Mục đích đề tài: Sử dụng bảng tương kết hợp với phần mềm ActivInspire và các phần mềm khác để thiết kế bài dạy sinh động với âm thanh, hình ảnh và nhiều hoạt động học tập khác.. Mặc dù t
Trang 1 Nhận xét đánh giá của HĐ XDSKKN cấp trường:
1 Yếu tố mới và sáng tạo (3 điểm)
Đạt: điểm
2 Khả năng áp dụng (3 điểm)
Đạt: điểm
3 Tính hiệu quả (4 điểm)
Đạt: điểm
4 Kết quả: Tổng điểm: Xếp loại:
Thạnh Hóa, ngày … tháng… năm 2018
Nhận xét đánh giá của HĐ XDSKKN cấp Huyện:
1 Yếu tố mới và sáng tạo (3 điểm)
Đạt: điểm
2 Khả năng áp dụng (3 điểm)
Đạt: điểm
3 Tính hiệu quả (4 điểm)
Đạt: điểm
4 Kết quả: Tổng điểm: Xếp loại:
Thạnh Hóa, ngày … tháng… năm 2018
Trang 2BẢNG ĐIỂM
Tiêu chuẩn chuẩn Điểm Điểm tự
chấm
HĐ xét SKKN
cơ sở
HĐ xét SKKN cấp huyện
HĐ xét SKKN cấp tỉnh
1 Đề tài sáng kiến có yếu tố mới, sáng tạo 3
- Hoàn toàn mới, được áp dụng lần đầu tiên 3
- Có cải tiến so với giải pháp trước đây với
mức độ khá
- Có cải tiến so với giải pháp trước đây với
mức độ trung bình
1,5
- Có cải tiến so với giải pháp trước đây với
- Không có yếu tố mới hoặc sao chép từ các
giải pháp đã có trước đây
0
2 Đề tài sáng kiến có khả năng áp dụng 3
- Có khả năng áp dụng trong toàn tỉnh hoặc
- Có khả năng áp dụng trong đơn vị và có thể
- Có khả năng áp dụng ở mức độ ít trong đơn
vị
1
- Không có khả năng áp dụng trong đơn vị 0
3 Đề tài sáng kiến có tính hiệu quả 4
- Có hiệu quả trong phạm vi toàn tỉnh 4
- Có hiệu quả trong phạm vi cơ quan, đơn vị
(sở, ngành, huyện, thành phố)
- Có hiệu quả trong phạm vi cấp xã, phòng,
Thủ trưởng đơn vị xác nhận, đề nghị Người báo cáo SKKN
Trần Tiến Thọ
Xác nhận của Phòng GĐDT
Trưởng Phòng
Xác nhận của Sở GĐDT
Giám đốc Sở
Trang 3MỤC LỤC
I Đặt vấn đề:
1. Lý do chọn đề tài Trang 4
2. Mục đích đề tài Trang 4
3. Lịch sử đề tài Trang 5
4. Phạm vi đối tượng áp dụng Trang 5
II Giải quyết vấn đề:
1. Thực trạng đề tài Trang 5
2. Nội dung công việc cần giải quyết Trang 7
3. Giải pháp thực hiện Trang 7
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng Trang 14
III Kết luận:
1. Tóm lược giải pháp Trang 15
2. Phạm vi đối tượng áp dụng Trang 16
3. Đề xuất, kiến nghị Trang 16
Trang 4I ĐẶT VẤN ĐỀ:
1 Lý do chọn đề tài:
Đổi mới phương pháp dạy và học là một trong những mục tiêu lớn mà ngành giáo dục và đào tạo đặt ra trong giai đoạn hiện nay Người giáo viên từ việc truyền đạt kiến thức thành người hướng dẫn học sinh tìm đến kiến thức, rèn luyện cho học sinh có thói quen tư duy sáng tạo Xu hướng dạy học “lấy người thầy làm trung tâm” giai đoạn hiện nay không còn phù hợp nữa và đang được chuyển đổi thành
“lấy người học làm trung tâm” Trong quá trình dạy từng bước áp dung các phương pháp, phương tiện tiên tiến vào quá trình dạy và học Khuyến khích và pháp triển khả năng tự học của học sinh
Việc đổi mới nâng cao hiệu quả phương pháp dạy – học bất kì giai đoạn nào đều cần sử dụng tới công nghệ thông tin Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy để nâng cao chất lượng dạy học
Với đặc thù là môn học luôn cần có sự hỗ trợ các phương tiện công nghệ thông tin tôi luôn trăn trở làm thế nào để có một bài giảng sinh động và tạo được hứng thú học tập cho học sinh Một trong những phương tiện hiện đại đó có tên là
“Hệ thống dạy học tương tác Activboard” Những năm gần đây trường trung học cơ
sở Tân Hiệp đã có điều kiện tiếp cận với hệ thống dạy học hiện đại này Do đó tôi
đã chọn nghiên cứu đề tài: “Sử dụng bảng tương tác để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn tin học trung học cơ sở”.
2 Mục đích đề tài:
Sử dụng bảng tương kết hợp với phần mềm ActivInspire và các phần mềm khác để thiết kế bài dạy sinh động với âm thanh, hình ảnh và nhiều hoạt động học tập khác Với bảng tương tác, giáo viên và học sinh có thể chủ động tương tác vào nội dung bài học Học sinh sẽ phát triển tốt các năng lực tư duy, khả năng phát hiện
và giải quyết vấn đề, tạo được niềm vui và hứng thú cho học sinh…
Trang 53 Lịch sử đề tài:
Năm học 2016 – 2017 tôi thực hiện đề tài “Sử dụng bảng tương tác để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn tin học khối 6” Sau khi áp dụng đề tài vào thực tiễn
giảng dạy tôi thấy chất lượng bộ môn tin học khối 6 đi lên rõ rệt, kĩ năng thực hành của các em cũng được cải thiện rất nhiều Đồng thời, qua trao đổi kinh nghiệm, được các đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường đánh giá cao nên đầu năm học
2017 – 2018 tôi tiếp tục cải tiến và thực hiện đề tài “Sử dụng bảng tương tác để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn tin học trung học cơ sở”
4 Phạm vi, đối tượng áp dụng:
Với đề tài “Sử dụng bảng tương tác để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn tin học trung học cơ sở” tôi tập trung nghiên cứu học sinh các khối 6, 8, 9 trường
trung học cơ sở Tân Hiệp năm học 2017-2018
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng đề tài:
1.1 Cơ sở thực tiễn:
Tin học trung học cơ sở thường gồm hai phần: lý thuyết và thực hành, cả hai được kết hợp song song với nhau trong quá trình dạy học Đối với học sinh phần lý thuyết tin học là rất mới, các em chỉ thích thực hành trên máy tính Vì vậy trong tiết học lý thuyết thường rất khô khan, có thể nói, sự cung cấp kiến thức thường diễn ra một chiều Do đó tiết lý thuyết rất dễ bị nhàm chán, học sinh không có hứng thú học, dẫn đến kĩ năng thực hành của học sinh cũng ít hiệu quả
Mặc khác, môn tin học rất khó dạy khi giáo viên hoàn toàn không được dùng máy tính để minh họa hay thực hành các thao tác mẫu của bài học Nếu giáo viên
và học sinh trên lớp được học tập hoàn toàn với phấn và bảng (học chay), việc tiếp thu kiến thức bài học có thể suy giảm rất nhiều Mặc dù theo thiết kế của chương trình và cố gắng của các tập thể tác giả sách giáo khoa việc trình bày các kiến thức của bài học đã cố gắng độc lập tối đa với các thao tác cụ thể trên máy tính, việc truyền đạt của giáo viên vẫn phụ thuộc rất nhiều vào việc minh họa hay trình diễn
Trang 6trên máy tính Còn nếu các tiết lý thuyết học tại phòng thực hành sẽ có một số hạn chế như: phòng học chật hẹp nên việc quản lý học sinh gặp khó khăn; học sinh ít chú ý bài vì nhiều lý do như chú ý tới máy tính, nói chuyện riêng, đùa giỡn…; lãng phí điện…
Từ thực tiễn trên tôi thấy cần phải cụ thể hóa một phương tiện hiện đại, ưu việt, hỗ trợ tốt hơn cho quá trình giảng dạy môn tin học ở bậc trung học cơ sở Và
đó chính là “bảng tương tác (Activboard)” Có thể liệt kê một số tiện ích của bảng tương tác như sau:
o Tạo môi trường tương tác toàn diện
o Thu hút sự tập trung chú ý, tham gia của học sinh ngay cả những em thụ động, e ngại nhất Kích hoạt khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh
o Tạo bài giảng phù hợp với nhu cầu của học sinh
o Giúp học sinh có thể dễ dàng hình dung và có khái niệm chính xác về các hình ảnh, sự vật, âm thanh, hiện tượng…
o Khuyến khích học sinh xây dựng các khái niệm thông qua thực hiện và thử nghiệm
o Tạo bài học vui nhộn
o Nâng cao năng lực của học sinh và chuyên môn của giáo viên
o Có thư viện tài nguyên phong phú và đầy đủ công cụ hỗ trợ giáo viên soạn giáo án một cách dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả
1.2 Thực trạng đề tài:
a Thuận lợi:
Nhà trường được trang bị hai bảng tương tác cùng với máy tính xách tay đã được cài đặt sẵn các phần mềm hỗ trợ nên rất thuận tiện cho việc sử dụng
Giáo viên được tập huấn về cách sử dụng bảng tương tác nên hầu hết đều có thể tiếp cận và sử dụng được
Trang 7Học sinh chưa được tiếp xúc nhiều với công nghệ mới từ bảng tương tác nên các em tỏ ra hứng thú, thích học hỏi và khám phá trên thiết bị mới này
Nhà trường đã lắp đặt hệ thống Wifi phủ khắp phạm vi trường nên trong quá trình giảng dạy giáo viên có thể tận dụng được nguồn tư liệu trực tuyến phong phú
b Khó khăn:
Học sinh đã quen phương pháp đọc chép và ghi tất cả những gì giáo viên nói nên khi tiếp xúc với các bài giảng tương tác thì các em theo không kịp bài
Qua quá trình khảo sát, tôi nhận thấy rằng học sinh chưa có thái độ nghiêm túc trong quá trình học tập, các em thờ ơ, thiếu tập trung trong tiết học Một số học sinh cho rằng kiến thức môn Tin học không quan trọng Nguyên nhân là đa số học sinh chưa có ý thức việc học môn Tin học, xem môn tin là môn phụ Vì thế, học sinh thiếu sự đầu tư thời gian và công sức vào việc học mà chỉ mang tính chất đối phó với các giờ kiểm tra
Qua điều tra những tiết học đầu tiên về cả lí thuyết và thực hành tôi đã thu được kết quả như sau:
STT Khối Sĩ số Loại giỏi Loại khá Loại TB Loại yếu
2 Nội dung công việc cần giải quyết:
- Tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Sử dụng bảng tương tác để trực quan hóa thông tin dạy học
- Nâng cao kĩ năng làm việc nhóm cho học sinh
- Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh bằng ActivVote
3 Giải pháp thực hiện:
3.1 Tạo hứng thú học tập cho học sinh
Hứng thú học tập giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao
Trang 8hiệu quả của các quá trình học tập Nhờ hứng thú mà trong quá trình học tập, học sinh có thể giảm mệt mỏi, căng thẳng, tăng sự chú ý, thúc đẩy tính tích cực tìm tòi, sáng tạo Việc hình thành hứng thú học tập cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy giáo dục, tăng thêm lòng yêu nghề cho các thầy cô giáo
3.1.1 Tạo hứng thú cho học sinh thông qua các trò chơi tương tác:
Học sinh bao giờ cũng thích vừa học vừa chơi, chơi để lĩnh hội tri thức mới, chơi để làm cho không khí lớp học trở nên vui vẻ, tạo được sự đoàn kết giữa các
em, giảm căng thẳng trong các giờ học
Ví dụ: Trong phần kiểm tra bài cũ giáo viên có thể tạo các trò chơi tương tác nhằm giảm đi tính căng thẳng cho học sinh, đồng thời tạo cho học sinh tinh thần thoải mái trước khi bước vào tiết học mới
Trò chơi kéo thả (Bài 17: Định dạng đoạn văn bản – Tin học 6)
Trò chơi trúc xanh (Bài 8: Lặp với số lần chưa biết trước)
Trang 9Ví dụ 2: Trong hoạt động củng cố kiến thức giáo viên cũng có thể tạo ra trò chơi ô chữ, hoặc sử dụng Activote để tạo trò chơi ai là triệu phú, đấu trường 100, ai nhanh tay hơn…
Trò chơi ô chữ (Bài 5: Bảo vệ thông tin máy tính – Tin học 9)
Một số câu hỏi trong trò chơi ai nhanh tay hơn: (Tiết bài tập – Tin học 9)
3.1.2 Thông qua hoạt động tương tác của học sinh với nội dung bài giảng:
Việc tương tác trực tiếp lên bảng Activboard giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn với bài học, học sinh tự hình thành kiến thức mới thông qua sự tương tác trực tiếp với nội dung bài giảng Khi soạn giảng giáo viên có thể tạo những tình huống có vấn đề để tự học sinh lên bảng tương tác vào từng đối tượng Có thể sử dụng công cụ màn che, che bớt một số hình ảnh để học sinh lên bảng tác động vào, khi đó sẽ tạo ra những hình ảnh tiếp theo, hoặc có thể sử dụng mực thần kì để học
Trang 10sinh tự tương tác vào đối tượng để có thể nhìn thấy được cấu tạo bên trong của đối tượng, hoặc sử dụng thuộc tính nhãn của đối tượng để hiện tên của đối tượng…
Sử dụng công cụ mực thần kì để xem các thành phần bên trong của thùng
máy tính (Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính – Tin học 6)
Sử dụng công cụ mực thần kì và thuộc tính nhãn của đối tượng để xem các
thành phần bên trong của thùng máy tính (Bài 7: Câu lệnh lặp – Tin học 8)
Ngoài ra, trong các tiết lý thuyết hoặc bài tập còn có thể khuyến khích học sinh viết trực tiếp lên bảng tương tác, khi đó học sinh sẽ cảm thấy hứng thú hơn việc cầm phấn viết lên bảng
Trang 113.2 Sử dụng bảng tương tác để trực quan hóa thông tin dạy học.
Đối với học sinh trung học cơ sở khi học bộ môn tin học thì các em chiếm lĩnh và thình thành kiến thức, kĩ năng thực hành thông qua quan sát trực quan là chủ yếu Ở các tiết dạy lý thuyết nếu chỉ cho các em quan sát các thao tác thực hiện trên máy thông qua chuột và bàn phím hoặc nghe các khái niệm khô khan thì các
em khó có thể tiếp thu được
Khi dạy học tin học sử dụng bảng tương tác thì giáo viên không còn quá phụ thuộc vào bàn phím, chuột máy tính Giáo viên và học sinh có thể sử dụng ActivPen (bút sử dụng riêng cho bảng tương tác) để có thể thực hiện thao tác trực tiếp trên bảng tương tác Khi đó học sinh không chỉ nghe mà còn được nhìn và thực hành Còn giáo viên thì tiết kiệm được thời gian trình bày trên bảng và có nhiều thời gian mở rộng kiến thức hơn
Khi hướng dẫn học sinh thực hiện thao tác mới, giáo viên có thể sử dụng chức năng ghi chú màn hình để thực hiện trực tiếp trên bảng tương tác từ đó học sinh nắm chắc được kiến thức hơn
Ở một số tiết giáo viên không cần phải soạn giáo án điện tử, không cần phải chuẩn bị tranh ảnh, video minh họa, giáo viên chỉ cần thực hiện hoặc ghi chú trực tiếp lên bảng tương tác Học sinh sẽ được trực quan hơn, nắm bắt kiến thức nhanh
Trang 12hơn Và một điều quan trọng của việc ghi chú trực tiếp trên bảng tương tác là rèn luyện cho học sinh kĩ năng nhận biết tính năng của các biểu tượng Điều mà học sinh trung học cơ sở còn rất yếu khi học môn tin học
Giáo viên có thể kết hợp với sách giáo khoa điện tử để hướng dẫn hoặc chú những nội dung quan trọng trong sách giáo khoa
Ngày nay, Internet là kho tư liệu khổng lồ, lượng thông tin mà Internet cung cấp là không giới hạn Do đó khi dạy học với bảng tương tác, giáo viên có thể sử dụng các tài nguyên trực tuyến trên Internet để mở rộng kiến thức hoặc cập nhật những kiến thức mới cho học sinh
3.3 Nâng cao kĩ năng làm việc nhóm cho học sinh:
Hoạt động nhóm là một trong những hoạt động thường được tiến hành trong dạy học hiện nay Hoạt động này giúp học sinh tự giác, tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức, học sinh có nhiều điều kiện bộc lộ những suy nghĩ của mình, tạo không khí học tập sôi nổi, kích thích tất cả học sinh tham gia vào quá trình học tập Do đó, khi thiết kế các bài giảng tương tác tôi thường tạo các phiếu học tập và yêu cầu học sinh hoạt động nhóm để giải quyết vấn đề Sau đó, học sinh sẽ sử dụng ActivPen để viết phần trình bày của nhóm mình trực tiếp lên phiếu học tập hiển thị trên bảng tương tác, hoặc có thể sử dụng “máy chiếu vật thể ActiView” (bộ công cụ đi kèm với bảng tương tác Activboard) để chiếu các sản phẩm lên bảng tương tác để học sinh trình bày
Trang 13Ví dụ: Giáo viên cũng có thể tạo phiếu học tập để yêu cầu học sinh lên bảng trình bày Việc này giúp hoạt động nhóm của học sinh đạt được hiệu quả cao, nâng cao kĩ năng làm việc nhóm cho học sinh, đồng thời luyện tập cho học sinh kĩ năng thuyết trình trước đám đông
Phiếu học tập Bài 7: Câu lệnh lặp – Tin học 8
3.4 Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh bằng ActivVote:
Activote là một thiết bị được kết nối với bảng
tương tác qua thiết bị không dây Activehub Trên
Activote có các đáp án A, B, C, D, E, F, học sinh có
thể dùng để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm bằng cách
lựa chọn một phương án phù hợp hoặc trả lời các câu
hỏi dưới dạng sắp sếp các đáp án để trở thành một
nội dung phù hợp nhất
Khi đăng kí mỗi thiết bị sẽ có một mã số riêng và đó cũng chính là mã số của học sinh sử dụng thiết bị đó trong cả giờ học Bảng tương tác sẽ nhận tín hiệu trả lời của học sinh và sẽ thống kê kết quả của cả lớp ngay sau khi hết thời gian trả lời: Phương án trả lời, thời điểm trả lời, tỉ lệ học sinh trả lời cho từng đáp án, kết quả
Trang 14được lưu lại, có thể xuất ra dưới dạng bảng tính Excel và được thống kê sau mỗi bài học
Việc sử dụng công cụ activote tạo thuận lợi cho giáo viên trong soạn giảng các bài tập trắc nghiệm, thống kê được số học sinh trả lời đúng kết quả, thời gian trả lời nhanh nhất Từ đó giáo viên đánh giá được khả năng của học sinh, chủ động phát hiện được những học sinh năng khiếu, học sinh yếu kém
Ngoài ra, giáo viên có thể sử dụng thiết bị Activote để cho học sinh tham gia vào các trò chơi giống chương trình Ai là triệu phú, Đấu trường 100… Giáo viên đưa ra mỗi câu hỏi để chọn ra người trả lời nhanh nhất, …
4 Kết quả chuyển biến của đối tượng:
Qua thời gian thực hiện đề tài trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy:
Việc ứng dụng giúp truyền thụ kiến thức cho học sinh một cách tích cực và trực quan Giáo viên và học sinh tương tác một cách nhanh nhất, tận dụng và phát huy tối đa thời gian cho phép trên lớp từ đó học sinh hiểu bài và nhớ bài lâu hơn
Học sinh học tập tích cực hơn, hào hứng hơn, chú ý hơn, tham gia xây dựng bài sôi nổi hơn Đặc biệt các em ghi nhớ kiến thức lâu hơn, chất lượng đi lên rõ rệt
Kĩ năng thực hành của các em cũng tốt hơn
Giáo viên nắm được năng lực của từng học sinh, từ đó chủ động trong việc phân nhóm học tập để các em khá giỏi kèm cặp, hỗ trợ các em yếu kém
Cụ thể chất lượng môn tin học sau khi thực hiện đề tài:
STT Khối Sĩ số Loại giỏi Loại khá Loại TB Loại yếu
Qua kết quả trên thể hiện rõ việc sử cải tiến phương pháp dạy học trong các bài giảng tin học đã có hiệu quả, cụ thể là: