HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAMKHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN --- ---NGUYỄN THỊ THỦY THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN TẠI XÃ TÂN HƯNG, HUYỆN LẠNG GIA
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
-
-NGUYỄN THỊ THỦY
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN TẠI XÃ
TÂN HƯNG, HUYỆN LẠNG GIANG,
TỈNH BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn : TS Trần Thị Thu Trang Chuyên ngành đào tạo: Kinh tế nông nghiệp
Lớp : K59- KTNNA Niên khóa : 2014 - 2018
Trang 2PHẦN I MỞ ĐẦU
PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN
PHẦN III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
PHẦN IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Trang 3PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
- VN khí hậu nhiệt đới nóng ẩm mưa nhiều nên nhiều loại sâu bệnh hại cây
- Thuốc BVTV nhập khẩu, độ độc cao, bị giả nên khó quản lý, sử dụng
- Xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang là xã thuần nông
- Đất nông nghiệp của xã thường xuyên dùng thuốc BVTV
- Vỏ thuốc vứt bừa bãi gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường, con người
Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “ Thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật của các hộ nông dân tại xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang’’
Trang 4hộ nông dân tại Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang trong thời gian qua
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật của các
hộ nông dân tại xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang
Đề xuất định hướng và giải pháp nhằm sử dụng thuốc bảo
vệ thực vật hợp lí hơn trong sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới
Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng sử dụng thuốc bảo
vệ thực vật của các hộ nông dân tại xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang từ đó đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lí hơn trong sản xuất nông nghiệp.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu cụ thể
Trang 5Đối tượng nghiên cứu:
thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật các hộ nông dân.
địa phương, cửa hàng kinh doanh
5/2018
Nội dung nghiên cứu
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội
xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang,
Trang 6PHẦN II CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC TRẠNG
SỬ DỤNG THUỐC BTVT CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN
Nội dung nghiên cứu thực trạng sử
dụng thuốc BVTV các hộ nông dân
Các yếu tố ảnh hưởng thực trạng sử dụng thuốc
BVTV các hộ nông dân
Cơ sở thực tiễn
Thực trạng sử dụng thuốc BVTV các hộ nông dân nước ngoài
Thực trạng sử dụng thuốc BVTV các hộ nông dân trong nước
Bài học kinh nghiệm
Trang 7PHẦN III ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiện cứu
- Tân Hưng là xã miền núi của huyện Lạng Giang, cách trung tâm huyện khoảng 2km về phía Đông
- Diện tích đất tự nhiên 1.335,97ha, đất nông nghiệp 954,30ha (năm 2018)
- Dân số xã năm 2017 là 11331người (năm 2018)
- Tổng lao động 6167người, lao động nông nghiệp 1268người (năm 2018)
- GTSX năm 2018 đạt 492 tỷ đồng, nông nghiệp 149 tỷ đồng, chiếm 30%
Trang 8Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
Tìm hiểu tại 3 thôn là thôn Cao Thượng, thôn Bãi Xim, thôn
Mỹ Hưng với tổng 45 phiếu điều tra
Phương pháp thu thập thông
tin
Thông tin thứ cấp: Từ sách báo, khóa luận, tạp chí, Internet liên quan đến thực trạng sử dụng thuốc BVTV Thông tin sơ cấp: phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp hộ nông dân, khuyến nông, cán bộ quản lý tại địa phương
Phương pháp phân tích thông tin
Phương pháp thống kê mô tả Phương pháp thống kê so sánh
3.2 Phương pháp nghiên cứu
Trang 9Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
- Chỉ tiêu phản ánh nhận thức của hộ: Chủng loại, cấu tạo, công dụng,
độ độc của thuốc BVTV
- Chỉ tiêu đánh giá thực trạng sử dụng thuốc: Số lượng, nguồn gốc;
cách sử dụng; lượng thuốc dùng bình quân/ha, lượng thuốc tiêu thụ trên địa bàn; thời gian cách ly; kiểm tra lại dịch bệnh
- Chỉ tiêu đánh giá thực trạng sau khi phun thuốc: xử lý vỏ thuốc, thuốc thừa; dự trữ, bảo quản thuốc; độ an toàn cho sức khỏe sau phun
Trang 10PHẦN IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Thực trạng sử dụng thuốc BVTV các hộ nông dân xã Tân Hưng
4.1.1 Nhận thức của hộ nông dân về thuốc BVTV trên địa bàn xã
Bảng 4.1 Hiểu biết về thuốc BVTV theo các thôn
Ghi chú:
STT1: (1)Thuốc BVTV sinh
học, (2)Thuốc BVTV hóa
học, (3)Không biết
STT2: (1)Thuốc sâu sinh
học, (2)Thuốc sâu hóa học,
không đầy đủ, (3)Không hiểu
STT Chỉ tiêu Thôn Cao Thượng Thôn Bãi Xim Thôn Mỹ Hưng
Trang 114.1.2 Sử dụng thuốc BVTV của các hộ nông dân
- Có 10tên thuốc cho lúa (Sixtoc, Bonus gold 50EC,…); 5tên thuốc cho rau màu (Takare 2EC, Ridozeb 72WP,…)
- Mua thuốc ở đại lý trong xã, cửa hàng gần nhà
- Trong 45 hộ pha thuốc theo: +Hướng dẫn người bán (chiếm 53,33%) +Cán bộ khuyến nông (chiếm 20%),
+ Hướng dẫn trên bao bì (chiếm 27.67%)
Trang 124.1.2 Sử dụng thuốc BVTV của các hộ nông dân
- Trong 45 hộ điều tra, họ phun thuốc: + sáng sớm chiếm 28.89%
+ chiều mát chiếm 62.22%,
+ bất kỳ thời điểm nào chiếm 8.88%
- Nắng, gió, mưa, gần thu hoạch không phun, đảm bảo thời gian cách ly
- Người dân 3 thôn mỗi lần đều phun hết thuốc, bảo quản nơi xa nhà,
- Xử lý túi, chai sau phun: vứt kênh mương chiếm 64.44%, vứt đúng quy định chiếm 35.56% của 45 hộ trong 3 thôn
Trang 134.1.3 Ảnh hưởng thuốc BVTV tới hộ nông dân
- Theo điều tra, bq mỗi thôn trong 3 thôn Cao Thượng, Bãi Xim, Mỹ Hưng:+ Sức khỏe sau phun: mệt mỏi đau đầu, chóng mặt (chiếm 70,51%);
+ 64,74% số người nghĩ triệu trứng không đáng kể nghỉ ngơi là khỏi
- Không mặc đầy đủ thiết bị bảo hộ khi phun
- Xem nhẹ độ độc của thuốc BVTV
Trang 144.1.4 Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2018)
Yếu tố ảnh
hưởng
Mức độ ảnh hưởng
Nguyên nhân Biểu hiện
sinh giảm đi
2 Thiên địch Nhẹ Ngộ độc thuốc Thiên địch như chim sâu, cò
giảm đi 3.Vật nuôi: gà,
chó, lợn Nhẹ Ngộ độc nếu ăn phải
Nôn, nằm thở, không đi lại
được 4.Không khí Ô nhiễm Thuốc bay hơi Không có mùi thuốc, gây
khó chịu, khó thở buồn nôn 5.Đất Ô nhiễm Thuốc ngấm vào lòng đất Đất cằn, nhiều chu, giảm độ
phù sa, màu mỡ
Bảng 4.2 Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường
Trang 154.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới sử dụng thuốc BVTV các
hộ xã Tân Hưng
4.2.1 Điều kiện tự nhiên
- Thời tiết nóng ẩm mưa nhiều sinh ra các loại sâu bênh
- Phun gặp mưa: công sức, tiền của tăng lên do phun lại
4.2.2 Chính sách quản lý của nhà nước, quản lý cửa hàng kinh doanh, quản lý của địa phương về thuốc
- Mỗi năm xã đi kiểm tra các cửa hàng, đại lý bán thuốc
- Các cửa hàng đều có giấy phép kinh doanh
Trang 16Biểu đồ 4.1 Nơi mua thuốc
4.2.3 Sự hiểu biết của hộ
- Độ tuổi: + Ảnh hưởng lớn đến nhận thức sử dụng
thuốc BVTV + Từ 36 - 50 tuổi hộ tham gia sản xuất, hiểu biết tốt thuốc BVTV
- Giới tính: ảnh hưởng ít đến tình hình sử dụng thuốc BVTV
- Trình độ học vấn: học vấn càng cao nhận thức thuốc BVTV tốt hơn
- Kinh nghiệm trồng
- Điều kiện kinh tế
- Nhận thức của hộ: 95,56% người dân biết thuốc BVTV ảnh hưởng đến con người
Trang 17Chỉ tiêu Số hộ Tỷ lệ(%) 1.Tham gia lớp tập
Không tham gia 31 68,89
2 Số hộ tham gia
các lớp tập huấn do HTX và cán bộ khuyến nông 8 57,14
Bộ nông nghiệp huyện , tỉnh 3 21,43 Công ty thuốc BVTV 3 21,43
3 Sự hiểu biết sau
khi tham gia các lớp
tập huấn
Hiểu một phần 9 64,29 Hiểu thêm được rất nhiều 5 35,71
Bảng 4.3 Tham gia các lớp tập huấn các hộ
-Tham gia lớp tập huấn về thuốc BVTV
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2018)
Trang 184.3 Giải pháp nhằm sử dụng thuốc BVTV hợp lí hơn trong sản xuất nông nghiệp
4.3.1 Nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước, quản lý cửu hàng kinh
doanh, quản lý của địa phương đối với sử dụng thuốc BVTV
- Hoàn thiện chính sách, bộ máy quản lý nhà nước về sử dụng thuốc
BVTV
- Tăng cường kinh phí, trang thiết bị và nhân lực cho công tác quản lý
- Tăng cường công tác quản lý sử dụng thuốc BVTV ở cấp xã
Trang 194.3.2 Nâng cao nhận thức của con người trong việc sử dụng thuốc BVTV trong sản xuất.
a Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho nông dân sử dụng thuốc BVTV phòng trừ dịch hại bảo vệ cây trồng theo nguyên tắc 4đúng: đúng thuốc, đúng cách, đúng liều lượng, đúng thời gian cách ly
b Tăng cường công tác tập huấn, nâng cao trình độ cho người dân
c Tăng cường công tác quản lý, thường xuyên thanh tra, kiểm tra các cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV
Trang 204.3.3 Lựa chọn và mua thuốc BVTV đúng cách.
- Hướng dẫn người dân không sử dụng thuốc BVTV cấm, ngoài danh
mục, kém chất lượng, quá hạn
- Khuyến khích bà con sử dụng thuốc sinh học, thiên địch, thảo mộc, phân giải nhanh
- Tham khảo, hỏi ý kiến cán bộ khuyến nông khi mua thuốc BVTV
- Theo dõi sâu bênh để mua thuốc phòng, trị bệnh đúng lúc
.
Trang 214.3.4 Sử dụng thuốc BVTV đúng cách.
Tuân thủ “4 đúng” của Bộ NN&PTNT
Bổ sung thêm thiết bị bảo hộ khi phun
Vệ sinh đồng ruộng, cầy bừa hợp lý, luân xen canh để giảm sâu bệnh
Sử dụng giống sạch bệnh, kiểm nghiệm chất lượng giống
4.3.5 Xử lý sau khi phun thuốc đúng theo quy định.
Xây dựng hệ thống thu gom xử lý rác thải riêng cho thuốc BVTV
Xây dựng hệ thống xử lý riêng cho dụng cụ phun
Trang 22PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
5.1 Kết luận.
Mức độ độc hại thuốc BVTV đang sử dụng ảnh hưởng tới con người, môi trường Thực trạng người dân xã Tân Hưng:
+ Hầu hết chỉ áp dụng được 2 trong “4 nguyên tắc đúng”
+ Nơi mua thuốc ở cửa hàng gần nhà, đại lý trong xã
+ Xử lý vỏ thuốc sau phun chưa tốt, tham gia lớp tập huấn chưa đầy đủ
Giải pháp cho người dân trong xã:
+ Kiểm tra, quản lý cửa hàng bán thuốc BVTV
+ Xây dựng bể chứa vỏ thuốc
+ Khuyến khích, vận động người dân tham gia lớp tập huấn
Trang 235.2 Kiến nghị
* Đối với chính quyền địa phương
Xây dựng quy định chặt chẽ đầy đủ về quản lý sử dụng thuốc BVTV
Làm tốt tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho người dân
Xây dựng cơ sở hạ tầng chứa vỏ thuốc, rửa dụng cụ phun thuốc
Kết hợp chính quyền, cơ quan chuyên môn, công ty thuốc BVTV tổ chức tập huấn nâng cao hiểu biết cho người dân
Trang 24* Đối với người dân
Theo dõi chủ động nắm bắt thông tin chính sách từ Nhà nước, địa phương quản lý và sử dụng thuốc BVTV
Lựa chọn nơi mua thuốc tin cậy
Tham gia đầy đủ lớp tập huấn để sử dụng đúng thuốc BVTV
Thực hiện tốt nguyên tắc “4 đúng”
Vứt vỏ thuốc và rửa dụng cụ phun thuốc đúng quy định
Trang 25EM CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ
THẦY CÔ !