Lời mở đầuTrong cuộc sống hàng ngày cũng như trong quá trình sản xuất, kinh doanh, quản lý xã hội và cải tạo chinh phục tư nhiên, dù có tri thức khoa học ngày càng cao, con người vẫn phả
Trang 1Mục lục:
1 CÁC VẤN ĐỀ CHUNG :
1.1 Khái niệm:
1.1.1 Bảo hiểm:
1.1.2 Công ty bảo hiểm:
1.2 Đặc điểm của bảo hiểm:
1.3 Vai trò của công ty bảo hiểm:
2 CÁC NGUYÊN TẮC BẢO HIỂM CỦA CÔNG TY BẢO HIỂM
2.1 Nguyên tắc quản lí
2.2 Nguyên tắc hoạt động
3 PHÂN LOẠI BẢO HIỂM:
3.1 Bảo hiểm kinh doanh:
3.1.1 Khái niệm bảo hiểm kinh doanh:
3.1.2 Đặc điểm của bảo hiểm kinh doanh:
3.1.3 Nguyên tắc của bảo hiểm kinh doanh:
3.1.4 Hình thức của bảo hiểm kinh doanh:
3.2 Bảo hiểm xã hội:
3.2.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội:
3.2.2 Đặc điểm của bảo hiểm xã hội 3.2.3 Nguyên tắc của bảo hiểm xã hội 3.2.4 Hình thức của bảo hiểm xã hội
4 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM
Ở VIỆT NAM :
5 HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM QUA :
5.1 Bảo hiểm Việt Nam trước khi gia nhập WTO:
5.2 Bảo hiểm Việt Nam sau khi gia nhập WTO:
5.2.1 Thuận lợi:
Trang 25.2.2 Khó khăn:
5.3 Dự đoán tương lai:
6 TẠI SAO CHÚNG TA PHẢI MUA BẢO HIỂM:
Trang 3Lời mở đầu
Trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong quá trình sản xuất, kinh doanh, quản lý xã hội và cải tạo chinh phục tư nhiên, dù có tri thức khoa học ngày càng cao, con người vẫn phải đối mặt với nguy cơ xảy ra những rủi ro, tai họa từ xung quanh, các rủi ro do thiên nhiên gây ra như lũ lụt,hạn hán, động đất, sét, lốc,
… các rủi ro do biến động của khoa học và công nghệ,các rủi ro do môi trường xã hội,và nhiều rủi ro khác Nhưng bất kể nguyên nhân gì, khi rủi ro xảy ra thường gây cho con người những khó khăn trong cuộc sống như mất hoặc giảm thu nhập, phá họai nhiều tài sản làm ngưng trệ sản xuất và kinh doanh của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân,….và làm ảnh hưởng đến đời sống kinh tế - xã hội nói chung Để đối phó với các rủi ro, con người đã có nhiều biện pháp khác nhau nhằm kiểm soát cũng như khắc phục hậu quả của rủi ro gây ra Và mua bảo hiểm
là một trong những biện pháp có hiệu quả nhất
Do nhu cầu của con người, hoạt động bảo hiểm ngày càng phát triển và không thể thiếu đối với mỗi cá nhân, doanh nghiệp và mỗi quốc gia Ngày nay, sự giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các quốc gia ngày càng phát triển thì bảo hiểm cũng ngày càng được mở rộng
Bảo hiểm ra đời là đòi hỏi khách quan của cuộc sống, của hoạt động sản xuất kinh doanh Nó đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội thiết thực cho mọi thành viên, mọi đơn vị có tham gia bảo hiểm
Do đó, việc tìm hểu về ngành bảo hiểm, sự hình thành, phát triển và hoạt động của các công ty bảo hiểm là rất quan trọng và cần thiết
Với tư cách là sinh viên trường Đại học Duy Tân, chúng tôi xin đưa ra bài
tiểu luận của mình với nội dung: “Tìm hiểu về công ty bảo hiểm ở Việt Nam”.
Tuy nhiên, do kinh nghiệm nghiên cứu còn chưa nhiều, nên chúng tôi không tránh
khỏi những thiếu sót Chúng tôi xin chân thành cảm ơn giảng viên Phan Thị Thanh Thảo đã hướng dẫn chúng tôi hoàn thành bài tiểu luận này.
Trang 41 CÁC VẤN ĐỀ CHUNG :
1.1 Khái niệm:
1.1.1 Bảo hiểm:
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về bảo hiểm được xây dựng dựa trên từng góc độ nghiên cứu như xã hội, pháp lí, kĩ thuật, nghiệp vụ…
Về bản chất bảo hiểm là việc chia sẽ tổn thất, rủi ro của một người hay của
số ít những người cho cả cộng đồng những người có khả năng gặp rủi ro cùng loại, bằng cách mỗi người trong cộng đồng góp một số tiền nhất định vào một quỹ chung và từ quỹ chung đó bù đắp thiệt hại cho thành viên trong cộng đồng không may bị thiệt hại do rủi ro đó gây ra
Vậy: Bảo hiểm là một hoạt động qua đó một cá nhân có quyền được hưởng trợ cấp nhờ vào một khoản đóng góp cho mình hoặc cho người thứ 3 trong trường hợp xảy ra rủi ro Khoản trợ cấp này do một tổ chức trả, tổ chức này có trách nhiệm đối với toàn bộ các rủi ro và đền bù các thiệt hại theo các phương pháp của thống kê
1.1.2 Công ty bảo hiểm:
Công ty bảo hiểm là một tổ chức tài chính huy động vốn bằng cách bán các chứng nhận bảo hiểm cho công chúng, và sử dụng nguồn vốn huy động được để đầu tư trên thị trường tài chính.
Nhiệm vụ của công ty bảo hiểm là phải bảo vệ, xử lý các rủi ro tài chính, nhân mạng cho những người có hợp đồng bảo hiểm (phí bảo hiểm) khi những rủi
ro thuộc trách nhiệm của bảo hiểm xảy ra
1.2 Đặc điểm của bảo hiểm:
- Bảo hiểm là một loại dịch vụ đặc biệt
- Bảo hiểm vừa mang tính bồi hoàn, vừa mang tính không bồi hoàn
1.3 Vai trò của công ty bảo hiểm:
* Khía cạnh kinh tế - xã hội:
- Những rủi ro tổn thất phát sinh làm thiệt hại về người và của, làm gián đoạn quá trình sinh hoạt của dân cư, ngưng trệ hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh
Trang 5tế Quỹ dự trữ Bảo hiểm được tạo lập trước 1 cách có ý thức, nhằm khắc phục hậu quả nói trên, bằng cách bù đắp các tổn thất phát sinh, tái lập và đảm bảo tính
thường xuyên liên tục của quá trình xã hội Như vậy, bảo hiểm có vai trò bảo toàn vốn sản xuất kinh doanh và ổn định đời sống của người tham gia mua bảo hiểm, thúc đẩy ý thức đề phòng – hạn chế tổn thất cho mọi thành viên trong xã hội Giải quyết việc làm cho phần lớn lực lượng lao động và tăng thu nhập cho ngân sách nhà nước.
* Khía cạnh tài chính:
- Đối với người tham gia bảo hiểm: giúp cho tài sản và bản thân người tham gia bảo hiểm được bảo đảm bằng một khoản tiền nào đó Và nếu như có rủi ro xảy ra đối với người tham gia bảo hiểm thì họ sẽ được các công ty bảo hiểm chia sẻ một phần nào đó khó khăn, giúp họ có khả năng tài chính để có thể vượt qua được khó khăn trước mắt
- Đối với công ty bảo hiểm: bảo hiểm chính là một kênh tập trung vốn của các công ty bảo hiểm Với số tiền mà khách hàng đóng vào, sẽ giúp công ty bảo hiểm đầu tư vào các ngành kinh doanh khác, mang lại lợi nhuận nhiều hơn, qua đó giúp tăng khả năng tài chính của công ty, đồng thời bảo đảm nguồn tiền mặt đối với các hoạt động thường ngày của một công ty
- Đối với xã hội: bảo hiểm là một kênh luân chuyển tiền tệ của nền kinh tế Nó tạo
ra sự an tâm của dân chúng và nhà đầu tư, thúc đẩy các hoạt động tài chính, các hoạt động kinh tế giữa các nước thông qua các hoạt động tái bảo hiểm
Sau ngân hàng thì công ty bảo hiểm là những trung gian tài chính có khả năng huy động lượng vốn nhàn rỗi khổng lồ từ dân chúng, từ đó cung cấp vốn cho nền kinh tế, đồng thời các công ty bảo hiểm cũng được coi như những tổ chức đầu
tư chuyên nghiệp, thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, làm cho thị trường tài chính tiền tệ hoạt động ổn định và có hiệu quả
Trang 62 CÁC NGUYÊN TẮC BẢO HIỂM CỦA CÔNG TY BẢO HIỂM
2.1 Nguyên tắc quản lí
Sàng lọc
Phí bảo hiểm dựa trên rủi ro
Những điều khoản hạn chế
Phòng ngừa gian lận
Huỷ bỏ bảo hiểm
Khoản khấu trừ
Đồng bảo hiểm
Những giới hạn của số tiền bảo hiểm
2.2 Nguyên tắc hoạt động
Số đông đoàn kết
Cùng nhau chia sẻ rủi ro, mang lại sự an toàn
Tổn thất của số ít người trở thành trách nhiệm của tất cả các thành viên cùng gánh chịu
3 PHÂN LOẠI BẢO HIỂM:
3.1 Bảo hiểm kinh doanh:
3.1.1 Khái niệm bảo hiểm kinh doanh:
BHKD là các quan hệ kinh tế gắn liền với việc huy động các nguồn lực thông qua sự đóng góp của các tổ chức và cá nhân tham gia bảo hiểm để lập quỹ bảo hiểm, phân phối, sử dụng chúng để trả tiền bảo hiểm, bồi thường tổn thất của các đối tượng bảo hiểm khi các sự kiện bảo hiểm xảy ra
3.1.2 Đặc điểm của bảo hiểm kinh doanh:
Người tham gia bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm
Là một biện pháp hiệu quả nhất cho nhu cầu phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và an toàn với đời sống cộng đồng
3.1.3 Nguyên tắc của bảo hiểm kinh doanh:
Trang 7 Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia bảo hiểm cũng như doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm
Doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động theo nguyên tắc hạch toán kinh doanh
Doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động tuân theo luật pháp quy định cho doanh nghiệp nói chung, và cho doanh nghiệp bảo hiểm nói chung
Doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động theo nguyên tắc lấy số đông bù số ít
Doanh nghiệp bảo hiểm phải tuân thủ nguyên tắc an toàn tài chính
3.1.4 Hình thức của bảo hiểm kinh doanh:
+ Bảo hiểm tài sản
+ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự
+ Bảo hiểm con người
+ Bảo hiểm các nghiệp vụ bảo hiểm khác
3.2 Bảo hiểm xã hội:
3.2.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội:
Bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm do nhà nước tổ chức và quản lý nhằm thỏa mãn các nhu cầu vật chất ổn định cuộc sống của người lao động và gia đình họ khi gặp những rủi ro làm giảm hoặc mất khả năng lao động
3.2.2 Đặc điểm của bảo hiểm xã hội
Các hoạt động BHXH được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, các chế
độ BHXH cũng do luật định, Nhà nước bảo hộ các hoạt động của BHXH
Quỹ BHXH vừa có tính sử dụng tức thời vừa có tính sử dụng lâu dài
Quỹ BHXH vừa có thể là một tài khoản vừa có thể là một tổ chức BHXH
3.2.3 Nguyên tắc của bảo hiểm xã hội
Mức hưởng BHXH được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng BHXH
và có chia sẻ giữa những người tham gia
Mức đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp được tính trên cơ sở tiền lương, tiền công của người LĐ Mức đóng BHXH tự nguyện được tính trên cơ sở mức thu nhập do người LĐ lựa chọn nhưng mức thu nhập này không thấp hơn mức lương tối thiểu chung
Trang 8 Người LĐ vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện được hưởng chế độ hưu trí và chế độ tử tuất trên cơ sở thời gian
đã đóng BHXH
Quỹ BHXH được quản lý thống nhất, dân chủ, công khai, minh bạch, được
sử dụng đúng mục đích, được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần của BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và bảo hiểm thất nghiệp
Việc thực hiện BHXH phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời
và đầy đủ quyền lợi của người tham gia
3.2.4 Hình thức của bảo hiểm xã hội + Bảo hiểm xã hội
+ Bảo hiểm y tế
4 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM
Ở VIỆT NAM :
Trong thực tế, khái niệm bảo hiểm đã xuất hiện rất lâu đời Từ thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, người ta đã cố tìm cách giảm nhẹ tổn thất Sau đó để đối phó
với những tổn thất nặng nề thì hình thức “cho vay mạo hiểm” đã xuất hiện Tuy
nhiên số vụ tổn thất xảy ra ngày càng nhiều làm cho các nhà kinh doanh cho vay vốn cũng lâm vào thế nguy hiểm và hình thức bảo hiểm ra đời Đến thế kỷ XVI – XVII, hoạt động bảo hiểm phát triển rộng rãi và ngày càng đi sâu vào nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội
Năm 1929 công ty bảo hiểm đầu tiên của Việt Nam đặt trụ sở tại Sài Gòn ra đời đặt tên là Việt Nam Bảo Hiểm Công Ty Tuy nhiên, công ty này chỉ hoạt động trên lĩnh vực bảo hiểm xe ô tô Từ năm 1952 trở về sau, các công ty bảo hiểm mới bắt đầu hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau với sự tham gia của các công ty trong và ngoài nước
Tại Miền Bắc,ngày 15/1/1965, công ty Bảo Hiểm Việt Nam (gọi tắt là Bảo Việt) mới chính thức đi vào hoạt động, song chỉ hoạt động về hàng hải như bảo hiểm hàng hóa xuất khẩu, bảo hiểm tàu viễn dương…mặc dù đã mở rộng mạng
Trang 9lưới vào phía nam nhưng quy mô còn nhỏ nên Bảo Việt vẫn chỉ hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực hàng hải
Trong giai đoạn từ năm 1976 tới năm 1989, Bảo Việt đã triển khai mở rộng
mạng lưới cung cấp dịch vụ trên khắp cả nước và đa dạng hoá các loại hình dịch
vụ bảo hiểm như bảo hiểm hàng không, bảo hiểm con người, bảo hiểm tàu sông,
tàu cá, bảo hiểm xe cơ giới Năm 1989, Công ty bảo hiểm Việt Nam được Chính
phủ chuyển đổi thành Tổng Công ty bảo hiểm Việt Nam, tổng doanh thu của Bảo Việt đã đạt con số 78 tỷ, tổng tài sản đạt 73 tỷ, lợi nhuận thu được là 6,6 tỷ đồng
Năm 1992, Bảo Việt bắt đầu xuất hiện trên thị trường quốc tế Công ty bảo hiểm BAVINA được thành lập tại Vương Quốc Anh (nơi có thị trường kinh doanh bảo hiểm phát triển nhất trên thế giới) đã góp phần đưa thương hiệu của Bảo Việt
ra thị trường quốc tế
Giai đoạn năm 1995, bắt đầu xuất hiện cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm Việt Nam Bảo Việt nhận thấy rõ yêu cầu kinh doanh là phải cạnh tranh và phát
triển dựa trên cơ sở chất lượng dịch vụ tối ưu Phương châm “Phục vụ Khách hàng tốt nhất để phát triển” đã được khởi xướng, thể hiện quan điểm coi khách
hàng là trung tâm của mọi hoạt động
Năm 1996, doanh số của Bảo Việt đạt 970 tỷ đồng Trong đó, doanh thu từ bảo hiểm phi nhân thọ đạt 882 tỷ, doanh thu đầu tư tài chính đạt 80 tỷ đồng Cũng trong năm 1996, thực hiện chủ trương mở rộng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tới các tầng lớp dân cư, Bảo Việt đã nghiên cứu và đưa ra thị trường dịch vụ bảo hiểm nhân thọ lần đầu tiên ở Việt Nam, thể hiện vai trò tiên phong của Bảo Việt trên thị trường bảo hiểm Việt Nam Năm 2000, doanh thu bảo hiểm nhân thọ là
915 tỷ đồng, bằng với doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ và tới năm 2004, doanh thu bảo hiểm nhân thọ đã gấp 1,7 lần doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ Tới năm
2001, Bảo Việt đã thành lập được 61 Công ty, chi nhánh bảo hiểm nhân thọ tại tất
cả các tỉnh trên toàn quốc Sự phát triển mạnh mẽ của bảo hiểm nhân thọ đã thể hiện bước đi đúng đắn của Bảo Việt trong việc đáp ứng các nhu cầu của đông đảo dân cư
Trang 10Ngày 28/11/2005, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định thí điểm thành
lập Tập đoàn Tài chính – Bảo hiểm Bảo Việt và Bảo Việt đã chính thức trở thành
Tập đoàn Tài chính – Bảo hiểm đầu tiên tại Việt Nam kinh doanh đa ngành
Ngày nay, bảo hiểm đã trở thành một trong những kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế Trên thị trường bảo hiểm đã xuất hiện nhiều sản phẩm mới và khá độc đáo trên cơ sở kết hợp giữa các yếu tố tiết kiệm - đầu tư bảo vệ, được công luận đánh giá cao Một số công ty bảo hiểm tuy mới đi vào hoạt động nhưng cũng đã đạt được tốc độ tăng trưởng cao như Bảo Minh, Prudential, PJICO… Các công ty bảo hiểm Việt Nam đang tích cực hợp tác, giúp đỡ nhau cùng có lợi và đã
có được bản đồng thoả thuận về khai thác bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt Đặc biệt, sự ra đời của Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam đại diện cho các doanh nghiệp cũng thể hiện những bước tiến tích cực của bảo hiểm Việt Nam
5 HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM QUA :
Bảo hiểm ở Việt Nam từ khi hình thành đến nay đã trải qua nhiều biến đổi, nhất là sau khi Việt Nam gia nhập WTO
5.1 Bảo hiểm Việt Nam trước khi gia nhập WTO:
Thị trường bảo hiểm Việt Nam vẫn đang là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh và ấn tượng nhất trong khu vực và trên thế giới, với tốc
độ tăng trưởng bình quân doanh thu phí bảo hiểm giai đoạn 1993 – 2005 đạt khoảng 29%/năm Trong một thập kỷ qua, tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm trên GDP đó tăng từ 0,37% (1993) lên trên 2,0 % năm 2005 Mục tiêu đặt ra là đến năm 2010, tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm trên GDP của thị trường bảo hiểm Việt Nam sẽ đạt 4,5% đến 5% Các doanh nghiệp bảo hiểm, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ đã khẳng định là một kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế Đến hết năm 2005, các doanh nghiệp bảo hiểm đã đầu tư trở lại nền kinh tế gần 20.000 tỷ VND (khoảng 1,2 tỷ USD)
Trang 11Cơ cấu đầu tư đã chuyển mạnh từ đầu tư ngắn hạn sang đầu tư dài hạn, dưới các hình thức: mua trái phiếu Chính phủ, đầu tư vào cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết; đầu tư trực tiếp vào các dự án phát triển kết cấu hạ tầng như: giao thông, năng lượng, khu đô thị, khu công nghiệp, các dự án sản xuất, dịch vụ… Tỷ trọng đầu tư trung và dài hạn ngày càng tăng, trong đó tỷ trọng đầu tư trái phiếu Chính phủ năm 2005 đã tăng 1,5 lần so với năm 2003
Một số công ty bảo hiểm trong đó có Bảo Việt đã thành lập các Công ty Chứng khoán, Công ty Quản lý Quỹ đầu tư để chuyên nghiệp hoá hoạt động kinh doanh, cung cấp thêm các dịch vụ tài chính cho thị trường qua đó góp phần tạo thêm kênh huy động vốn đầu tư quan trọng cho nền kinh tế, nhất là vốn từ các tầng lớp dân cư Chính sự tham gia tích cực và ngay từ đầu của các doanh nghiệp bảo hiểm vào thị trường vốn và thị trường chứng khoán Việt Nam là yếu tố quan trọng góp phần vào sự phát triển của thị truờng
Trong vai trò là nhà đầu tư có tổ chức, các doanh nghiệp bảo hiểm có lợi thế là lượng vốn nhàn rỗi lớn Đặc biệt là các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có nguồn vốn dài hạn (10, 15 và 20 năm) cho phép đầu tư vào các công cụ tài chính dài hạn trên thị trường vốn
Bên cạnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm truyền thống, các doanh nghiệp bảo hiểm như: Bảo Việt, Bảo Minh, Bảo Long, Prudential, … cũng rất chú trọng tới việc phát triển hoạt động đầu tư tài chính, coi hoạt động đầu tư tài chính là một mục tiêu chiến lược quan trọng để phát triển doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm chuẩn bị cho hội nhập sau khi Việt Nam ra nhập WTO Chính vì vậy, ngay cả trong thời gian qua khi điều kiện thị trường đầu
tư khó khăn, chỉ số VN Index giảm nhưng thu nhập từ hoạt động đầu tư tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng cao
5.2 Bảo hiểm Việt Nam sau khi gia nhập WTO:
5.2.1 Thuận lợi: