Những rào cản thương mại trong hoạt động ngoại thương những giải pháp vượt rào thương mại để đưa hàng hóa việt nam ra thị trường thế giới

2.2 Hàng rào phi thuế quan Các rào cản về văn hóa Các quy định về thương mại dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ… Các loại hàng rào phi thuế quan... www.themegallery.com Company Logo Thúc đẩ

Bài thuyết trình Môn Quan hệ Kinh tế Quốc tế

trong hoạt động ngoại thương

-Những giải pháp vượt rào thương

mại để đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường thế giới

Các thành viên trong nhóm

I/ Tổng quan lý thuyết

1 Rào cản thương mại

Các định nghĩa về rào cản thương mại

www.themegallery.com

Các định nghĩa

1 Các nước được

Rào cản thương mại là những chính sách hoặc quy định của chính phủ nhằm hạn chế thương mại quốc

tế

Định nghĩa chung nhất

Rào cản thương mại là bất kz biện pháp hay hành động nào gây cản trở đến thương mại quốc tế

www.themegallery.com

2 Phân loại

Hàng rào phi thuế quan (Non-tariff Barriers)

Hàng rào

thuế quan

(Tariff Barrier)

Theo cách tiếp cận của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)

Theo mục đích

đánh thuế

Thuế quan nhằm tăng thu ngân sách

Thuế quan bảo

hộ nhằm đánh cao vào hàng nhập khẩu

Theo đối tượng

đánh thuế

Thuế xuất khẩu

Thuế nhập khẩu Thuế quá cảnh

2.1 Phân loại hàng rào thuế quan

Theo phương pháp tính thuế

Thuế tính theo giá trị Thuế tính theo số lượng

Thuế quan hỗn hợp

Theo mức thuế Mức thuế tối đa Mức thuế tối thiểu Thuế hạn ngạch Thuế ưu đãi 2.1 Phân loại hàng rào thuế quan

Theo mục đích sử dụng của hàng hóa

Miễn thuế

Thuế phổ thông

2.1 Phân loại hàng rào thuế quan

Vai trò của thuế quan

Điều tiết xuất khẩu và nhập khẩu

Bảo hộ thị trường nội địa

Tăng thu ngân sách nhà nước

Công cụ mậu dịch mang tính minh bạch

Biện pháp quan trọng giúp cho tiến trình hội nhập nhanh hơn

Công cụ phân biệt đối xử trong quan hệ thương mại

2.2 Hàng rào phi thuế quan

• Là mọi công cụ

phi thuế quan

can thiệp vào

sử dụng, thông thường dựa trên

cơ sở lựa chọn, nhằm hạn chế nhập khẩu

cơ sở pháp lí, khoa học hoặc bình đẳng

Tổ chức Thương Mại Thế Giới (WTO)

Các định nghĩa

2.2 Hàng rào phi thuế quan

Các rào cản về văn

hóa

Các quy định về thương mại dịch

vụ, đầu tư, sở hữu

trí tuệ…

Các loại hàng rào phi thuế quan

Đặc điểm của các hàng rào phi thuế

Hình thức đa dạng

1 hàng rào PT có thể đáp ứng nhiều mục tiêu

Chưa bị điều chỉnh bởi các quy tắc thương mại

Dự đoán việc áp dụng các HRPT rất khó khăn

Đòi hỏi nhiều chi phí và nhân lực để duy trì hệ thống

Không mang tính minh bạch, công khai và ngày càng tinh vi hơn

www.themegallery.com Company Logo

Thúc đẩy doanh nghiệp tăng cường đầu tư

Thúc đẩy sự

chuyển động của

cơ quan nhà nước

trong đối phó với

rào cản tại thị

trường nhập khẩu

Các doanh nghiệp quen và sống tốt với các rào cản nghiêm ngặt

3 Vai trò của rào cản thương mại

4 Hạn chế đối với quốc gia, doanh nghiệp

Làm tăng chi phí sản xuất, chi phí quản lý, chi phí chứng

minh sự phù hợp

Các thủ tục quản lý, chứng minh, kiểm định, chứng nhận,

công nhận tương đối phức tạp đối với hàng xuất khẩu

Gây ra tình trạng chệch hướng thương mại so với thương

mại tự do

II/ Thực trạng hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam

Chống bán phá giá

gặp

có liên quan tính đến 12/2011

Vụ kiện tự vệ ở nước ngoài đối với hàng hoá Việt Nam tính đến 11/2011

Rào cản chống bán phá giá

Vụ kiện cá tra, cá basa là vụ kiện có thể nói là

lớn nhất từ trước tới nay mà Việt Nam gặp phải Với mức thuế cuối cùng là từ 36,84 đến 63,88%

www.themegallery.com

Company Logo

Tác động của vụ kiện cá tra, cá basa

Xuất khẩu catfish đã giảm mạnh nhất là tới 65% trong

tháng 3 và tháng 4/2002 so với cùng kz năm 2001

Doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình giải

quyết công ăn việc làm cho hàng vạn công nhân

Ảnh hưởng nghiêm trọng khi các doanh nghiệp chưa tìm

được thị trường đầu ra mới

Tác động của vụ kiện cá tra, cá basa

- Các rào cản kỹ thuật (TBT)

Thực chất là các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mà một nước áp dụng đối với hàng hoá nhập khẩu và/hoặc quy trình đánh giá sự phù hợp của hàng hoá nhập khẩu đối với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đó

www.themegallery.com

Nguyên tắc

Tránh tạo ra rào cản Không phân biệt đối xử

– An toàn vệ sinh thực phẩm (SPS)

Nội dung Hiệp Định về Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm và Kiểm Dịch Động Thực Vật (Hiệp định SPS) của Tổ chức Thương Mại Thế Giới (WTO)

Thương

mại quốc tế

Những nguyên tắc chính trong Hiệp Định về Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm và Kiểm Dịch Động Thực Vật (Hiệp

định SPS) của Tổ chức Thương Mại Thế Giới (WTO)

Mức độ bảo vệ phù hợp

Tính tương đương Tính hài hòa

Điều kiện khu vực Đánh giá rủi ro

Tính minh bạch

Mục tiêu

Ví dụ

TBT

Quy định liên quan đến chất

lượng, công năng của sản

phẩm hoặc những rủi ro về

sức khoẻ có thể xảy ra với

người sử dụng

Quy định về kích thước, kiểu

chữ in, các loại thông tin về

hoặc động vật

Quy định về hun khử trùng hoặc các biện pháp xử lý khác đối với bao bì sản phẩm (tẩy uế nhằm tránh

lây lan dịch bệnh)

Luật Hiện đại hóa An toàn thực phẩm (FSMA)

được Hoa Kz áp dụng vào năm 2012:

Thực hiện quy trình kiểm tra hết sức ngặt nghèo đối với các sản phẩm hàng hóa của tất cả các nước khi xuất khẩu vào thị trường này, bao gồm nông

Tháng 11 – 2011, quả thanh long – một mặt hàng nông sản có lượng xuất khẩu khá lớn của Việt Nam – bỗng

dưng bị Mỹ cấm thông quan vì cho là có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt quá mức cho phép

Tuy nhiên, mặc dù kết luận có lượng tồn dư thuốc nhưng FDA (cơ quan quản lý Thuốc và thực phẩm Mỹ) lại không quy định rõ giới hạn tỷ lệ bao nhiêu Điều đáng nói là,

trước đó Mỹ không hề có quy định này…

Khiến nhiều doanh nghiệp của ta

chọn giải pháp ngừng xuất khẩu

thanh long

Thanh long

Từ tháng 7 đến tháng 11 năm 2011, khoảng 600 tấn mật ong của Việt Nam đã bị Cơ quan dược phẩm

Mỹ trả lại với lý do là mật ong của ta nhiễm một loại thuốc trừ nấm có tên là Carbenzamin

Theo đánh giá của giới chuyên gia, mặc dù dư

lượng chất này ở mật ong xuất khẩu của ta thấp

hơn rất nhiều so với quy định của CODEX và Liên

minh châu Âu (EU) song Mỹ vẫn cố tình khiến các

doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn

Mật ong

Kết quả là, sau sự việc 600 tấn mật ong của Việt Nam bị Mỹ trả lại, đến nay sản phẩm mật ong

hầu như khó có thể xuất khẩu được

35.000 người nuôi ong của Việt Nam rơi vào tình thế “dở khóc dở cười”

Hàng may mặc và giày dép dành cho trẻ em

90 ppm và lượng chì trong sản phẩm chỉ còn

300 ppm

14/9/2009

2.2 Thị trường EU

Hiện nay còn nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm Việt nam chưa đáp ứng được các yêu cầu mang tính kỹ thuật cao nên chưa thể xuất khẩu được vào EU

EU yêu cầu nước xuất khẩu phải có kế hoạch và thiết bị đầy đủ để giám sát dư lượng độc tố trong nhóm hàng động thực vật nhưng chúng ta chưa đáp ứng được (trường hợp thịt động vật và mật ong)

2.2 Thị trường EU

Nhiều lô hàng rau, quả

của Việt Nam xuất khẩu

Việt Nam

Do Việt Nam xuất khẩu vào EU chủ yếu là các sản phẩm thô, hàng hóa thực phẩm như rau quả, thủy sản… nên sẽ gặp khó khăn theo hướng domino

Các mặt hàng rau, quả tươi xuất khẩu sang EU vi phạm nhiều nhất là

- Không có giấy chứng thư kiểm dịch thực vật,

- Không tuân thủ quy định về bao bì đóng gói vận

chuyển trong thương mại quốc tế;

- Không đăng ký kiểm dịch tại Việt Nam;

- Nhiễm một số dịch hại kiểm dịch thực vật theo quy định của EU…

• Trang thiết

bị

• Vệ sinh

Trung bình mỗi năm có gần 10 trường hợp bị khuyến cáo do nhiễm

vi sinh vật

Chỉ mới có

79 doanh nghiệp Việt Nam được cấp chứng chỉ

đủ tiêu chuẩn chất lượng vệ sinh của

EU

Đạo luật FLEGT

của EU

Yêu cầu:

Trình bày chuỗi hành trình của lâm sản

Tên Loại gỗ

Cách thức khai thác

Những khó khăn mà các doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi tuân thủ các quy

định TBT của EU

Không chắc chắn về những thay đổi trong tương

lai của các quy định EU

Khả năng tăng chi phí cho đánh giá và chứng

Tác động của các quy định TBT đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi xâm nhập vào

thị trường EU

• Tuân thủ các yêu cầu theo quy định TBT của

EU khiến doanh nghiệp phải chịu sức ép lớn

về chi phí, dẫn tới mất lợi thế cạnh tranh

• Hàng hóa xuất khẩu nếu không được EU chấp nhận không những gây ra thiệt hại về kình tế

mà còn dẫn đến tình trạng thất nghiệp, đói

nghèo…

2.3 Thị trường Nhật Bản

Mặt hàng tôm xuất khẩu

Đầu năm 2010, Nhật Bản cảnh báo 3 lô tôm Việt Nam

có dư lượng Trifluralin với mức 0.002 ppm, 0.009 ppm,

và 0.030 ppm vượt ngưỡng cho phép của Nhật Bản là 0.001 ppm

Vào tháng 10/2010, mặt hàng tôm xuất khẩu vào Nhật Bản bị nước này nâng mức kiểm tra Trifluralin đối với tôm nhập khẩu của Việt Nam từ 30% lên 100% Đến

tháng 11/2010, Bộ NN&PTNT có lệnh cấm sử dụng

Trifluralin trong nuôi trồng thủy sản

Năm 2011

7/3/2011 Áp dụng đối

với 30% lô tôm nhập

khẩu từ Việt Nam

9/6/2011 Áp dụng đối với 100% lô tôm nhập khẩu từ Việt Nam

Kiểm tra dư lượng enrofloxacin

2012

Mặt hàng tôm xuất khẩu bị vướng quy định

kiểm tra chỉ tiêu Ethoxyquin của thị trường Nhật Bản

Giới hạn

Hệ quả là

• Năm 2011, tổng giá trị xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản chiếm 55% =>> hết tháng 5-2012 thị trường này chỉ còn chiếm khoảng 30%

• Nếu cơ quan chức năng không có những động thái tích cực =>> Rất có thể tôm sẽ sụt giảm trong các quý còn lại của năm nay

• Đẩy các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt

Nam vào thế hoàn toàn bị động và không dám

xuất hàng sang thị trường này, vì rủi ro rất lớn

Xu hướng phát triển rào cản trong

thương mại quốc tế

Thuế quan bình quân sẽ giảm ở một sô sản phẩm có mức thuế suất

thấp và đối với một số mặt hàng nông sản sẽ có xu hương áp dụng các mức thuế đỉnh

Ngày càng gia tăng các vụ kiện và sự áp đặt các loại thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp

Hạn ngạch thuế quan sẽ được mở rộng nhưng mức thuế ngoài hạn

ngạch sẽ tăng theo xu hướng lũy tiến

Sự phát triển của các khu vực thương mại tự do (FTA) làm xuất hiện các rào cản mới cho các nước không phải là thành viên của khu vực

thương mại tự do đó, đặc biệt là rào cản về thuế quan và vấn đề tiếp cận thị trường

Xu hướng phát triển rào cản trong

thương mại quốc tế

Các biện pháp kỹ thuật được áp dụng ngày càng tinh vi hơn (quy trình sản xuất, nhãn mác sinh thái) làm phát sinh nhiều khoản chi phí cho kiểm tra và thay đổi công nghệ sản xuất

Các yêu cầu về bảo vệ con người, động thực vật và môi trường sinh thai ngày càng đòi hỏi cao về mức độ và diễn ra trên phạm vi rộng hơn

Vấn đề đạo đức xã hội, bảo vệ các giá trị văn hóa cũng sẽ trở thành các quy định mang tính chất rào cả trong thương mại quốc tế

Các vấn đề chính trị dẫn tới cấm vận kinh tế, vấn đề an ninh quốc gia dẫn tới đạo luật chống khủng bố sinh học

Các giải pháp vượt rào cản thương mại

Giải pháp

Nhà nước

Các Hiệp hội ngành hàng

Doanh nghiệp

Các tổ chức

tư vấn pháp

luật

1 Về phía Nhà nước

Tăng cường các hiệp định đàm phán song

phương, đa phương

Khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp sử dụng các bao bì, nhãn mác “ xanh” hay các biện pháp khai thác, nuôi trồng “sinh thái” , các biện pháp đảm bảo an toàn cho người lao động để vượt qua các rào cản về môi trường

Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống đại diện thương mại, đẩy mạnh hoạt động của các tham tán tại các thị trường nước ngoài

1 Về phía Nhà nước

Đóng vai trò quan trọng trong điều tiết xuất

khẩu thông qua các công cụ thuế xuất khẩu; hạn ngạch, giấy phép xuất khẩu

Gián tiếp cung cấp thông tin về thị trường, về nguy cơ bị kiện

Từng bước chuyển dần các khoản trợ cấp không đúng các quy định và thông lệ quốc tế sang các loại trợ cấp được miễn trừ cam kết cắt giảm

theo điều 13 và phụ lục II của Hiệp định Nông nghiệp để được miễn trừ thuế đối kháng

1 Về phía Nhà nước

Chủ động và sẵn sàng đối phó với các rào cản về chống bán phá giá

Thực hiện có hiệu quả các chương trình và kế

hoạch hành động về nâng cao sức cạnh tranh nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn và dễ dàng vượt qua các rào cản trong các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh an toàn thực phẩm

của thị trường nhập khẩu

Nâng cao nhận thức và hỗ trợ các doanh nghiệp

để vượt qua các rào cản về “trách nhiệm xã hội”

www.themegallery.com Company Logo

Nâng cao năng lực hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng thông quan việc tăng cường nguồn nhân lực có trình độ

cao về pháp luật quốc tế và kinh doanh quốc tế

Phát huy hơn nữa vai trò điều hòa quy mô sản xuất và xuất khẩu, giá cả và chất lượng sản phẩm để hạn chế các nguy cơ gặp phải các vụ kiện chống bán phá giá

Sẵn sàng khởi kiện và kháng kiện Nâng cao năng lực thu thập và xử lý thông tin

2 Về phía Hiệp hội các ngành hàng

3 Về phía các tổ chức tư vấn pháp luật

Nâng cao năng lực thu

thập và xử lý thông tin

Nâng cao năng lực hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng

4 Về phía doanh nghiệp

- Cần khởi kiện (đóng vai trò là nguyên đơn) khi có hiện tượng bán phá giá

- Khi bị khởi kiện, DN phải tích cực ngay từ đầu tham gia “hầu kiện” để bảo vệ quyền lợi của mình

- Minh bạch hồ sơ, thu thập đầy đủ các chứng từ hạch toán chi phí kinh doanh của mình phù hợp với chuẩn mực kế toán và kiểm toán quốc tế

- Kích thích phát triển các công ty luật có khả năng bảo vệ các DN trước các vụ kiện bán phá giá; khuyến khích sử dụng dịch vụ tư vấn luật

- Nghiên cứu kỹ hệ thống pháp luật của nước đối tác cũng như chính sách bảo hộ của họ

- Không nên để phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường