CHƯƠNG 4 HOẠCH ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

CHƯƠNG 4 HOẠCH ĐỊNH & ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ Sau khi học xong chương này, người học cần hiểu được các nội dung sau: Những vấn đề cần thiết cần giải quyết khi đưa ra chiến lược công nghệ của

CHƯƠNG 4 HOẠCH ĐỊNH & ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ Sau khi học xong chương này, người học cần hiểu được các nội dung sau:

Những vấn đề cần thiết cần giải quyết khi đưa ra chiến lược công nghệ của doanh nghiệp;

 Thế nào là đánh giá công nghệ và mục đích của việc ĐGCN;

 Đặc điểm của đánh giá công nghệ;

 Tại sao phải thực hiện ba nguyên tắc trong khi đánh giá công nghệ, thực hiện các nguyên tắc đó như thế nào?

 Nội dung tổng quát đánh giá một công nghệ, liên hệ quá trình đánh giá công nghệ ở Việt Nam.

Phương pháp phân tích chi phí – lợi ích

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 1

4.1 Khái quát về hoạch định công nghệ

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 2

- Xây dựng cơ sở hạ tầng

- Quản trị nguồn nhân lực

- Cung ứng sản phẩm và dịch vụ, vv.

Hậu cần hướng vào

Vận hành (Sản xuất)

Hậu cần hướng ra

Marketing

và bán hàng

Dịch vụ sau bán hàng

Các

hoạt

động

hỗ trợ

Các

hoạt

động

chính

Giá trị tạo ra

4.1.1 Chuỗi hoạt động tạo ra giá trị nhờ công nghệ

4.1.2 Chiến lược công nghệ của doanh nghiệp

Quyết định Mua/Làm

Sản xuất hàng loạt

Sử dụng Xuất khẩu

Xác định nhu cầu công nghệ

Triển khai, thử nghiệm

Lập dự án công nghệ:

- Thiết kế, Sản xuất thử

- Thương mại hóa

Đánh giá công nghệ

Đồng hóa công nghệ:

- Sử dụng, thích nghi

- Cải tiến, đổi mới

Đánh giá

Nghiên cứu công nghệ

Làm

Tìm kiếm công nghệ

Mua

S W O T

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 3

4.2 Đánh giá công nghệ

4.2.1 Các định nghĩa

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 4

( 1) ĐGCN là một dạng nghiên cứu chính sách nhằm cung cấp

sự hiểu biết toàn diện về một công nghệ hay một hệ thống công nghệ cho đầu vào của quá trình ra quyết định

(2) ĐGCN là quá trình tổng hợp xem xét tác động giữa công

nghệ với bối cảnh xung quanh nhằm đưa ra các kết luận về khả năng thực tế và tiềm năng của một công nghệ hay một hệ thống công nghệ

(3) ĐGCN là việc phân tích định lượng hay định tính các tác

động của một công nghệ hay một hệ thống công nghệ đối với các yếu tố của bối cảnh xung quanh

Chú ý: Khi đgcn phải xem xét bảy nhóm yếu tố:

(1) dân số, (2) kinh tế, (3) môi trường, (4) nguồn lực đầu vào (5) công nghệ (6) văn hóa-xã hội và (7) chính trị-pháp lý

4.2.2 Mục đích của ĐGCN ở các nước đang phát triển

Mục đích ĐGCN

(3) ĐGCN cung cấp một trong

những đầu vào cho quá trình ra quyết định

(2) ĐGCN

chỉnh và kiểm soát công nghệ

Thông qua ĐGCN để nhận biết các lợi ích

và bất lợi

(1) ĐGCN để xác định tính thích hợp của

công nghệ đó trên cơ sở đó để chuyển giao hay áp dụng công nghệ

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 5

4.2.3 Đặc điểm của và nguyên tắc đánh giá công nghệ

a Đặc điểm

• Tác động phức tạp liên quan điến nhiều biến

số;

• Tác động mang tính phi tuyến cao và nhiều

bậc;

• Liên quan đến nhiều nhóm người;

• Cân đối nhiều mục tiêu;

• Có tính chất động

Đánh giá công nghệ là bài toán tối ưu

động có nhiều hàm mục tiêu, nhiều ràng buộc với đơn vị đo của các biến số khác nhau.

b Các nguyên tắc trong đánh giá công nghệ

Nguyên tắc ĐGCN

(3) Nguyên tắc khoa học: Đòi hỏi khi đánh giá phải xem xét

các yếu tố dựa trên cơ sở khoa học, không dựa trên kinh

nghiệm đồng thời các kết quả của đánh giá công nghệ phải sử

dụng ngay được.

(2) Nguyên

quan: Tham

khảo ý kiến của nhiều nhóm chuyên gia, trong từng nhóm nên tham khảo ý kiến của nhiều người.

(1) Nguyên tắc toàn diện: Khi đgcn phải đặt nó trong điều kiện phát triển CN của

thế giới cũng như trong mối quan hệ ràng buộc chung về điều kiện kinh tế, chính

trị, pháp luật nhằm cung cấp cho người ra quyết định hiểu được toàn bộ các mối

quan hệ tương tác giữa các khía cạnh của vấn đề được đánh giá

Ví

dụ?

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 6

4.3 Nội dung tổng quát trong đánh giá công nghệ

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 7

Nội dung tổng quát trong ĐGCN

Thứ nhất, miêu tả công nghệ và phác

hoạ các phương án lựa chọn

- Bước 1: Thu thập dữ liệu liên quan: Có

thể thu thập được qua các kênh khác nhau

như mạng internet, phỏng vấn, hội thảo,

thăm dò hay từ các trung tâm thông tin tư

liệu, vv

- Bước 2: Giới hạn phạm vi đánh giá:

như bị ràng buộc bởi tài chính, năng lực

chuyên gia, thời gian hoàn thành, vv.

- Bước 3: Phác hoạ các phương án sẽ

đánh giá: Các phương án được mô tả chi

tiết ở mức cần thiết để có thể đánh giá

được

Thứ hai, dự báo và đánh giá tác động

- Bước 1: Lựa chọn

tiêu chuẩn cho mỗi tác động.

- Bước 2: Đo lường

và dự báo các tác động.

- Bước 3: So sánh

và trình bày ảnh hưởng tác động.

Thứ ba, phân tích chính sách

- Mức 1: Hình thành

phương án được coi là tốt nhất, thiết lập tổ chức để thực hiện phương án đã nêu.

- Mức 2: Xem xét các

vấn đề, các trở ngại còn tiềm tàng Đề xuất giải pháp mới, có thể nằm ngoài phạm vi đã giới hạn ở trên

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 8

4.4 Các công cụ và kỹ thuật sử dụng trong ĐGCN

4.4.1 Các cộng cụ ĐGCN:

 Phân tích kinh tế;

 Phân tích hệ thống;

 Đánh giá mạo hiểm;

 Phương pháp tổng hợp;

4.2.2 Các kỹ thuật

 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;

 Phương pháp mô hình;

 Phân tích xu thế;

 Phân tích ảnh hưởng liên ngành;

Chương 4: Hoạch định và đánh giá công nghệ

Trang 9

4.2.3 Nhận xét về thực hành ĐGCN

Ngày nay, ĐGCN là một công cụ tích cực giúp cho các nước đang phát triển tận dụng được những lợi thế của các nước đi sau nhằm tập trung tối đa các lợi thế và hạn chế đến mức tối thiểu những bất lợi khi áp dụng công nghệ

ĐGCN ở VN chỉ dừng lại ở thể chế hoá đánh giá tác động môi trường hoặc luận chứng kinh tế - kỹ thuật vì:

 Việt Nam chưa có truyền thống về ĐGCN.

 Việt Nam chưa có một cơ quan chuyên trách nào về ĐGCN.

 Việt Nam chưa có cơ sở nào đào tạo cho việc ĐGCN.

 Việt Nam điều kiện phát triển kinh tế, xã hội chưa chín muồi.

 Việt nam thiếu chuyên gia và thông tin.

4.3 Phương pháp phân tích chi phí lợi

ích 4.3.1 Phương pháp định lượng: 8 bước

tại:











m

j

ijy

p

y

i c

C

1 1

• Liệt kê các yếu tố lợi ich: j = 1, 2, , k

• Tính tổng lợi ích theo giá trị hiện tại

• Tính giá trị ròng hiện tại NPV và tỷ suất lợi tức đầu tư R: NPVi = Bi – Ci; Ri = (Bi/Ci) x 100 (%)

• Sắp xếp thứ tự ưu tiên: A1, A2, …An

• Điều chỉnh











k

j ijy

p y

B

1 1

Năm

Chi phí

Σcột

C1 =ΣdòngPV

4.3.2 Phương pháp định tính: 7 bước

• Liệt kê các công nghệ: i = 1, 2, , n

• Liệt kê các yếu tố - tiêu chuẩn đánh giá:

J = 1, 2, , m

• Đánh giá trọng số của từng tiêu chuẩn

R

R

r jr

j w











 

 1

• Tính giá trị của từng công nghệ của theo từng tiêu chuẩn đánh giá:

• Tinh giá trị của từng công nghệ theo tất cả các tiêu chuẩn đánh giá:

R

R

r ijr

ij v

1















v w

m

j j

i 





1

• Sắp xếp thứ tự ưu tiên A1, A2, , An

• Điểu chỉnh.

Cảm ơn