Trương Hải Sưu Tầm: Võ Văn Chọn MÙI VỊ TRONG CUỘC SỐNG Mỗi câu có một tính từ Nước mặn ở ngoài biển Đông Nhạt như nước ốc nên không ai màng Bùi ngậy như hạt lạc rangChuối xanh chát phải
Trang 1PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT”
Giáo viên thực hiện : VÕ VĂN CHỌN
Trang 2TỪ ĐỒNG ÂM KHÁC NGHĨA
Đồ dùng này để đồ xôi
Đào đất thành lổ để tôi trồng đào
Lấy đà đà điểu nhảy cao
Qua đèo đòi bạn đèo nhau suốt chiều
Khăn điều ai vắt cành điều
Đặt đó chổ đó được nhiều cá tômCửa đông tấp nập người đông
Ra đồng nhặt được mảnh đồng rất to
Giả đò làm khách đi đò
Đỡ em để lúc tập bò đỡ đau
Trương HảiSưu Tầm: Võ Văn Chọn
TỪ ĐỒNG NGHĨA
Không ăn thì chẳng được noCây lớn có lắm cành to vươn dàiMuốn mau thì phải nhanh tayHọc lười cha mắng mẹ rầy chẳng tha
Mùa lạnh, rét cắt như da
Ra đồng chú ý nhìn xa trông gần
Nấu cơm đun nước đôi lần
Vào cổng rồi mới qua sân vô nhà
Xơi cơm xong chẳng ăn quàChén bể bát cũng vỡ ra tan tành
Đến trường tới lớp cho nhanh
Coi báo xem sách cùng anh miệt mài
Nghe trật nên chép vô sai
Hiểu đúng là trúng cả bài thật
nhanh
Chương Dương
Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trẻ cậy cha, già cậy con của mìnhGiày thừa guốc thiếu mới xinhThói đời giàu trọng, khó khinh thấy
buồn
Quen tay mềm nắm rắn buông
Nó lú có chú, nó khôn hơn người
Yêu cho vọt ghét cho chơiGian thương đong đầy, bán vơi thêm
lời
Được lòng đất, mất lòng người
Lên xe xuống ngựa cả đời thảnh thơiKính trên, nhường dưới bạn ơi!
Vụng chèo khéo chống tạm thời cũng
xongMéo mó có còn hơn không Nhiều no dạ, ít no lòng chớ quênGặp nhau trước lạ sau quen
Giữ cho trong ấm ngoài êm thuận
hoà
Trương Hải Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
MÙI VỊ TRONG CUỘC SỐNG
(Mỗi câu có một tính từ)
Nước mặn ở ngoài biển Đông
Nhạt như nước ốc nên không ai màng
Bùi ngậy như hạt lạc rangChuối xanh chát phải mang rấm liền
Hôi như cú ai đến bên
Chanh chua pha nước bỏ thêm đường
vào
Tanh mùi bùn ở trong aoỚt đem ngâm dấm ăn vào đỡ cay
Mía lùi ngọt lịm ăn ngay
Bồ hòn đắng ngắt giặt thay xà
phòng
Phan HuềSưu Tầm: Võ Văn Chọn
PHÂN BIỆT S VÀ X
Nữ sinh xinh đẹp dịu dàng
Cá sấu xấu xí vào hàng tốp ten.
Giữa hồ hoa súng xen sen.
Cây sanh xanh lá mọc trên núi rừng
Nấu xôi, sôi phải đậy vung
Trường Sa xa tít ngoài vùng biển khơi
Làm sếp, xếp đặt chỗ ngồi.
Nhà máy xay sát nơi giặt là.
Tai nạn xơ sẩy xảy ra
Phải cùng san sẻ, xẻ chia nỗi buồn.
Nghe sao xao xuyến tâm hồn
Làm bài sai sót xót lòng mẹ cha.Mấy lời nhắc nhở chúng ta
Sờ xờ sử dụng phải tra ngọn nguồn
Đoàn Ngọc Nghĩa Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Mười lăm năm tuổi lớn rồiChớ nên lên mặt dạy đời ra oai
Không nỡ lỡ hẹn với aiCần phải mở lối nối hai ngôi nhà
Thua lỗ nỗ lực gỡ hoàChẳng thấy nó ló mặt ra bao giờTrâu đầm làm lấm nấm mồTrí não lão hoá già giờ hay quên
Về quê nội lội đầm chimPhút im lặng nặng nề thêm kéo dàiThanh niên liên tỉnh đua tàiGà bươi chốc lát nát vài luống rau
Con nai lai giống lớn mau
Bị lao nao núng lo âu buồn phiềnLàm nương lương thực tăng thêmVề làng nàng thấy yêu miền quê ta
L – N nói viết rõ ra Chớ có lầm lẫn người ta chê cười
Mai Đình Phẩm Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
TỪ TƯỢNG THANH
VỚI CHỮ C
Gà mái cục cục kiếm mồiĐàn vịt cạc cạc lội bơi giữa dòngNgô rang công cốc ngon khôngVó ngựa cồm cộp đi vòng núi, nương
Xe bò cộc cộc trên đườngNghe mõ cốc cốc chùa chiền đâu đây
Bẻ gảy cắc cắc cành câyGõ cữa cạch cạch mở ngay cho vào
Kéo nhị cò cử buồn saoTiếng chày giã gạo bản nào cùm cum
Cãi nhau chí choé om sòmĐục đá chan chác từng hòn nhỏ toChuột kêu chít chít trong khoGà con chiêm chiếp ăn no lại nằm
Đinh Ngọc Nhương
Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Gia đình đầm ấm yên vui
Gia nhân đi lại tiến lui trong nhà
Gia tài chia chác lo xa Nấu thêm gia vị mới là thêm ngon
!
Gia cư thấp bé cỏn con
Gia phong – nếp sống vẫn cần từ
lâu Mới gia nhập nhóm lần đầu Hỏi đồ gia dụng để đâu trong nhà
?
Gia phả dòng dõi từ xa Cậy vào gia thế để mà làm quan Cuộc đời biết mấy bi hoan ?
Gia cảnh khốn đốn lạc quan mới
là !
Gia trưởng - chủ ở trong nhà
Gia truyền kinh nghiệm để đà
tiến lên
Gia ân cho kẻ lấy hên
Tăng gia sản xuất giàu lên từng
Gạo xuất khẩu phải đóng bao gọn gàng
Bộ đội đóng quân trong làng Bánh kẹo đóng gói sẳn sàng xuất kho
Đất lành vua chúa đóng đô
Phải đóng học phí mới cho nhập trường
Dùng búa đóng đinh vào tường
Đóng bè chở gỗ trên rừng về xuôi Bức tranh đã đóng khung rồi Ngày xưa đóng khố bao đời đã quen
Đóng cầu dao điện sáng lên Lớn lên em thích đóng phim truyền hình.
Mai Đình Phẩm Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 3I Giới thiệu chung
- Tập tư liệu này gồm trên 130 văn bản.
- Hình ảnh biểu tượng cho tập tư liệu :
- Cuối tập tư liệu có trang mục lục để dễ lựa chọn
- Thời gian sưu tầm trên hai năm
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 4II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN 1 Công việc sưu tầm :
- Sưu tầm trên nhiều sách báo, ghi chép lại những bài viết, văn bản có liên quan đến bộ môn Tiếng Việt
- Đặt mua báo : Thế Giới Trong Ta và
Thiếu Niên Tiền Phong, đặc biệt trên
báo Thiếu Niên Tiền Phong có rất nhiều bài viết, hầu như số nào cũng có tư liệu để sưu tầm
- Qua hơn hai năm, bản thân tôi đã cần mẫn sưu tầm được trên 130 văn bản, làm nguồn tư liệu phục vụ cho việc giảng dạy phân môn Tiếng Việt
Trang 51 Công việc sưu tầm :
* Tính chất của tư liệu:
* Nội dung văn bản:
- Nội dung : Lành mạnh - Vui nhộn – Nhẹ nhàng - Tình cảm
- Tính chất : + Giải trí - Thư giãn
+ Triết lý – Giáo dục sâu sắc
- Ngữ liệu chính xác, phong phú
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 61 Công việc sưu tầm :
* Tính chất của tư liệu:
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
CHẤN CHỈNH
(láy với CH)
Chán chường mấy gã lớp tôi
Chải chuốt quần áo đua đòi xa hoa
Chanh chua cái thói ba hoaChẳng chăm chỉ học, thích la cà hoài
Chồng chất điểm một, điểm hai
Chậm chạp đến lớp rất hay muộn giờ
Chang chang dãi nắng hàng giờ
Chập choạng tối đã ngủ khò học đâu
Chan chát cãi lại từng câu
Chống chế tìm cách gãi đầu, gãi tai
Chấn chỉnh mau chớ kéo dài
Chở che giúp bạn nào ai chối từ
Đinh Ngọc Nhương
Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
CHÚ DANH ANH ĐỘNG VÀ CÔ TÍNH
Chú Danh : chỉ vật, chỉ người.
Này, kia, đó, nọ chẳng rời xa nhau
Thường làm chủ ngữ trong câu
Khi làm vị ngữ đứng sau cô Là
Trạng thái, hành động chính là bản thân.
Tham quyền vị ngữ nhiều lần
Cùng: Hãy, đừng, chớ hành quân khắp vùng
Cô Tính hàng xóm lạnh lùng
Hãy, đừng, chớ chẳng muốn cùng đứng bên
Hơi, rất, lắm, quá bạn hiền
Đặc điểm, tính chất không phiền luỵ ai.
Tính, Danh, Động thế chẳng sai
Hiểu họ hơn nữa học bài nhiều hơn
Nguyễn Văn Phong
Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 71 Công việc sưu tầm
* Tính chất của tư liệu:
* Nội dung văn bản:
* Thể loại văn bản:
Thể loại phong phú, gồm các thể loại và các mục như sau :
- Thơ lục bát (chiếm đa số) - Thơ 7 chữ - Thơ 5 chữ
- Thơ vui, thơ trào phúng, châm biếm
- Vè, Ca dao – Tục ngữ - Thành ngữ
- Từ điển vui, Phát hiện lý thú, cười tủm tỉm…
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 82- Công việc trình bày – xử lý nội dung
- Tất cả tư liệu sưu tầm, được lên vi tính trình bày rõ ràng, ghi rõ họ tên tác giả của văn bản Truy cập trên mạng tìm những hình ảnh minh hoạ phù hợp với nội dung văn bản
- Phân loại tư liệu theo các nhóm kiến thức sau:
+ Ngữ pháp Tiếng Việt
+ Phân biệt chính tả
+ Từ ghép
+ Từ láy
+ Thơ vận dụng thành ngữ - tục ngữ –
ca dao
+ Thơ văn chơi chữ
+ Thơ có hiện tượng ngữ âm đặc biệt
- Sắp xếp tư liệu có hệ thống theo thứ tự bài dạy phù hợp chương trình sách giáo khoa; theo nội dung chủ đề; theo thứ tự A, B, C…
- Thuyết minh nội dung cụ thể để giảng dạy cho mỗi bài học
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 93 Vận dụng trong giảng day
- Những tư liệu chọn để giảng dạy được xem như ngữ liệu phục vụ trong bài học Giáo viên trình bày trên bảng phụ, đưa lên đèn chiếu, trên phiếu học tập…
- Những tư liệu đó được xem như một bài tập thực hành bổ sung về một kiến thức trong bài học được vận dụng trực tiếp trên lớp
- Vận dụng những tư liệu đó, giáo viên phải biết sáng tạo, cải tiến biện pháp giảng dạy làm cho giờ học sôi nổi; học sinh tích cực - chủ động tham gia hoạt động (như tổ chức thành
trò chơi “tìm kiếm”, “tra từ điển”…)
- Tư liệu đã xử lý thành đồ dùng dạy học có thể sử dụng được nhiều năm
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 103 Vận dụng trong giảng day
TỪ ĐỒNG ÂM KHÁC NGHĨA
(Các từ có chữ Đ)
Ăn bánh đa dưới bóng đa
Đá nhầm cục đá trầy da đau dần
Đàn em nghe chị khảy đàn
Đã được ăn món bánh canh đã đời
Đồ dùng này để đồ xôi
Đào đất thành lỗ để tôi trồng đào
Lấy đà, đà điểu nhảy cao
Qua đèo đòi bạn đèo nhau suốt chiều
Khăn điều ai vắt cành điều
Đặt đó chỗ đó được nhiều cá tôm
Cửa đông tấp nập người đông
Ra đồng nhặt được mảnh đồng rất
toGiả đò làm khách đi đò
Đỡ em để lúc tập bò đỡ đau
Trương Hải
Sưu Tầm : Võ Văn Chọn
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 113 Vận dụng trong giảng day
TỪ HÁN VIỆT ĐỒNG NGHĨA
Thương người buôn bán ngày đêm
Kiểm lâm đứng gác ngày đêm canh
rừng
Ai đi xa chẳng buồn lòng
Tàu thuỷ chạy lướt dưới dòng nước
trong
Đi phu gọi các ông chồng
Kẻ nội gián sống ngay trong vùng
nàyCây đa sống nhiều năm nay
Trời phú cho số anh này giàu sang
Vui mừng ai cũng hân hoan
Qua sông phải gọi đò giang cậy nhờ
Đến kì đại hội căng cờ
Áo phong phanh mỏng giữa trời gió
may
Ẩu đả có kẻ đánh nhau
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 123 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
TỪ TRÁI NGHĨA
(Trong thành ngữ, tục ngữ )
Sống đục sao bằng thác trong
Trẻ cậy cha, già cậy con của mình
Giày thừa guốc thiếu mới xinh
Thói đời giàu trọng, khó khinh thấy
buồn
Quen tay mềm nắm rắn buông.
Nó lú có chú, nó khôn hơn người
Yêu cho vọt ghét cho chơi
Gian thương đong đầy , bán vơi thêm
lời
Được lòng đất, mất lòng người
Lên xe xuống ngựa cả đời thảnh thơi
Kính trên , nhường dưới bạn ơi!
Vụng chèo khéo chống tạm thời cũng
xong
Méo mó có còn hơn không
Nhiều no dạ, ít no lòng chớ quên
Gặp nhau trước lạ sau quen
Giữ cho trong ấm ngoài êm thuận
hoà.
Trương Hải
Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 133 Vận dụng trong giảng day
PHÂN BIỆT S VÀ X
Nữ sinh xinh đẹp dịu dàng.
Cá sấu xấu xí vào hàng tốp ten.
Giữa hồ hoa súng xen sen.
Cây sanh xanh lá mọc trên núi
rừng.
Nấu xôi, sôi phải đậy vung.
Trường Sa xa tít ngoài vùng biển
khơi.
Làm sếp, xếp đặt chỗ ngồi.
Nhà máy xay sát bên nơi giặt là.
Tai nạn xơ sẩy xảy ra.
Phải cùng san sẻ, xẻ chia nỗi
buồn.
Nghe sao xao xuyến tâm hồn.
Làm bài sai sót xót lòng mẹ cha.
Mấy lời nhắc nhở chúng ta.
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 143 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
CHỚ LẦM L – N
Mười lăm năm tuổi lớn rồi
Chớ nên lên mặt dạy đời ra oai
Không nỡ lỡ hẹn với ai
Cần phải mở lối nối hai ngôi
nhà Thua lỗ nỗ lực gỡ hoà Chẳng thấy nó ló mặt ra bao
giờ Trâu đầm làm lấm nấm mồ
Trí não lão hoá già giờ hay
quên Về quê nội lội đầm chim
Phút im lặng nặng nề thêm
kéo dài Thanh niên liên tỉnh đua tài
Gà bươi chốc lát nát vài luống
rau Con nai lai giống lớn mau
Bị lao nao núng lo âu buồn
phiền Làm nương lương thực tăng
thêm Về làng nàng thấy yêu miền
quê ta.
L – N nói viết rõ ra
chớ có lầm lẫn người ta chê
cười.
Mai Đình Phẩm Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 153 Vận dụng trong giảng day
Từ điển vui :
VỚI CHỮ “R”
- Copy bị thầy, cô giáo phát hiện: Run
rẩy.
- Nói chuyện trong lớp: Râm rang.
- Nhìn lén bài của bạn: Rình rập.
- Bị viết bản kiểm điểm: Rụt rè.
- Bị điểm kém: Rầu rĩ.
- Chuẩn bị chép “phao”: Ráo riết.
- Ăn quà vặt trong lớp: Rột roạt.
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 163 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
TỪ LÁY VỚI M
Mủm mỉm , mấp máy môi cười
Mênh mang nổi nhớ bóng người đi xa
Mỡ màng tươi tắn làn da
Mượt mà mái tóc buông xoà ngang lưng
Mập mạp khoẻ khoắn vui mừng
Mộc mạc chân thực sống cùng với nhau
Mập mờ chẳng hiểu thấu đâu
Minh mẫn phân biệt trước sau rõ ràng
Mãi mê quên cả thời gian
Mỏi mòn chờ đợi người mang tin về
Mềm mỏng lời nói dể nghe
Mơ màng ánh mắt tìm về nẻo xa
Mau mắn giúp trẻ, đỡ già
Miệt mài hoc tập mai ta nên người
Mộng mơ một chút cho vui
Mầy mò tìm hiểu khó rồi sẽ qua
Đinh Ngọc NhươngSưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 173 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
GIA Gia đình đầm ấm yên vui
Gia nhân đi lại tiến lui trong nhà
Gia tài chia chác lo xaNấu thêm gia vị mới là thêm ngon !
Gia cư thấp bé cỏn con
Gia phong – nếp sống vẫn cần từ lâu
Mới gia nhập nhóm lần đầu
Hỏi đồ gia dụng để đâu trong nhà ?
Gia phả dòng dõi từ xaCậy vào gia thế để mà làm quan
Cuộc đời biết mấy bi hoan ?
Gia cảnh khốn đốn lạc quan mới là !
Gia trưởng - chủ ở trong nhà
Gia truyền kinh nghiệm để đà tiến lên
Trang 183 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
CHỮ BỘ
Bộ mặt tươi tắn dể coi
Bộ óc chịu khó tìm tịi hỏi thêm
Bộ tóc óng mượt suôn mềm
Bộ xương rèn luyện càng thêm vững vàng
Bộ ngực rắn chắc nở nang
Bộ giò(chân) thon thả trông càng thêm xinh
Bộ răng nhớ giữ vệ sinh
Bộ quần áo đẹp trông mình càng tươi
Điệu bộ tính của mấy người
Cuốc bộ đi đến mọi nơi chơi bời
Giả bộ không nghe thấy lời
Bao nhiêu bộ gắn cùng người lạ chưa?
Đinh Ngọc Nhương Sưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 193 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
CHẠY
“ Chạy ăn từng bữa ” nuôi con
“ Chạy lăn tóc gáy ” lo toan kịp thời
Một mình “ chạy chẳng khỏi trời ”
“ Chạy đua một ngựa ” bịp người chẳng hay
Mệt nhoài “ chạy bở hơi tai ”
Thoát thân cố “ chạy như bay ” ra đồng
Hoảng hồn “ chạy rống Bái Công ”
“ Chạy như ma đuổi ” chân không dám dừng
“ Chạy như vịt ” đuổi lung tung
“ Chạy thầy chạy thuốc ” chữa xong bệnh tình
“ Chạy cong đuôi ” chẳng kịp nhìn
“ Chạy như chó phải lói ” thấy kinh vô cùng
Cứ “ chạy như cờ lông công ”
Trang 203 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
MÙI VỊ TRONG CUỘC SỐNG
(Mỗi câu có một tính từ)
Nước mặn ở ngoài biển Đông
Nhạt như nước ốc nên không ai màng
Bùi ngậy như hạt lạc rangChuối xanh còn chát phải mang rấm liền
Hôi như cú ai đến bên
Chanh chua pha nước bỏ thêm đường vào
Tanh mùi bùn ở trong aoỚt đem ngâm dấm ăn vào đỡ cay
Mía lùi ngọt lịm ăn ngay
Bồ hòn đắng ngắt giặt thay xà phòng
Phan HuềSưu Tầm: Võ Văn Chọn
Trang 213 Vận dụng trong giảng day
II CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
I GIỚI THIỆU CHUNG
CHÚ DANH ANH ĐỘNG VÀ CÔ TÍNH
Chú Danh: chỉ vật, chỉ người
Này , kia , đó , nọ chẳng rời xa nhau
Thường làm chủ ngữ trong câu
Khi làm vị ngữ đứng sau cô Là.Anh Động vốn tính khác xa
Tham quyền vị ngữ nhiều lần
Cùng: Hãy , đừng , chớ hành quân khắp vùng
Cô Tính hàng xóm lạnh lùng
Hãy , đừng , chớ chẳng muốn cùng đứng bên
Hơi , rất , lắm , quá bạn hiền
Tính, Danh, Động thế chẳng sai
Trang 22Ý KIẾN ĐÓNG GÓP CỦA CÁC BẠN XIN GỬI VỀ :
ĐC : TRƯỜNG THSC TRƯỜNG CHINH – ĐÔNG HOÀ
ĐIỆN THOẠI : 057 548063
DĐ : 0989 821 812