THIẾT kế, sử DỤNG hệ THỐNG bài tập THEO HƯỚNG TIẾP cận PISA hóa học 10

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠMĐẶNG THỊ THU HƯƠNG THIẾT KẾ, SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG THỊ THU HƯƠNG

THIẾT KẾ, SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC

– HÓA HỌC 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ GIÁO DỤC HỌC

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Mã số: 60.14.01.11

Thừa Thiên Huế, năm 2016

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG THỊ THU HƯƠNG

THIẾT KẾ, SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC

– HÓA HỌC 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ GIÁO DỤC HỌC

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Mã số: 60.14.01.11

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Trung Ninh

Thừa Thiên Huế, năm 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu vàkết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bốtrong bất kì một công trình nào khác

Họ tên tác giả

Đặng Thị Thu Hương

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy giáo PGS.TS TrầnTrung Ninh, người đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tận tình để em hoàn thành luậnvăn

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong chuyên ngành Lý luận vàPhương pháp dạy học bộ môn Hóa học, khoa Hóa học, trường Đại học Sư phạmHuế đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ em trong quá trình học tập và thực hiện luậnvăn

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và toàn thể các

em học sinh trường THPT Nguyễn Đình Chiểu, huyện Phong Điền, T.T Huế vàtrường THCS & THPT Hà Trung, huyện Phú Vang, T.T Huế và cảm ơn sự giúp đỡcủa thầy Huỳnh Văn Lâu và cô Nguyễn Thị Diệu Hương đã tạo điều kiện để em cóthể hoàn thành luận văn này

Em xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè đã quan tâm, động viên và tạođiều kiện tốt nhất để em hoàn thành luận văn

Luận văn được hoàn thành không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong sựgóp ý của quý Thầy, Cô giáo để em có những điều chỉnh, rút kinh nghiệm và cốgắng hơn nữa trong công việc và học tập của mình sau này

Em xin chân thành cảm ơn!

Thừa Thiên Huế, ngày 07 tháng 9 năm 2016

Học viên

ĐẶNG THỊ THU HƯƠNG

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Những cụm từ viết tắt 7

Danh mục các bảng biểu 8

Danh mục các hình vẽ 9

MỞ ĐẦU 10

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 10

2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU 11

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 12

3.1 Mục đích nghiên cứu 12

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 12

3.2.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 12

3.2.2 Tìm hiểu về chương trình đánh giá học sinh quốc tế PISA của OECD 13

3.2.3 Điều tra, đánh giá thực trạng của việc sử dụng hệ thống bài tập ở trường THPT 13

3.2.4 Nghiên cứu nội dung, cấu trúc chương trình chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT 13

3.2.5 Thiết kế hệ thống bài tập hóa học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT theo hướng tiếp cận PISA 13

3.2.6 Nghiên cứu, đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA vào dạy học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT 13

3.2.7 Thực nghiệm sư phạm 13

4 PHẠM VI, GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 13

4.1 Phạm vi nghiên cứu 13

4.2 Giới hạn của đề tài nghiên cứu 13

5 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 14

5.1 Khách thể nghiên cứu 14

5.2 Đối tượng nghiên cứu 14

6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 14

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 14

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 14

7.3 Phương pháp xử lý thống kê toán học 15

8 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI 15

9 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 15

NỘI DUNG 16

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 16

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT 16

1.1.1 Khái niệm bài tập hóa học 16

1.1.2 Ý nghĩa của việc sử dụng bài tập hóa học trong dạy học Hóa học ở trường THPT 16

1.1.2.1 Ý nghĩa trí dục 16

1.1.2.2 Ý nghĩa phát triển 16

1.1.2.3 Ý nghĩa giáo dục 17

1.1.3 Phân loại các dạng bài tập dùng trong dạy học bộ môn Hóa học ở trường THPT 17

1.1.3.1 Bài tập trắc nghiệm khách quan 17

1.1.3.2 Bài tập trắc nghiệm tự luận 18

1.1.3.3 Bài tập định hướng phát triển năng lực (Tiếp cận PISA) 18

1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC XÂY DỰNG BÀI TẬP HÓA HỌC MỚI TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT 19

1.2.1 Ý nghĩa của việc xây dựng các bài tập hóa học mới 19

1.2.2 Một số định hướng trong việc xây dựng bài tập hóa học mới 19

1.3 TÌM HIỂU VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA 20

1.3.1 PISA là gì? 20

1.3.2 Mục đích của PISA 20

1.3.3 Đặc điểm của PISA 21

1.3.4 Mục tiêu đánh giá 22

1.3.4.1 Năng lực đọc hiểu phổ thông (Reading literacy) 22

1.3.4.2 Năng lực toán học phổ thông (Mathematical literacy) 22

1.3.4.3 Năng lực khoa học phổ thông (Science literacy) 23

1.3.5 Nội dung đánh giá 23

1.3.6 Cách đánh giá trong bài tập PISA 24

1.3.6.1 Các kiểu câu hỏi được sử dụng 24

1.3.6.2 Các mức trả lời 24

1.3.7 Đối tượng đánh giá 24

1.2.8 Tác động của PISA đến giáo dục các nước 24

1.4 THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 25

1.4.1 Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục 25

1.4.2 Mục đích điều tra 26

1.4.3 Nội dung điều tra 26

1.4.4 Đối tượng điều tra 26

1.4.5 Phương pháp điều tra 26

1.4.6 Kết quả và đánh giá kết quả điều tra 26

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 27 Chương 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH,

CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10

THPT 28

2.1 PHÂN TÍCH NỘI DUNG, CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 28

2.1.1 Mục tiêu cơ bản của chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT 28

2.1.1.1 Mục tiêu cơ bản của chương oxi – lưu huỳnh 28

2.1.1.2 Mục tiêu cơ bản của chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học 29

2.1.2 Cấu trúc nội dung chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT 30

2.1.2.1 Cấu trúc nội dung chương oxi – lưu huỳnh 30

2.1.2.2 Cấu trúc nội dung chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học 31

2.2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 31

2.2.1 Cơ sở và nguyên tắc 31

2.2.1.1 Cơ sở 31

2.2.2.2 Nguyên tắc 32

2.2.2 Quy trình thiết kế hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA 32

2.2.2.1 Lựa chọn đơn vị kiến thức 32

2.2.2.2 Xác định mục tiêu giáo dục của đơn vị kiến thức 33

2.2.2.3 Thiết kế hệ thống bài tập theo mục tiêu 33

2.2.2.4 Kiểm tra thử 33

2.2.2.5 Chỉnh sửa 34

2.2.2.6 Hoàn thiện hệ thống bài tập 34

2.3 HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 34

2.4 SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN

BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT 80

2.4.1 Sử dụng khi dạy bài mới 80

2.4.2 Sử dụng khi luyện tập, ôn tập 80

2.4.3 Sử dụng khi tự học ở nhà 81

2.4.4 Sử dụng khi kiểm tra, đánh giá 81

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 82

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 83

3.1 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 83

3.1.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 83

3.1.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm 83

3.2 KẾ HOẠCH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 83

3.2.1 Lựa chọn địa bàn, đối tượng và thời gian thực nghiệm sư phạm 83

3.2.1.1 Lựa chọn địa bàn, đối tượng thực nghiệm 83

3.2.1.2 Thời gian thực nghiệm sư phạm 84

3.2.1.3 Kiểm tra mẫu trước thực nghiệm 84

3.2.1.4 Lựa chọn giáo viên thực nghiệm 84

3.2.3 Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm 85

3.2.4 Tiến hành thực nghiệm sư phạm 85

3.3 KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 86

3.3.1 Kết quả các bài dạy thực nghiệm sư phạm 86

3.3.1.1 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm 86

3.3.1.2 Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm 86

3.3.2 Xử lí thống kê kết quả thực nghiệm sư phạm 92

3.3.2.1 Mô tả dữ liệu 93

3.3.2.2 So sánh dữ liệu 93

3.3.2.3 Liên hệ dữ liệu 94

3.3.3 Đánh giá, phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm 96

3.3.3.1 Phân tích kết quả về mặt định tính 96

3.3.3.2 Phân tích kết quả về mặt định lượng 96

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 97

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 98

1 KẾT LUẬN 98

2 KHUYẾN NGHỊ 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100 PHỤ LỤC 1 P1 PHỤ LỤC 2 P9 PHỤ LỤC 3 P13 PHỤ LỤC 4 P16 PHỤ LỤC 5 P24 PHỤ LỤC 6 P41 PHỤ LỤC 7 P43 PHỤ LỤC 8 P48 PHỤ LỤC 9 P49

6 OECD Organization for Economic Co-operation and Development

7 PISA Programme for International Student Assessment

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Nội dung đánh giá của PISA qua các kì 23Bảng 2.1 Chương trình chương oxi – lưu huỳnh 30Bảng 2.2 Chương trình chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa

Bảng 3.1 Thống kê số HS tham gia thực nghiệm đề tài 84Bảng 3.2 Phân phối tần suất số học sinh theo điểm bài kiểm tra

Bảng 3.3 Kết quả học sinh đạt điểm x i của 2 bài kiểm tra của

Bảng 3.4 Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài

kiểm tra lần 1 của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu 87Bảng 3.5 Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài

kiểm tra lần 2 của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu 88Bảng 3.6 Bảng phân loại kết quả học tập của học sinh trường

Bảng 3.7 Kết quả học sinh đạt điểm x i của 2 bài kiểm tra của

Bảng 3.8 Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài

kiểm tra lần 1 của trường THCS & THPT Hà Trung 90Bảng 3.9 Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài

kiểm tra lần 2 của trường THCS & THPT Hà Trung 91Bảng 3.10 Bảng phân loại kết quả học tập của học sinh trường

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 3.1 Đường lũy tích bài kiểm tra lần 1 của trường THPT

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Theo Luật giáo dục công bố năm 2005, Điều 28.2 có ghi “Phương pháp dạy họcphổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phùhợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khảnăng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tácđộng đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Đổi mới giáodục đòi hỏi nhà trường không chỉ trang bị cho HS những kiến thức đã có của nhânloại mà còn phải bồi dưỡng, hình thành ở HS tính năng động, óc tư duy sáng tạo và

kỹ năng thực hành áp dụng, tức là đào tạo những người lao động không chỉ có kiếnthức mà phải có năng lực hành động, kỹ năng thực hành

Hóa học là một nhánh của khoa học tự nhiên, là một môn khoa học rất quantrọng Hóa học nói về các nguyên tố, hợp chất, nguyên tử, phân tử và các phản ứnghóa học xảy ra giữa những thành phần đó Hóa học phát triển từ giả kim thuật vàđược thực hành từ hàng ngàn năm trước Cho tới bây giờ Hóa học đã phát triển rấtmạnh mẽ và đem lại rất nhiều lợi ích trong cuộc sống hằng ngày và trong sản xuất.Vậy việc học và ứng dụng Hóa học trong đời sống là rất cần thiết Do đó cần cónhững bài tập có ý nghĩa thực tiễn trong các bài dạy cũng như kiểm tra – đánh giá

để nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Hóa học

PISA là chương trình đánh giá HS quốc tế do OECD tổ chức định kỳ 3 năm mộtlần, là cuộc khảo sát duy nhất đánh giá kiến thức và kỹ năng của HS ở độ tuổi 15.Giáo dục Việt Nam đặt dấu ấn quan trọng khi lần đầu tiên đăng ký tham gia PISAchu kỳ 2012, chính thức trở thành thành viên của PISA OECD từ tháng 11 năm

2009 Mục tiêu tổng quát của chương trình PISA nhằm kiểm tra xem, khi đến độtuổi kết thúc giáo dục bắt buộc, HS đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức củacuộc sống sau này ở mức độ nào Nội dung đánh giá của PISA hoàn toàn được xácđịnh dựa trên các kiến thức và kỹ năng cần thiết cho cuộc sống tương lai, không dựavào nội dung các chương trình giáo dục quốc gia Theo nhận định của nhiều chuyêngia, PISA được đánh giá là chương trình khảo sát tin cậy về năng lực của HS

Trong dạy học bộ môn Hóa học, ngoài việc truyền đạt các kiến thức lý thuyết thìviệc sử dụng các bài tập có định hướng PISA hay có tính thực tiễn sẽ giúp HS cóhứng thú, đam mê và yêu thích môn học, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học,đồng thời trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho các em Tuy nhiên việc sửdụng bài thập theo định hướng PISA hiện nay ở các trường THPT vẫn chưa đượcphổ biến.

Với những lý do trên chúng tôi đã chọn đề tài: “Thiết kế, sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA trong dạy học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc

độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 Trung học phổ thông”.

2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU

Cho tới nay có nhiều công trình nghiên cứu, sách, luận văn, liên quan đến việc

sử dụng bài tập định hướng PISA trong dạy học như:

– Nguyễn Thị Phương Hoa: “Chương trình đánh giá HS quốc tế (PISA) (Mục

đích, tiến trình thực hiện, các kết quả chính”, Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia

Hà Nội số 25/2000

– TS Cao Cự Giác (2009), “Thiết kế và sử dụng bài tập thực nghiệm trong dạy

và học hóa học”, Nxb Giáo dục Việt Nam.

– PGS.TS Nguyễn Xuân Trường (2009), “Sử dụng bài tập trong dạy học Hóa

học ở trường phổ thông”, Nxb ĐH Sư Phạm Hà nội.

– Nguyễn Thị Phương Hoa, Vũ Thị Kim Chi, Nguyễn Thùy Linh: “Chương

trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) (Mục đích, tiến trình thực hiện, các kết quả chính)”, Tạp chí khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Ngoại ngữ 25 (2009).

– Nguyễn Ngọc Sơn: “Góp phần tìm hiểu về chương trình đánh giá học sinh

quốc tế (PISA)”, Tập san Giáo dục – Đào tạo số 3/2010.

– Nguyễn Sơn Hà: Khai thác tiêu chuẩn của PISA nhằm rèn luyện khả năng toán

học hóa “Rèn luyện HS trung học phổ thông khả năng toán học hóa theo tiêu chuẩn

của PISA”, Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Hà Nội số 4/2010…

– Đỗ Tiến Đạt: “Chương trình đánh giá HS quốc tế PISA”, Kỷ yếu Hội thảo

Quốc gia về giáo dục Toán học phổ thông năm 2011

– Trần Thị Nguyệt Minh, Luận văn thạc sỹ: “Thiết kế và sử dụng hệ thống bài

tập theo hướng tiếp cận PISA trong dạy học phần hóa học vô cơ lớp 9”, lớp Cao

học Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học – Trường Đại học Giáo dục– Đại học Quốc gia Hà Nội

– Tăng Hồng Dương, Luận văn thạc sĩ: “Tiếp cận đánh giá PISA bằng phương

pháp giải quyết vấn đề qua dạy học các bài toán thực tiễn phần khối đa diện và khối tròn xoay (hình học không gian lớp 12 – Ban cơ bản)”, lớp Cao học Lý luận và

Phương pháp dạy học bộ môn Toán K5 – Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốcgia Hà Nội

– Nguyễn Quốc Trịnh, Luận văn thạc sĩ: “Dạy học phát triển năng lực cho HS

trung học phổ thông với các bài toán tiếp cận chương trình HS quốc tế (PISA)”, lớp

Cao học Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Toán K5 – Trường đại học Giáodục, đại học Quốc gia Hà Nội

– PGS TS Tạ Thu Thảo, tài liệu tập huấn tại Đồ Sơn: “Biên soạn câu hỏi, bài

tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh THCS & THPT”, Khoa Hóa học –

Trường Đại học Khoa học tự nhiên – Đại học quốc gia Hà Nội, 2013

– Thiều Thị Nga, Luận văn thạc sĩ: “Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập theo

hướng tiếp cận PISA trong dạy học phần cơ sở hóa học chung lớp 10”, chuyên

ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học – Trường Đại học Sưphạm Hà Nội 2014

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu

Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA trong dạy họcchương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học nhằm giúpcho việc dạy học gắn liền với thực tiễn, giúp HS có hứng thú, say mê học tập, từ đónâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Hóa học

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.2.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

– Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến đổi mới PPDH Hóa học

– Nghiên cứu lý luận về BTHH trong dạy học, áp dụng bài tập theo hướng tiếpcận PISA vào dạy học và kiểm tra đánh giá bộ môn Hóa học.

3.2.2 Tìm hiểu về chương trình đánh giá học sinh quốc tế PISA của OECD 3.2.3 Điều tra, đánh giá thực trạng của việc sử dụng hệ thống bài tập ở trường THPT

– Tiến hành thiết kế phiếu điều tra để tìm hiểu và đánh giác thực trạng, xuhướng sử dụng hệ thống BTHH ở trường THPT

– Thực hiện đối với đối tượng là HS lớp 10 trường THPT Nguyễn Đình Chiểu,huyện Phong Điền, T.T Huế và trường THCS & THPT Hà Trung, huyện PhúVang, T.T Huế

3.2.4 Nghiên cứu nội dung, cấu trúc chương trình chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

3.2.5 Thiết kế hệ thống bài tập hóa học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT theo hướng tiếp cận PISA 3.2.6 Nghiên cứu, đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA vào dạy học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

3.2.7 Thực nghiệm sư phạm

Bước đầu TNSP để kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của việc sử dụng hệthống bài tập theo hướng tiếp cận PISA chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độphản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT vào quá trình dạy học, kiểm tra– đánh giá

4 PHẠM VI, GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

4.1 Phạm vi nghiên cứu

Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA chương oxi – lưuhuỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

4.2 Giới hạn của đề tài nghiên cứu

Tiến hành nghiên cứu và thực nghiệm trong năm học 2015 – 2016

5 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

5.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy và học Hóa học ở trường THPT

5.2 Đối tượng nghiên cứu

– Quá trình sử dụng hệ thống bài tập trong dạy và học Hóa học chương oxi – lưuhuỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

– Thiết kế và đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISAchương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học

10 THPT

6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu thiết kế được một hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA đảm bảo đượccác yêu cầu khi thiết kế bài tập, đồng thời sử dụng hệ thống bài tập này vào quátrình dạy và học Hóa học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, nâng caonăng lực giải bài tập PISA thì sẽ nâng cao chất lượng dạy và học Hóa học chươngoxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

– Nghiên cứu các văn bản, chỉ thị của Đảng, Nhà nước; chính sách đổi mới giáodục của Nhà nước; các tài liệu về lý luận dạy học, tâm lý học, giáo dục học liênquan đến đề tài

– Nghiên cứu cơ sở lý luận về đổi mới PPDH Hóa học

– Nghiên cứu tài liệu lý luận dạy học có liên quan đến việc sử dụng bài tập ởtrường THPT, các tài liệu lý luận dạy học có liên quan đến việc thiết kế bài tập mớitrong dạy học Hóa học ở trường THPT

– Nghiên cứu các tài liệu về chương trình đánh giá HS quốc tế PISA của OECD.– Nghiên cứu nội dung, cấu trúc, mục tiêu chương trình chương oxi – lưu huỳnh,chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

– Phương pháp quan sát, đàm thoại, điều tra để nắm rõ tình hình việc dạy và học

có sử dụng BTHH

– Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên giagiáo dục, giáo viên có kinh nghiệm về việc sử dụng bài tập có tính thực tiễn.

– Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm để đánh giá tínhkhả thi, hiệu quả của đề tài để nâng cao hiệu quả dạy và học chương oxi – lưuhuỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

7.3 Phương pháp xử lý thống kê toán học

Xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm bằng toán học thống kê

9 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo; luận văn đượctrình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thiết kế và sử dụng hệ thống bàitập theo hướng tiếp cận PISA trong dạy học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độphản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

Chương 2: Thiết kế và đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếpcận PISA trong dạy học chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cânbằng hóa học – Hóa học 10 THPT

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC

– HÓA HỌC 10 THPT 1.1 BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT

1.1.1 Khái niệm bài tập hóa học

BTHH là một dạng bài làm gồm những bài toán, những câu hỏi hay đồng thời cảbài toán và câu hỏi thuộc về hóa học mà trong khi hoàn thành chúng, HS nắm đượcmột tri thức hay kỹ năng nhất định

1.1.2 Ý nghĩa của việc sử dụng bài tập hóa học trong dạy học Hóa học ở trường THPT [9], [10]

1.1.2.1 Ý nghĩa trí dục

– Làm chính xác hóa các khái niệm hóa học Củng cố, đào sâu và mở rộng kiếnthức một cách sinh động, phong phú, hấp dẫn

– Ôn tập, hệ thống hóa kiến thức một cách tích cực nhất

– BTHH thúc đẩy thường xuyên sự rèn luyện cho HS các kỹ năng, kỹ xảo vềhóa học Nếu là bài tập thực nghiệm sẽ rèn luyện các kỹ năng thực hành, góp phầnvào việc giáo dục kỹ thuật tổng hợp cho HS,…

– BTHH tạo điều kiện để phát triển các thao tác tư duy như: suy lý, quy nạp,diễn dịch loại suy, rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ hóa học

– Rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống, lao động sảnxuất và bảo vệ môi trường

1.1.2.2 Ý nghĩa phát triển

Phát triển ở HS các năng lực tư duy logic, biện chứng, khái quát hóa, độc lập,sáng tạo, rèn trí thông minh cho HS Một bài tập có nhiều cách giải, GV đưa ra mộtbài tập rồi yêu cầu HS giải bằng nhiều cách, tìm những cách giải ngắn nhất, haynhất là một cách rèn luyện trí thông minh cho các em

1.1.2.3 Ý nghĩa giáo dục

BTHH có tác dụng giáo dục tư tưởng cho HS như: tính kiên nhẫn, trung thựctrong lao động học tập, tính sáng tạo khi sử dụng và vận dụng trong các vấn đề họctập Mặt khác, qua việc giải bài tập rèn luyện cho HS tính chính xác khoa học vànâng cao hứng thú học tập bộ môn BTHH có nội dung thực nghiệm còn có tácdụng rèn luyện tính cẩn thận, tuân thủ triệt để quy định khoa học, chống tác phongluộm thuộm, vi phạm những nguyên tắc khoa học

Vậy BTHH giúp cho việc hoàn thiện chất lượng dạy và học, củng cố các kiếnthức thu được, hình thành kỹ năng và chuyển vào tình huống mới, thiết lập mối liên

hệ liên môn, việc giải BTHH tạo điều kiện tiếp thu kỹ năng và kỹ xảo thực hành của

HS Bài tập là phương tiện quan trọng để phát triển tư duy của HS

1.1.3 Phân loại các dạng bài tập dùng trong dạy học bộ môn Hóa học ở trường THPT [12]

BTHH có nhiều cách phân loại như: Dựa vào nội dung, mục đích, hình thức,cách thức kiểm tra – đánh giá, Dựa vào cách thức kiểm tra – đánh giá, người ta cóthể phân loại như sau:

1.1.3.1 Bài tập trắc nghiệm khách quan

Trắc nghiệm khách quan là phương pháp kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của

HS bằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan Bài tập trắc nghiệm khách quan

có 4 dạng chính sau:

– Dạng 1: Trắc nghiệm điền khuyết hay trắc nghiệm có câu trả lời ngắn

Trắc nghiệm điền khuyết hay trắc nghiệm có câu trả lời ngắn thực chất là mộtloại, chúng chỉ khác nhau về dạng thức của vấn đề đặt ra Nếu được trình bày dướidạng câu hỏi ta gọi là trắc nghiệm có câu trả lời ngắn Nếu được trình bày dưới dạngcâu phát biểu chưa đầy đủ (thành một khoảng trống để điền vào) thì gọi là trắcnghiệm điền khuyết

– Dạng 2: Trắc nghiệm ghép đôi

Loại trắc nghiệm này gồm có hai dãy thông tin gọi là các câu dẫn (hay gọi làbảng truy – premises) và câu đáp (hay gọi là bảng chọn – responses) Người thamgia kiểm tra trắc nghiệm loại này cần phải lựa chọn sắp xếp lại với nhau thành từng

cặp thông tin ở hai dãy sao cho phù hợp về nội dung và cấu trúc Mỗi lựa chọn cóthể sử dụng một lần, cũng có thể sử dụng nhiều lần, cũng có thể không sử dụng

– Dạng 3: Trắc nghiệm đúng – sai

Loại câu trắc nghiệm này có thể là những phát biểu được đánh giá là đúng haysai, hoặc chúng có thể là những câu hỏi trực tiếp để được trả lời là “có” hoặc

“không” Đôi khi chúng có thể được nhóm lại dưới cùng một câu dẫn

– Dạng 4: Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Trắc nghiệm nhiều lựa chọn yêu cầu người học lực chọn đáp án chính xác trongmột số đáp án đưa ra Câu hỏi loại này gồm một phần phát biểu chính được gọi làphần dẫn, hay câu hỏi và bốn, năm hoặc nhiều phương án trả lời cho sẵn để thí sinhchọn ra câu trả lời đúng nhất hay hợp lý nhất Trong các phương án đưa ra thì chỉ códuy nhất một phương án đúng hoặc đúng nhất, các phương án khác là sai được đưavào với tác dụng gây nhiễu phải có vẻ hợp lý đối với người chưa hiểu kỹ vấn đề.Đây là loại câu hỏi đa năng nhất trong các loại câu hỏi đóng

1.1.3.2 Bài tập trắc nghiệm tự luận

Câu hỏi tự luận yêu cầu HS dùng lời lẽ, ngôn ngữ của mình để viết ra những đáp

án tương đối dài để trả lời câu hỏi Một bài tự luận thường có ít câu hỏi vì phải mấtnhiều thời gian để viết câu trả lời Phương pháp tự luận tạo cho người học một thóiquen học tập tích cực, sáng tạo

1.1.3.3 Bài tập định hướng phát triển năng lực (Tiếp cận PISA) [8]

Dạy học định hướng năng lực đòi hỏi việc thay đổi mục tiêu, nội dung, PPDH vàđánh giá, trong đó việc thay đổi quan niệm và cách thức xây dựng nhiệm vụ, bài tập

có vai trò quan trọng Từ đó hình thành loại bài tập định hướng phát triển năng lực

mà các bài tập trong nghiên cứu so sánh trình độ HS quốc tế PISA là một ví dụ điểnhình cho xu hướng xây dựng các bài kiểm tra, đánh giá theo năng lực Những ưuđiểm của các bài tập này là:

– Trọng tâm là sự vận dụng có phối hợp các thành tích riêng khác nhau trên cơ

sở một vấn đề mới đối với người học

– Luôn theo các tình huống trong cuộc sống của HS, theo “thử thách trong cuộcsống” Nội dung học tập mang tính tình huống, tính bối cảnh và tính thực tiễn

– Dạy học định hướng năng lực định hướng mạnh hơn đến HS và các tiền đề họctập so với dạy học định hướng nội dung, do vậy mà các bài tập cũng sẽ có tính địnhhướng mạnh.

– Hệ thống bài tập định hướng năng lực chính là công cụ để HS luyện tập nhằmhình thành năng lực và là công cụ để GV và các nhà quản lí giáo dục kiểm tra, đánhgiá được năng lực của HS và biết được mức độ đạt chuẩn của quá trình dạy học

1.1.4 Cơ sở lý luận về việc xây dựng bài tập hóa học mới trong dạy học Hóa học ở trường THPT

1.1.4.1 Ý nghĩa của việc xây dựng các bài tập hóa học mới [17]

BTHH có hiệu quả sâu sắc trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, hình thànhphương pháp chung của việc tự học hợp lý, rèn luyện kỹ năng tự lực, sáng tạo.BTHH là phương tiện cơ bản để dạy HS tập vận dụng các kiến thức đã học vào thực

tế đời sống, sản xuất và tập nghiên cứu khoa học

Nhằm đáp ứng với sự đổi mới PPDH theo định hướng năng lực thì việc xâydựng các BTHH mới, trong đó việc xây dựng bài tập theo định hướng năng lực làthiết yếu

Các BTHH sử dụng trong nhà trường phổ thông hiện nay tuy đã được thay đổinhưng vẫn còn nặng về kiến thức toán học, nghèo nàn về kiến thức hóa học Hầuhết các bài tập chưa đánh giá nhiều về kỹ năng cơ bản môn Hoá học như: kỹ năng thựchành hóa học, kỹ năng vận dụng kiến thức hóa học vào thực tế, Đồng thời, BTHHhiện nay chưa chú trọng đến việc phát huy khả năng tư duy sáng tạo, lập kế hoạch,giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn đời sống, chưa chú trọng đến việc pháttriển năng lực tư duy hóa học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề của HS.Chính vì vậy, việc xây dựng nên những BTHH mới là rất quan trọng và có ýnghĩa thiết thực

1.1.4.2 Một số định hướng trong việc xây dựng bài tập hóa học mới [25]

– Xây dựng bài tập theo định hướng năng lực Tăng cường sử dụng bài tập trắcnghiệm khách quan Xây dựng và tăng cường sử dụng bài tập thực nghiệm địnhlượng

– Loại bỏ những bài tập có nội dung hóa học nghèo nàn nhưng lại cần đếnnhững thuật toán phức tạp để giải Loại bỏ những bài tập có nội dung lắt léo, giảđịnh rắc rối, phức tạp, xa rời hoặc phi thực tiễn hóa học.

– Xây dựng bài tập mới để rèn luyện cho HS năng lực phát hiện vấn đề và giảiquyết vấn đề, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thực tiễn trong tự nhiên và cuộcsống Xây dựng bài tập mới về bảo vệ môi trường và phòng chống ma túy

– Đa dạng hóa các loại hình bài tập như bài tập bằng hình vẽ, bài tập vẽ đồ thị,

sơ đồ, bài tập lắp dụng cụ thí nghiệm,… Xây dựng bài tập có nội dung hóa họcphong phú, sâu sắc, phần tính toán đơn giản, nhẹ nhàng

1.2 TÌM HIỂU VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA [11][16][17][18][19]

1.2.1 PISA là gì?

PISA là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Programme for International StudentAssessment – Chương trình đánh giá học sinh quốc tế” do OECD (viết tắt của cụm

từ tiếng Anh “Organization for Economic Co-operation and Development” – Tổ

chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) khởi xướng và chỉ đạo, nhằm tìm kiếm các chỉ

số đánh giá tính hiệu quả – chất lượng của hệ thống giáo dục của mỗi nước tham

gia, qua đó rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông PISA đượcthực hiện theo chu kì 3 năm một lần (bắt đầu từ năm 2000) với đối tượng HS trong

độ tuổi PISA (15 năm 3 tháng đến 16 năm 2 tháng)

1.2.2 Mục đích của PISA

Với mục tiêu tổng quát là kiểm tra xem, khi kết thúc độ tuổi PISA, HS đã đượcchuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức độ nào Ngoài ra,PISA còn hướng tới:

– Xem xét đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực Đọc hiểu, lĩnh

vực Toán học và lĩnh vực Khoa học của HS ở lứa tuổi 15

– Nghiên cứu ảnh hưởng của các chính sách đến kết quả học tập của HS.

– Nghiên cứu hệ thống các điều kiện giảng dạy – học tập có ảnh hưởng dến kết

quả học tập của HS

1.2.3 Đặc điểm của PISA

Chương trình đánh giá HS quốc tế PISA có một số đặc điểm sau:

– Quy mô của PISA là rất lớn và có tính toàn cầu Đến nay, qua 5 cuộc khảo sát

đánh giá, ngoài các nước thuộc khối OECD, còn có nhiều quốc gia là đối tác củakhối OECD đăng kí tham gia Việt Nam tham gia lần đầu tiên vào cuộc khảo sát lầnthứ 4 năm 2012 (trong 3 ngày 12, 13 và 14 tháng 4 năm 2012, tại 162 trường thuộc

59 tỉnh, thành phố với khoảng 5.100 HS ở tuổi 15)

– PISA được thực hiện đều đặn theo chu kì 3 năm một lần.

– Cho tới nay, PISA là cuộc khảo sát giáo dục duy nhất chỉ chuyên đánh giá về

năng lực phổ thông của HS ở độ tuổi 15, độ tuổi kết thúc giáo dục bắt buộc ở hầuhết các quốc gia

– PISA chú trọng xem xét và đánh giá một số vấn đề sau:

+ Chính sách công (public policy): “Nhà trường của chúng ta đã chuẩn bị

đầy đủ cho những người trẻ tuổi trước những thách thức của cuộc sống trưởngthành chưa ?”,…

+ Hiểu biết phổ thông (literacy): PISA chú trọng việc xem xét đánh giá về

các năng lực của HS trong việc ứng dụng các kiến thức và kỹ năng phổ thông cơbản vảo các tình huống thực tiễn Ngoài ra còn xem xét đánh giá khả năng phântích, lí giải và truyền đạt một cách có hiệu quả các kiến thức và kỹ năng đó thôngqua cách HS xem xét, diễn giải và giải quyết các vấn đề

+ Học suốt đời (lifelong learning): PISA sẽ tiến hành đo năng lực thực hiện

của HS về các lĩnh vực Đọc hiểu, làm Toán và Khoa học, đồng thời còn tìm hiểu cả

về động cơ, niềm tin vào bản thân cũng như các chiến lược học tập

– Bài tập của PISA: Các câu hỏi của PISA đều là các câu hỏi dựa trên các tìnhhuống của đời sống thực và không chỉ giới hạn bởi cuộc sống thường ngày trongnhà trường, và nhiều tình huống được lựa chọn không phải chỉ để HS thực hiện cácthao tác về tư duy, mà còn để HS ý thức về các vấn đề xã hội (như là sự nóng lêncủa trái đất, phân biệt giàu nghèo, ) Dạng thức của câu hỏi phong phú Chất liệuđược sử dụng để xây dựng các câu hỏi này cũng đa dạng, ví dụ như: bài tập đọchiểu của PISA có thể xây dựng trên bảng biểu, biểu đồ, văn bản, bài báo,

1.2.4 Mục tiêu đánh giá

1.2.4.1 Năng lực đọc hiểu phổ thông (Reading literacy)

Là năng lực hiểu, sử dụng và phản hồi lại ý kiến của một cá nhân sau khi đọcmột văn bản Biết đọc là một nhân tố quan trọng trong việc xây dựng, mở rộngnhững kiến thức, kỹ năng và chiến lược của mỗi cá nhân trong học tập và suốt cuộcđời khi họ tham gia vào các tình huống khác nhau cũng như trong mối quan hệ vớingười xung quanh Đánh giá đọc hiểu PISA được xây dựng trên ba đặc tính chủyếu: văn bản, khía cạnh và tình huống Các cấp độ về năng lực Đọc hiểu trong PISAthể hiện qua các nhiệm vụ yêu cầu người đọc:

– Cấp độ 1: Xác định vị trí của một mảng thông tin hay vị trí của một hoặc nhiềumảng độc lập của thông tin được quy định rõ ràng

– Cấp độ 2: Xác định vị trí của một hoặc nhiều hơn các mảng thông tin, có thểcần phải được suy luận và đáp ứng một số điều kiện

– Cấp độ 3: Xác định, và một số trường hợp nhận ra được mối quan hệ giữa một

số các thông tin phải đáp ứng nhiều điều kiện

1.2.4.2 Năng lực toán học phổ thông (Mathematical literacy)

Là năng lực của một cá nhân để nhận biết và hiểu về vai trò của toán học trongthế giới, biết dựa vào toán học để đưa ra những suy đoán có nền tảng vững chắc Đóchính là năng lực phân tích, lập luận và truyền đạt ý tưởng (trao đổi thông tin) mộtcách hiệu quả thông qua việc đặt ra, hình thành và giải quyết vấn đề toán học trongcác tình huống và hoàn cảnh khác nhau

Các cấp độ về năng lực Toán học trong PISA:

– Cấp độ 1: Ghi nhớ, tái hiện

– Cấp độ 2: Kết nối, tích hợp

– Cấp độ 3: Khái quát hóa, toán học hóa

1.2.4.3 Năng lực khoa học phổ thông (Science literacy)

Là năng lực của một cá nhân biết sử dụng kiến thức khoa học để xác định cáccâu hỏi và rút ra kết luận dựa trên chứng cứ để hiểu và đưa ra quyết định về thế giới

tự nhiên thông qua hoạt động của con người thực hiện việc thay đổi thế giới tựnhiên Các cấp độ về năng lực khoa học trong PISA:

– Cấp độ 1: Xác định các câu hỏi khoa học

– Cấp độ 2: Giải thích hiện tượng một cách khoa học

– Cấp độ 3: Sử dụng các căn cứ khoa học để rút ra kết luận

 Kỹ năng giải quyết vấn đề (Được đưa vào PISA năm 2003) được thiết kếthành một đề riêng, các quốc gia có quyền lựa chọn đăng ký tham gia

 Mỗi kỳ đánh giá sẽ có một lĩnh vực kiến thức được lựa chọn để đánh giá sâuhơn Năm 2015, trọng tâm đánh giá là năng lực Khoa học

Bảng 1.1 Nội dung đánh giá của PISA qua các kì Năm 2000 Năm 2003 Năm 2006 Năm 2009 Năm 2012 Năm 2015 Đọc hiểu

Đọc hiểuToán học

Khoa học

Đọc hiểu

Toán họcKhoa học

Đọc hiểu

Toán học

Khoa họcGiải quyết vấn đềBài thi trên máytínhBài thi đánh giánăng lực tài chính

Đọc hiểuToán học

Khoa học

Ghi chú: Phần gạch chân, in đậm là nội dung trọng tâm của mỗi kì đánh giá.

1.2.5 Nội dung đánh giá

Nội dung đánh giá của PISA hoàn toàn được xác định dựa trên các kiến thức, kỹnăng cần thiết cho cuộc sống tương lai, không dựa vào nội dung các chương trìnhgiáo dục quốc gia Đây chính là điều mà PISA gọi là “năng lực phổ thông” (về làmToán, về Khoa học, về Đọc hiểu) – những năng lực cần thiết chuẩn bị cho cuộcsống trong một xã hội hiện đại

1.2.6 Cách đánh giá trong bài tập PISA

1.2.6.1 Các kiểu câu hỏi được sử dụng

– Câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn kiểu đơn giản

– Câu hỏi Đúng/ Sai phức hợp

– Câu hỏi mở đòi hỏi trả lời ngắn

– Câu hỏi mở đòi hỏi trả lời dài

– Câu hỏi đóng đòi hỏi trả lời

– Câu hỏi yêu cầu vẽ đồ thị, biểu đồ

– Câu hỏi yêu cầu HS dùng lập luận để thể hiện việc đồng tình hay bác bỏ mộtnhận định

– Câu hỏi liên quan đến việc HS phải đọc và trích rút thông tin từ biểu đồ, sơ đồ,hình vẽ để trả lời

1.2.7 Đối tượng đánh giá

HS trong độ tuổi 15 (được định nghĩa chính xác là từ 15 tuổi 3 tháng đến 16 tuổi

2 tháng) đang theo học ở chương trình phổ thông và giáo dục thường xuyên Đây là

độ tuổi được coi là kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc ở hầu hết các quốc gia,tương đương kết thúc lớp 9 ở Việt Nam

1.2.8 Tác động của PISA đến giáo dục các nước

Kết quả của các nước đứng đầu về các nội dung đánh giá Khoa học, Đọc hiểu,Toán học qua các kì đánh giá của PISA từ năm 2000 đến năm 2012 được trình bàytrong phụ lục 6.

Đối với hầu hết các nước trên thế giới, kết quả điều tra PISA lần đầu tiên sau khiđược công bố là một sự “cảnh tỉnh thô bạo” về thực trạng nền giáo dục của cácnước OECD và các nước tham gia PISA Trước PISA, chưa từng có cuộc điều tranào so sánh trình độ HS giữa các nước Thực tế là các nước, đặc biệt nền giáo dụcĐức – từng được xem là niềm tự hào của châu Âu, nơi sản sinh ra một số vĩ nhâncủa nhiều thời đại, nhưng kết quả yếu kém sau hai lần điều tra (đứng dưới mứctrung bình của OECD) đã khiến toàn xã hội đứng trước tình trạng “tự vấn” Nhậnthức được thực trạng hệ thống giáo dục đã “lỗi thời”, nước Đức đã “mổ xẻ” nhữngđiểm yếu trong hệ thống giáo dục của mình và đưa ra những sửa đổi căn bản hệthống giáo dục quốc gia của mình

Đối với Việt Nam, kết quả PISA 2012 cho thấy Việt Nam có thành tích về Khoahọc đứng thứ 8 với 528 điểm, Đọc hiểu đứng thứ 19 với 508 điểm và Toán họcđứng thứ 17 với 511 điểm trên 65 nước và vùng lãnh thổ trong bảng khảo sát PISA

2012 do OECD công bố ngày 3/12/2013 Học sinh phổ thông Việt Nam dường như

đã gây bất ngờ cho cả người làm giáo dục trong và ngoài nước

1.3 THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT

1.3.1 Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục

Đại hội VII khẳng định “Giáo dục – Đào tạo, cùng với khoa học và công nghệ,

là quốc sách hàng đầu” Sau đó đã xác định sứ mạng của giáo dục là “nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Đảng ta coi đầu tư cho giáo dục là mộttrong những hướng chính của đầu tư phát triển, tạo điều kiện để giáo dục đi trước vàphục vụ đắc lực sự phát triển kinh tế, xã hội Ngày nay cùng với đời sống xã hộităng cao, sự hội nhập và phát triển đòi hỏi mỗi con người cần có những kỹ năngsống thiết yếu cho cuộc sống

Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra: từ nay đếnnăm 2020 chúng ta phải phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệphiện đại Để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh hộinhập quốc tế, đòi hỏi đất nước cần có nguồn nhân lực có trình độ học vấn rộng, có

kỹ năng và tay nghề có thể thực hiện được nhiều nhiệm vụ và chuyên môn hóanhằm đảm bảo chất lượng công việc với hiệu quả cao Mà hiện nay việc thiếu nguồnnhân lực có trình độ là một trong những trở ngại của nền kinh tế Việt Nam

1.3.2 Mục đích điều tra

– Tìm hiểu và đánh giá đúng thực trạng việc sử dụng BTHH ở trường THPT.

– Điều tra để có cơ sở phân tích hiệu quả của quá trình dạy học của GV và HS,

từ đó đưa ra các bài tập theo hướng tiếp cận PISA vào giảng dạy và học tập nhằmnâng cao chất lượng dạy và học Hóa học ở nhà trường

– Lấy được ý kiến của GV và HS về việc sử dụng BTHH theo hướng tiếp cậnPISA trong dạy học ở trường THPT

1.3.3 Nội dung điều tra

– Tình hình sử dụng và các dạng BTHH hiện nay ở trường THPT, trong đó quantâm tới việc sử dụng bài tập có tính thực tiễn Thực trạng sử dụng các bài tập theohướng tiếp cận PISA ở THPT

– Việc xây dựng BTHH mới trong dạy học Hóa học hiện nay ở trường THPT – Đánh giá của GV và cán bộ quản lí về năng lực nhận thức của các em HS khi

sử dụng BTHH hiện nay ở trường THPT

1.3.4 Đối tượng điều tra

– Các GV trực tiếp giảng dạy bộ môn Hóa học và các HS tham gia các lớp thực

nghiệm của đề tài

– Một số giáo viên bộ môn khác, cán bộ quản lí của các trường, sở Giáo dục và

Đào tạo và các ban ngành có liên quan

1.3.5 Phương pháp điều tra

– Gặp gỡ trực tiếp, trao đổi và phỏng vấn các GV, các cán bộ quản lí và HS.– Nghiên cứu các kế hoạch dạy học của GV

– Gửi và thu phiếu điều tra cho GV, HS và cán bộ quản lí.

1.3.6 Kết quả và đánh giá kết quả điều tra

Chúng tôi đã tiến hành điều tra thực trạng sử dụng bài tập bằng cách phỏng vấntrực tiếp để nắm thông tin sơ bộ và phát các phiếu điều tra cho 48 GV (trong đó có

12 GV bộ môn Hóa học) và 71 HS tại các lớp thực nghiệm ở hai trường và thu đượckết quả được trình bày ở phụ lục 2

Đối với GV, chúng tôi nhận thấy tất cả các GV đều coi trọng việc sử dụngBTHH vào trong quá trình dạy học và kiểm tra – đánh giá, tuy nhiên phần lớn cáctiết dạy lí thuyết và đặc biệt là các giờ thực hành ít khi được sử dụng bài tập Tất cảcác thầy – cô đều biết đến chương trình đánh giá HS quốc tế PISA, nhưng việc ápdụng các bài tập định hướng PISA vào dạy học và đánh giá còn hạn chế

Về phía HS, chúng tôi thấy rằng hầu hết các em HS rất thích thú khi được làmbài tập trong bất kể là giờ học nào Đặc biệt, tất cả các em HS đều rất hứng thú vớicác bài tập có tính thực tiễn Tuy nhiên, hầu hết các bài tập HS được tiếp xúc ítmang lại hứng thú học tập và đôi khi còn quá hàn lâm hay tính toán nhiều

Từ các kết quả điều tra trên, có thể cho phép kết luận: Việc sử dụng bài tập ởtrường THPT hiện nay tuy đã có chuyển biến tốt nhưng vẫn còn hạn chế về việc ít

sử dụng trong các tiết dạy học, nội dung kém phong phú, ít tạo hứng thú học tập vàkhông phát huy tốt được các năng lực của HS Do vậy việc áp dụng dạng bài tập cóhướng tiếp cận PISA vào quá trình dạy học là cần thiết

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trong chương này, luận văn đã:

– Đưa ra được một số định hướng trong việc xây dựng BTHH mới; xác định vaitrò của bài tập thực tiễn

– Tìm hiểu về PISA và các năng lực Đọc hiểu, năng lực Toán học, năng lựcKhoa học của PISA, Sau đó tiến hành điều tra thực trạng việc sử dụng bài tậptrong dạy học môn Hóa học ở trường THPT Nguyễn Đình Chiểu, huyện PhongĐiền và trường THCS & THPT Hà Trung, huyện Phú Vang, T.T Huế Kết quả điềutra cho thấy nhu cầu sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA là rất cầnthiết

Chương 2 THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC

– HÓA HỌC 10 THPT 2.1 PHÂN TÍCH NỘI DUNG, CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT

2.1.1 Mục tiêu cơ bản của chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT [20]

2.1.1.1 Mục tiêu cơ bản của chương oxi – lưu huỳnh

 Về kiến thức:

– Xác định được vị trí các nguyên tố nhóm oxi trong bảng tuần hoàn Tính chấtvật lí, tính chất hóa học của oxi, ozon, lưu huỳnh và các hợp chất của lưu huỳnh.– Nguyên tắc và các phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm và trongcông nghiệp, một số ứng dụng và phương pháp điều chế lưu huỳnh

– Giải thích được mối quan hệ giữa cấu tạo nguyên tử với tính chất hóa học củacác nguyên tố oxi, lưu huỳnh; giải thích được nguyên nhân quyết định tính chất hóahọc các hợp chất của lưu huỳnh

 Về kỹ năng

– Từ vị trí, cấu tạo nguyên tử, phân tử dự đoán tính chất hóa học của đơn chất vàhợp chất của oxi, lưu huỳnh

– Cân bằng phản ứng oxi hóa – khử, xác định chất khử, chất oxi hóa

– Vận dụng các kiến thức để giải thích các hiện tượng liên quan đến đời sống.– Tiến hành một số thí nghiệm đơn giản để nghiên cứu tính chất hóa học củađơn chất oxi, lưu huỳnh và các hợp chất của chúng

– Biết cách làm việc khoa học, biết cách hoạt động để chiếm lĩnh kiến thức.Biết thu thập phân loại, tra cứu và sử dụng thông tin tư liệu Biết phân tích, tổnghợp, so sánh, khái quát hóa, có thói quen học tập và tự học

– Có kỹ năng giải BTHH và tính toán Biết vận dụng kiến thức để góp phần giải

quyết một số vấn đề đơn giản trong thực tiễn có liên quan đến hóa học.

 Về tình cảm, thái độ

Có ý thức tích cực, tự giác và hợp tác trong học tập Có những phẩm chất, thái

độ cần thiết của người lao động như cẩn thận, kiên trì, trung thực, tỉ mỉ, chính xác

Có ý thức bảo vệ môi trường, ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội để

có thể hòa hợp với môi trường thiên nhiên và cộng đồng

2.1.1.2 Mục tiêu cơ bản của chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

Chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học cũng là chương nghiên cứu líthuyết về phản ứng hóa học về mặt động học, làm cơ sở để tiếp tục xây dựng vàphát triển các kiến thức về sau

2.1.2 Cấu trúc nội dung chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học – Hóa học 10 THPT

Trong phạm vi giới hạn của đề tài tôi xin trình bày nội dung và phân phốichương trình chương oxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học– Hóa học 10 THPT

2.1.2.1 Cấu trúc nội dung chương oxi – lưu huỳnh

Bảng 2.1 Chương trình chương oxi – lưu huỳnh

Chương 6: OXI – LƯU HUỲNH

14 Luyện tập: Bài tập oxi – ozon

không bắt buộc

Lưu huỳnh đioxitLưu huỳnh trioxit

15 Luyện tập: Các bài tập về hiđro

sunfua và các oxit của lưu huỳnh

Muối sunfat

16,

17

Luyện tập:

Axit sunfuric và muối sunfat

57 Bài 34 Luyện tập: Oxi và lưu huỳnh

58 Bài 35 Bài thực hành số 5

2.1.2.2 Cấu trúc nội dung chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

Bảng 2.2 Chương trình chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

Chương 7: TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC

63 Bài 37 Bài thực hành số 6

66, 67 Bài 39 Luyện tập: Tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

2.2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT

2.2.1 Cơ sở và nguyên tắc

2.2.1.1 Cơ sở

 Cơ sở lý thuyết

– Chương oxi – lưu huỳnh

+ Tính chất vật lý và tính chất hóa học cơ bản của oxi, ozon, lưu huỳnh vàcác hợp chất của lưu huỳnh

+ Nguyên tắc, phương pháp điều chế O2, SO2 trong phòng thí nghiệm;nguyên tắc, phương pháp sản xuất các chất trong công nghiệp

+ Ứng dụng chủ yếu của oxi, ozon, lưu huỳnh và các hợp chất của lưu huỳnhtrong đời sống và sản xuất Tác động và ảnh hưởng của chúng đối với môi trường.– Chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

+ Phát triển nhận thức về động học phản ứng, các yếu tố ảnh hưởng đến tốc

độ phản ứng và nguyên nhân

+ Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng hóa học và sự tác động đến các yếu tố

để làm chuyển dịch cân bằng theo hướng mong muốn

+ Tính ứng dụng của cân bằng hóa học trong đời sống và sản suất

– Mục tiêu đánh giá của PISA

 Cơ sở thực nghiệm

– Các vấn đề trong thực tiễn đời sống của cá nhân HS, của cộng đồng, của xãhội, liên quan đến kiến thức hóa học nói chung và kiến thức trọng tâm của chươngoxi – lưu huỳnh, chương tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học nói riêng

– Một số năng lực cơ bản, phổ thông cần thiết cho cuộc sống tương lai của HScần được rèn luyện và phát huy

Như vậy, để thiết kế BTHH theo hướng tiếp cận PISA có thể xuất phát từ:

+ Những kiến thức và kỹ năng cần kiểm tra

+ Những tình huống, vấn đề thực tế trong đời sống có liên quan đến kiếnthức hóa học

+ Một số bài tập mẫu của PISA

+ Một số BTHH cơ bản có sẵn

2.2.2.2 Nguyên tắc [14]

Dựa vào các cơ sở và những điểm xuất phát trên, có thể xây dựng được mộtBTHH có tính chất cơ bản, điển hình (gọi là bài tập gốc) Ta có thể biến đổi nộidung bài tập gốc thành nhiều bài tập khác nhau theo 6 cách sau đây:

1 Nghịch đảo giữa điều kiện và yêu cầu

2 Thay đổi điều kiện

3 Thay đổi yêu cầu

4 Thay đổi cả điều kiện và yêu cầu

2.2.2 Quy trình thiết kế hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận PISA

2.2.2.1 Lựa chọn đơn vị kiến thức

Với những định hướng đổi mới trong dạy học cũng như trong kiểm tra đánh giámôn Hóa học ở trường THPT và phát huy những điểm tích cực của PISA cần lựachọn những đơn vị kiến thức không chỉ có ý nghĩa về mặt hóa học mà còn gắn liềnvới thực tiễn, với đời sống của cá nhân, cộng đồng, các vấn đề xã hội, môi trường,

và phát huy được óc tư duy, sáng tạo, các năng lực của HS như: năng lực khoahọc, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực giải bài tậpPISA, nhưng không quá trừu tượng, làm mất đi bản chất hóa học

2.2.2.2 Xác định mục tiêu giáo dục của đơn vị kiến thức

Đơn vị kiến thức lựa chọn cần thực hiện được mục tiêu giáo dục về kiến thức,

kỹ năng và thái độ – tình cảm của môn Hóa học nói riêng và mục tiêu giáo dục ởtrường THPT nói chung

2.2.2.3 Thiết kế hệ thống bài tập theo mục tiêu

Từ các BTHH và các bài tập của PISA đã có, cũng như các ý tưởng, nội dungkiến thức hóa học, thiết kế hệ thống BTHH theo các hướng như:

 Xây dựng các bài tập tương tự các bài tập đã có

– Giữ nguyên hiện tượng và chất tham gia phản ứng, chỉ thay đổi lượng chất.– Giữ nguyên hiện tượng và thay đổi chất tham gia phản ứng

– Thay đổi các hiện tượng phản ứng và chất phản ứng, chỉ giữ lại những dạngphương trình hóa học cơ bản

– Từ một bài toán ban đầu, ta có thể đảo cách hỏi giá trị của các đại lượng đãcho như: khối lượng, số mol, thể tích, nồng độ,

– Thay các số liệu bằng chữ để tính tổng tổng quát

– Chọn những chi tiết hay ở các bài tập để phối hợp lại thành bài mới

 Xây dựng bài tập hoàn toàn mới

Thông thường, có hai cách xây dựng bài tập mới là: Dựa vào tính chất hóa học

và các quy luật tương tác giữa các chất để đặt ra bài tập mới hay lấy những ý tưởng,nội dung, những tình huống hay và quan trọng ở nhiều bài, thay đổi nội dung, cáchhỏi, số liệu, để phối hợp lại thành bài mới

2.2.2.4 Kiểm tra thử

Thử nghiệm áp dụng BTHH trên đối tượng HS thực nghiệm để kiểm tra hệthống bài tập đã thiết kế về tính chính xác, khoa học, thực tế của kiến thức hóa họccũng như độ khó, tính ưu việt, và tính khả thi, khả năng áp dụng của bài tập

2.2.2.6 Hoàn thiện hệ thống bài tập

Sắp xếp, hoàn thiện hệ thống bài tập một cách khoa học

2.3 HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH, CHƯƠNG TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC – HÓA HỌC 10 THPT

Bài tập 1: MÁY SỤC KHÔNG KHÍ

Bể cá cảnh hay các hòn non bộ được sử dụng khá nhiều và

phổ biến hiện nay Để duy trì sự sống tốt nhất thì ngoài sự

chăm sóc dinh dưỡng, vệ sinh sạch sẽ còn phải cung cấp đầy

đủ oxi cho cá Khí oxi ít tan trong nước Để giúp cá không bị

thiếu oxi thì người ta thường sử dụng các máy sục không khí

để cung cấp đủ lượng oxi hòa tan trong nước Khi không có

điện lưới bạn có thể sử dụng máy sục khí chạy bằng pin

Câu 1: Lượng oxi hòa tan trong nước ở điều kiện 20 o C và 1 atm là bao nhiêu?

– Mức đầy đủ:

+ Nêu được khí oxi tan ít trong nước

+ 1 atm có độ tan là 0,0043 g trong 100 g H2O (hoặc 100ml nước ở điều kiện

20oC và 1 atm hòa tan được 3,1 ml khí oxi)

– Mức chưa đầy đủ: Nêu được 1 trong 2 ý trên

– Không đạt: Không trả lời hoặc trả lời sai

Câu 2: Hãy nêu một số nguyên nhân dẫn đến lượng oxi hòa tan trong nước quá ít

không đủ duy trì sự sống cho các loại cá cảnh trong bể cá?

– Mức đầy đủ: Nêu được ít nhất ba nguyên nhân trong các nguyên nhân sau:

+ Do kích thước bể cá của bạn nhỏ đặc biệt là các loại bể cá mini

+ Nhiệt độ nước quá cao dẫn đến lượng oxi trong nước giảm.

+ Mật độ cá nuôi quá nhiều

+ Không có hệ thống tạo oxi cho bể cá

– Mức chưa đầy đủ: Nêu được ít nhất 2 nguyên nhân

– Không đạt: Không trả lời hoặc trả lời sai

Bài tập 2: MÁY OZON

Sức khỏe rất quan trọng với mỗi người và dinh dưỡng trong các bữa ăn là rất cầnthiết Để đảm bảo bữa ăn ngon, sạch thì khâu chuẩn bị rất quan trọng Các thựcphẩm rau xanh, thịt, cá ngày nay ít được đảm bảo tính vệ sinh do đó nhiều giađình được khuyên dùng máy ozon để làm sạch và loại bỏ độc tố trước khi chế biến.Máy khử độc thực phẩm BK Ozon H02 có đặc tính khử

độc cao, có nhiều công dụng như: phân hủy hoàn toàn

thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, hooc môn tăng

trưởng, diệt sạch vi khuẩn có trên rau, quả, thịt, cá; Rau

quả, thực phẩm được làm sạch tuyệt đối trong máy với chế

độ quay li tâm, xả xối nước tự động, cùng hệ thống phun

ozon hiện đại; Bk Ozone H02 được lập trình thông minh khi máy đang hoạt độngnếu bạn mở nắp, máy sẽ tự động ngừng quay để đảm bảo không văng nước ra sànnhà giúp an toàn cho người sử dụng; Làm oxi hóa các kim loại nặng có trong nguồnnước như Ca+, Mg+, Fe+, Mg+, giúp làm sạch và tinh khiết nước; Có thể làm nướcngậm ozon giúp khử trùng bát đĩa, chai lọ, bình sữa trẻ em; Chế độ hẹn giờ chínhxác

Cách sử dụng máy khử độc thực phẩm BK Ozon H02 khi rửa thực phẩm:

Đối với những rau, quả thực phẩm dễ nát Rửa 1 lần: 5 – 7 phútĐối với những rau, quả thực phẩm thông thường Rửa 1 lần: 10 – 15 phútĐối với những loại rau, quả có thuốc trừ sâu, thuốc bảo

quản thực phẩm

Rửa 1 lần: 15 phút

Rửa bát đĩa, đồ dùng, chai, lọ trẻ em Rửa 1 lần: 10 – 15 phút

Câu 1: Máy khử độc thực phẩm BK Ozon H02 cũng như các máy ozon khác có đặc

tính khử độc cao Đó là do tính chất đặc biệt của ozon Hãy nêu tính chất đó và so sánh với Oxi?

– Mức đầy đủ: Nêu được các máy ozon có đặc tính khử độc cao nhờ ozon có tínhoxi hóa rất mạnh và mạnh hơn Oxi

Ozon oxi hóa hầu hết các kim loại (chỉ trừ Au và Pt) Ở điều kiện thường O3 oxihóa được Ag nhưng O2 thì không: 2Ag + O3  Ag2O + O2

O3 oxi hóa được I- trong dung dịch nhưng O2 thì không

2KI + O3 + H2O  I2 + 2KOH + O2– Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được ozon có tính oxi hóa mạnh và so sánh được vớioxi mà không có các phương trình hóa học minh họa

– Không đạt: Chỉ nêu được ozon có tính oxi hóa mạnh hoặc nêu sai hoặc không nêu

Câu 2: Ozon trong không khí với mức cho phép dưới 10 -6 % theo thể tích sẽ giúp không khí trong lành mà không gây độc hại với con người Em hiểu như thế nào về câu trên?

– Mức đầy đủ: HS nêu được trong không khí thì lượng ozon phải dưới 10-6 % theothể tích tức là nếu có 1 lít không khí thì thể tích của ozon phải dưới 10-6 % lít cónghĩa là 10-8 lít hay 10-5ml/l hay 0,01ppm (0,01μl/ll/l) lít thì không khí trong lành mà

không gây độc hại với con người Nếu trong không khí có lượng ozon từ 10-6 %theo thể tích trở lên có thể gây độc hại với con người và có thể dẫn đến cái chết.– Mức chưa đầy đủ: HS nêu được ý nghĩa của câu trên nhưng chưa nêu được nếungang hoặc vượt quá mức 10-6 % thì sẽ như thế nào?

– Không đạt: Không trả lời hoặc trả lời sai

Câu 3: Có câu nói “Máy khử trùng ozon: Con dao hai lưỡi” Em có nhận định gì

về ý kiến trên?

– Mức đầy đủ: Khẳng định câu nói trên đúng vì:

+ Máy khử trùng ozon do có đặc tính khử độc cao nên có nhiều công dụng như:phân hủy hoàn toàn thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, hooc môn tăng trưởng, diệtsạch vi khuẩn có trên rau, quả, thịt, cá; Rau quả, thực phẩm được làm sạch tuyệt đốitrong máy

+ Tuy nhiên nếu không biết cách sử dụng máy hoặc sử dụng máy bị hư hỏng sẽ

rò rỉ ozon gây nguy hiểm cho người sử dụng và ảnh hưởng tới môi trường sống