báo cáo NGHIÊN cứu về tác ĐỘNG của SUY THOÁI KINH tế TOÀN cầu tới môi TRƯỜNG KINH DOANH tại VIỆT NAM

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA SUY THOÁI KINH TẾ TOÀN CẦU TỚI MÔI TRƯỜNG KINH DOANH TẠI VIỆT NAM Tóm tắt Báo cáo nghiên cứu này được lập ra nhằm mục đích phân tích các tác động của c

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA SUY THOÁI KINH TẾ TOÀN CẦU TỚI MÔI TRƯỜNG KINH DOANH TẠI VIỆT NAM

Tóm tắt

Báo cáo nghiên cứu này được lập ra nhằm mục đích phân tích các tác động của cuộc Suy thoái kinh tế toàn cầu được dự đoán sẽ xảy ra trong giai đoạn

2013-2015 đối với nền kinh tế toàn cầu nói chung và kinh tế Việt Nam nói riêng Thông qua việc áp dụng các lý thuyết về Tài chính doanh nghiệp quốc tế vào phân tích các dữ liệu thu thập được từ nhiều nguồn khác nhau, báo cáo đã đi đến các kết luận chủ yếu về tác động của cuộc Suy thoái đến môi trường kinh doanh toàn cầu, môi trường kinh doanh Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam và các nhà đầu tư tại Việt Nam Trên cơ sở đó, các đề xuất và khuyến nghị được đưa ra cho các doanh nghiệp Việt Nam để ứng phó với tác động của Suy thoái, bao gồm: mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển thị trường nội địa; cơ cấu lại nguồn nhân lực và tiết kiệm chi phí; quản lý chi tiêu công chặt chẽ

Nội dung

Tóm tắt

Nội dung

1 Giới thiệu

2 Thảo luận và kết quả nghiên cứu

3. Kết luận

4 Đề xuất

5 Danh mục tài liệu tham khảo

1 Giới thiệu

Từ năm 2008 đến nay, thế giới đã chứng kiến hai cuộc khủng khoảng liên tiếp

là khủng hoảng tài chính Mỹ và khủng hoảng nợ công Châu Âu Các cuộc khủng hoảng này không chỉ gây ra nhiều tác động tiêu cực đến nền kinh tế Mỹ

và Châu Âu mà còn ảnh hưởng mạnh mẽ tới các nước Đông Nam Á, tàn phá những nỗ lực đi lên của nền kinh tế khu vực của những nước đang phát triển này Tính đến thời điểm này, nhiều kịch bản về viễn cảnh kinh tế thế giới giai đoạn 2013-2015 được đưa ra Tuy nhiên, đại đa số các chuyên gia tài chính đều cho rằng một cuộc suy thoái toàn cầu mới sẽ xảy ra và ở mức độ tồi tệ hơn nữa Như vậy, các nền kinh tế trên thế giới đang đứng trước nguy cơ phải tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, trở ngại hơn nữa từ cuộc Suy thoái toàn cầu trong tương lai Lúc đó, các nền kinh tế Đông Nam Á sẽ bị ảnh hưởng mạnh mẽ, thậm chí theo dự đoán trong trường hợp xấu nhất, khu vực Đông Nam Á sẽ chịu tác động nặng nề nhất do sự phụ thuộc quá lớn vào khu vực Châu Âu

Việt Nam cũng sẽ không nằm ngoài vòng ảnh hưởng nếu Suy thoái toàn cầu xảy

ra như dự đoán Chính vì vậy, cần phải có một báo cáo nghiên cứu tổng thể các tác động có thể xảy ra đối với nền kinh tế Việt Nam Từ đó, các doanh nghiệp Việt Nam phân tích được những rủi ro tài chính tiềm ẩn và có kế hoạch ứng phó phù hợp

2 Thảo luận và kết quả nghiên cứu

2.1.Tác động tới môi trường kinh doanh của Việt Nam

 Bất ổn thị trường tài chính

Nối tiếp cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu hiện tại, Suy thoái toàn cầu sắp tới

sẽ tạo ra những biến động khó lường về tỷ giá hối đoái Từ khi cuộc khủng hoảng nợ cộng Châu Âu có dấu hiệu nghiêm trọng, đồng EUR đã mất giá tương đối so với USD và JPY Đồng USD và JPY sẽ còn tiếp tục tăng giá so với EUR

do tính an toàn từ phía các đồng tiền này Xu hướng này sẽ gây rủi ro cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam trong việc vay, trả và thanh toán

bằng ngoại tệ Hoạt động kinh doanh ngoại hối của các ngân hàng thương mại cũng sẽ bị ảnh hưởng

Bên cạnh rủi ro về tỷ giá hối đoái, còn có những hệ lụy tất yếu khác của Suy thoái toàn cầu tác động lên thị trường tài chính Việt Nam như lãi suất tăng cao, thị trường chứng khoán giảm sút, thị trường bất động sản đóng băng,…

 Giao thương quốc tế bị thu hẹp

Hiện nay, Mỹ và EU là những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam Dưới đây là cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam theo thị trường trong 8 tháng đầu năm 2012

(Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam)

Do đó, Suy thoái toàn cầu sẽ gây thiệt hại nặng nề cho xuất khẩu của Việt Nam, thể hiện ở các điểm sau:

- Giảm sút nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn nhất là Mỹ và EU do các nền kinh tế này chịu tác động mạnh mẽ nhất từ khủng hoảng

- Tuy ít nặng nề hơn nhưng các nền kinh tế khác cũng phải gánh chịu hậu quả của suy thoái kinh tế, và kết quả là nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của họ cũng bị thu hẹp

- Giá cả các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dầu thô, dệt may, lúa gạo, cao su, cà phê, thủy sản đều giảm

 Nguồn vốn có nhân tố nước ngoài giảm sút

Ngoài lĩnh vực xuất khẩu là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, các dòng chảy tài chính cũng sẽ bị ngưng đọng Việt Nam vốn phụ thuộc khá lớn vào dòng đầu tư nước ngoài để tăng trưởng kinh tế nên việc các nền kinh tế phát triển áp dụng chính sách khắc khổ sẽ đẩy khu vực và tình trạng khan hiếm vốn đầu tư Hơn thế nữa, các nhà đầu tư trên thế giới sẽ có xu hướng dự trữ vàng trước nguy cơ khủng hoảng, do đó luồng vốn đầu tư gián tiếp càng trở nên khan hiếm

Các nguồn ngoại tệ khác cũng sẽ giảm sút như nguồn kiều hối từ nước ngoài chuyển về cũng sẽ kém dồi dào Thu nhập từ dịch vụ, du lịch, kinh doanh tiền

tệ, vận tải đều sẽ giảm

2.2.Tác động tới môi trường kinh doanh toàn cầu

Ở góc độ toàn cầu, Suy thoái kinh tế sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nặng nề trên diện rộng Các hậu quả nghiêm trọng nhất phải kể đến bao gồm:

Một là, thương mại toàn cầu sụt giảm Đây là ảnh hưởng dễ nhận thấy nhất Nếu sản lượng và nhu cầu của nền kinh tế Mỹ và Châu Âu giảm, tiêu dùng tư nhân, đầu tư của các công ty và hoạt động sản xuất sụt giảm, thì sẽ dẫn tới sự sụt giảm trong nhập khẩu các loại hàng hóa tiêu dùng và các nguyên vật liệu khác từ thị trường bên ngoài

Hai là, đồng EUR suy yếu sẽ ảnh hưởng đến các nước phụ thuộc vào thị trường Châu Âu Đồng EUR yếu sẽ thúc đẩy xuất khẩu của các nước Châu Âu, nhưng lại là cơn ác mộng đối với các nhà xuất khẩu Châu Á, những nước vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang thị trường EU

Ba là, giá hàng hóa và nguyên vật liệu thô sẽ giảm Do giá dầu lửa cao nên nhu cầu hàng hóa của thế giới đã tăng mạnh trong những năm gần đây Tuy nhiên, tình trạng này sẽ kéo dài không lâu do Mỹ và Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, kéo theo sự sụt giảm nhu cầu đối với các loại hàng hóa như dầu lửa, thực phẩm

và khoáng sản Điều này sẽ tác động tiêu cực tới xuất khẩu và tăng trưởng kinh

tế của các nước xuất khẩu những mặt hàng này ở châu Phi, Mỹ Latinh và châu Á

Bốn là, niềm tin sẽ giảm mạnh và tình trạng này cũng đã lan rộng ra thị trường tài chính nhiều nước trên thế giới Giới đầu tư sẽ chuyển sang tích lũy loại tài sản có tính an toàn và bảo tồn giá trị cao như vàng

2.3.Tác động tới tài sản của doanh nghiệp và nhà đầu tư

Nếu Suy thoái toàn cầu xảy ra, giá trị của doanh nghiệp và các nhà đầu tư đứng trước nguy cơ bị giảm sút nghiêm trọng Ở góc độ các doanh nghiệp, giá trị của

họ sẽ giảm đi một cách trực tiếp do khả năng sinh lời thấp hơn và gián tiếp do tỷ

lệ lạm phát và lãi suất cao Hơn thế nữa, sự tụt dốc của thị trường chứng khoán khiến giá hầu hết các cổ phiếu giảm làm cho giá trị doanh nghiệp và giá trị tài sản của các cổ đông bị hạ thấp

Ngoài ra, biến động tỷ giá hối đoái sẽ khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại đầu tư vào các nền kinh tế có đồng tiền yếu vì giá trị tài sản của họ sẽ giảm sút theo sự mất giá của đồng nội tệ của các nước này

2.4.Tác động của tình hình chính trị tới môi trường kinh doanh của Việt Nam

Về cơ bản, tình hình chính trị của Việt Nam vốn được coi là ổn định do chế độ đơn đảng Tuy nhiên, mặt trái của nó là mô hình quản lý cứng nhắc, thiếu linh hoạt, tạo điều kiện cho nhiều tiêu cực nảy sinh Điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường kinh doanh, cụ thể là:

 Nhà đầu tư nước ngoài e ngại thị trường Việt Nam do nạn tham nhũng Vốn đầu tư nước ngoài được phân bổ chủ yếu cho khối doanh nghiệp nhà nước, nhưng hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp này lại ở mức thấp nhất so với các thành phần kinh tế khác Các tập đoàn kinh tế nhà nước lại đầu tư dàn trải, không có trọng điểm làm thất thoát vốn nghiêm trọng, điển hình là vụ việc Vinashin

 Việc chính phủ bảo hộ khối doanh nghiệp nhà nước không chỉ ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư nước ngoài mà còn giảm sút niềm tin của các nhà đầu tư khác trong nước

 Căng thẳng chính trị Việt – Trung cũng sẽ tác động không nhỏ tới các doanh nghiệp Việt Nam vì Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam hiện nay

3 Kết luận

Từ những thảo luận và phân tích ở phần 2, báo cáo đi đến những kết luận chủ yếu sau về tác động của Suy thoái kinh tế đến Việt Nam và nền kinh tế toàn cầu Thứ nhất, Suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ làm cho thương mại toàn cầu sụt giảm, đồng EUR yếu sẽ làm thay đổi dòng hàng hóa xuất khẩu dịch chuyển từ các nước châu Á sang Châu Âu theo hướng ngược lại, giá hàng hóa và nguyên liệu thô sẽ đi xuống và niềm tin của giới đầu tư suy giảm khiến cho vàng trở thành lựa chọn đầu tư hấp dẫn nhất

Thứ hai, nền kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu tác động

từ xuất khẩu giảm sút, nguồn vốn bị thắt chặt, tiêu dùng và sản xuất trong nước

bị thu hẹp

Thứ ba, các ngành kinh tế sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất ở Việt Nam là dầu thô, dệt may, lúa gạo, cao su, cà phê, thủy sản đều giảm

Thứ tư, nguy cơ bị giảm sút giá trị tài sản cùng với nạn tham nhũng và quan liêu

sẽ khiến các nhà đầu tư trong và ngoài nước e ngại rót vốn vào thị trường Việt Nam

4 Đề xuất đối với các doanh nghiệp Việt Nam

Các kết luận nêu trên cho thấy lập kế hoạch ứng phó với các tác động của Suy thoái kinh tế toàn cầu là hoàn toàn cần thiết Dựa trên các kết quả nghiên cứu và phân tích, báo cáo đưa ra các đề xuất sau cho doanh nghiệp Việt Nam

 Mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển thị trường nội địa

Tăng cường xuất khẩu sang các nước lân cận trong khu vực Đông Nam Á là cách tốt để giảm thiểu sự phụ thuộc lớn vào các thị trường xuất khẩu truyền thống được dự đoán là sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ cuộc Suy thoái kinh tế toàn cầu

Bên cạnh đó, tập trung phát triển thị trường trong nước cũng là cần thiết

 Cơ cấu lại nguồn nhân lực và tiết kiệm chi phí

Cắt giảm lao động một cách có khoa học: luân chuyển lao động giữa các bộ phận, giảm giờ làm, bố trí nghỉ luân phiên Tập trung đào tại lại nhân viên để nâng cao trình độ và tay nghề, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

 Quản lý chi tiêu công chặt chẽ

Để khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao sức cạnh tranh của Việt Nam trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài thì quản lý chi tiêu công và sử dụng vốn của khối doanh nghiệp nhà nước cần được quản lý chặt chẽ hơn

5 Danh mục tài liệu tham khảo

http://seekingalpha.com

http://www.bbc.co.uk/

http://businessinsider.com

http://guardian.co.uk

http://vneconomy.vn/tai-chinh

Tổng cục Thống kê Việt Nam