MỐI QUAN hệ GIỮA lạm PHÁT và TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

• Đặt ra mục tiêu lạm phát thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế có cơ sở khoa học không?... Lý thuyết về lạm phát và tăng trưởng• Về mặt lý thuyết, lạm phát có thể tác động tiêu cực lẫn

MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ

TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

Giảng viên : Hoàng Yến

Câu hỏi nghiên cứu

• Lạm phát ảnh hưởng như thế nào lên tăng

trưởng kinh tế?

• Sự đánh đổi giữa mục tiêu kiềm chế lạm phát

và tốc độ tăng trưởng kinh tế như thế nào?

• Đặt ra mục tiêu lạm phát thấp hơn tốc độ

tăng trưởng kinh tế có cơ sở khoa học không?

Lý thuyết về lạm phát và tăng trưởng

• Về mặt lý thuyết, lạm phát có thể tác động tiêu cực lẫn tích cực lên tăng trưởng kinh tế

• Mundell (1965) và Tobin (1965): tỉ lệ thuận giữa lạm phát và tăng trưởng

• Cả hai trường phái Keynes và trường phái tiền tệ điều

cho rằng trong ngắn hạn, chính sách nới lỏng tiền tệ kích thích tăng trưởng, đồng thời làm gia tăng lạm

phát

• Đường cong Phillips nổi tiếng về sự đánh đổi giữa

mục tiêu lạm phát và thất nghiệp

Lý thuyết về lạm phát và tăng trưởng

• Stagflation: lạm phát cao, tăng trưởng thấp

• Lạm phát có thể tác động tiêu cực lên tăng trưởng: i) dấu hiệu bất ổn kinh tế vĩ mô;

ii) tăng sự không chắc chắn cua các hoạt động đầu tư; iii) lạm phát làm thay đổi giá cả tương đối, làm méo mó quá trình phân bổ nguồn lực;

iv) Lạm phát còn được xem như là một loại thuế đánh vào nền kinh tế;

v) là một loại thuế đánh vào nền kinh tế

Các nghiên cứu kiểm nghiệm về mối quan hệ

giữa lạm phát và tăng trưởng

• Nghiên cứu ban đầu (những năm 60) không tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê nào.

• Giai đoạn sau khủng hoảng dầu hỏa 1973-74

 stagflation  tìm thấy quan hệ âm giữa

lạm phát và tăng trưởng (Fischer, 1993; Bruno

và Easterly, 1995; Barro, 1998)

LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG TRÊN THẾ GIỚI

Quan hệ phi tuyến tính giữa lạm phát và

tăng trưởng

• Lạm phát chỉ tác động tiêu cực lên tăng trưởng khi đạt ngưỡng nhất định nào đó (threshold)

• Ở mức dưới ngưỡng, lạm không nhất thiết tác động tiêu cực lên tăng trưởng, thậm chí có thể tác động dương như lý thuyết Kyenes đề cập

Kết quả kiểm nghiệm ảnh hưởng ngưỡng của lạm phát

• Nghiên cứu của Khan và Senhadji (2001): 140 nước,

giai đoạn 1960-98 Các nước đang phát triển,

ngưỡng lạm phát từ 11-12%/năm

• Nghiên cứu của Li (2006) Số liệu cho 90 nước đang

phát triển, giai đoạn 1961-2004 Ngưỡng là

14%/năm

• Nghiên cứu của Christoffersen và Doyle (1998) tìm ra

ngưỡng là 13% cho các nền kinh tế chuyển đổi

Kết luận: ngưỡng tiêu cực của lạm phát là từ 11%-14%

trở lên

Lạm phát và tăng trưởng ở Việt Nam

Nguồn : CIA World Factbook

Lạm phát và tăng trưởng ở Việt Nam

• Hệ số tương quan (correlation) cho thấy là lạm phát và tăng trưởng của Việt Nam trong giai

đoạn 1987-2007 có hệ số tương quan âm –

0.47 (ý nghĩa thống kê ở mức 5%).

• Giai đoạn 1992-2007, hệ số tương quan giữa tăng trưởng và lạm phát cho hệ số dương là

0.58 (ý nghĩa thống kê ở mức 5%)

Nhận xét

Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam cũng phù hợp với lý thuyết và kết quả kiểm nghiệm

trên thế giới Ở mức lạm phát thấp (thường là 1 con số) thì

lạm phát không có tác động tiêu cực lên tăng trưởng Ở mức lạm phát thấp, gia tăng lạm phát thường gắn liền với tăng trưởng cao hơn (giai đoạn 1992-2007) Tuy nhiên, khi lạm phát đạt đến một ngưỡng cao nhất định, thì lạm phát bắt đầu tác động tiêu cực lên tăng trưởng (giai đoạn trước 1992)

Mục tiêu lạm phát thấp hơn tăng trưởng ở

VN

• Không có cơ sở khoa học: không có lý thuyết nào đề cập Không có nghiên cứu kiểm

nghiệm.

• Ngưỡng tác động tiêu cực của lạm phát không phải là bằng tốc độ tăng GDP.

• Tính toán tăng trưởng luôn loại trừ ảnh hưởng của trượt giá.

Kết luận và kiến nghị

• Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng tưởng là mối quan

hệ phi tuyến tính

• Ở mức lạm phát thấp (thường là 1 con số) thì lạm phát không có tác động tiêu cực lên tăng trưởng Thậm chí

ở mức lạm phát thấp, gia tăng lạm phát thường gắn

liền với tăng trưởng cao hơn

• Khi lạm phát đạt đến một ngưỡng cao nhất định, thì lạm phát bắt đầu tác động tiêu cực lên tăng trưởng

• Ngưỡng đối với các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi là dao động từ 11% đến 14%/năm

Kết luận và kiến nghị

• Qua phân tích số liệu trong hơn 20 năm qua, dường như mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam cũng tuân theo quy luật chung

• Việc Việt Nam thực thi chính sách tiền tệ và tài khóa nới lõng trong những năm qua để thúc đẩy tăng

trưởng có thể là phù hợp, nhưng hiện nay, khi mà lạm phát đã đạt ngưỡng tiêu cực, việc thắt chặt tiền

tệ và tài khóa là cần thiết để kiềm chế lạm phát

Kết luận và kiến nghị

• Việt Nam cần chấp nhận đánh đổi giữa mục tiêu

kiềm chế lạm phát và tăng trưởng kinh tế Đây là một quyết định khó khăn Nhưng lạm phát hiện tại đã đạt mức độ tiêu cực và ưu tiên hàng đầu là kiềm chế lạm phát là cần thiết

• Các cơ quan lập chính sách nên từ bỏ cách đặt mục tiêu là lạm phát thấp hơn tăng trưởng vì mục tiêu

này không có cơ sở khoa học về mặt lý thuyết cũng như thực tiễn Mục tiêu có thể được lựa chọn là lạm phát dưới ngưỡng tiêu cực (từ 11% đến 14%/năm)