Mục tiêu a.Kiến thức: Nêu được mức độ phức tạp dần trong tổ chức cơ thể của các ngành, lớp ĐV.. Thể hiện ở sự phân hoá dần về cấu tạo, chuyên hoá về chức năng.. b.Kĩ năng: Rèn kỹ năng q
Trang 1Bài 54: TIẾN HOÁ VỀ TỔ CHỨC CƠ THỂ
1 Mục tiêu
a.Kiến thức: Nêu được mức độ phức tạp dần trong tổ chức cơ thể của các ngành, lớp ĐV Thể hiện ở sự phân hoá dần về cấu tạo, chuyên hoá về chức năng
b.Kĩ năng: Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích kênh hình, tổng hợp, khái quát hoá, hoạt động nhóm
c.Thái độ: Giáo dục tinh thần học tập đảm bảo tính chính xác, KH của kiến thức,
ý thức bảo vệ MT, bảo vệ các động vật có ích
2 Chuẩn bị:
a GV: Tranh hình vẽ SGK, bảng ghi nội dung SGK
b HS: Học bài cũ, nghiên cứu nội dung bài mới, kẻ bảng 54.1 vào vở BT
3.Tiến trình bài dạy
a Kiểm tra bài cũ: (5’)
* Câu hỏi:
? Phân tích sự tiến hoá của cơ quan di chuyển ở ĐV và ý nghĩa của nó trong đời sống của ĐV?
* Đáp án:
- Cơ quan di chuyển của ĐV có sự phát triển phức tạp dần:
+ Từ chưa có cơ quan di chuyển, sống cố định (Hải quỳ, san hô…) hay di chuyển chậm kiểu sâu đo (Thủy tức…)
→ Có cơ quan di chuyển, di chuyển nhanh hơn (ở các động vật còn lại)
+ Từ có cơ quan di chuyển đơn giản (tơ bơi, mấu lồi cơ, roi…) như ĐVNS, Rươi, Giun đốt → cơ quan di chuyển phân hoá cao như Giáp xác, sâu bọ, ĐVCXS
* Giúp cho việc di chuyển của ĐV có hiệu quả để thích nghi điều kiện sống đa dạng
* Nêu vấn đề: (1’)
Trang 2- Trong quá trình phát triển tiến hoá các hệ cơ quan trong cơ thể ĐV có sự thay đổi phức tạp và hoàn thiện dần để thích nghi với đời sống Vậy các cơ quan đó có
sự tiến hoá ntn? N/cứu bài →
b Dạy bài mới:
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
15’ * Các hệ cơ quan của ĐV có đặc điểm cấu
tạo ntn? →
- Hướng dẫn HS cá nhân đọc + quan sát H
54.1 ghi nhớ chú thích (2’)
- Thảo luận nhóm hoàn thành bảng
54.1(3’)
- Treo bảng phụ: Gọi đại diện 5 nhóm báo
cáo = ghi bảng (hoặc gắn vào bảng)
- Nhận xét, đánh giá, phân tích, chốt đáp
án theo bảng
I So sánh một số hệ cơ quan của động vật:
- Cá nhân đọc + quan sát H 53.2 ghi nhớ chú thích Thảo luận nhóm làm BT
- Đại diện nhóm báo cáo, lớp theo dõi, nhận xét, bổ sung
* Hoàn thiện học theo bảng.
T.Biến
hình
hoá
Chưa phân hoá
Chưa phân hoá Chưa phân hoá
T Tức R Khoang Chưa phân
hoá
Chưa phân hoá
Hình mạng lưới Tuyến SD, không
có ống SD
TH kín
Chuỗi hạch… Tuyến SD, không
có ống SD
C Chấu Chân khớp Ống khí Tim đơn giản,
TH hở
Chuỗi hạch, hạch ngực.
Tuyến SD, không
có ống SD
TH kín, máu pha
Hình ống, … Tuyến SD, không
có ống SD
E Đồng ĐVCXS Da, phổi Tim 3 ngăn,
TH kín, máu
Hình ống, … Tuyến SD, không
có ống SD
Trang 3vách hụt, TH kín, máu ít pha
Hình ống, … Tuyến SD, không
có ống SD
C.Bồ
Câu
ĐVCXS Phổi, túi
khí
Tim 2 ngăn,
TH kín, máu
đỏ tươi
Hình ống, … Tuyến SD, không
có ống SD
TH kín, máu
đỏ tươi
Hình ống, … Tuyến SD, không
có ống SD
TG
Trang 4- Y/cầu HS đọc lại bảng vừa hoàn thiện
? Hoạt động nhóm(5’): Chỉ rõ hướng tiến
hoá (phức tạp hoá) các cơ quan của cơ thể
ĐV?
Tổ 1: Về hệ hô hấp, Tổ 2: Tuần hoàn
Tổ 3: Hệ T.kinh, Tổ 4: Sự sinh sản
? Rút ra nhận xét chung về tổ chức cơ thể
ĐV?
? Ý nghĩa của sự phát triển đó là gì?
? Sự tiến hoá của cơ quan hô hấp
? Sự tiến hoá của hệ tuần hoàn Nhận xét
từng phần: Tim, vòng tuần hoàn, tính chất
máu…
II Sự phức tạp hoá (tiến hoá) tổ chức cơ thể:
- Hoạt động nhóm, thực hiện yêu cầu của GV
* Tổ chức cơ thể: Cơ thể chỉ là 1 TB, đơn giản, chưa phân hoá các hệ cơ quan (ĐVNS) → phân hoá hệ cơ quan nhưng còn đơn giản(…) → Phân hoá phức tạp
và hoàn chỉnh dần trong từng hệ cơ quan (ĐVCXS).
=> Giúp thích nghi điều kiện sống, giúp các cơ quan hoạt động có hiệu quả hơn.
* Các hệ cơ quan:
- Hô hấp:
Chưa phân hoá→ Hô hấp qua da→hô hấp =mang(…) và phổi chưa hoàn chỉnh(EĐ)→phổi(…)
- Tuần hoàn:
+ Chưa phân hoá: Chưa có tim (ĐVNS,RK)=>Có tim chưa chia ngăn (Giun đất, châu chấu)=> Có tim phân hoá: 2 ngăn(cá)→ 3 ngăn (L.cư)→ 3 ngăn có vách hụt (B.sát)→ 4 ngăn phân biệt (Chim, thú).
+ Vòng tuần hoàn: Chưa có→có, hở 18’
Trang 5c Củng cố - Luyện tập (5’)
? Chứng minh sự tiến hoá của 1 cơ quan nào đó ở ĐV? Ý nghĩa?
- Nhận xét, cho điểm
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Học bài trả lời các câu hỏi SGK
- Nghiên cứu bài tiếp theo: Kẻ bảng vào vở bài tập Ôn toàn bộ kiến thức về sinh sản của ĐV