Trong tình hình hiện nay, các nước có nền kinh tế phát triển muốn mở rộngthị trường, nguồn vốn đầu tư, địa bàn chuyển nhượng kĩ thuật và hình thành phâncông lao động quốc tế thì
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Khoa Thương mại- Du Lịch- Marketing
Bộ môn Quản trị Kinh doanh Quốc Tê
BÀI TIỂU LUẬN
Chủ đê:
TOÀN CẦU HÓA VÀ MÔI TRƯỜNG KINH TẾ
Ở MỘT SỐ NƯỚC CHÂU PHI
Giáo viên hướng hẫn:
Ths Quách Thị Bửu Châu
Nhóm thực hiện: Nhóm Green
1 Hồng Yến Nhi
2 Nguyễn Thị Tân Thuận
3 Trần Ngọc Đi Bon
4 Lê Bảo Anh
Trang 2MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU
2.Bối cảnh kinh tê của châu Phi trong quá trình toàn cầu hóa 8
2 Quan hệ kinh tê thương mại và đầu tư với các nước trên thê giới 20
4 Tác động của toàn cầu hóa đên kinh tê Nam Phi 26
Trang 32 Quan hệ Thương mại và Đầu tư với các nước trên thê giới 35
2.1.1 Quan hệ kinh tê thương mại với các quốc gia trên thê giới 35 2.1.2 Quan hệ kinh tê thương mại với Việt Nam 36
4 Tác động của toàn cầu hóa đên kinh tê Ethiopia 39
KINH TẾ Ở CHÂU PHI.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang ở trong những năm đầu của thế kỉ XXI Đây là thời kì màcác quan hệ quốc tế đã phát triển tới mức không một quốc gia nào dù lớn hay nhỏ,
dù thuộc chế độ kinh tế xã hội nào có thể tồn tại và phát triển mà không chịu sựtác động đó Đây là thời kì chuyển từ một nền kinh tế gồm nhiều nền kinh tế quốcgia sang nền kinh tế toàn cầu, chuyển từ sự phát triển kinh tế theo chiều rộng sangnền kinh tế phát triển theo chiều sâu
Trong tình hình hiện nay, các nước có nền kinh tế phát triển muốn mở rộngthị trường, nguồn vốn đầu tư, địa bàn chuyển nhượng kĩ thuật và hình thành phâncông lao động quốc tế thì phải mở rộng những quan hệ quốc tế cùng có lợi Đâychính là một hướng mới của quan hệ kinh tế quốc tế tạo ra cơ hội để các quốc gia
mở rộng các quan hệ có thể phụ thuộc vào nhau, không thể phát triển kinh tế bằngcách xây dựng một nề kinh tế khép kín, tự cô lập trong một nước, thâm chí mộtnhóm nước
Toàn cầu hóa đặt ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức cho quốcgia Mỗi quốc gia cần phải xác định cho mình những điểm mạnh và điểm yếu để
có hướng đi đúng đắn, có sự đầu tư phát triển hợp lí để tận dụng những lợi thếquốc gia trong việc đầu tư và phát triển Việc phân tích tác động của toàn cầu hóađến từng yếu tố cụ thể trong các quốc gia sẽ là tiền đề để các nhà kinh doanh quốctế lựa chọn được phương thức kinh doanh thích hợp, khai thác tối đa tiềm lực củaquốc gia sở tại để đầu tư ra thị trường bên ngoài
Trang 5BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
TÀI LIỆU
1 Toàn cảnh toàn cầu hóa ở châu Phi Nguyễn Thị Tân Thuận
2 Phân tích môi trường kinh tế Nam Phi Lê Bảo Anh
3 Phân tích môi trường kinh tế Ethiopia Hồng Yến Nhi
4 Nhìn nhận đánh giá về môi trường kinh doanh Trần Ngọc Đi Bon& quốc tế ở châu phi ( cụ thể ở 2 quốc gia) Lê Bảo Anh
THUYẾT TRÌNH
DANH SÁCH NHÓM
1.Hồng Yến Nhi ( Nhóm trưởng) 31091021252 90%
I TOÀN CẢNH TOÀN CẦU HÓA CHÂU PHI
1.Khái niệm toàn cầu hóa
Trang 6Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trongnền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữacác quốc gia, các tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hóa, kinh tế, v.v trên quy
mô toàn cầu Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá hầu như được dùng đểchỉ các tác động của thương mại nói chung và tự do hóa thương mại hay "tự dothương mại" nói riêng Cũng ở góc độ kinh tế, người ta chỉ thấy các dòng chảy tưbản ở quy mô toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại, kỹ thuật, côngnghệ, thông tin, văn hoá
Do ảnh hưởng của toàn cầu hóa, nền kinh tế thế giới hiện nay đang chuyểnthành một hệ thống liên kết ngày càng chặt chẽ thông qua các mạng lưới côngnghệ thông tin Toàn cầu hóa đòi hỏi các quyết định kinh tế, dù được đưa ra ở bất
kỳ nơi nào trên thế giới, đều phải tính tới các yếu tố quốc tế Từ cuối thế kỷ XXtrở lại đây, sự chuyển dịch hàng hóa, dịch vụ và các nguồn vốn đầu tư giữa cácnước gia tăng ngày càng nhanh, tạo ra sự biến đổi về chất so với trước đây Xu thếmới nhất trong sự phát triển của nền kinh tế thế giới và cũng là xu thế cơ bản củacạnh tranh quốc tế ngày nay là một mặt, tất cả các nước đều phải gia tăng thực lựckinh tế của mình và lấy đó làm điểm tựa chính để mở rộng khả năng tham dự vàocuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt trên phạm vi toàn cầu; Mặt khác, cuộc cạnhtranh quốc tế lấy thực lực kinh tế làm cốt lõi có xu hướng ngày càng quyết liệt đócũng khiến cho nền kinh tế thế giới phát triển theo hướng quốc tế hóa và tập đoànhóa khu vực
Toàn cầu hóa kinh tế và nhất thể hóa kinh tế khu vực làm gia tăng sự liên kếttrực tiếp giữa các doanh nghiệp của các nước, nhưng đồng thời cũng buộc cácdoanh nghiệp phải trực tiếp cạnh tranh với nhau ngày càng gay gắt Tuy nhiên,toàn cầu hóa hoàn toàn không phải là "trò chơi" hai bên đều thắng, mà nó thườnggây ra hiệu ứng hai mặt Có những khu vực, những nước và doanh nghiệp giàu lênnhanh chóng nhờ toàn cầu hóa; nhưng có những khu vực, những nước và doanhnghiệp bị thua thiệt hoặc thậm chí bị đẩy ra khỏi dòng chảy sôi động của thươngmại và đầu tư quốc tế Ngày nay, muốn tránh thua thiệt và được hưởng lợi trong
Trang 7cạnh tranh quốc tế, thì vấn đề cốt lõi là phải tăng cường thực lực kinh tế và chủđộng hội nhập
Động lực của toàn cầu hóa chính là lợi ích mà các lực lượng tham dự có thểthu được nhờ vào sự mở rộng thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư trực tiếpnước ngoài (FDI) Việc mở rộng này là hoàn toàn phù hợp với công nghệ đangthay đổi, làm giảm chi phí vận tải và thông tin liên lạc quốc tế, tạo điều kiện choviệc khuyếch trương các hoạt động sản xuất và tiếp thị trên khắp thế giới Song, dokhởi điểm mà các nước gia nhập quá trình này rất khác nhau, lợi ích mà họ thuđược từ toàn cầu hóa và tự do hóa không thể ngang nhau Những nước kém pháttriển nhất hoặc những nhóm xã hội yếu thế do hạn chế về năng lực cung ứng cácnguồn lực, họ không được lợi trong thương mại Trong lúc nhiều quốc gia thuộcnhóm đang phát triển đã mạnh dạn áp dụng chính sách mở cửa, thu hút FDI và đẩynhanh thương mại, nhờ đó đã rút ngắn được khoảng cách so với các nước pháttriển
Cho dù đã và sẽ còn những nghi ngại đối với toàn cầu hóa, nhưng không thểphủ nhận và né tránh ảnh hưởng khách quan của nó đối với tất cả các nước Trongtiến trình toàn cầu hóa, chắc chắn là cạnh tranh quốc tế sẽ ngày càng mạnh mẽ vàquyết liệt hơn Xu hướng này liên quan đến hàng loạt nhân tố, đó là : sự ra đời củathị trường toàn cầu; sự ra đời với tốc độ nhanh chóng của hàng loạt công ty mớigiàu tinh thần lập nghiệp và năng lực sáng tạo kinh tế; sự xuất hiện liên tục củanhững kỹ thuật mới và thị trường mới; sự gia tăng thường xuyên sức ép trên thịtrường chứng khoán đối với giá cổ phiếu; sự rút ngắn vòng đời của sản phẩm và sựnhất thể hóa kinh tế có hiệu lực về mặt pháp lý Ngày nay, bất kỳ chủ thể nàomuốn trụ vững và giành thắng lợi trên thị trường khu vực và thế giới, đều phải tínhtoán đầy đủ các nhân tố đó khi thiết kế và thực hiện chính sách cạnh tranh
2.Bối cảnh kinh tê chung của châu Phi trong quá trình toàn cầu hóa
Trang 8Châu Phi đang trở thành một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng kinhtế nhanh nhất thế giới, nhờ nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, thị trườngrộng mở, giàu tiềm năng, thu hút được đầu tư nước ngoài và cơ chế, chính sách
"thông thoáng"
Với các nguồn đầu tư ngày càng đa dạng hiện nay, hơn 60% tăng trưởng kinhtế của châu Phi là nhờ lĩnh vực kinh tế phi truyền thống như tài chính, dịch vụ,viễn thông và du lịch Mặc dù cơ sở hạ tầng, công nghệ và năng lực quản lý cònyếu kém, các nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào châu lục này đã chuyển dần từ khuvực kinh tế truyền thống như khai khoáng, nông nghiệp, nguyên liệu, khai thácdầu khí, vàng, kim cương sang các ngành công nghiệp chế tạo, dịch vụ, viễnthông, du lịch sinh thái
Châu Phi đã bước vào thời kỳ "bùng nổ" kinh tế, với tổng lượng vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài (FDI) tăng từ 15 tỷ USD năm 1992 lên 85 tỷ USD năm 2010,đồng thời dự báo tổng sản phẩm nội địa của châu Phi (GDP) có thể tăng từ 1,8nghìn tỷ USD năm 2010 lên 2,6 nghìn tỷ USD vào năm 2020 Nhiều quốc gia tại
"lục địa Đen" đang chủ động và tích cực hơn trong việc thu hút FDI bằng cácchính sách linh hoạt, đồng thời tăng cường điều chỉnh các nguồn vốn đầu tư nướcngoài vào các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, có lợi cho phát triển kinh tế đất nước lâudài như ngành công nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin Tuy nhiên, châu Phivẫn phải đối phó với rất nhiều thách thức và trở ngại, do hệ thống chính trị không
ổn định, bạo động vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, điển hình là tình hình bất
ổn tại Somalia, Bờ biển Ngà, Sudan và Nigeria
Để tiếp tục phát triển, Châu Phi cũng cần đẩy nhanh quá trình cải thiện hệthống cơ sở hạ tầng như mạng lưới giao thông, năng lượng, điện, hệ thống thủylợi, môi trường sinh thái cũng như tỉ lệ thất nghiệp cao và tình trạng thiếunghiêm trọng lực lượng lao động lành nghề
Các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil những nơi cónguồn ngoại tệ dồi dào và khát nguyên liệu đang tăng cường đầu tư vào châu Phi,nơi có hơn 1 tỷ người tiêu dùng và đang đô thị hoá mạnh mẽ
Trang 9II-PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG KINH TẾ NAM PHI
Cộng hòa Nam Phi Republic of South Africa Republiek Suid-Afrika
Khẩu hiệu
!ke e: ǀxarra ǁke
(Tiếng ǀXam: "Đoàn kết trong Đa dạng")
Quốc ca
Nkosi Sikelel' iAfrica & Die stem van Suid-Afrika
1.Sơ lược vê kinh tê Nam Phi
1.1 Khái quát
- Một quốc gia nằm ở mũi phía nam lục địa Châu Phi
- Giáp biên giới với Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambique,
Swaziland, và bao quanh Lesotho
- Quốc gia đa sắc tộc, với các cộng đồng da trắng, Ấn Độ, và người lai lớnnhất tại Châu Phi Người da đen Nam Phi, nói chín ngôn ngữ được công nhậnchính thức và nhiều thổ ngữ khác, chiếm gần 80% dân số
Trang 10Thủ đô
Cape Town (lập pháp)Pretoria (hành pháp)Bloemfontein (tư pháp)33°55′N, 18°27′Đ
Đơn vị tiên tệ Rand Nam Phi (ZAR)
Tên miên Internet za
1.2.Chính trị
Trang 111.2.1 Đối nội
Nam Phi xây dựng chính sách kinh tế vĩ mô GEAR dựa trên ba mục tiêu chính:
- Phát triển kinh tế
- Tạo công ăn việc làm
- San lấp khoảng cách bất bình đẳng giữa người da đen và người da trắng do chế độ phân biệt chủng tộc để lại
1.2.2.Đối ngoại
Nam Phi là thành viên của các tổ chức khu vực và quốc tế như: AU, FAO,
G-24, G-77, IAEA, ICAO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC,IOM, NSG, UN,
UNCTAD,UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, WHO, v.v
Từ khi ANC lên cầm quyền, Nam Phi tích cực tham gia giải quyết một số xung đột ở khu vực và tăng cườntrưg vai trò nước lớn trong Cộng đồng Phát triển Miền Nam Châu Phi (SADC), đồng thời tăng cường với Châu Á, đặc biệt với các nước ASEAN Nam Phi chú trọng quan hệ với các nước Châu Phi, tranh thủ các nước lớn, đặc biệt là Mỹ, Nhật Bản, EU, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ nhằm thu hútvốn, đầu tư, khoa học kỹ thuật và mở rộng kinh tế đối ngoại Cùng với Nigeria, Senega Libi và Algeri, Nam Phi đưa ra Chương trình đối tác mới vì sự phát triển châu Phi NEPAD
1.3.Kinh tê
1.3.1 Đánh giá chung
Theo xếp hạng của Liên hiệp quốc, Nam Phi là quốc gia có mức thu nhậploại trung bình và sở hữu nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài chính, truyềnthông và năng lượng rất phát triển, thị trường chứng khoán xếp hạng nằm trongtốp 20 của thế giới Nam Phi có một cơ sở hạ tầng hiện đại hỗ trợ phân phối hànghóa hiệu quả, tăng trưởng kinh tế thấp, tỷ lệ thất nghiệp cao, phân cách giàu nghèo
Trang 12đang gia tăng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trên đầu người của Nam Phi, tínhtheo sức mua tương đương, đặt nước này vào vị trí một trong năm mươi nước giàunhất thế giới.
Theo nhiều phương diện, Nam Phi là một nước phát triển; tuy nhiên, sự pháttriển này chủ yếu tập trung quanh bốn vùng là Cape Town, Port Elizabeth, Durban,
và Pretoria/Johannesburg Ngoài bốn trung tâm kinh tế đó, sự phát triển rất ít thấy
và tình trạng nghèo khổ vẫn hiện diện dù đã có những nỗ lực của chính phủ Tuynhiên, các vùng đệm quan trọng gần đây đã có những bước phát triển nhanhchóng Như các vùng: Vịnh Mossel tới Vịnh Plettenberg; vùng Rustenburg; vùngNelspruit; Bloemfontein; Bờ biển Cape West; KZN North Coast
Đồng thời do ảnh hưởng của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc trước đây, kinh tếNam Phi là một trong những nền kinh tế bất bình đẳng lớn nhất trên thế giới Đây
là lý do một nước lại tồn tại song song hai nền kinh tế khác nhau: nền kinh tế củathế giới thứ nhất và nền kinh tế của thế giới thứ ba
Hố sâu thu nhập và một nền kinh tế đối ngẫu cho thấy Nam Phi là một nướcphát triển Nam Phi có một trong những tỷ lệ bất bình đẳng thu nhập cao nhất thếgiới Một thập kỷ tăng trưởng kinh tế liên tục đã giúp giảm tình trạng thất nghiệp,nhưng các vấn đề kinh tế vẫn còn đó Các vấn đề khác gồm tội phạm, tham nhũng
và HIV/AIDS
Bắt đầu từ năm 2000, Tổng thống Thabo Mbeki đã tập trung cho mục tiêutăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư nước ngoài bằng cách giảm bớt các hạn chếcủa luật lao động, đẩy nhanh quá trình tư nhân hoá, và cắt giảm những khoản chitiêu không cần thiết của chính phủ Các chính sách của ông gặp phải sự phản đốimạnh mẽ từ phía các công đoàn Nam Phi cũng là nước sản xuất và tiêu thụ nănglượng lớn nhất châu lục Châu Phi
Đồng rand Nam Phi, đồng tiền tệ thị trường hoạt động nhất thế giới, đã gia nhập câu lạc bộ mười lăm đồng tiền tệ được ưa thích, hệ thống Thanh toán kết nối liên tục (CLS), nơi các giao dịch được giải quyết lập tức, làm giảm nguy cơ giao dịch xuyên múi giờ Theo Bloomberg Currency Scorecard, đồng rand Nam Phi
Trang 13(ZAR) là đồng tiền tệ hoạt động tốt nhất trước đồng dollar Mỹ trong giai đoạn
2002 - 2005
Kinh tế Nam Phi đã trải qua một thời kỳ quá độ trong suốt 50 năm qua Ngàynay, lĩnh vực sản xuất và dịch vụ tài chính đã trở thành hai lĩnh vực kinh tế lớn nhất của đất nước Mỗi lĩnh vực này đóng góp cho GDP lớn cấp 2 lần so với khai khoáng và nông nghiệp cộng lại Tuy nhiên, nguồn tài nguyên khoáng sản giàu.có của đất nước vẫn giữ một vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế về mặt tạo công ăn việc làm, xuất khẩu và thu ngoại tệ Mặc dù nền kinh tế Nam Phi khá nhỏ (chiếm 0,5%) GDP của toàn thế giới, nhưng vẫn là nền kinh tế vượt trội nhất của Châu Phi, chiếm là ¼ GDP của cả châu lục Nền công nghiệp và tài chính hiện đại của Nam Phi được hỗ trợ bởi hệ thống viễn thông, đường sá, cầu cảng rất phát triển Tỉnh Gauteng là tỉnh đầu tàu của nền kinh tế đóng góp khoản 370% GDP toàn quốc
1.3.2 Các chỉ số kinh tê
DATA ON GDP AND ECONOMIC INFORMATION D Ữ LI ỆU VÊ GDP VÀTHÔNG TIN KINH TẾ
Ngân hàng trung
ương Ngân hàng Dự trữ Nam Phi
Dự trữ quốc tê $ 44090000000 (Nguồn: IMF, dữ liệu cập nhật tháng 11
Trang 142008 2009 2010 2011
* 3,7% -1,7% 2,8% 3,5%
* Ước tính
Công ty lớn nhất Tập đoàn Standard Bank (Ngân hàng), Sasol (Oil & Gas
Trang 15Cán cân thanh toán -16,7 Tỷ USD (2010 ước tính)
Số dư tài khoản hiện tại
bằng tỷ lệ phần trăm của
1.3.3 Cơ cấu kinh tê
Nam Phi có GDP lớn nhất Châu Phi, trong đó sản xuất chiếm 23,9% của toàn châu lục, tài chính và kinh doanh dịch vụ 19%, thương mại 16,1%, khai khoáng
Trang 167,8%, vận tải và truyền thông 7,8%, nông lâm nghiệp và nghề cá 4,5%, điện khí nước 3,9% và các ngành khác là 14,1%.
GDP của Nam Phi lớn gấp bốn lần các nước miền Nam Châu Phi bằng 25% GDP của toàn Châu Phi Nam Phi đứng đầu châu lục về sản lượng công nghiệp (chiếm 40%), sản xuất khoáng sản (chiếm 45%) và sản lượng điện (chiếm hơn 50%)
Bốn trung tâm kinh tế của Nam Phi bao gồm: tỉnh Gauteng (Johannesburg),tỉnh KwaZulu – Natal (Durban), tỉnh miền Tây (Cape Town) và tỉnh miền Đông(Port Elizabeth/ Uitenhage) Tuy nhiên, trung tâm tài chính và công nghiệp củaNam Phi tập trung chủ yếu tại tỉnh Gauteng
• Nông nghiệp
Ngô, lúa mỳ, míađường, rau quả, thịt bò,gia cầm, thịt cừu, len,hàng tiêu dùng hàngngày
Nam Phi có lĩnh vực nông nghiệp rộng lớn và là nhà xuất khẩu các sản phẩm trang trại lớn Có tới hàng ngàn hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp nông nghiệp trên khắp đất nước, và những mặt hàng xuất khẩu nông nghiệp chiếm 8% tổng xuất khẩu Nam Phi trong năm năm qua Công nghiệp nông nghiệp chiếm khoảng 10% nhân công chính thức, khá thấp so với những khu vực khác tại Châu Phi, cũng như cung cấp việc làm cho những lao động bán thời gian và đóng góp khoảng 2.6% Tổng sản phẩm quốc nội cho quốc gia.Tuy nhiên, vì đất đai khô cằn, chỉ 13.5% diện tích có thể sử dụng cho trồng cấy, và chỉ 3% được coi là đất có nhiều tiềm năng
Trang 17Dù lĩnh vực trang trại thương mại khá phát triển, người dân tại một số vùng nông thôn vẫn sống nhờ nông nghiệp Đây là nước sản xuất rượu lớn thứ tám thế giới, và thứ mười một về hạt hướng dương Nam Phi là nhà xuất khẩu lớn các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm, các mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn nhất gồm đường, nho, chanh, xuân đào, rượu và các loại hoa quả Loại ngũ cốc được sản xuất nhiều nhất tại Nam Phi là ngô, và ước tính hàng năm 9 triệu tấn được chế tạo,
và 7.4 tấn được tiêu thụ Vật nuôi cũng phổ biến tại các trang trại Nam Phi, nước này sản xuất ra 85% tất cả các loại thịt được tiêu thụ Ngành công nghiệp chế biến sữa gồm khoảng 4.300 nhà sản xuất sữa cung cấp việc làm cho 60.000 công nhân trang trại và mang lại sinh kế cho khoảng 40.000 người khác
Trong những năm gần đây, lĩnh vực nông nghiệp đã trải qua nhiều cải cách, một số chúng gây nhiều tranh cãi, như cải cách ruộng đất và bãi bỏ quy định thị trường cho các sản phẩm nông nghiệp Cải cách ruộng đất bị cả các nhóm nông dân và những người công nhân làm thuê không ruộng đất chỉ trích, những người không ruộng đất cho rằng sự thay đổi chưa đủ mạnh, những người sở hữu ruộng đất cho rằng đó là cách đối xử phân biệt chủng tộc và thể hiện lo ngại tình trạng tương tự như chính sách cải cách ruộng đất Zimbabwe có thể sẽ diễn ra,một mối
lo ngại càng gia tăng sau những lời bình luận của phó tổng thống nước này Lĩnh vực này vẫn phải tiếp tục đương đầu với nhiều vấn đề, sự cạnh tranh ngày càng tăng từ nước ngoài và tình trạng tội phạm là hai thách thức nghiêm trọng nhất Chính phủ đã bị cáo buộc không cung cấp đầy đủ thời gian và tiền bạc để giải quyết vấn đề những cuộc tấn công trang trại như với những dạng thức tội phạm khác
Một vấn đề khác ảnh hưởng tới nông nghiệp Nam Phi là những thiệt hại về môi trường do sự sử dụng không đúng đắn đất đai và sự thay đổi khí hậu toàn cầu Nam Phi dễ bị tổn thương vì sự thay đổi khí hậu và kết quả chính là tình trạng giảm sút nguồn nước bề mặt Một số dự đoán cho thấy nguồn cấp nước bề mặt sẽ giảm 60% năm 2070 ở nhiều vùng thuộc Tây Cape.Để đảo ngược những thiệt hại
Trang 18do sự quản lý đất đai sai lầm, chính phủ đã ủng hộ một kế hoạch khuyến khích phát triển bền vững và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên hợp lý.
• Công nghiệp
Sức mạnh của nền kinh tế Nam Phi còn được thể hiện ở hạ tầng cơ sở hiệnđại và các nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ như vàng, kim cương, than đá vàbạch kim Hầu hết thị trường kim cương thế giới được kiểm soát từ đây Bêncạnh đó, Nam Phi còn có nền công nghiệp cơ khí đang phát triển mạnh mẽ vàngành du lịch có tiềm năng lớn Ngoài ra, Nam Phi còn có ngành công nghiệprượu vang nổi tiếng ở Cape Town Khách du lịch tới Nam Phi trong mùa WorldCup có thể thưởng thức rượu vang tại Cape Winelands, nơi có ngành rượu vanglâu đời nhất tại Nam Phi, cùng những sản phẩm rượu vang hảo hạng nhất Bêncạnh đó, khu vực này hiện còn sản xuất cả pho mát và dầu ô-liu Hơn nữa, Nam
Phi cũng là một thị trường rất mạnh về lĩnh vực sản xuất giày Có khoảng 180
doanh nghiệp Nam Phi hoạt động trong ngành công nghiệp giày dép, theo số liệucủa Hiệp hội Công nghiệp Da giày miền nam châu Phi (the Southern AfricanFootwear and Leather Industries Association (SAFLIA’s 2006 Report) Bên cạnh
đó, khai mỏ, sản xuất các bộ phận ô tô, chế tác kim loại, máy móc, dệt may, sắtthép, hóa chất, phân bón, thực phẩm, sửa chữa tàu thương mại cũng là những lĩnhvực quan trọng trong ngành công nghiệp Nam Phi
• Dịch vụ
Nam Phi có khối lượng hàng vận chuyển bằng đường hàng không lớn hơn cảphần còn lại của Châu Phi cộng lại, diện tích đường rải nhựa lớn gấp 15 lần so với mức trung bình của Châu Phi tính trên 1000 km2 đất, gấp 10 lần về đường ray xe lửa với cách so sánh trên và chiếm gần 60% tổng số thuê bao điện thoại của toàn châu lục
Theo đánh giá của IMF, nếu GDP của Nam Phi tăng 1% sẽ góp phần tạo nên
Trang 19mức tăng trưởng từ 0,4 đến 0,75% GDP của toàn châu Phi do đóng góp của Nam Phi trong các lĩnh vực đầu tư, chuyển giao công nghệ và đào tạo nghề.
Nhờ ưu thế về kỹ thuật, công nghệ cùng với chính sách tự do hóa thươngmại, Nam Phi trở thành nước lớn nhất đầu tư vào Châu Phi Các tập đoàn siêuquốc gia của Nam Phi như Sasol (hóa chất), Sapi (giấy), MTN (viễn thông) vàAngogold (khai thác vàng) đều có dự án đầu tư tại các nước thuộc Châu Phi Thế giới thứ nhất sở hữu hệ thống cơ sở hạ tầng, cầu cảng tiên tiến Hệ thốngdịch vụ cao cấp, đặc biệt trên lĩnh vực tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, hệ thốngviễn thông và năng lượng Thị trường chứng khoán Johannesburg ở Nam Phi đã rađời hơn 100 năm nay và là một trong 20 thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới.Nam Phi có rất nhiều tập đoàn lớn tầm cỡ quốc tế như SASOL, ESKOM,TELKOM, VODACOM, SAPI, DENEL Nền kinh tế Nam Phi là nền kinh tế mở
Do tính chất này, Nam Phi dễ bị ảnh hưởng một khi các nước có quan hệ buôn bánchủ lực với Nam Phi như Mỹ, EU, các nước Viễn Đông có biến động
Hệ thống đường bộ, cầu cảng, sân bay hiện đại cùng với vị trí chiến lược nằm
ở cực Nam Châu Phi đã giúp Nam Phi trở thành cửa chiến lược vào khu vực nóiriêng và cả châu lục nói chung Là một nước năm trên lục địa Châu Phi, sự pháttriển của kinh tế Nam Phi không thể tách rời sự phát triển chung của Châu Phi
2 Quan hệ kinh tê thương mại và đầu tư với các nước trên thê giới
2.1 Quan hệ kinh tê và thương mại
Từ đầu nhũng năm 1990, Nam Phi đã tích cực hội nhập với kinh tế khu vực
và thế giới Nam Phi là thành viên chủ chốt của SACU (Liên minh Thuế quan Miền Nam Châu Phi) và là thành viên tích cực của SADC (Cộng đồng Phát triển Miền Nam Châu Phi) Năm 2000, Hiệp định Nam Phi - EU về thương mại phát triển và hợp tác đã có hiệu lực
Châu Âu là bạn hàng lớn nhất của Nam Phi, thường xuyên chiếm khoảng 50% kim ngạch buôn bán hàng năm của nước này Riêng Anh và Đức mỗi nước
Trang 2045-chiếm trên 10% Hiện nay, Châu Á là bạn hàng lớn thứ hai, năm 2000 45-chiếm trên 17% kim ngạch xuất khẩu và 24% kim ngạch nhập khẩu của Nam Phi Các bạn hàng Châu Á quan trọng nhất là Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc Châu Mỹ chiếm 13,6% kim ngạch xuất khẩu và 15% kim ngạch nhập khẩu năm 2000 của Nam Phi Tuy nhiên buôn bán với Châu Mỹ chủ yếu chỉ tập trung vào Mỹ chiếm khoảng 12% kim ngạch xuất nhập khẩu (nếu xét về quốc gia thì Mỹ là bạn hàng lớn nhất của Nam Phi) Buôn bán với Châu Phi, Trung Đông và Châu Đại Dương
ở mức thấp Zimbabwe là bạn hàng lớn nhất của Nam Phi ở Châu Phi
Quan hệ thương mại giữa Nam Phi và Mỹ cũng rất gắn bó Từ năm 1998,đạo luật "Tăng trưởng kinh tế và cơ hội cho Châu Phi" của Mỹ dành nhiều ưu đãi cho Châu Phi, trong đó có Nam Phi Theo đạo luật này, số mặt hàng mà Nam Phi được xuất khẩu miễn thuế vào Mỹ được bổ sung thêm gần 1.900 mặt hàng Đặc biệt, toàn bộ sản phẩm dệt may và một số mặt hàng dệt được miễn thuế hoàn toàn Quan hệ thương mại giữa Nam Phi và các nước Châu Á - Thái Bình Dương ngày càng được đẩy mạnh Hiện nay Nam Phi đang xúc tiến thành lập khu thương mại tự do với một số nước như Ấn Độ, Australia, Singapore Năm 2001 , Nam Phi cũng đã đề xuất dự định này với cả khối ASEAN Giữa Nam Phi và Nhật Bản đã thành lập Diễn đàn đối tác vào năm 1999 đế thắt chặt hơn nữa quan hệ giữa hai nước Hiện nay Nhật Bản là bạn hàng lớn nhất ở Châu Á và Nam Phi và đứng thứ
tư trong cơ cấu bạn hàng của nước này Quan hệ giữa Nam Phi và Trung Quốc cũng có bước phát triển mới, đặc biệt từ hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc – Châu Phi lần thứ nhất tại Bắc Kinh
Là thành viên của WTO, Nam Phi đã có những cố gắng lớn trong việc thực hiện các cam kết trong WTO Trong những năm qua, Chính phủ Nam Phi đã thànhcông trong việc đơn giản hóa và giảm thuế
Nam Phi thi hành chính sách thương mại dựa trên ba trụ cột:
• Đối với các nước đang phát triển (trụ l): Nam Phi thi hành chính sách chiếnlược “Con bướm” với cái đầu là khối các nước miền Nam Châu Phi(SADC); thân là Châu Phi, còn hai cánh chìa ra là hai khu vực: Châu Á (trừ
Trang 21Nhật) và Nam Mỹ (MERCOSUR) Ngoài ra Nam Phi cùng với Ấn Độ,Braxin thành lập liên minh G3 nhằm mục đích đứng ra tập họp lực lượng đểđấu tranh với các nước phát triển trong Tổ chức Thương mại Thế giới(WTO) nhằm từng bước xóa bỏ sự bất bình đẳng trong thương mại hiện naygiữa hai thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.
• Đối với các nước phát triển (trụ 2): Nam Phi tìm cách thu hút nguồn lực vềvốn, khoa học, kỹ thuật với trọng tâm hướng vào các cường quốc kinh tếnhư Mỹ, Nhật và EU
• Đa phương hóa quan hệ thương mại (trụ 3): Nam Phi thực hiện đẩy mạnhđàm phán với các tổ chức đa phương và song phương nhằm tạo thuận lợi vàthúc đẩy xuất khẩu, tăng khả năng tiếp cận của hàng hóa Nam Phi tới cácthị trường bên ngoài
2.2.Đầu tư nước ngoài vào Nam Phi
Nam Phi là một trong những thị trường hứa hẹn nhiều tiềm năng lớn về đầu
tư nhờ có cơ sở hạ tầng kinh tế phát triển và nền kinh tế thị trường sôi động Đây cũng là một trong những nền kinh tế được vận hành hiệu quả và hiện đại nhất của Châu Phi
Một số lĩnh vực Nam Phi có nhu cầu thu hút đầu tư nước ngoài
• Chế biến thực phẩm: bao gồm chế biến thịt, rau quả, các sản phẩm sữa, cáđóng góp và cá bảo quản Các công ty lớn của nước ngoài hoạt động tronglĩnh vực này Ở Nam Phi là Cadbury- Schweppes, Coca-cola, Danone, HJHeinz, Kel1ogs, Mccain Foods, Minute Maid, Nestlé, Parmalat, Pillsbury,Unilever và Virgin Cola
• Ô tô và phụ tùng Ô tô: là ngành công nghiệp đang trên đà tăng trưởng, vớicác cơ sở hoạt động tập trung chủ yếu Ở Eastem Cape (phía ven biển) vàGau teng (trong đất liền) Các hãng như BMW Ford, Voikswagen,Daimlerchrysler và Toyota đều đã có kế hoạch sản xuất Ở Nam Phi Các
Trang 22hãng sản xuất phụ tùng ô tô như Arvin Exhaust, Bloxwitch, Coming vàSenior Flexonics cũng đặt cơ sở sản xuất tại quốc gia này
• Dịch vụ tài chính ngân hàng: dịch vụ này được cung cấp bởi bốn ngân hàngthương mại lớn gồm Absa, First National Bank, Standard Bank và Nedcor
• Dược phẩm và hóa chất: là một trong lĩnh vực tạo nhiều cơ hội nhất cho cácnhà đầu tư nước ngoài Sản xuất các loại hóa chất (bao gồm hóa chấtnguyên chất và hóa chất đặc biệt), chất polyme và dược phẩm là lĩnh vựclớn nhất của quốc gia này, chiếm khoảng 5% GDP
• Đánh bắt cá: có mức doanh thu khoảng 2 tỷ Răng mỗi năm, chủ yếu là cácsản phẩm được đánh bắt bằng lưới
• Công nghệ thông tin và điện tử: có tốc độ phát triển vượt bậc so với mặtbằng chung của thế giới Các lĩnh vực tạo cơ hội cho các nhà đầu tư nướcngoài gồm hệ thống điều khiển và thiết bị bảo vệ, hệ thống điện tử phụ trợ
tự động, hệ thống phần mềm và phát triển phần mềm trong lĩnh vực dịch vụtài chính ngân hàng, sản xuất sợi quang, vi mạch và tế bào năng lượng mặttrời
• Khai thác khoáng sản: Nam Phi có trữ lượng vàng lớn nhất trên thế giới(chiếm 35%), kim loại nhóm platium (55,7%), quặng 26 manga (80%),quặng crom (68%) kim loại titanium (21%) Đây cũng là nơi có mỏ kimcương lớn nhất
• Bất động sản: các nhà đầu tư có nhiều khả năng phát triển tại Nam Phi Cácthành phần sở hữu đất tư nhân, nhà nước, địa phương, thành phố đều có thểcho thuê /bán phát triển thương mại Họ đều là thành viên của đội đồng Nam Phi và luôn sẵn sàng hỗ trợ các nhà đầu tư trong việc mua bán bấtđộng sản
• Viễn thông: là ngành dẫn đầu Châu Phi với 7 triệu thuê bao và có tiềm năngthu hút dầu tư lớn
• Dệt: là ngành công nghiệp chủ yếu sản xuất sợi nhân tạo đòi hỏi có nguồnvốn nước ngoài lớn
Trang 23• Du lịch: doanh thu mỗi năm khoảng 10 tỷ USD và có triển vọng tăng mạnh
vì cả chính phủ và tư nhân đều đầu tư vào lĩnh vực vực tiếp thị và xúc tiến
du lịch Du lịch sinh thái hứa hẹn nhiều khả năng lớn về đầu tư và pháttriển
• Các lĩnh vực khác: hệ thống sân bay, kinh doanh, thiết bị và dịch vụ chămsóc sức khỏe, thiết bị an toàn vả bảo vệ, thiết bị xử lý nước, thiết bị đónggói
3.Kêt luận
3.1.Điểm mạnh
-Là một trong những nước có chính sách vĩ mô được ngân hàng Thế giới(WB) đánh giá cao - chưa bao giờ có khủng hoảng về nợ hoặc tài chính Sở hữu cơ
sở dịch vụ tài chính, ngân hàng tiên tiến
- Dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực khai thác mỏ, với nguồn tài nguyên khoángsản khổng lồ như vàng, kim cương, than đá và bạch kim của đất nước vẫn giữ mộtvai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế về mặt tạo công ăn việc làm, xuất khẩu
và thu ngoại tệ
-Hệ thống viễn thông, đường sá, cầu cảng rất phát triển hạ tầng cơ sở hiện đại
hỗ trợ phân phối hàng hóa hiệu quả, cùng với vị trí chiến lược nằm ở cực NamChâu Phi đã giúp Nam Phi trở thành cửa nhà chiến lược vào khu vực nói riêng vàcả châu lục nói chung
-Nền công nghiệp cơ khí đang phát triển mạnh mẽ và ngành du lịch có tiềmnăng lớn
-Ưu thế về kỹ thuật, công nghệ cùng với chính sách tự do hóa thương mạiPhi
-Là một trong những thị trường hứa hẹn nhiều tiềm năng lớn về đầu tư nhờ
có cơ sở hạ tầng kinh tế phát triển và nền kinh tế thị trường sôi động Đây cũng là