DỰ ÁN “XÂY DỰNG MÔ HÌNH NHÂN GIỐNG, NUÔI TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MỘT SỐ LOẠI NẤM ĂN- NẤM DƯỢC LIỆU THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH THÁI BÌNH” Mục Lục I Nghiên cứu thị trường 1 Tình hình sản xu
Trang 1DỰ ÁN “XÂY DỰNG MÔ HÌNH NHÂN GIỐNG, NUÔI TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN MỘT SỐ LOẠI NẤM ĂN- NẤM DƯỢC LIỆU THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH THÁI BÌNH”
Mục Lục
I Nghiên cứu thị trường
1 Tình hình sản xuất nấm ăn-nấm dược liệu trên thế giới
2 Tình hình sản xuất nấm ở Việt Nam
3 Tình hình sản xuất nấm ở Thái Bình
II Mục Tiêu
1 Mục tiêu chung
2 Mục tiêu cụ thể
III Nội dung dự án
1 Xây dựng cơ sở Trung tâm nhân giống,nuôi trồng và chế biến nấm theo hướng
công nghiệp
2 Tổ chức mua sắm, lắp đặt trang thiết bị sản xuất và chế biến nấm theo hướng
công nghiệp
3 Đào tạo chuyên gia, kỹ thuật viên và công nhân tiếp nhận công nghệ nuôi trồng,
chế biến và tiêu thụ sản
4 Xây dựng mô hình ứng dụng, sản xuất các loại nấm ăn và nấm dược liệu theo
hướng công nghiệp
5 Công nghệ sơ chế và chế biến nấm
6 Tổ chức thị trường tiêu thụ sản phẩm
IV Các giải pháp thực hiện dự án
1 Giải pháp về đầu tư cơ sở hạ tầng
2 Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực
3 Giải pháp về tổ chức sản xuát
4 Giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm
5 Giải pháp về nguồn vốn
6 Giải pháp về qui trình công nghệ
V Hiệu quả dự án
VI Kế hoạch thực hiện
Phụ lục 1: Kinh phí mua nguyên nhiên vật liệu và năng lượng phục vụ sản xuất
và chế biến
Phụ lục 2: Thiết bị, máy móc, dung cụ chuyên dùng
Phụ lục 3: Đầu tư cơ sở hạ tầng
I Nghiên cứu thị trường
1 Tình hình sản xuất nấm ăn-nấm dược liệu trên thế giới:
Trang 2- Hiện nay trên thế giới có khoảng 2.000 loài nấm ăn được, trong đó có tới 80 loài nấm ăn
có chất lượng và giá trị kinh tế Ngoài một số loại nấm ăn đã được nuôi trồng nhân tạo có sản lượng cao như: Nấm mỡ (Agaricus bisporus); Nấm hương (Lentinula edodes); Nấm sò (Pleurotus spp); Nấm rơm (Volvariella volvaceae); Mộc nhĩ (Auricularia spp),v.v… có hàm lượng Protein từ 30-40% chất khô, Carbonhydrate từ 60-70%, chất béo từ 2-10%, rất giàu chất khoáng và các axit amin không thay thế, các vitamin B, C, D, E, không có độc tố Một số loại nấm dược liệu như: Linh chi (Ganoderma lucidum), Phục linh (Poria cocos), Đông trùng hạ thảo (Cordyceps sinensis), Trúc tôn (Dictyophora indusiata), đầu khỉ (Hericium erinaceus) chứa nhiều chất mang hoạt tính sinh học, có khả năng tham gia vào việc phòng và chống một số bệnh
ở người Hiện nay một số nước trên thế giới rất chú ý tới việc nghiên cứu, chọn tạo các giống nấm mới có giá trị cao và áp dụng các quy trình trồng nấm tiên tiến theo hướng công nghiệp sản xuất các loại nấm ăn cao cấp như Nấm Đùi gà ( Pleurotus enringii), Nấm Kim châm (Flammulina velutipes), Nấm Ngọc châm (Hypsizigus marmoreus), Nấm Trân châu (Agrocybe aegerita), Nấm Chân dài (Clitocybe maxima)
2 Tình hình sản xuất nấm ở Việt nam:
- Ở Việt Nam, từ hàng ngàn năm nay nhân dân ta đã biết thu hái nấm tự nhiên như nấm hương, mộc nhĩ để làm thức ăn Nấm Linh chi từ thời Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và Lê Quý Đôn cũng đã nói đến như là “Nguồn sản vật quý hiếm của đất rừng Đại Nam”, được sử dụng làm một vị thuốc quý Khu hệ nấm của Việt Nam đã xác định có khoảng 1.200 loài nấm ăn
và nấm dược liệu Các loại nấm ăn quý như: nấm hương, mộc nhĩ, nấm rơm, nấm thông, nấm mối,v.v…; Nấm dược liệu như: Linh chi, Vân chi, Đầu khỉ, Phục linh, Đông trùng hạ thảo,v.v… phân bổ ở hầu hết các khu vực Bắc, Trung, Nam Việt Nam Các loại nấm ăn cao cấp và nấm dược liệu đang được nuôi trồng hiện nay: Nấm mỡ: (Agaricus bisporus); Nấm rơm (Volvariella volvaceae); Nấm sò (Pleurotus florida); Nấm hương (Lentinula edodes); Mộc nhĩ (Auricularia polytrycha); Nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) v.v… phần lớn đều đã được nghiên cứu và nuôi trồng phổ biến ở nước ta Các vùng có nhiều rơm rạ trồng nấm mỡ, nấm rơm, nấm sò trắng, vùng có nhiều mùn cưa, lõi ngô trồng mộc nhĩ, Linh chi với số lượng hàng vạn tấn nguyên liệu tạo ra hàng nghìn tấn sản phẩm nấm hàng hóa nội tiêu và xuất khẩu
- Tổng sản lượng các loại nấm ăn và nấm dược liệu của Việt Nam hiện nay đạt khoảng 250.000 tấn/năm Kim ngạch xuất khẩu khoảng 60 triệu USD/năm Chúng ta đang nuôi trồng 6 loại nấm phổ biến ở các địa phương:
+ Nấm rơm trồng tập trung ở các tỉnh miền tây Nam Bộ (Đồng tháp, Sóc Trăng, Trà Vinh, Cần Thơ ) chiếm 90% sản lượng nấm rơm cả nước
Trang 3+ Mộc nhĩ trồng tập trung ở các tỉnh miền Đông Nam bộ (Đồng Nai, Lâm Đồng, Bình Phước ) chiếm 70% sản lượng mộc nhĩ trong nước
+ Nấm mỡ, nấm sò, nấm hương chủ yếu trồng ở các tỉnh miền Bắc, sản lượng mỗi năm đạt khoảng 10.000 tấn
+ Ở Đông Nam bộ và Tây nguyên, nhiều địa phương đang thực hiện dự án trồng và chế biến nấm Kết quả đến nay cho thấy sự phát triển của ngành nấm ở khu vực này là rất khả quan, cả về chỉ tiêu kỹ thuật và chỉ tiêu kinh tế
- Tuy nhiên, còn rất nhiều các giống nấm ăn cao cấp và các giống nấm phổ biến khác trên thế giới chưa được nghiên cứu đầy đủ để đưa ra sản xuất đại trà và phát triển nuôi trồng ở Việt Nam Hiện nay loại nấm cao cấp này được Trung tâm CNSH thực vật- Viện Di truyền nông nghiệp nghiên cứu và đưa vào tập đoàn giống nấm ở Việt Nam Trung tâm đã nghiên cứu thành công quy trình công nghệ nuôi trồng nấm ăn cao cấp theo hướng công nghiệp Hiện nay nhu cầu tiếp thu khoa học kỹ thuật và công nghệ mới để tạo ra sản phẩm có giá trị cao là một đòi hỏi có tính cấp thiết
3 Tình hình sản xuất nấm ở tỉnh Thái Bình:
- Thái Bình là một tỉnh thuần nông với hơn 80% dân số làm nông nghiệp Là một tỉnh được hình thành do sự bồi lấp của biển đất đai phì nhiêu nhưng lại không có tài nguyên thiên nhiên phục vụ phát triển công nghiệp Con người Thái bình cần cù chị khó Trong thập kỷ 90 tỉnh Thái bình đã có chương trình thay đổi và có triển khai trồng nấm tại một số huyện, xã, tuy nhiên dự án đã không thành công do điều kiện kinh tế và kỹ thuật cũng như thị trường đầu ra không đảm bảo Từ những năm 2000 trở lại đây một hộ nông dân đã mạnh dạn đầu tư trồng một
số loại nấm thương phẩm phục vụ nhu cầu trong tỉnh, tuy nhiên hoạt động còn nhỏ lẻ manh mún, không nắm bắt được quy trình kỹ, trang thiết bị khó khăn nên hiệu quả không cao Mặc dù nghề trồng nấm có hiệu quả kinh tế cao có xu hướng làm giàu từ nghề này
- Nguyên liệu làm cơ chất trồng nấm khá dồi dào như mùn cưa, rơm rạ bã mía
- Trung tâm CNSH thực vật –Viện Di truyền nông nghiệp là cơ quan chủ trì chuyển giao công nghệ đã có nhiều kinh nghiệm chuyển giao thành công cho các tỉnh thành trong cả nước về phát triển ngành sản xuất nấm
- Để xây dựng và phát triển nghề trồng nấm ăn cao cấp và nấm dược liệu ở tỉnh Thái Bình một cách vững chắc, giải quyết đồng bộ những đòi hỏi của người sản xuất, góp phần thúc đẩy
phát triển kinh tế- xã hội của địa phương thì việc thực hiện Dự án “Xây dựng mô hình nhân
giống,nuôi trồng và chế biến một số loại nấm ăn-nấm dược liệu theo hướng công nghiệp tại tỉnh Thái Bình” hiện nay là rất cần thiết
II MỤC TIÊU TRIỂN KHAI DỰ ÁN
1) Mục tiêu chung
Trang 4 Xây dựng mô hình sản xuất, chế biến nấm theo hướng công nghiệp: áp dụng những
kết quả nghiên cứu khoa học- công nghệ tiên tiến và cơ giới hoá, hiện đại hoá trong nghề trồng nấm tại tỉnh Lâm đồng cho các cơ sở học tập
Góp phần giải quyết công việc làm, phát triển nghề trồng nấm tại các huyện của tỉnh Thái Bình còn sản xuất nông nghiệp: Khi diện tích đất nông nghiệp trồng lúa bị thu
hẹp Tạo ra sản phẩm nấm phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa và xuất khẩu Đem lại lợi ích kinh tế- xã hội cho người sản xuất, thúc đẩy nhanh tiến trình phát triển nghề sản xuất nấm tại tỉnh Thái Bình
Cung cấp sản phẩm nấm hàng hoá: có chất lượng cao, phẩm chất tốt cho thị trường nội
địa và xuất khẩu, tận thu các nguồn nguyên liệu là phế phụ liệu của nông lâm nghiệp góp phần bảo vệ môi trường sinh thái
2) Mục tiêu cụ thể
Hình thành một mô hình sản xuất, chế biến nấm theo hướng công nghiệp tại Công
ty TNHH Thương mại và Kỹ thuật Nấm Việt: là nơi sản xuất nấm ăn –nấm dược liệu tập trung theo hướng công nghiệp áp dụng cơ giới hoá và công nghệ cao
Đào tạo đội ngũ cán bộ, chuyên gia, kỹ thuật viên tiếp nhận và nắm vững các quy trình công nghệ nuôi trồng, chế biến và tổ chức tiêu thụ các sản phẩm về nấm ăn
và nấm dược liệu
Xây dựng mô hình nuôi trồng nấm tại Công ty TNHH Thương mại và Kỹ thuật Nấm Việt và 10 trang trại, gia trại trong các huyện khác của tỉnh Thái Bình Từ đó nhân rộng ra địa bàn trong các huyện khác của nhằm đạt sản lượng nấm thương phẩm 500 - 600 tấn nấm tuơi/năm
Xây dựng mối liên kết giữa người sản xuất, nhà khoa học và doanh nghiệp để phát triển nghề nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ nấm trên thị trường nội địa…
Tổ chức các lớp tập huấn cho người nông dân tham gia mô hình sản xuất nấm và hàng ngàn lượt người nông dân tham gia vào chương trình phát triển nghề nuôi
trồng và chế biến nấm theo mô hình phân tán.
III. Nội dung của Dự án:
1 Xây dựng cơ sở Trung tâm nhân giống, nuôi trồng và chế biến nấm theo hướng công
nghiệp.
- Xây dựng mới và cải tạo, nâng cấp các nhà hiện có phục vụ việc nhân giống, sản xuất bịch và chế biến nấm gồm các hạng mục sau:
Xây dựng nhà xử lý nguyên liệu, lắp đặt các thiết bị công nghiệp với diện tích 700m2 Kiến trúc nhà theo kiểu khung sắt lợp tôn, nhà xưởng kiểu khung kho Tiệp
Trang 5 Xây dựng nhà cấy giống nấm: 100 m2.
Xây dựng nhà trồng nấm công nghiệp có thiết bị lạnh diện tích 500 m2 (Tổng thể tích 2.000 m3 nhà lạnh để nuôi trồng nấm cao cấp)
Xây dựng nhà kho chứa nguyên vật liệu phục vụ sản xuất giống, nuôi trồng và chế biến nấm với diện tích 100m2
Xây dựng lán trại thực hiện mô hình nuôi trồng nấm tập trung liên hoàn cho các loại nấm ăn và nấm dược liệu với tổng diện tích 5.000m2
- Cải tạo lắp đặt hệ thống điện nước vào các phòng và khu sản xuất một cách hợp lý và khoa học để phục vụ cho sản xuất nuôi trồng và chế biến nấm
- Xây dựng khu sân bãi để chứa nguyên liệu và xử lý phế thải sau thu hoạch để làm phân bón với diện tích 800- 1.000m2
- Các công trình phụ trợ như: Văn phòng, nhà nghỉ ca, vệ sinh ……
- Điện 3 FA,cấp nước và thoát nước
- Xây dựng bố trí mặt bằng hợp lý đảm bảo cảnh quan môi trường xanh – sạch đẹp
- Tổng diện tich mặt bằng của khu sản xuất là 30.000 m2
2 Tổ chức mua sắm, lắp đặt trang thiết bị sản xuất và chế biến nấm theo hướng công nghiệp gồm:
- Hệ thống nồi hơi đốt than công suất 500kg hơi /giờ
- Dây chuyền đóng bịch nấm công suất 700-800 bịch nấm / giờ
- Buồng hấp khử trùng để sản xuất bịch nấm dung tích 20m2 :2 chiếc
- Nhà trồng nấm có thiết bị lạnh diện tích :500m2 x 4m=2.000m3
- Giàn giá nuôi giống nấm và bịch nấm 100 bộ
- Tủ cấy vô trùng: 2 chiếc
- Máy đảo ủ nguyên liệu: 1 chiếc
- Xe nâng hạ(1,5 tấn): 1 chiếc
- Tủ bảo quản giống nấm 500 lít: 1 chiếc
- Điều hoà nhiệt độ 18.000BTU: 4 chiếc
- Máy đóng túi nấm hút chân không: 2 chiếc
- Máy nghiền nguyên liệu: 1 chiếc
- Máy băm rơm rạ 300kg/giờ: 1 chiếc
- Lò sấy nấm công nghiệp 200kg /mẻ: 2 chiếc
- Lò sấy nấm xây bằng gạch (cho 10 mô hình trang trại, gia trại): 10 chiếc
- Lò hấp bịch nấm cơ động kiểu công nghiệp cho 10 trang trại: 10 chiếc
- Máy phát điện công suất 100 KVA: 1 chiếc
- Các dụng cụ khác như: bàn, ghế Inox, bể, cân ……
3 Đào tạo chuyên gia, kỹ thuật viên và công nhân tiếp nhận công nghệ nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ sản phẩm
Trang 6- Đào tạo ở Hà Nội cho 8 cán bộ có đủ năng lực tiếp nhận công nghệ nuôi trồng, chế biến và
tiêu thụ sản phẩm nấm, có khả năng tổ chức thực hiện việc điều hành nuôi trồng, chế biến nấm
và tự hạch toán sau khi kết thúc dự án
- Đào tạo tại cơ sở 6 kỹ thuật viên thực hành sản xuất các loại nấm theo kế hoạch sản xuất, nuôi trồng các loại nấm ăn thông dụng và nấm ăn cao cấp
- Đào tạo tại cơ sở 4 kỹ thuật viên thực hiện nhiệm vụ sơ chế và chế biến các loại nấm, vận hành thành thạo dây truyền thiết bị sản xuất - chế biến nấm công nghiệp
- Đào tạo tại chỗ 20 công nhân tiếp nhận công nghệ nuôi trồng các loại nấm phục vụ mô hình tập trung và mô hình phân tán trong dân
- Tổ chức tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng các loại nấm ở mô hình phân tán và các lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng nấm cho các tổ chức và người trực tiếp nuôi trồng các loại nấm
- Tiếp nhận các công nghệ nuôi trồng các loại nấm theo hướng công nghiệp,công nghệ chế biến nấm,bảo quản nấm tươi và công nghệ xử lý bã nấm thành phân hữu cơ sinh học
4 Xây dựng mô hình ứng dụng, sản xuất các loại nấm ăn và nấm dược liệu theo hướng
công nghiệp:
Xây dựng mô hình cơ sở sản xuất Trung tâm:
+ Với quy mô diện tích 5.000m2 lán trại để trồng 6 loại nấm thông dụng theo hướng công nghiệp: Nấm mỡ (Agaricus bisprus), Nấm rơm (Volvariella volvacea), Nấm sò (Pleurotus florida), Mộc nhĩ (Auricularia politricha), Nấm linh chi (Ganoderma lucidum), Nấm Trân châu (Agrocybe sp) có công suất 1.000 tấn nguyên liệu/năm
+ Với quy mô diện tích 500 m2 nhà trồng nấm công nghiệp có thiết bị lạnh để trồng các loại nấm ăn có giá trị cao như: nấm Kim châm (Flammulina velutipes), nấm Đùi gà (Pleurotus eringii), nấm Ngọc châm (Hypsizigus mamo –reus)…
+ Hoàn thiện các quy trình công nghệ nuôi trồng nấm trên từng loại giá thể sẵn có và phù hợp với địa phương
+ Phục vụ công tác đào tạo, tham quan mô hình sản xuất nấm để nhân rộng ra sản xuất ở các địa phương
Xây dựng mô hình trồng nấm vệ tinh với quy mô 10 cơ sở công suất 100 tấn nguyên liệu/
cơ sở /năm và hàng nghìn m2 nhà xưởng tận dụng đạt công suất 500 tấn nấm/năm, khép kín chu kỳ trồng nấm trong 1 năm
+ Đánh giá hiệu quả kinh tế của các mô hình sản xuất nấm một cách cụ thể Từ đó làm cơ
sở xây dựng phát triển vành đai trồng nấm và nhân rộng ra các địa phương khác
Trang 7+ Thực hiện công tác chuyển giao khoa học – công nghệ xuống tận tay bà con nông dân nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn
Mở rộng mô hình nuôi trồng các loại nấm để đạt được 3.000 tấn nấm thương phẩm/năm
5 Công nghệ sơ chế và chế biến nấm
- Lắp đặt thiết bị sản xuất bịch nấm công nghiệp lồng ghép với dây chuyền chế biến nấm
- Sản phẩm nấm chế biến bao gồm:
+ Nấm đóng hộp, dạng lọ thuỷ tinh nấm tương đương 20.000 lọ (có trọng lượng 0,5 kg/ lọ)
+ Nấm rơm, nấm mỡ muối: sơ chế muối nấm để chuyển sang đóng hộp dạng lọ thuỷ tinh hoặc bán nấm sơ chế
+ Nấm rơm, Nấm sò, nấm Linh chi, Nấm mộc nhĩ, Nấm Trân châu ở dạng sấy khô
6 Tổ chức thị trường tiêu thụ sản phẩm nấm
- Với tổng sản lượng nấm 1.500 tấn nấm tươi/năm Trong đó:
+ Nấm tươi 1.300 tấn được nông dân bán ở thị trường tự do
+ Nấm muối 50 tấn (tương đương 100 tấn nấm tươi) dùng để chế biến đóng hộp hoặc xuất khẩu nấm nguyên liệu
+ Nấm sấy khô: 10 tấn nấm (tương đương 100 tấn nấm tươi) bán ở thị trường trong nước
và xuất khẩu
+ Nấm đóng hộp dạng lọ thuỷ tinh: 10 tấn tươi sẽ có 20.000 lọ nấm thành phẩm được tiêu thụ nội địa và xuất khẩu
- Lượng nấm sản xuất ra hàng năm đạt 1.500 tấn sẽ đưa ra thị trường tiêu thụ tại các cơ sở nuôi trồng nấm trên địa bàn thành phố Hà nội và các vùng phụ cận
- Tổ chức thị trường tiêu thụ:
+ Hình thành mạng lưới tiêu thụ sản phẩm nấm tươi tại các thành phố thị xã, thị trấn, khu đông dân cư, các nhà hàng khách sạn
+ Liên kết giữa các nhà khoa học- nhà nông- nhà doanh nghiệp để tìm ra các giải pháp thị trường tối ưu cho sản phẩm nấm Nhằm thúc đẩy phát triển nghành nấm một cách bền vững + Nấm chế biến: nấm sấy khô được đóng gói, nấm lọ, tổ chức tiêu thụ tại các hội chợ triển lãm và các siêu thị
+ Xúc tiến thương mại các dạng sản phẩm nấm muối, nấm chế biến đóng lọ thuỷ tinh tham gia thị trường xuất khẩu
IV Các giải pháp để thực hiện dự án
Trang 81 Giải pháp về đầu tư cơ sở hạ tầng
Toàn bộ mặt bằng có diện tích 30.000m2 đất nông nghiệp được xin cấp có thẩm quyền đồng ý phê duyệt triển kha dự án tại Thái Bình
- Xây dựng mới, cải tạo và nâng cấp hạ tầng phục vụ cho việc sản xuất nấm và chế biến nấm theo hướng công nghiệp Phục vụ cho quá trình thực hiện dự án và sau khi kết thúc dự án sẽ là
cơ sở nuôi trồng chế biến nấm công nghiệp tại huyện nói riêng và Tỉnh Thái Bình nói chung
- Nâng cấp nhà xưởng hiện có Sửa chữa, lắp đặt các thiết bị phục vụ cho sản xuất bịch nấm với số lượng lớn cung cấp cho mô hình và vùng phụ cận phân tán
- Xây dựng nhà xưởng chứa các thiết bị công nghiệp sản xuất giống- chế biến nấm với tổng diện tích 700m2
- Xây dựng mô hình nuôi trồng nấm tập trung với diện tích 2.000m2 lán trại phục vụ cho nội dung sản xuất nấm liên hoàn, công nghiệp
- Xây dựng nhà có thiết bị lạnh sản xuất nấm cao cấp diện tích 500 m2
- Hỗ trợ xây dựng lán trại, tranh tre nứa lá cho 10 mô hình trồng nấm vệ tinh với tổng diện tích 2.000m2
- Xây dựng kho chứa nguyên liệu với diện tích 100m2
- Cải tạo văn phòng, phòng đào tạo chuyển giao công nghệ trồng nấm cho nông dân: 100m2
- Điện nước, giao thông sân bãi:
+ Nguồn điện sử dụng 3 pha có công suất điện tiêu thụ tối đa 100kw/h
+ Nước tận dụng nguồn nước đã qua xử lý để dẫn đến các nhà nuôi trồng nấm và chế biến nấm với công suất 30m3/ngày
- Sân bãi: Sân bãi bằng bê tông dùng để tập kết nguyên nhiên vật liệu đưa vào sản xuất giống, nuôi trồng các loại nấm với tổng diện tích 800- 1.000m2
- Xây dựng mô hình nuôi trồng nấm vệ tinh với tổng diện tích nuôi trồng các loại nấm 2.000m2 lán trại Mô hình này do các hộ nông dân triển khai trong thời gian thực hiện dự án
2 Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực
2.1 Đào tạo cán bộ kỹ thuật nòng cốt:
Trong sản xuất nấm quy mô công nghiệp phải có các cán bộ kỹ thuật nòng cốt làm tổ trưởng hoặc phụ trách các công đoạn sản xuất như: hấp khử trùng- Cấy giống nấm- Chăm sóc, thu hái- chế biến sản phẩm:
Trang 9Đào tạo tại Hà Nội.
+ Tổng số 8 người
+ Thời gian đào tạo: 1 tháng
+ Nội dung:
- Học một khoá đào tạo về công nghệ nuôi trồng, chế biến nấm ăn và nấm dược liệu
từ 10- 12 ngày
- Chia các nhóm đào tạo và thực hành trên thiết bị công nghiệp tại Trung tâm Công nghệ sinh học thực vật để học viên nắm chắc và sử dụng thành thạo các thiết bị công nghiệp Thời gian 15- 20 ngày
Số học viên này sẽ làm nòng cốt ở các công đoạn sản xuất của Công ty
2.2 Đào tạo công nhân lành nghề tại chỗ:
Chuyên gia công nghệ của cơ quan chuyển giao công nghệ sẽ mở lớp dạy lý thuyết và thực hành tại chỗ cho toàn bộ cán bộ kỹ thuật, công nhân bao gồm các nhóm:
- Nhóm sản xuất nấm: gồm công nhân xử lý nguyên liệu từ khâu phối trộn nguyên liệu- đóng túi nấm- hấp khử trùng- cấy giống nấm đến khâu đưa vào nhà nuôi sợi
- Nhóm chăm sóc, thu hái, chế biến nấm
- Nhóm công nhân xử lý các bã nấm thành phân hữu cơ
- Các nhóm sản xuất có nhiệm vụ tiếp thu công nghệ sản xuất, chế biến nấm theo quy
mô công nghiệp
2.3 Tập huấn kỹ thuật trồng nấm cho các hộ nông dân:
Trong nội dung Dự án mô hình Xưởng sản xuất nấm tập trung là nơi sản xuất các bịch nấm đã được nuôi sợi nấm chỉ cần đưa ra chăm sóc để thu hái sản phẩm: một phần bịch nấm được chăm sóc, thu hái tại chỗ, còn 50 % số bịch nấm được chuyển cho các hộ gia đình chăm sóc và thu hái tại nhà Vì vậy các hộ gia đình được coi như các vệ tinh sản xuất nấm của cơ sở Trung tâm
Mở các lớp tập huấn kỹ thuật nuôi trồng, chăm sóc, thu hái nấm cho các hộ gia đình xã viên:
+ Số lớp: 10 lớp tập huấn
+ Số lượng: 30 người/ 1 lớp
+ Thời gian tập huấn: 3- 5 ngày/ 1 lớp
3 Giải pháp về tổ chức sản xuất:
Trang 10Sản xuất và chế biến nấm ăn- nấm dược liệu theo hướng công nghiệp được tổ chức theo hình thức tập trung và phân tán
Sản xuất, chế biến nấm tập trung theo hướng công nghiệp tại cơ sở Trung tâm của Công
ty tại các xã với trang thiết bị công nghiệp được lắp đặt và vận hành, công suất mỗi năm sản xuất 1 triệu bịch nấm các loại sau khi cấy giống, nuôi sợi mọc kín đáy bịch nấm
- 50 vạn bịch được chăm sóc, thu hái tại Công ty, sản phẩm nấm tươi, nấm khô được tiêu thụ và chế biến tại Công ty
- Số bịch nấm còn lại được chuyển về các mô hình để chăm sóc, thu hái
Sản xuất phân tán tại các hộ gia đình:
- Thời vụ sản xuất nấm khép kín trong năm Các gia đình sử dụng rơm rạ sản xuất nấm sò, nấm mỡ, nấm rơm và 50% số bịch nấm sản xuất tại cơ sở Trung tâm được đưa về chăm sóc thu hái tại các hộ gia đình, sản phẩm nấm sau khi thu hái được bán cho Công ty chế biến thành nấm sấy khô (100m2 lán treo được 5.000 bịch nấm/ 1 vụ
3 tháng) trong dự án có 10 vệ tinh nuôi trồng nấm 2 vụ/ năm sẽ chăm sóc, nuôi trồng, thu hái khoảng 80 vạn bịch nấm/ 1 năm
- Các loại sản phẩm nấm tươi được tiêu thụ trên thị trường hoặc được chế biến thành nấm muối, nấm sấy khô tại Công ty đảm bảo chất lượng đồng đều
4 Giải pháp về thị trường và tiêu thụ sản phẩm
Hiện nay nhu cầu tiêu thụ nấm ngày càng tăng:
- Với các loại nấm cao cấp: Trung tâm CNSH thực vật ký hợp đồng bao tiêu
- Với các loại nấm tươi như nấm mỡ, nấm rơm, nấm sò tiêu thụ tươi là chủ yếu
- Với các sản phẩm nấm khô như mộc nhĩ thị trường trong nước và xuất khẩu hàng năm tiêu thụ hàng ngàn tấn sản phẩm
Cơ sở sản xuất Trung tâm còn là nơi sản xuất các bịch nấm mộc nhĩ trên bã mía, rơm rạ
và mùn cưa;
+ Một phần bịch được chăm sóc, thu hái tại chỗ
+ Phần lớn bịch sẽ bán cho dân nuôi trồng tại nhà
Sản phẩm của Công ty:
1 Bịch mộc nhĩ: 100 vạn bịch Đơn giá: 2.500 đ/1 bịch
2 Các loại nấm khác như: nấm rơm, nấm sò, nấm mỡ
- Tiêu thụ tươi giá: 10.000 đ-25.000đ/1kg
- Nấm muối giá thấp nhất: 14.000 đ/1kg