Mở bài: 2’ Như các em đã biết mỗi quả thận có 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu hình thành nên nước tiểu.. - Thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trì
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8
I-Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nêu được quá trình bài tiết nước tiểu:
+ Tạo thành nước tiểu
+ Thải nước tiểu
2 Kĩ năng
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK để biết quá trình tạo thành nước tiểu
- Kĩ năng ứng xử/ giao tiếp trong khi thảo luận nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
3 Thái độ
- Chuẩn bị bài trước khi lên lớp
II-Phương pháp
- Vấn đáp - tìm tòi
- Trực quan
- Dạy học nhóm
III-Phương tiện
- Sơ đồ quá trình tạo thành nước tiểu ở một đơn vị chức năng của thận
- Bảng phụ
IV-Tiến trình dạy – học
1 Ổn định: 1’
- Kiểm tra sỉ số
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Bài tiết đóng vai trò quan trọng như thế nào với cơ thể sống?
- Hệ bài tiết nước tiểu có cấu tạo như thế nào?
Trang 23 Bài mới: 30’
a Mở bài: 2’
Như các em đã biết mỗi quả thận có 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu hình thành nên nước tiểu Vậy quá trình lọc máu diễn ra như thế nào? gồm bao nhiêu quá trình ? Khi nào cơ thể thải nước tiểu ra ngoài? Đó là nội dung bài học hôm nay
b Phát triển bài: 28’
Hoạt động 1: Sự tạo thành nước tiểu
Mục tiêu: Biết nước tiểu được tạo thành như thế nào
18’ - Yêu cầu HS đọc thông
tin SGK mục I, quan sát
H 39.1 để tìm hiểu sự tạo
thành nước tiểu
- Thảo luận nhóm và trả
lời câu hỏi: Sự tạo thành
nước tiểu gồm những
quá trình nào? diễn ra ở
đâu?
- Yêu cầu HS đọc lại chú
thích H 39.1, thảo luận
và trả lời: Thành phần
nước tiểu đầu khác máu
ở điểm nào?
- GV phát phiếu học tập
cho HS hoàn thành bảng
so sánh nước tiểu đầu và
nước tiểu chính thức
- HS đọc và xử lí thông tin
- Quan sát tranh và nội dung chú thích H 39.1 SGK (hoặc trên bảng)
Trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời
- 1 HS đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
để hoàn thiện kiến thức
+ Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình
+ Nước tiểu đầu không
có tế bào máu và prôtêin
- HS làm việc trong 2 phút
I-Tạo thành nước tiểu
- Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình:
+ Qua trình lọc máu ở cầu thận: máu tới cầu thận với áp lực lớn tạo lực đẩy nước và các chất hoà tan có kích thước nhỏ qua lỗ lọc (30-40 angtron) trên vách mao mạch vào nang cầu thận (các tế bào máu và prôtêin có kích thước lớn nên không qua lỗ lọc) Kết quả tạo ra nước tiểu đầu trong nang cầu thận
+ Quá trình hấp thụ lại ở ống thận: nước tiểu đầu được hấp thụ lại nước
và các chất cần thiết (chất dinh dưỡng, các ion cần cho cơ thể ) + Quá trình bài tiết tiếp (ở ống thận): Hấp thụ chất cần thiết, bài tiết tiếp chất thừa, chất thải tạo thành nước tiểu chính thức
Trang 3- Yêu cầu các nhóm trao
đổi phiếu, so sánh với
đáp án để chấm điểm
- GV chốt lại kiến thức
- Trao đổi phiếu học tập cho nhau, đối chiếu với đáp án để đánh giá
- HS tiếp thu kiến thức
Hoạt động 2: Thải nước tiểu
Mục tiêu: Nêu được quá trình thải nước tiểu
10’ - Yêu cầu HS đọc thông
tin SGK và trả lời câu
hỏi: Sự thải nước tiểu
diễn ra như thế nào?
(dùng hình vẽ để minh
hoạ)
- Thực chất của quá trình
tạo thành nước tiểu là gì?
- Vì sao sự tạo thành
nước tiểu diễn ra liên tục
mà sự bài tiết nước tiểu
lại gián đoạn?
- GV lưu ý HS: Trẻ sơ
sinh, bài tiết nước tiểu là
phản xạ không điều kiện,
ở người trưởng thành
đây là phản xạ có điều
kiện do vỏ não điều
khiển
- Cho HS đọc kết luận
- HS tự thu nhận thông tin và trả lời câu hỏi, rút ra kết luận:
+ Thực chất là quá trình lọc máu và thải chất cặn bã, chất độc, chất thừa ra khỏi cơ thể
+ Máu tuần hoàn liên tục qua cầu thận nên nước tiểu cũng được hình thành liên tục
+ Nước tiểu tích trữ ở trong bóng đái lên tới
200 ml đủ áp lực gây cảm giác buồn đi tiểu, lúc đó mới bài tiết nước tiểu ra ngoài
II-Thải nước tiểu
Nước tiểu chính thức đổ vào bể thận, qua ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ
ở bóng đái rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ vòng bóng đái,
cơ bóng đái và cơ bụng
Trang 44 Củng cố: 3’
- Gọi HS đọc khung màu hồng
- GV nhắc lại trọng tâm bài học
5 Kiểm tra đánh giá: 5’
- HS làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1: Khoanh tròn vào đầu câu đúng:
Nước tiểu đầu được hình thành là do:
a Quá trình lọc máu xảy ra ở cầu thận
b Quá trình lọc máu xảy ra ở nang cầu thận
c Quá trình lọc máu xảy ra ở ống thận
d Quá trình lọc máu xảy ra ở bể thận
Câu 2: Đánh dấu X vào ô đúng trong bảng dưới đây:
đầu
Nước tiểu chính thức
1
2
3
4
5
6
Nồng độ các chất hoà tan đậm đặc
Nồng độ các chất hoà tan loãng
Nồng độ các chất cặn bã và chất độc thấp
Nồng độ các chất cặn bã và chất độc cao
Nồng độ các chất dinh dưỡng cao
Nồng độ các chất dinh dưỡng rất thấp
6 Nhận xét, dặn dò: 1’
- Nhận xét tiết học
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài 40
Trang 5V-Rút kinh nghiệm tiết dạy