Giáo án Sinh học 8 bài 33: Thân nhiệt

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin để tìm hiểu thân nhiệt và sự điều hòa thân nhiệt của cô thể, biết được các biện pháp chống nóng lạnh - Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực... Cơ thể

GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Bài 33: THÂN NHIỆT

I/ Mục tiêu (chuẩn kiến thức)

1/ Kiến thức

- Trình bày được khái niệm thân nhiệt Giải thích cơ chế điều hoà thân nhiệt, bảo đảm cho thân nhiệt luôn ổn định

- Giải thích được cơ sở khoa học và vận dụng được vào đời sống các biện pháp chống nóng, lạnh, đề phòng cảm nóng, cảm lạnh

2/ Kĩ năng

- Rèn kĩ năng phân tích

- Kĩ năng hoạt động nhóm

Kĩ năng sống

- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin để tìm hiểu thân nhiệt và sự điều hòa thân nhiệt của

cô thể, biết được các biện pháp chống nóng lạnh

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực

3/ Thái độ

Học sinh yêu thích môn học

II/ Phương pháp / kĩ thuật dạy học tích cực

- Động não

- Vấn đáp – tìm tòi

- Trực quan

- Dạy học theo nhóm

- Giải quyết vấn đề

III/ Chuẩn bị

- GV: Tư liệu về sự trao đổi chất, thân nhiệt, tranh môi trường

- HS: Xem trước nội dung bài

IV/ Tiến trình lên lớp

1/ Ổn định (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ (5’)

(?) Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào gồm những quá trình nào? Nêu nội dung của từng quá trình?

(?) Chuyển hóa cơ bản là gì? ý nghĩa của chuyển hóa cơ bản?

3/ Các hoạt động dạy học

a/ Khám phá

Gv: Nêu vấn đề: Nhiệt do dị hóa giải phóng được bù vào phần đã mất, tức là thực hiện điều hòa thân nhiệt Vậy thân nhiệt là gì? Cơ thể có những biện pháp nào để điều hòa thân

nhiệt… b/ Kết nối

T

gian

8’ Hoạt động 1: Tìm hiểu than nhiệt của cơ thể

HS nêu được khái niệm thân nhiệt, thân nhiệt luôn ổn định 37 0 C

- Gv: Y/c hs đọc thông tin và thảo luận

các câu hỏi sau:

(?) Thân nhiệt là gì?

(?) Người ta đo thân nhiệt như thế nào và

để làm gì?

(?) Người khỏe mạnh thân nhiệt thay đổi

như thế nào khi trời nóng hay lạnh?

- Gv: lưu ý : HS hỏi tại sao khi sốt nhiệt

độ tăng quá 420 C ? ( GV vận dụng thông

tin bổ sung tư liệu và kiến thức bài 14 để

I Thân nhiệt:

- HS: Tự thu nhận thông tin trong SGK

- Thân nhiệt là nhiệt độ của cơ thể

- HS: Dùng dụng cụ y tế (nhiệt kế) đo

để biết được nhiệt độ của cơ thể

- Thân nhiệt luôn ổn định 37 0 C là do sự cân bằng giữa sinh nhiệt và toả nhiệt

giải thích cho HS hiểu

- Gv: chuyển ý : Cân bằng giữa sinh nhiệt

và toả nhiệt là cơ chế tự điều hoà thân

nhiệt

14’ Hoạt động 2: Tìm hiểu sự điều hòa thân nhiệt

HS chỉ rõ cơ chế điều hoà thân nhiệt trong đó vai trò của da và hệ thần kinh đóng

vai trò quan trọng.

- Gv nêu vấn đề:

(?) Bộ phận nào của cơ thể tham gia vào

sự điều hoà thân nhiệt?

- Gv: Y/c hs đọc thông tin và thảo luận

các câu hỏi sau:

(?) Nhiệt độ hoạt động của cơ thể sinh ra

đã đi đâu và để làm gì?

(?) Khi lao động nặng cơ thể có những

phương thức toả nhiệt nào?

(?) Vì sao vào mùa hè da người thường

hồng hào, còn mùa đông (trời rét) da tái

hay sởn gai ốc?

Ví dụ : Mùa nóng ( nhiệt độ cao , mạch

máu dãn , máu qua da nhiều  mặt hồng

II Sự điều hòa thân nhiệt

1 Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt

- HS: Da điều hòa thân nhiệt dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh

- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK

- HS: Vào máu, phân phối khắp cơ thể

và tỏa ra môi trường

- HS: Qua da, hệ hô hấp, bài tiết

- HS: Vì mao mạch dưới da dãn, lượng máu qua da nhiều, tạo diều kiện cho cơ thể tỏa nhiệt  da hồng hào Còn mùa

lên và mùa rét nhiệt độ thấp thì nguợc lại

(?) Khi nóng độ ẩm không khí cao,

không thoáng gió ( oi bức ) cơ thể có

phản ứng gì? và cảm giác như thế nào?

- Gv: Liên hệ thực tế và cho hs tự rút ra

kết luận về vai trò của da trong sự điều

hòa thân nhiệt

- Gv: Cho hs tự nghiên cứu thông tin

/sgk

(?) Hệ thần kinh có vai trò như thế nào

trong sự đi ều hòa thân nhiệt?

- Gv: Qua các nội dung trên y/c hs tự rút

ra kết luận chung:

đông thì ngược lại

- HS: Mồ hôi thoát ra nhiều, bực bội, khó chịu

2 Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt

- HS: Tự thu thập thông tin

- HS: Mọi hoạt động điều hòa thân nhiệt đều là phản xạ dưới sự điều khiển của hệ thần kinh

Kết luận:

- Da có vai trò quan trọng nhất trong điều hoà thân nhiệt

- Cơ chế : Khi trời nóng lao động nặng : Mao mạch ở da dãn  toả nhiệt , tăng tiết

mồ hôi Khi trời rét : Mao mạch co lại  cơ chân lông co giảm sự toả nhiệt ( run sin nhiệt ).

- Mọi hoạt động điều hoà thân nhiệt đều là phản xạ dưới sự điều khiển của

hệ thần kinh

10’ Hoat động 3: Tìm hiểu phương pháp phòng chống nóng, lạnh

HS biết cách phòng chống nóng lạnh trên cơ sở khoa học.

- Gv: Y/c hs nghiên cứu thông tin /sgk

thảo luận nhóm trả lời câu hỏi mục

lệnh/sgk(5’)

(?) Chế độ ăn uống mùa hè và mùa đông

khác nhau như rhế nào?

(?) Chúng ta phải làm gì để chống nóng

và chống lạnh?

–Mùa hè : Đội mũ nón khi đi đường,

lao động

–Mùa đông: Giữ ấm chân, cổ, ngực

Thức ăn nóng, nhiều mỡ

–

(?) Vì sao nói rèn luyện thân thể cũng là

1 biện pháp chống nóng, lạnh?

(?) Việc xây nhà ở, công sở,…cần lưu ý

những yếu tố nào để góp phần chống

nóng, lạnh?

(?) Trồng nhiều cây xanh có phải là 1

biện pháp chống nóng không? Tại sao?

- Gv: Tích hợp: Trồng cây xanh có phải

là biện pháp chống nóng không? Cây

xanh cho ta bóng mát, tạo môi trường

sống mát mẻ, không khí trong lành Vì

thế ta phải trồng, chăm sóc, bảo vệ cây

xanh ở trường, ở nhà

- Gv: giúp HS hoàn thiện kiến thức

III Phương pháp phòng chống nóng, lạnh

- HS: Tự thu thập thông tin, thảo luận nhóm thống nhất ý kiến

- HS: Ăn uống phù hợp cho từng mùa

- HS: Chọn quần áo mặc cho phù hợp với điều kiện của thời tiết

- HS: Tăng sức chịu đựng của cơ thể

- HS: Nhà thoáng mát mùa hè, ấm cúng mùa đông

- HS: Trồng nhiều cây xanh  tăng bóng mát, Oxi…

- HS: (Kết luận phần ghi nhớ)

5’ Hoạt động 4: Củng cố và tóm tắt bài

- Thân nhiệt là gì? Tại sao thân nhiệt luôn ổn định?

- Nhiệt độ hoạt động của cơ thể sinh ra đã đi đâu và để làm gì?

- Khi lao động nặng cơ thể có những phương thức toả nhiệt nào?

- Vì sao vào mùa hè da người thường hồng hào, còn mùa đông (trời rét) da tái hay sởn gai ốc?

- Hãy giải thích câu nói “Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói”