Trong quá trình chuyển đổi cơ chế và thực hiện luật đất đai của Nhà nước, hoạt động quản lý Nhà nước về đất đai là vấn đề hết sức quan trọng đang được sự quan tâm của Đảng uỷ, UBND tỉ
Trang 1M C L CỤC LỤC ỤC LỤC
III PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN, HẬU QUẢ CỦA TÌNH
HUỐNG
1 Nguyên nhân
2 Hậu quả
5
6 7
IV XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Cơ sở pháp lý để xây dựng phương án
2 Xây dựng các phương án giải quyết tình huống
3 Lựa chọn phương án giải quyết tình huống
8
8 8 10
V LẬP KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN LỰA
CHỌN
10
VI KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
2 Kiến nghị
14 14 15
LỜI NÓI ĐẦU
Trang 2Đất đai là sản phẩm tự nhiên, có trước lao động, là tài sản chung của toàn
xã hội Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống
Đất đai là nguồn tài nguyên có hạn về số lượng, có vị trí cố định trong không gian, có tính không thay thế, tính vĩnh viễn Đất đai không thể thay đổi theo ý muốn chủ quan của con người, là vấn đề sống còn của mỗi quốc gia Quản lý và sử dụng đất đai một cách có hiệu quả là nhiệm vụ cấp thiết của Đảng
và Nhà nước ta Bởi đất đai là vốn Tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, đất đai chiếm một vị trí quan trọng trong môi trường sống, các cơ sở kinh tế - văn hoá - xã hội - an ninh và quốc phòng đồng thời mọi người dân đều nhờ đất mà sinh sống và phát triển
Trong quá trình chuyển đổi cơ chế và thực hiện luật đất đai của Nhà nước, hoạt động quản lý Nhà nước về đất đai là vấn đề hết sức quan trọng đang được
sự quan tâm của Đảng uỷ, UBND tỉnh và các cấp, ban, ngành có liên quan và một trong những công cụ để Nhà nước quản lý đất đai hiệu quả chính là việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các thửa đất
Là một cán bộ công tác tại Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Hòa An, sau một thời gian tham gia học tập lớp Bồi dưỡng Kiến thức Quản lý Nhà nước ngạch chuyên viên khoá 71 tại trường Chính trị Hoàng Đình Giong, được trang
bị những kiến thức cơ bản về Quản lý Nhà nước, tôi chọn đề tài xử lý tình huống
sau: “Xử lý hồ sơ cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn H, trong đó có phần diện tích tăng thêm so với Giấy chứng nhận đã cấp tại xóm 1, TT2, Huyện A, tỉnh E năm 2016” làm tiểu luận cuối khoá học Đây
là một cơ hội tốt để bản thân tôi vận dụng những kiến thức đã học, liên hệ với thực tế, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp thiết thực phù hợp giúp cho quá trình công tác của bản thân ngày càng tốt và hoàn thiện hơn
Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, với sự hiểu biết còn hạn chế, thời gian đầu tư cho nghiên cứu có hạn, tôi mạnh dạn nêu lên những suy nghĩ,
Trang 3quan điểm của mình về xử lý tình huống Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các Thầy giáo, Cô giáo để bài viết được hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Ngày 10/6/2016 Văn phòng Đăng ký đất đai Chi nhánh Huyện Hòa An nhận được hồ sơ đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn H, Xóm 1, huyện A, tỉnh E cụ thể như sau: ông Nguyễn Văn H được UBND huyện A cấp đất lần đầu năm 2004 với diện tích 280.5 m2, được cấp đất bổ sung lần 2 năm 2010 với diện tích giao bổ sung là 100.0 m2, như vậy tổng diện tích sau hai lần giao đất của Nguyễn Văn H là 380.5 m2
Hồ sơ mà Nguyễn Văn H cung cấp cho Văn phòng Đăng ký đất đai Chi nhánh Huyện A gồm:
- Đơn đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (theo mẫu)
- Báo cáo kết quả rà soát hiện trạng sử dụng đất của Hộ ông Nguyễn Văn H
- Quyết định giao đất của UBND huyện A cho Nguyễn Văn H ngày 03/8/2004
- Quyết định giao đất của UBND huyện A cho Nguyễn Văn H ngày 03/8/2010
- Mặt bằng địa giới giao đất năm 2004 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh E phê duyệt
Qua xem xét, nhận thấy hồ sơ đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn H đã đầy đủ Văn phòng Đăng ký đất đai tiến hành thẩm định nội nghiệp hồ sơ của ông Nguyễn Văn H Kết quả thẩm định nội nghiệp như sau:
Trang 4Lần giao đất thứ nhất, ông Nguyễn Văn H được giao khu đất 180.5 m2 có các phía tiếp giáp như sau:
+ Phía Bắc giáp: Phần đất cón lại của khu vực + Phía Đông giáp: Đất Trồng màu và chân núi đá + Phía Tây Giáp: Đường nhánh theo quy hoạch + Phía Nam giáp: Trường Mầm Non của huyện Lần giao đất thứ hai, ông Nguyễn Văn H được giao thêm 100.0 m2, phần đất giao bổ sung có các phía tiếp giáp như sau:
+ Phía Bắc giáp: Đất trồng cây lâu năm + Phía Đông giáp: Đất ruộng
+ Phía Tây Giáp: Phần đất của tông Nguyễn Văn H được giao năm 2004
+ Phía Nam giáp: Núi đá Qua hai lần giao đất, hiện trạng ranh giới, diện tích sử dụng đất của ông Nguyễn Văn H là 280.5 m2 và tiếp giáp như sau:
+ Phía Bắc giáp: Đất trồng cây lâu năm + Phía Đông giáp: Đất ruộng
+ Phía Tây Giáp: Đường + Phía Nam giáp: Núi đá và Trường Mầm Non của huyện Căn cứ vào bản đồ địa chính tỷ lệ 1/500 đo vẽ năm 2013 tại thị trấn của huyện A thì diện tích trên bản đồ địa chính mà ông nguyễn Văn H đang sử dụng
là 342.5 m2 Như vậy, diện tích đất mà ông nguyễn Văn H đang sử dụng trên bản
đồ địa chính nhiều hơn diện tích mà UBND huyện đã giao cho ông nguyễn Văn
H là 60.2 m2
Trang 5Căn cứ vào kết quả thẩm định hồ sơ nội nghiệp thấy, hiện trạng ranh giới, diện tích mà ông nguyễn Văn H đang quản lý, sử dụng không đúng với quyết định của hai lần giao đất, hơn nữa căn cứ vào mặt bằng hai lần giao đất và bản
đồ địa chính thì ranh giới sử dụng đất được giao so với hiện trạng cũng có sự thay đổi Do vậy, bộ phận cấp Giấy chứng nhận của Văn phòng Đăng ký đất chi nhánh huyện A tiến hành thẩm định ngoài thực địa vào ngày 15/6/2016 Kết quả thẩm định ngoài thưc địa như sau:
Trên thực địa, toàn bộ khu đất nhà trường đang quản lý sử dụng đã được xây tường bao xung quanh Các mốc giao đất lần đầu năm 2004 đã không còn, chỉ còn các mốc bê tông của lần giao đất lần hai, các mốc này đều nằm bên ngoài tường bao của gia đình Căn cứ vào ranh giới giao đất lần một và lần hai của gia đình và hiện trạng tường xây bao để kiểm tra phần diện tích đất nhà trường được giao thấy:
+ Cạnh phía Tây tăng về phía Bắc 1.5 m
+ Cạnh phía Nam tăng về phía Đông 2.3 m
Sau khi thu thập thông tin, điều tra cụ thể thấy rằng: Sau khi được giao đất lần đầu, gia đình ông H tiến hành xây dựng tường rào, do hiện trạng khu đất lúc
đó chỉ có phía Nam giáp trường Mầm non đã được xây dựng, phía Tây là đường quy hoạch (đường chưa được hình thành), phía Bắc là đất bằng chưa sử dụng, phía Đông giáp chân núi đá nên khi xây dựng đã xin phép UBND TT2 xây mở rộng ra phía Bắc và phía Đông Đến năm 2013 do có dự án đo lại bản đồ địa chính và cấp đổi Giấy chứng nhận tại xóm 1, TT2, các cơ quan chức năng giao đất cho cho gia đình ông H, tổng diện tích lúc này của gia đình ông H là 342.5
m2 Diện tích này đúng với diện tích trên bản đồ địa chính của thị trấn 2 huyện A
tỷ lệ 1/500
Kết luận sau khi thẩm định ngoài thực địa là hiện trạng, ranh giới sử dụng đất mà Gia đình ông H đang quản lý sử dụng là 342.5 m2 tăng 60.2 m2 so với hai
Trang 6lần Nhà nước giao đất cho gia đình ông H, nguyên nhân tăng diện tích là do khi xây dựng gia đình ông H đã tự ý mở rộng khuôn viên về phía Bắc và Phía Đông
II XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Qua tình huống trên, mục tiêu xử lý tình huống được xác định là:
Thứ nhất: Giải quyết vướng mắc về phần diện tích chênh lệch để cấp
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Nguyễn Văn H
Thứ hai: Cần làm rõ sai phạm của gia đình ông Nguyễn Văn H liên quan
đến việc quản lý xây dựng, quản lý sử dụng đất sau khi giao đất từ đó có biện pháp xử lý thích hợp
Thứ Ba: Rút ra những bài học kinh nghiệm trong hoạt động quản lý nhà
nước về đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật
III PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN, HẬU QUẢ CỦA TÌNH HUỐNG
1 Nguyên nhân
a Nguyên nhân khách quan
Công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực đất đai, xây dựng của cơ quan chuyên môn còn hạn chế, chưa kịp thời theo dõi, kiểm tra việc xây dựng đối với các trường hợp đã được cấp phép cũng như chưa được cấp phép
Các chính sách, pháp luật về đất đai chưa thực sự chặt chẽ, còn có những
kẽ hở nhất định tạo điều kiện cho các đối tượng thực hiện hành vi trái pháp luật
Các chế tài pháp luật xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe
Công tác phối hợp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung
và pháp luật về đất đai, xây dựng nói riêng cho nhân dân còn hạn chế Do vậy mức độ hiểu biết pháp luật của một bộ phận nhân dân còn hạn chế dẫn đến họ thiếu ý thức tôn trọng pháp luật, họ chỉ biết quan tâm đến lợi ích của cá nhân mình cũng như gia đình mình, họ không ý thức được những ảnh hưởng, hậu quả của hành vi trái pháp luật do họ gây ra
Trang 7Do giá đất tăng cao, tốc độ xây dựng tăng nhanh, nhiều trường hợp xây dựng nhà lấn chiếm đất công vi phạm quy định của nhà nước ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước và đoàn kết trong cộng đồng dân cư
Ý thức tự giác cũng như tôn trọng Pháp chế xã hội chủ nghĩa của một bộ phận người dân chưa cao Chưa tự giác tuân thủ pháp luật, cũng như phát giác những hành vi vi phạm nhưng không tố giác, vì cho rằng những hành vi sai phạm đó của những người xung quanh không ảnh hưởng đến lợi ích của mình, hoặc cho rằng có tố giác thì các cơ quan có thẩm quyền cũng chẳng xử lý đến nơi đến chốn
b Nguyên nhân chủ quan
- Từ phía gia đình ông Nguyễn Văn H: không tuân theo chính sách
pháp luật Đất đai hiện hành, tự ý xây dựng không theo ranh giới, diện tích đất đã được giao mà không xin phép hay làn thủ tục với các cơ quan chức năng có liên quan đến việc giao, quản lý, sử dụng đất
- Từ UBND huyện A và UBND thị trấn 2 của huyện A, cơ quan xây dựng: chưa thực hiện hết chức năng của mình trong vệc quản lý đất đai sau khi
được Nhà nước (đại diện là UBND huyện giao đất) Cụ thể là tự ý cho gia đình ông Nguyễn Văn H mở rộng diện tích xây dựng tường rào trong khi thẩm quyền của UBND thị trấn không được phép giao đất chưa sử dụng cho hộ gia đình sử dụng đất trên địa bàn
- Từ Phòng Kinh tế Hạ tầng: Phòng Kinh tế Hạ tầng có trách nhiệm
kiểm tra, quản lý xây dựng theo quy hoạch được phê duyệt nhưng lại không phát hiện ra sai phạm của gia đình ông Nguyễn Văn H, Chưa chặt chẽ trong việc quản lý xây dựng trên địa bàn huyện do đó để xảy ra tình trạng trên
- Từ phía Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện A: Không kiểm tra,
giám sát việc quản lý sử dụng đất của các họ gia đình được giao đất Quản lý đất đai còn lỏng lẻo
Trang 8- Từ phía Văn phòng đăng ký đất đai Huyện A: Chưa chủ động rà soát
hồ sơ giao đất để kịp thời phát hiện những trường hợp sai phạm từ đó kiến nghị cấp trên đưa ra biện pháp xử lý
- Từ phía UBND Huyện A: Việc chỉ đạo công tác kiểm tra giám sát cũng như xử lý sai phạm chưa cao dẫn đến việc thiếu trách nhiệm của các cơ quan cấp
dưới
2 Hậu quả
- Đối với Nhà nước: Gây thất thoát, lãng phí trong việc quản lý Nhà
nước về Tài nguyên đất, cũng như mất thời gian, kinh phí trong việc xử lý các sai phạm
- Đối với gia đình ông Nguyễn Văn H: Gây mất uy tín của cơ quan
- Đối với Văn phòng đăng ký đất đai Huyện A: Mất thời gian xử lý
phát sinh trong việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Đối với Phòng Tài nguyên và Môi trường Huyện A: Gây lãng phí Tài
nguyên đất trong một thời gian dài, ảnh hưởng đến quy hoạch cũng như kế hoạch sử dụng đất của địa phương
- Đối với Ủy ban nhân dân huyện E: Mất uy tín, giảm lòng tin của nhân
dân vào chế độ, chính sách cũng như bộ máy quản lý nhà nước của tỉnh Gây ảnh hưởng xấu về mặt xã hội
IV XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN, PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Cơ sở pháp lý để xây dựng phương án
Việc xây dựng và phân tích cũng như lựa chọn các phương án xử lý tình huống được dựa trên các văn bản pháp luật sau đây:
- Điều 59, điều 95, điều 98, điều 99, điều 101 tại Luật Đất đai năm 2013 ngày 29 tháng 11 năm 2013;
Trang 9- Điều 23; điều 37 tại Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm
2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Đất đai;
- Điều 10, điều 11, điều 12 tại Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ địa chính;
- Điều 3, điều 4, điều 5 tại Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND ngày 19 tháng 12 năm 2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành quy định về trình tự thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng;
- Khoản 2 điều 9 tại Nghị định 102/2014/NĐ-CP ngày 10 tháng 11 năm
2014 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
2 Xây dựng các phương án giải quyết tình huống
a Phương án 1:
Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn H theo đúng ranh giới, diện tích hiện trạng
- Ưu điểm:
+ Đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn H
+ Ông Nguyễn Văn H được sử dụng đúng với hiện trạng ranh giới, diện tích đất hiện có
+ Việc cấp Giấy chứng nhân quyền sử dụng đất đúng với hiện trạng đang quản
lý sử dụng sẽ không gây ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa đất liền
kề, không gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của gia đình ông Nguyễn văn H cũng như các gia đình liền kề
Trang 10+ Các cơ quan chức năng liên quan đến việc giao đất, quản lý đất đai, xây dựng, quy hoạch của tỉnh E cũng như của huyện A không bị mất thời gian làm lại các thủ tục giao đất hay thu hồi đất
- Nhược điểm:
+ Các cơ quan chức năng liên quan đến việc quản lý sử dụng đất lơi là trách nhiệm trong công tác của mình
+ Các tổ chức sử quản lý sử dụng đất khác trên địa bàn huyện đang sử dụng đất vượt diện tích được giao như gia đình ông Nguyễn Văn H sẽ lấy ví dụ
về ông H để hợp thức hóa diện tích đất lấn chiếm
+ Không thể hiện được tính răn đe đối với những người để xảy ra sai phạm
+ Gây thất thoát đất công của Nhà nước
b Phương án 2:
Thu hồi phần diện tích mà gia đình ông Nguyễn Văn H đã lấn chiếm sau
đó Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H với đúng diện tích đất được Nhà nước giao
- Ưu điểm:
+ Tạo được lòng tin ở nhân dân, gây ấn tượng tốt về mặt xã hội
+ Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Gia đình ông Nguyễn Văn H
+ Thể hiện được sự nghiêm minh của Luật pháp
- Nhược điểm:
+ Gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của gia đình ông H cũng như các hộ gia đình liền kề
Trang 11+ Gây lãng phí khi gia đình ông Nguyễn Văn H phải dỡ bỏ các công trình
đã xây trên phần đất lấn chiếm và phải xây dựng lại tường bao
3 Lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Rõ ràng trong hai phương án trên phương án nào cũng có những ưu điểm
và những hạn chế nhất định Tuy nhiên, phương án thứ nhất theo tôi là tối ưu hơn cả Theo phương án này thì việc gia đình ông Nguyễn Văn H được Nhà nước công nhận quyền sử dụng phần diện tích đang quản lý, sử dụng vượt so với hai lần giao đất sinh hoạt của gia đình ông H cũng như các hộ gia đình liền kề không bị ảnh hưởng bởi các quyết định của Nhà nước, không gây lãng phí tiền của, công sức và thời gian để thu hồi đất của gia đình ông Nguyễn Văn H
V LẬP KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
Bước 1: Lập hồ sơ cấp Giấy chứng nhận cho gia đình ông H
Từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 6 năm 2016
Tổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tiến hành hoàn tất thủ tục đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Nguyễn Văn
H sau khi đã có biên bản thẩm định ngoài thực địa Biên bản thẩm định thực địa nêu rõ việc nhân chênh lệch diện tích giữa hai lần giao đất và diện tích mà gia đình ông Nguyễn Văn H đang quản lý, nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch diện tích đó Sau đó kết luận hiện trạng ranh giới sử dụng đất của đình ông Nguyễn Văn H hiện nay có ổn định không, có tranh chấp không, có phù hợp với quy hoạch chi tiết của thị trấn hay không
Ngoài biên bản thẩm định thực địa, tổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất làm báo cáo kết quả thẩm định hồ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình ông Nguyễn Văn H Trong báo cáo nêu rõ các căn cứ tiến hành thẩm định thực địa Báo cáo cũng nêu rõ việc sai phạm của UBND thị trấn của huyện A về việc đồng ý cho gia đình ông Nguyễn Văn H mở rộng diện tích