ti
- GV treo tranh và yêu cầu HS
nghiên cứu thông tin SGK
tr.93 Trả lời câu hỏi:
- Sự hấp thụ các chất dinh
dưỡng diễn ra ở đâu ?
- Yêu cầu HS trao đổi nhóm
để trả lời 2 câu hỏi SGK đầu
tr.94
- HS nghiên cứu thông tin SGK
- HS: ruột non
- HS thảo luận nhóm thống nhất ý kiến trả lời 2 câu hỏi SGK tr.94
I Hấp thụ chất dinh dưỡng
Có hướng dẫn và gợi ý )
- GV nhận xét, chốt lại kiến
thức, đồng thời phân tích trên
đồ thị cho HS hiểu rõ vấn
đềhơn
+ Diện tích bề mặt hấp thụ
Yêu cầu:
+ Dựa vào thực nghiệm
+ Phản ánh qua đồ thị
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác theo dõi bổ sung
- Các nhóm thảo luận tiếp
* Kết luận:
- Ruột non là nơi hấp thụ chất dinh dưỡng
- Cấu tạo ruột non phù hợp với việc hấp thụ:
+ Niêm mạc ruột có nhiều
Trang 3có liên quan đến việc hấp thụ
như thế nào ?
+ Ruột non có đặc điểm cấu
tạo nào làm tăng diện tích bề
mặt hấp thụ và khả năng hấp
thu ?
- GV nhận xét đánh giá kết
quả hoạt động của HS và
hướng dẫn HS tự rút ra kết
luận
+ Đại diện các nhóm trả lời
+ Các nhóm khác theo dỗi bổsung
- Yêu cầu:
+ Diện tích tăng → hiệu quả hấp thụ tăng
+ Nếp gấp, lông ruột, hệ thống mao mạch
- Cá nhân tự hoàn thiên thông tin → kết luận
nếp gấp
+ Có nhiều lông ruột và lông ruột cực nhỏ
+ Mạng lưới mao mạch máu và bạch huyết dày đặc, phân bố tới từng lông ruột + Ruột non dài khoảng 2,8 – 3 m, rộng khoảng 400 –
500 m2
Hoạt động 2
Mục tiêu: HS chỉ rõ 2 con đường vận chuyển các chất, đó là con đường máu và bach huyết Nêu vai trò quan trọng
của gan.
T
G
- GV treo hình 29.3 lên bảng,
hướng dẫn HS nghiên cứu
thông tin và yêu cầu HS lên
bảng trình bày trên sơ đồ
- GV nhận xét và trình bày lại
trên hình và đặc câu hỏi:
+ Qua sơ đồ hãy rút ra vai trò
của gan trên con đường vận
chuyển các chất dinh dưỡng về
tim ?
- GV kẻ bảng 29 lên bảng và
yêu cầu HS thảo luận nhóm để
hoàn thành bảng
- GV nhận xét phần hoàn
thành bảng của các nhóm,
nhắc lại kiến thức nhằm giúp
- HS nghiên cứu thông tin theo hướng dẫn của GV, cử đại diện lên bảng trình bày
- 1 HS đaị diện trả lời.( dựa theo nội dung SGK )
- Các nhóm thảo luận theo nội dung của bảng 29
- Đại diện các nhóm trình bày, các nhóm khác theo dõi bổ sung
II/ Con đường vận chuyển, hấp thụ các chất
và vai trò của gan
* Kết luận:
Trang 4HS khắc sâu kiến thức.
- GV chốt lại kiến thức → kết
luận
- GV cũng giảng giải thêm về
chức năng dự trữ của gan đặc
biệt là các vitamin, điều này
liên quan đến chế độ dinh
dưỡng
- Còn chức năng của gan là
lớn nhưng không phải là vô
tận và liên quan đến mức độ
sử dụng tràn lan các loại hoá
chất bảo vệ thực vật → gây
nhiều bệnh nguy hiểm về gan
- Liên hệ an toàn thực phẩm
cho HS từ đó HS có thể vận
dụng …
- HS theo dõi hoàn thiện kiến thức
- 1 HS nhắc lại kiến thức
- 1 HS nhắc lại vai trò của gan
- HS ghi nhận kiến thức và khắc sâu
- Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đường máu: Đường, Axít béo và Glyxêrin, Axít amin, các vitamin tan trong nước,các muối khoáng, nước
- Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đường bạch huyết: Lipít ( các giọt nhỏ
đã được nhủ tương hoá ), các vi tamin tan trong dầu ( Vitamin A, D, E, K )
- Vai trò của gan: Tham gia điều hoà nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu được ổn định, đồng thời khử các chất độc có haị cho cơ thể
Hoạt động 3 TÌM HIỂU VAI TRÒ CỦA RUỘT GIÀ TRONG QUÁ TRÌNH TIÊU HOÁ
Mục tiêu: Chỉ rõ vai trò quan trọng của ruột già, đó là khả năng hấp thụ lại nước và muưi khoáng.
T
G
Trang 5- Yêu cầu HS nghiên cứu thông
tin, trả lời câu hỏi:
+ Vai trò chủ yếu của ruột già
trong quá trình tiêu hoá ở cơ thể
người là gì ?
- GV nhận xét, đánh giá kết quả
trình bày của HS → kết luận
-GV cần giảng giải thêm:
+ Ruột già không phải là nơi
chứa phân ( vì ruột già dài
khoảng 1,5 mét.)
+ Ruột già có hệ sinh vật
+ Hoạt động cơ học của ruột
già: là dồn chấtchứa trong ruột
xuống ruột thẳng
- GV liên hệ nguyên nhân gây
nên bệnh táo bón…cách khắc
phục…
- Yêu cầu HS đọc kết luận
chung
- HS nghiên cứu thông tín SGK trả lời câu hỏi của GV
- Đại diện HS trình bày, các nhóm khác bổ sung nếu cần
- HS ghi nhận
- HS ghi nhớ kiến thức, khắc sâu
- HS ghi nhớ kiến thức để vận dụng vào thực tiển cuộc sống
III/ Thải phân
* Kết luận:
- Vai trò của ruột già là: + Hấp thụ nước cần thiết cho cơ thể
+ Thải phân ( chất cặn bả )
ra khỏi cơ thể
GV yêu cầu HS: Đọc kết luận chung.
V/ KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ
- Đặc điểm cấu tạo nào của ruột non phù hợp với việc hấp thụ chất dinh dưỡng ?
- Gan có vai trò gì ?
- Yêu cầu HS trả lời 3 câu hỏi SGK
VI/ DẶN DÒ
- Yêu cầu HS về nhà học thuộc bài, trả lời câu hỏi SGK vào vở bài tập
- Liên hệ với bản thân về vấn đề tiêu hoá và chế độ ăn
Trang 6- Đọc Em có biết.
- Sưu tầm tranh ảnh nói về răng, dạ dày bị bệnh…
- Hướng dẫn HS về nhà chuẩn bị bài mới:
+ Kẻ bảng 30.1 vào vở bài tập Xem trước bài mới và hoàn thành bảng 30.1 trước
- GV nhận xét lớp
RÚT KINH NGHIỆM