HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN NGUYỄN THỊ ĐÀO “ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT LÚA BC15 TRÊN ĐỊA BÀN XÃ BẮC HẢI, HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH” K
Trang 1www.trungtamtinhoc.edu.vn
Trang 2HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
NGUYỄN THỊ ĐÀO
“ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT LÚA BC15 TRÊN ĐỊA BÀN
XÃ BẮC HẢI, HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn : TS LÊ THỊ THANH LOAN
Hà Nội 2018
Trang 3Phần 5 KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
Phần 1 MỞ ĐẦU
Phần 3 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phần 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU & THẢO LUẬN
Trang 4PHẦN I MỞ ĐẦU
Việt Nam là một nước nông nghiệp, trong những năm gần đây nền nông nghiệp Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu phát triển khả quan, góp phần lớn vào công cuộc xóa đói giảm nghèo
Bắc Hải là một xã thuần nông, hầu hết các hộ nông dân trên địa bàn xã đều tham gia vào sản xuất nông nghiệp Giống lúa BC15 hiện nay đang được các hộ gia đình chọn làm giống lúa canh tác chủ yếu Liệu rằng giống lúa có mang lại hiệu quả kinh tế cao cho hộ nông dân hay không? Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả kinh tế của giống lúa này chưa được làm rõ? Có nên mở rộng diện
tích nữa hay không? Để trả lời được những câu hỏi trên, em đã chọn nghiên cứu đề tài“ Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã Bắc Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình”
Trang 5MỤC TIÊU
CHUNG
Góp phần hệ thống
hóa cơ sở lý luận và
thực tiễn về hiệu
quả kinh tế trong
sản xuất lúa
Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 của các hộ nông dân trên địa bàn xã Bắc Hải,huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 của các hộ nông dân trên địa bàn
xã Bắc Hải trong thời
gian tới
Phân tích các yếu
tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 của các hộ nông dân trên địa bàn xã
Bắc Hải
Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất giống lúa BC15 của các hộ gia đình trên địa bàn xã Bắc Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất giống lúa BC15 trên địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới
MỤC TIÊU
CỤ THỂ
Trang 6- Đề tài tập trung nghiên cứu
những vấn đề lý luận và thực
tiễn về hiệu quả kinh tế sản xuất
lúa
- Đối tượng khảo sát là các hộ
nông dân sản xuất giống lúa
BC15, cán bộ khuyến nông, và
chính quyền địa phương xã Bắc
Hải
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Phạm vi nội dung:
Đề tài tập trung vào nghiên cứu hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã Bắc Hải Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sản xuất lúa BC15 từ đó
đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã
Phạm vi không gian: xã Bắc Hải Phạm vi thời gian:
- Các số liệu thứ cấp thu thập trong
3 năm 2015-2017
- Các số liệu sơ cấp thu thập trong năm 2018
- Thời gian nghiên cứu đề tài:
Tháng 12/2017 đến tháng 5/2018
PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trang 7PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• Một số khái niệm cơ bản
• Ý nghĩa của việc nghiên cứu hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa.
• Những đặc điểm cơ bản của một số giống lúa.
• Nội dung nghiên cứu hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa.
CƠ SỞ
LÝ
LUẬN
• Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới
• Tình hình sản xuất lúa gạo ở Việt Nam
• Tình hình sản xuất lúa gạo ở Thái Bình
• Các nghiên cứu có liên quan
CƠ SỞ
THỰC
TIỄN
Trang 8PHẦN III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN
• Vị trí địa lý thuận lợi cho giao lưu kinh tế, văn hóa với các xã lân cận.
• Thời tiết, khí hậu thuận lợi cho phát triển nông nghiệp
• Tổng diện tích đất tự nhiên là 645,39 ha Diện tích đất nông nghiệp là 474,26 ha chiếm 72,8%.
• Dân số 8585 người Lao động nông nghiệp là 3731 người chiếm 82% tổng số lao động trong xã.
• Hệ thống giao thông, điện và thủy lợi được quan tâm xây dựng và nâng cấp tạo điều kiện phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh của người dân.
Trang 9• Phương pháp thống kê
mô tả
• Phương pháp thống kê
so sánh
Số liệu thứ cấp: Thu thập từ
các công trình nghiên cứu có liên quan, các báo cáo về tình hình kinh tế xã hội; chính sách của xã Bắc Hải
Số liệu sơ cấp: Lập phiếu
điều tra và điều tra trực tiếp các hộ nông dân sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã Trong 60 hộ điều tra,
có 21 hộ có QM nhỏ, 36 hộ QM vừa, và 3 hộ có QM lớn
3.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Hệ thống
chỉ tiêu nghiên
cứu
Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất lúa BC15 của hộ: Năng suất, giá trị sản
xuất nông nghiệp (GO), tổng chi phí sản xuất (TC), chi phí trung gian (IC)
Nhóm chỉ tiêu phản ánh về hiệu quả sản xuất lúa BC15: Hiệu quả tính trên một đồng
chi phí trung gian, hiệu quả tính trên một ngày công lao động, hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích
Trong quá trình khảo sát địa bàn
nghiên cứu do điều kiện về thời
gian và nguồn lực có hạn, đề tài
chỉ tiến hành nghiên cứu trong 3
thôn
Trang 10PHẦN IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
4.1 Thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa BC15 của các hộ nông dân xã Bắc Hải.
4.1.1 Thực trạng sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã.
Bảng 4.1 Diện tích, năng suất, sản lượng lúa BC15 trên địa bàn xã Bắc Hải giai đoạn 2015-2017
So sánh (%) ĐVT Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 16/15 17/16 BQ
Diện tích lúa cả năm
Diện tích Ha 247,5 247,5 247,5 100 100 100
Sản lượng Tấn 1786,7 1774,1 1105,2 99,29 62,29 78,64
Năng suất Tạ/ha 72,22 71,7 44,96 99,28 62,71 78,90
1.Lúa chiêm xuân
Diện tích Ha 122,5 122,5 122,5 100 100 100
Sản lượng Tấn 918,7 901,7 924,4 98,15 102,52 100,31
Năng suất Tạ/ha 75,0 73,61 75,46 98,15 102,51 100,31
Diện tích Ha 125,0 125,0 125,0 100 100 100
Sản lượng Tấn 868,0 872,4 180,8 100,51 20,72 45,64
Năng suất Tạ/ha 69,44 69,79 14,46 100,50 20,72 45,63
Trang 114.1.2.2 Chi phí đầu tư cho sản xuất lúa BC15 của các nhóm hộ điều tra
Bảng 4.3 Tình hình chi phí đầu tư cho sản xuất lúa BC15 vụ Chiêm Xuân năm 2017 ( tính bình quân cho 1 sào)
Quy mô Nhỏ ( N=21)
Quy mô TB (N=36)
Quy mô Lớn (N=3)
STT Chỉ tiêu ĐVT Số lượng Thành Tiền Số Lượng Thành Tiền Số lượng Thành tiền
(Kg) (1000đ) (Kg) (1000đ) (Kg) (1000đ)
1 Chi phí trung gian 1000đ - 714,08 - 704,85 - 646,65
1.1 Giống 1000đ 1,29 45,15 1,26 44,1 1,23 43,05
1.2 Phân bón 1000đ - 461,34 - 464,06 - 414,79
Đạm Kg 8,43 75,87 7,45 67,05 6,24 56,16
Lân Kg 18,88 94,4 22,35 111,75 19,68 98,4
Kali Kg 9,44 75,52 7,87 62,96 7,01 56,08
NPK Kg 14,37 215,55 14,82 222,3 13,61 204,15
1.3 Thuốc BVTV 1000đ - 87,59 - 76,69 - 68,81
2 CP công lao động 1000đ - 108,62 - 124,91 - 163,87
3 Tổng 1000đ - 822,7 - 829,76 - 810,52
Trang 12Bảng 4.4 Tình hình đầu tư chi phí cho sản xuất lúa BC15 vụ Mùa năm 2017 ( tính bình quân cho 1 sào)
Quy mô Nhỏ (N=21)
Quy mô TB (N=36)
Quy mô Lớn (N=3) STT Chỉ tiêu ĐVT Số lượng Thành tiền Số lượng Thành tiền Số lượng Thành tiền
(Kg) (1000đ) (Kg) (1000đ) (Kg) (1000đ)
1 Chi phí trung gian 1000đ - 738,75 - 746,7 - 703,67
1.1 Giống 1000đ 1,29 45,15 1,26 44,1 1,23 43,05
1.2 Phân bón 1000đ - 461,34 - 464,06 - 414,79
Đạm Kg 8,43 75,87 7,45 67,05 6,24 56,16 Lân Kg 18,88 94,4 22,35 111,75 19,68 98,4 Kali Kg 9,44 75,52 7,87 62,96 7,01 56,08 NPK Kg 14,37 215,55 14,82 222,3 13,61 204,15
1.3 Thuốc BVTV 1000đ - 112,26 - 118,54 - 125,83
2 CP công lao động 1000đ - 108,62 - 124,91 - 163,87
3 Tổng 1000đ - 847,37 - 868,61 - 867,54
Trang 134.1.2.3 Thị trường tiêu thụ lúa BC15 của nhóm hộ điều tra tại xã Bắc Hải năm 2017
Hệ thống giao thông đường xá trên địa bàn khá thuận lợi cho việc vận chuyển sản phẩm đến nơi tiêu thụ, theo như người nông dân cho biết thì họ không phải vận chuyển đến nơi tiêu thụ nhiều, mà có các lái buôn đến tận nhà Lúa BC15 được bán ra thị trường với giá 9.000đ/kg ( giá bán năm 2017), đây là mức giá trực tiếp cho người nông dân Tiêu thụ sản phẩm của nông dân trong xã khá thuận lợi bởi có nhiều nguồn thu mua và sản phẩm dễ bán
Kênh tiêu thụ sản phẩm lúa BC15
Chợ
Trang 144.1.3 Kết quả và hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa BC15 của các hộ điều tra trên địa bàn xã Bắc Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.
Hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa BC15 của nhóm hộ điều tra
Bảng 4.8 Hiệu quả kinh tế sản xuất giống lúa BC15 vụ Chiêm Xuân năm 2017 ( tính bình quân cho 1 sào)
1 Giá trị sản xuất(GO) 1000đ 2.679,2 2.478,95 2.322,58
2 Chi phí trung gian(IC) 1000đ 714,08 704,85 646,65
3 Giá trị gia tăng(VA) 1000đ 1.965,12 1.774,1 1.675,93
4 Thu nhập hỗn hợp(MI) 1000đ 1.930,32 1.735,9 1.635,33
5 Chỉ tiêu HQKT
5.1 GO/IC Lần 3,75 3,52 3,59
5.2 VA/IC Lần 2,75 2,52 2,59
5.3 MI/IC Lần 2,70 2,46 2,53
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra 2017
Trang 15Bảng 4.9 Hiệu quả kinh tế sản xuất giống lúa BC15 vụ Mùa năm 2017 (tính bình quân cho 1 sào)
1 Giá trị sản xuất(GO) 1000đ 249,88 343,25 313,55
2 Chi phí trung gian(IC) 1000đ 738,75 746,7 703,67
3 Giá trị gia tăng(VA) 1000đ - 488,87 - 403,45 - 390,12
4 Thu nhập hỗn hợp(MI) 1000đ - 1.930,32 - 1.735,9 - 1.635,33
5.1 GO/IC Lần 0,34 0,46 0,45
5.2 VA/IC Lần - 0,66 - 0,54 - 0,55
5.3 MI/IC Lần - 2,61 -2,32 -2,32
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra 2017
Trang 164.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả và hiệu quả trong sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã Bắc Hải, huyện
Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
Hiệu quả kinh tế theo quy mô sản xuất
Hiệu quả kinh tế theo trình độ học vấn của từng nhóm hộ
Hiệu quả kinh tế theo kinh nghiệm của chủ hộ
Hiệu quả kinh tế theo trình độ khoa kỹ thuật
Trang 174.3 Một số định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa BC15 trên địa bàn xã.
Giải pháp về quy hoạch
Giải pháp về thị trường tiêu thụ
Giải pháp nâng cao trình độ năng lực sản xuất của người nông dân
Giải pháp về chính sách hỗ trợ sản xuất
Trang 18PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
KẾT LUẬN
Qua kết quả nghiên cứu, đã nghiên cứu được thực trạng sản xuất lúa BC15 của các hộ nông dân xã Bắc Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình trong năm 2017 vụ Chiêm Xuân đạt HQKT cao hơn so với vụ lúa Mùa Giống lúa BC15 đem lại cho người nông dân năng suất cao và thu được lợi nhuận cao, đặc tính kháng bệnh cũng tốt hơn so với các giống lúa khác Quy mô sản xuất khác nhau đạt HQKT khác nhau, những hộ
có quy mô lớn thường đạt hiệu quả kinh tế thấp hơn so với các hộ có quy mô trung bình và nhỏ Đặc điểm đồng ruộng của xã phân theo thôn sản xuất và cấp theo nhân khẩu nên bị chia manh mún, nhỏ lẻ, không tập trung nên gây khó khăn trong quá trình canh tác, làm tốn thời gian lao động của người nông dân, đặc biệt là trong quá trình sản xuất và thu hoạch lúa.
Trang 19PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
KIẾN NGHỊ
Đối với nhà nước
Để trở thành một xã trọng điểm
của huyện thì cần có nhiều thay
đổi về tất cả mọi mặt giao thông,
thủy lợi, đến cơ cấu giống cây
trồng cần được cải tạo thay đổi
thường xuyên Muốn người dân
sản xuất tốt và hiệu quả đòi hỏi
chính quyền xã Bắc Hải phải có
sự quản lý chặt chẽ, chuyển giao
và hướng dẫn kỹ thuật cụ thể cho
nông dân
Đối với nông dân
Người dân cần tích cực tham gia công tác khuyến nông để nâng cao trình độ
và kỹ thuật sản xuất nhằm tăng năng suất và hiệu quả cây trồng, chịu khó học hỏi, trao đổi tiến bộ mới trong sản xuất lúa cũng như các cây trồng khác để làm giàu kiến thức của mình góp phần giúp bà con nông dân trong quá trình chuyển giao khoa học kỹ thuật được tốt hơn
Cần quan tâm tới vấn đề công
ăn việc làm cho người lao động,đặc biệt là lao động trong nông nghiệp, vì thời gian nhàn rỗi của họ là khá nhiều, đặc biệt đối với những người lao động đã qua các lớp học chuyên nghiệp mà chưa có việc làm Có các chính sách hỗ trợ,
ưu đãi kịp thời cho các hộ nông dân sản xuất, tiến hành đưa vào thực nghiệm những giống lúa mới đặt năng suất, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người dân
Đối với nhà nước