SKKN 2015 2016 TÊN ĐỀ TÀI: HÌNH THÀNH KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 8 QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

TÊN ĐỀ TÀI: HÌNH THÀNH KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 8 QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP I. ĐẶT VẤN ĐỀ: Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển xã hội. Để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần phải có những con người lao động mới phát triển toàn diện, do vậy cần phải đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới giáo dục trung học cơ sở nói riêng. Nhiệm vụ đổi mới giáo dục đã được thể hiện rõ trong các Nghi quyết của Đảng và Quốc hội, trong Luật Giáo dục năm 2005. Luật Giáo dục năm 2005, Điều 2 đã xác định: Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc . Như vậy, mục tiêu giáo dục đã chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức cho học sinh sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em,đặc biệt là năng lực hành động, năng lực thực tiễn. Phương pháp giáo dục trung học cơ sở cũng đã được đổi mới theo hướng “phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự chủ, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.” (Luật Giáo dục năm 2005, Điều 5). Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của con người, có nhận thức đúng chưa chắc có hành vi đúng. Ví dụ: Một số học sinh biết hút thuốc lá là có hại cho sức khỏe, có thể dẫn đến ung thư vòm họng, ung thư phổi,..nhưng vẫn có một số em hút thuốc. Có những em biết trốn học chơi game, phá hoại tài sản của trường, lấy cắp tài sản của bạn, lôi kéo người ngoài nhà trường vào đánh các bạn cùng lớp,...là vi phạm nội quy của trường, là việc làm không tốt, nhưng các em vẫn vi phạm. Đó chính là vì các em thiếu kĩ năng sống cần thiết như: Kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết mâu thuẩn, kĩ năng thương lượng, kĩ năng giao tiếp… Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động,...Đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặc vào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêu cực. Nếu không được giáo dục kĩ năng sống các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách. Năm lớp 8 là năm thứ ba của cấp học, là thời điểm quan trọng của quá trình học tập bốn năm của học sinh trung học cơ sở. Số lượng môn học tăng lên. Lượng kiến thức tiếp thu cũng nhiều lên. Do đó thời gian dành cho học tập đòi hỏi phải nhiều. Vì vậy muốn hình thành kĩ năng sống cho học sinh cách tốt nhất là thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Chính vì vậy tôi chọn đề tài: Hình thành kĩ năng sống cho học sinh lớp 8 qua hoạt động ngoài giờ lên lớp. Giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người sẽ quyết định sự phát triển của đất nước trong những năm tới, việc hình thành kĩ năng sống sẽ giúp các em sẽ thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình cộng đồng và Tổ quốc, giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống cũng như trong học tập, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè. Hoạt động này giúp các em có điều kiện thư giãn sau những giờ học mệt mõi, căng thẳng, tạo tâm thế thoải mái để sẵn sàng học tập và tiếp thu bài giảng tốt hơn. Thông qua hoạt động giáo viên có thể khéo léo lồng ghép kiến thức các môn học vào hoạt động, vừa để giúp các em ôn tập kiến thức, vừa tạo điều kiện kích thích tư duy sáng tạo và tính tích cực nhận thức của học sinh. Dự kiến phương pháp giải quyết: Sử dụng những phương pháp đặc thù như: Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp đóng vai, phương pháp trò chơi, phương pháp động não,..và các biện pháp thích hợp như giao nhiệm vụ, tạo tình huống có vấn đề để học sinh tự xử lí, luân phiên điều khiển hoạt động, nêu gương để các em học tập…nhằm từng bước rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh giúp các em nâng cao thành tích học tập của mình. Phạm vi nghiên cứu: Sáng kiến này được thực hiện vào tháng 82015, đầu năm học 20152016 tại lớp 8a3 trường Trung học cơ sở Lê Lợi. II.NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN: 1. Đánh giá thực trạng: Qua một số tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp trong tháng 8 đầu năm học tôi nhận thấy: các em có biết cách tổ chức và điều khiển một số hoạt động phù hợp với lứa tuổi, nhưng các em chưa hiểu được phải làm gì và làm như thế nào để thực hiện hoạt động có hiệu quả, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các trò chơi còn hạn chế. Kết quả tìm hiểu như sau: Số học sinh tham gia: 2538em Học sinh thường xuyên trốn tiết: 5em Xếp loại thi đua hàng tuần: Tuần 1 hạng 1315 Tuần 2 hạng 1415 Tuần 3 hạng 1515 Kết quả thi đua hàng tuần của lớp còn rất thấp, chưa có những thành tích nổi bật, các em chưa có nhiều kĩ năng tổ chức các hoạt động, vai trò của lớp trưởng, các lớp phó và tổ trưởng chưa thật sự phát huy tốt. Sau khi tìm hiểu tôi được biết do những nguyên nhân sau: Về phía học sinh: + Đa số các em được cha mẹ nuông chiều, không tự nhận thấy lỗi lầm khi phạm phải, phần đông vẫn cho việc làm của mình là đúng. + Một số học sinh cha mẹ là công nhân đi làm cả ngày ít quan tâm đến việc học của các em, không có thời gian chăm sóc dạy dỗ nên các em dễ bị sa ngã. Khi tôi hỏi thăm có em phát biểu: Cha mẹ em đi làm suốt ngày, sáng sớm cho em vài chục ngàn là đủ, đến tối về cũng không hỏi thăm em học hành như thế nào, có em thì từ năm lớp 6 đến nay mọi vấn đề học tập các em tự lo cha mẹ không hề hỏi đến một lần. + Trong năm học trước các em không được luân phiên điều khiển hoạt động, chỉ giao khoán cho em lớp trưởng, nên các em không có điều kiện phát huy năng lực của mình. Ở lứa tuổi này các em có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể rất tốt nếu như được hướng dẫn tận tình, động viên kịp thời những suy nghĩ sáng tạo và tính tích cực chủ động của các em, đồng thời giúp các em nhận thấy những mặt còn hạn chế trong quá trình tổ chức hoạt động. Về phía giáo viên: + Thực tế thì lớp 8a3 được giáo dục ngay từ đầu cấp Trung học cơ sở nhưng công tác ấy chưa được chú trọng đúng mực, giáo viên chủ nhiệm chưa thực hiện nhiều biện pháp hiệu quả để hình thành và rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho học sinh. + Hình thức hoạt động chưa đa dạng, phong phú, chưa huy động sự tham gia của các lực lượng giáo dục giúp học sinh tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. 2. Giải pháp thực hiện:

TÊN ĐỀ TÀI: HÌNH THÀNH KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 8 QUA

HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển xã hội Để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần phải có những con người lao động mới phát triển toàn diện, do vậy cần phải đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới giáo dục trung học cơ sở nói riêng Nhiệm vụ đổi mới giáo dục đã được thể hiện rõ trong các Nghi quyết của Đảng và Quốc hội, trong Luật Giáo dục năm 2005

Luật Giáo dục năm 2005, Điều 2 đã xác định: Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Như vậy, mục tiêu giáo dục đã chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức cho học sinh sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em,đặc biệt là năng lực hành động, năng lực thực tiễn Phương pháp giáo dục trung học cơ sở cũng đã được đổi mới theo hướng

“phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự chủ, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.” (Luật Giáo dục năm 2005, Điều 5)

Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của con người, có nhận thức đúng chưa chắc có hành vi đúng Ví dụ: Một số học sinh biết hút thuốc lá là có hại cho sức khỏe, có thể dẫn đến ung thư vòm họng, ung thư phổi, nhưng vẫn có một

số em hút thuốc Có những em biết trốn học chơi game, phá hoại tài sản của trường, lấy cắp tài sản của bạn, lôi kéo người ngoài nhà trường vào đánh các bạn cùng lớp, là

vi phạm nội quy của trường, là việc làm không tốt, nhưng các em vẫn vi phạm Đó chính là vì các em thiếu kĩ năng sống cần thiết như: Kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết mâu thuẩn, kĩ năng thương lượng, kĩ năng giao tiếp…

Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động, Đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc

tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặc vào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêu cực Nếu không được giáo dục kĩ năng sống các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách Năm lớp 8 là năm thứ ba của cấp học, là thời điểm quan trọng của quá trình học tập bốn năm của học sinh trung học cơ sở Số lượng môn học tăng lên Lượng kiến thức tiếp thu cũng nhiều lên Do đó thời gian dành cho học tập đòi hỏi phải nhiều Vì vậy

muốn hình thành kĩ năng sống cho học sinh cách tốt nhất là thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Chính vì vậy tôi chọn đề tài: Hình thành kĩ năng sống cho học sinh lớp 8 qua hoạt động ngoài giờ lên lớp

Giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người sẽ quyết định sự phát triển của đất nước trong những năm tới, việc hình thành kĩ năng sống sẽ giúp các em sẽ thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình cộng đồng và Tổ quốc, giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống cũng như trong học tập, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè Hoạt động này giúp các em có điều kiện thư giãn sau những giờ học mệt mõi, căng thẳng, tạo tâm thế thoải mái để sẵn sàng học tập và tiếp thu bài giảng tốt hơn Thông qua hoạt động giáo viên có thể khéo léo lồng ghép kiến thức các môn học vào hoạt động, vừa để giúp các em ôn tập kiến thức, vừa tạo điều kiện kích thích tư duy sáng tạo và tính tích cực nhận thức của học sinh

Dự kiến phương pháp giải quyết: Sử dụng những phương pháp đặc thù như: Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp đóng vai, phương pháp trò chơi, phương pháp động não, và các biện pháp thích hợp như giao nhiệm vụ, tạo tình huống có vấn đề để học sinh tự xử lí, luân phiên điều khiển hoạt động, nêu gương để các em học tập… nhằm từng bước rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh giúp các em nâng cao thành tích học tập của mình

Phạm vi nghiên cứu: Sáng kiến này được thực hiện vào tháng 8/2015, đầu năm học 2015-2016 tại lớp 8a3 trường Trung học cơ sở Lê Lợi

II.NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:

1 Đánh giá thực trạng:

Qua một số tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp trong tháng 8 đầu năm học tôi nhận thấy: các em có biết cách tổ chức và điều khiển một số hoạt động phù hợp với lứa tuổi, nhưng các em chưa hiểu được phải làm gì và làm như thế nào để thực hiện hoạt động

có hiệu quả, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các trò chơi còn hạn chế Kết quả tìm hiểu như sau:

- Số học sinh tham gia: 25/38em

- Học sinh thường xuyên trốn tiết: 5em

- Xếp loại thi đua hàng tuần: Tuần 1 hạng 13/15

Tuần 2 hạng 14/15

Tuần 3 hạng 15/15

Kết quả thi đua hàng tuần của lớp còn rất thấp, chưa có những thành tích nổi bật, các

em chưa có nhiều kĩ năng tổ chức các hoạt động, vai trò của lớp trưởng, các lớp phó và

tổ trưởng chưa thật sự phát huy tốt Sau khi tìm hiểu tôi được biết do những nguyên nhân sau:

- Về phía học sinh:

+ Đa số các em được cha mẹ nuông chiều, không tự nhận thấy lỗi lầm khi phạm phải, phần đông vẫn cho việc làm của mình là đúng

+ Một số học sinh cha mẹ là công nhân đi làm cả ngày ít quan tâm đến việc học của các em, không có thời gian chăm sóc dạy dỗ nên các em dễ bị sa ngã Khi tôi hỏi thăm

có em phát biểu: Cha mẹ em đi làm suốt ngày, sáng sớm cho em vài chục ngàn là đủ, đến tối về cũng không hỏi thăm em học hành như thế nào, có em thì từ năm lớp 6 đến nay mọi vấn đề học tập các em tự lo cha mẹ không hề hỏi đến một lần

+ Trong năm học trước các em không được luân phiên điều khiển hoạt động, chỉ giao khoán cho em lớp trưởng, nên các em không có điều kiện phát huy năng lực của mình

Ở lứa tuổi này các em có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể rất tốt nếu như được hướng dẫn tận tình, động viên kịp thời những suy nghĩ sáng tạo và tính tích cực chủ động của các em, đồng thời giúp các em nhận thấy những mặt còn hạn chế trong quá trình tổ chức hoạt động

- Về phía giáo viên:

+ Thực tế thì lớp 8a3 được giáo dục ngay từ đầu cấp Trung học cơ sở nhưng công tác

ấy chưa được chú trọng đúng mực, giáo viên chủ nhiệm chưa thực hiện nhiều biện pháp hiệu quả để hình thành và rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho học sinh

+ Hình thức hoạt động chưa đa dạng, phong phú, chưa huy động sự tham gia của các lực lượng giáo dục giúp học sinh tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

2 Giải pháp thực hiện:

2.1.Phương pháp làm việc nhóm:

Khi tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm tôi sử dụng nhiều cách chia nhóm khác nhau để gây hứng thú cho học sinh, đồng thời tạo cơ hội cho các em học hỏi, giao lưu với nhiều bạn khác nhau trong lớp Chẳng hạn như chia nhóm theo điểm danh, theo sở thích, theo tháng sinh, Tùy theo chủ đề của hoạt động tôi lựa chọn cách chia nhóm khác nhau

Ví dụ: Khi tổ chức chủ đề: thảo luận nội qui và nhiệm vụ năm học tôi chia nhóm theo điểm danh, còn chủ đề: thi viết, vẽ ca ngợi truyền thống của trường chia nhóm theo sở thích, bởi vì mỗi em có năng khiếu khác nhau, em thì viết văn hay, em thì vẽ đẹp,…làm như vậy các em có thể phát huy năng khiếu sở trường của mình, không bị

áp lực, gò ép, các em có thể hỗ trợ lẫn nhau khắc phục nhược điểm của đối phương, gắn chặt tình đoàn kết bạn bè Một tập thể mạnh là một tập thể đoàn kết, đó là yếu tố quyết định đến sự thành công của người giáo viên, vì chỉ có đoàn kết HS mới có thể giúp đỡ nhau học tập và cùng nhau tiến bộ Môi trường thân ái đoàn kết sẽ tạo một bầu không khí tích cực tác động “có lợi” đến HS, chính giáo viên chủ nhiệm sẽ là cầu nối,

là sợi dây thắt chặt hơn tình đoàn kết bạn bè của học sinh lớp chủ nhiệm Việc tạo cơ hội để các em phát huy năng khiếu của mình giúp các em có niềm tin vào bản thân, tự hài lòng với bản thân, tin rằng mình có thể trở thành một người có ích Sự tự tin giúp

cá nhân giao tiếp hiệu quả hơn, mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ và ý kiến của mình, quyết đoán trong việc ra quyết định và giải quyết vấn đề, thể hiện sự kiên định, lạc quan trong cuộc sống

Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, nếu thực hiện tốt phương pháp làm việc nhóm thì tác dụng của nó mang lại là rất lớn Phân nhóm cho các em cùng nhau tổ chức một hoạt động, nó đòi hỏi học sinh phải hợp tác gắn bó với nhau để hoàn thành

nhiệm vụ Giao nhiệm vụ, công việc cụ thể mà chỉ có đoàn kết cùng nhau các em mới hoàn thành

Thảo luận nhóm về những tấm gương học tốt

2.2 Phương pháp giải quyết vấn đề: Là khả năng của cá nhân biết quyết định lựa

chọn phương án tối ưu và hành động theo phương án đã chọn để giải quyết vấn đề hoặc tình huống gặp phải trong cuộc sống Phương pháp này cần nhiều kĩ năng sống khác như: giao tiếp, xác định giá trị, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, tìm kiếm sự hỗ trợ Để thực hiện có hiệu quả tôi hướng dẫn các em theo từng bước:

+Xác định rõ vấn đề hoặc tình huống đang gặp phải

+ Liệt kê các cách giải quyết vấn đề

+ Hình dung đầy đủ về kết quả xảy ra

+ Xem xét về suy nghĩ và cảm xúc của bản thân khi thực hiện phương án giải quyết đó

+ Hành động theo quyết định đã lựa chọn

+ Kiểm định lại kết quả

Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động: Tham gia lao động công ích dọc theo trục lộ giao thông các em phát hiện một đoạn dây điện cao thế bị đứt rơi xuống đất Để xử lí các em đưa

ra nhiều cách như: dùng dây ni lon cột đoạn dây điện rồi treo lên cao, tìm kiếm sự hỗ trợ xung quanh, báo cho cơ quan điện lực gần nhất,…Nếu dùng dây ni lon để cột đoạn dây điện thì các em không có găng tay cách điện, còn cơ quan điện lực thì cách xa nơi các em lao động, cuối cùng các em chọn phương án tìm sự hỗ trợ của mọi người xung quanh để đảm bảo thời gian lao động

Ngoài ra khi tổ chức cho các em tham gia lao động công ích giáo viên phải lên kế

hoạch phân công, công việc cụ thể cho từng nhóm, chuẩn bị về mặt tâm lí cho học sinh Cần phát huy ý thức trách nhiệm cao, sự tự giác, tạo ra tư thế phấn khởi cho tất

cả các em, huy động sự hỗ trợ của phụ huynh cũng như tiềm năng của các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, tuyệt đối tránh thái độ thờ ơ, làm cho xong việc hoặc ỷ lại,dựa dẫm vào một số bạn tích cực Sau khi hoàn thành giáo viên đánh giá kết quả

Lao động công ích

2.3 Phương pháp động não: nó sẽ kích thích tư duy, suy nghĩ ở đối tượng; trước một

tình huống hay một vấn đề được đặt ra yêu cầu HS phải suy luận tìm câu trả lời Chẳng hạn cung cấp cho học sinh một số thông tin nhất định và yêu cầu học sinh tìm những ý tưởng mới thông qua các hoạt động: Hội vui học tập, làm thế nào để học tốt, lễ đăng kí tuần học tốt, Giáo viên tổ chức cho các em thi hái hoa dâng chủ, giải ô chữ, thi tiếp sức giải bài tập toán…

Ví dụ: Hoạt động: Hội vui học tập trong tháng 12 ở lớp 8 giáo viên cho các em thi hái hoa dâng chủ

Chuẩn bị các câu hỏi liên quan đến nội dung ôn tập kiểm tra học kì I

Qua cuộc thi các em sẽ nắm vững kiến thức cơ bản của các môn học, biết vận dụng kiến thức cơ bản vào cuộc sống, vừa tạo bầu không khí vui chơi vừa giúp các em ôn tập chuẩn kiểm tra học kì I đạt kết quả cao

2.4 Phương pháp trò chơi: là phương pháp thông dụng trong các hoạt động ngoài

giờ lên lớp vì tính đa dạng, phù hợp với mọi hoàn cảnh và thu hút được sự tham gia hưởng ứng của nhiều người, các trò chơi thường được lồng ghép vào trong các hoạt động như: trò chơi em là họa sĩ, chuyền nón, ghép từ, câu đố về lịch sử về địa danh về các hiện tượng thiên nhiên, giải ô chữ,…

Ví dụ: Khi bầu lại đội ngũ cán bộ lớp mới, trong thòi gian chờ đợi ban kiểm phiếu tôi hướng dẫn cho các em tổ chức trò chơi “chuyền nón” theo trình tự như sau:

- Người dẫn chương trình nêu cách chơi: Lớp phó văn thể cho lớp hát một bài, vừa hát vừa chuyền nón từ em này sang em khác, hết bài hát chiếc nón ở vị trí của em nào thì em đó phải hát hay kể một câu chuyện vui

- Qui định thời gian cụ thể, hết thời gian em nào giữ nón nhiều lần có nhiệm vụ thu dọn sản phẩm vừa trưng bày

Hoạt động vui chơi này giúp học sinh thư giãn thần kinh, thay đổi các trạng thái lao động trí óc, nhưng không đòi hỏi phải tổ chức có tính hệ thống, tùy thời gian và điều kiện của từng trường mà lựa chọn nội dung cho phù hợp

2.5 Phương pháp đóng vai: phương pháp này đòi hỏi ở học sinh phải có sự tổng

hợp nhiều khả năng nhất là năng khiếu của cá nhân.Phương pháp đóng vai có nhiều ưu điểm như: Học sinh được rèn luyện và thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái

độ trong môi trường an toàn trước khi thực hành trong thực tiễn; phát triển óc sáng tạo của học sinh; khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của học sinh theo hướng tích cực Các em là những “vai diễn” thể hiện bằng lời nói, hành động, cử chỉ…làm cho người xem hiểu được nội dung cần truyền đạt Chẳng hạn như các em vào vai người hướng dẫn viên du lịch giới thiệu phong cảnh đẹp của đất nước mình cho người nước ngoài, giới thiệu các địa điểm tham quan du lịch hấp dẫn, lịch sử truyền thống của dân tộc,… qua đó giáo dục các em có ý thức bảo vệ môi trường bảo vệ các cảnh đẹp của đất nước, hưởng ứng ngày môi trường thế giới với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như thi

vẽ tranh, phong trào xanh hóa nhà trường, thu gom rác, khơi thông cống rãnh, vận động nhân dân làm vệ sinh…

2.6 Giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh: Đây là khâu quan trọng, vì nó giúp học

sinh có kỹ năng nhận thức đúng đắn vấn đề, nhận thấy rõ trách nhiệm của cá nhân đối với việc làm mà giáo viên yêu cầu Khi phân công, giáo viên chủ nhiệm thường chú ý đến năng lực của học sinh và thể hiện sự công bằng khi giao việc

+ Lần lượt các tổ sẽ chuẩn bị một tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp Khi nhận được nhiệm vụ, tổ trrưởng sẽ phân công cụ thể công việc cho các thành viên để chuẩn bị + Giáo viên chủ nhiệm định hướng cho các tổ: phân công nhiệm vụ cho đều, các thành viên đều tham gia vào các khâu của hoạt động

Biện pháp này sẽ giúp cá nhân học sinh nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình trong tập thể Đồng thời giúp các em có cơ hội thể hiện bản thân

- Giáo viên chủ nhiệm nên hòa đồng cùng học sinh trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tạo được niềm tin, sự yêu thương và kính trọng của học sinh Một thực tế cho thấy, nếu giáo viên chủ nhiệm cùng tham gia các hoạt động với lớp chủ nhiệm thì các

em sẽ nhiệt tình hơn, thu hút sự tham gia hợp tác của các em nhiều hơn Điều này đòi hỏi khả năng của từng giáo viên chủ nhiệm và nó được xem là một nghệ thuật sư phạm, quan trọng nhất giáo viên chủ nhiệm phải thật sự khéo léo trong việc xử lí các tình huống, vừa hưởng ứng góp sức vào phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực nhưng đồng thời cũng giữ được hình ảnh đáng kính của người thầy trong mắt học sinh

3 T ch c các ho t ổ chức các hoạt động khác: ức các hoạt động khác: ạt động khác: động khác:ng khác:

Kết hợp với giáo viên bộ môn các đoàn thể ban giám hiệu nhà trường tổ chức cho các em tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo tham quan học tập, thi văn nghệ chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, các trò chơi hội xuân như: ném bóng, đua xe đạp chậm, đổ nước vào chai

Một số trò chơi dân gian như: kéo co, nhảy bao, thường được tổ chức vào các buổi giao lưu cắm trại Qua những trò chơi ấy, học sinh sẽ rèn luyện thêm cho mình kỹ

năng giao tiếp, rèn luyện sức khỏe, ứng phó với căng thẳng trong cuộc sống

Trò chơi ngày 26/3/2016

Đây là những trò chơi mang tính tập thể qui mô lớn (nhiều lớp tham dự) muốn thực hiện được tôi kết hợp với Đoàn Đội, giám thị động viên các em tham gia thi đua với các lớp khác, từ đó rèn cho các em lòng tự tin vào bản thân khi hòa mình vào tập thể Thực hiện được một thời gian tôi nhận thấy các em có tiến triển tốt, các em đã trở nên tự tin, tự chủ và sáng tạo hơn, số lượng học sinh trốn tiết giảm đi 3/5, học sinh tham gia hoạt động cũng tăng lên 30/38 học sinh Xếp hạng thi đua tuần 19 đạt hạng 7 Bên cạnh đó vẫn còn một số em ít hoạt động, ít phát biểu xây dựng bài, khi giao nhiệm

vụ cho em thì chỉ làm qua loa chiếu lệ, thường không tham gia vào các trò chơi tập thể Tôi tìm hiểu và được biết do các nguyên nhân sau:

- Một số em có hoàn cảnh khá đặc biệt như : Em Cẩm Tú cha mẹ li dị ngay khi em mới

2 tuổi, ông nội nuôi em từ đó đến giờ, cha mẹ đều có gia đình riêng không quan tâm gì đến em, mỗi khi có những khúc mắc em không biết tâm sự với ai Em Thái Hòa cha gây gỗ với mẹ rồi lỡ tay đâm chết mẹ của em, hiện nay em sống với người bác và nuôi hai em nhỏ…

- Giáo viên chưa có kế hoạch phối hợp cụ thể với cha mẹ học sinh, với tổ chức Đội

thiếu niên, các tổ chức đoàn thể khác như: Hội phụ nữ, Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em

* Sau khi nắm rõ nguyên nhân tôi tiến hành một số biện pháp:

+ Nghiên cứu trường hợp điển hình:

Tôi thường xuyên nhỏ to tâm sự với các em, khi các lỡ vi phạm điều gì tôi gọi riêng

em ra hỏi nguyên nhân và chỉ bảo cho em cách khắc phục, khi em làm được việc tốt tôi tán dương khen thưởng trước lớp Phân công cho ban cán sự lớp thường xuyên động viên nhắc nhở cùng hợp tác chung sức làm việc, mỗi người đều có những điểm mạnh

và hạn chế sự hợp tác trong công việc giúp các em hỗ trợ, bổ sung cho nhau tạo nên sức mạnh trí tuệ tinh thần và thể chất, vượt qua khó khăn đem lại chất lượng hiệu quả cao trong học tập, giúp cá nhân sống hài hòa tránh xung đột trong quan hệ với người khác

+ Huy động sự tham gia của các lực lượng giáo dục, giúp học sinh tổ chức tốt hoạt động ngoài giờ lên lớp:

Thông qua các lần họp phụ huynh tôi lên kế hoạch cụ thể để tạo ra sự chủ động cho cả hai phía, thường xuyên trao đổi với phụ huynh để biết thêm về gia cảnh của các em kết hợp với giáo viên bộ môn, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của các em, tham mưu với chính quyền địa phương để giúp các em tổ chức tốt một số hoạt động như: Thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ, thăm di tích lịch sử văn hóa địa phương

4 Hiệu quả mang lại:

Phương châm của ngành là dạy chữ đi đôi với dạy người thì rõ ràng việc hình thành

kĩ năng sống cho học sinh đảm trách một vai trò cốt yếu Truyền thụ kiến thức và rèn luyện phát triển nhân cách người học là hai quá trình song hành với nhau Khi đạt được hai mục tiêu này chủ nhiệm mới hoàn thành được “sứ mệnh” của mình Những phương pháp như thảo luận, giải quyết vấn đề, đóng vai đã phần nào đạt được hiệu quả nhất định Nó góp phần giúp học sinh tu dưỡng rèn luyện đạo đức, hoàn thiện bản thân và tác động dây chuyền đến kết quả học tập của các em Với các giải pháp trên các em có sự chuyển biến tích cực Chẳng hạn qua lời phát biểu của em Quỳnh Như làm tôi cảm động: Em nói trước đây em rất ghét cô vì cô rầy la em hoài nhưng từ khi được cô phân tích cho em thấy được những sai lầm của mình, cô cho em hướng dẫn các trò chơi, giao công việc cho em làm, em không còn ghét cô nữa Tôi cũng nhận thấy em có chuyển biến rất rõ: chăm học hơn trước, không còn thái độ vô lễ với giáo viên bộ môn, đi học rất đều

- Kết quả học tập khi chưa thực hiện các giải pháp:

+ Học lực: Giỏi 0, Khá: 2/38, Trung bình: 19/38, yếu: 16/38, kém: 1/38

+ Hạnh kiểm: Tốt: 16/38, Khá: 19/38, Trung bình: 3/38

- Sau thời gian thực hiện các biện pháp trên kết quả đạt được như sau: Các em đi học đều, không còn học sinh trốn tiết, thi đua hàng tuần đạt hạng 5,6 Chất lượng hai mặt giáo dục tiến bộ rõ rệt không có học sinh loại kém, hạnh kiểm từ khá trở lên

+ Học lực: Giỏi 1/38, Khá: 7/38, Trung bình: 19/38, yếu: 11/38

+ Hạnh kiểm: Tốt: 20/38, Khá: 18/38

+ Tham gia các phòng của nhà trường: Thi vẽ tranh đạt khuyến khích, thi nhảy bao đạt giải ba, thi sáng tạo khoa học kĩ thuật, làm lồng đèn, tham gia hội xuân,…các em rất nhiệt tình

III KẾT LUẬN:

1 Kiểm nghiệm lại kinh nghiệm :

- Các kĩ năng sống mà đề tài tập trung để hình thành kĩ năng sống cho học sinh

hướng đến giáo dục toàn diện cho học sinh lớp 8a3 là: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng hợp tác, kĩ năng tư duy sáng tạo…

- Thực tế cho thấy các em học sinh từ chổ nhút nhác, ý thức học tập kém, thường xuyên trốn học, đi trễ, vô lễ với giáo viên, không tham gia hoạt động của lớp của trường nay đã mạnh dạn hơn, biết cảm thông và chia sẽ lẫn nhau cùng nhau học tập

Đa số giáo viên bộ môn đều khẳng định việc hình thành kĩ năng sống cho học sinh giúp các em có ý thức tự học tốt có ưu thế trong việc phát huy tính tích cực học tập của học sinh Từ đó cho thấy rằng việc hình thành kĩ năng sống cho học sinh là rất quan trọng

2 Kết luận:

- Đầu năm học các em đã được giáo dục những kĩ năng sống nhưng chưa thật sự nhiều và đạt hiệu quả Giáo viên chủ nhiệm đã tăng cường tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm bổ trợ cho hoạt động học tập của học sinh, kết quả mang lại thật sự