Báo cáo đề tài môn Phương pháp luận nghiên cứu khoa học: Tác động của công nghệ 4.0 ảnh hưởng tới việc làm của sinh viên ngành công nghệ thông tin như thế nào? Bài báo cáo dành cho các bạn sinh viên ngành Công nghệ thông tin đang học môn phương pháp luận nghiên cứu khoa học này. Bài đủ 10 yêu cầu của giảng viên.
Trang 1BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
CƠ SỞ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
ĐẾN CƠ HỘI VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI VIỆT NAM
Môn: Phương pháp luận và nghiên cứu khoa học
Trang 2Mục lục
1 Lý do nghiên cứu: 1
2 Lịch sử nghiên cứu 1
3 Mục tiêu nghiên cứu 1
4 Phạm vi nghiên cứu 2
5 Phương pháp nghiên cứu- Mẫu khảo sát 2
6 Câu hỏi (Vấn đề) nghiên cứu 2
7 Giả thuyết khoa học 2
a Tác động của cách mạng Công nghiệp 4.0 đến việc làm ngành công nghệ Thông tin tại Việt Nam? 3
b Nhu cầu về lao động trong lĩnh vực Công nghệ Thông tin ở Việt Nam: 3
c Môi trường làm việc: 4
d Kỹ năng cần thiết: 4
8 Dự kiến luận cứ 5
9 Kết luận kiến nghị 6
10 Phương pháp chứng minh luận điểm 6
Trang 31 Lý do nghiên cứu:
4 cuộc cách mạng Công nghiệp từ 1.0 đến 4.0 đánh dấu những bước ngoặc lớn, tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới tăng năng xuất lao động và tạo ra nhiều giá trị, dịch vụ mới
2 Lịch sử nghiên cứu
Kết quả khảo sát các Lãnh đạo Doanh nghiệp APEC 2017 công bố ngày 8.11 của công ty kiểm toán PricewaterhouseCoopers về thị trường Việt Nam năm 2018
Thống kê của Viện Chiến lược thông tin và truyền thông về lao động ngành CNTT ở
TP.HCM Trong giai đoạn 2017 – 2020 đến 2025
Theo Số liệu của Topdev và báo cáo lương lao động trong ngành IT của Adecco công bố hồi tháng 3/2017
Khảo sát của VietnamWorks và TopITworks về mức lương của lao động IT có kỹ năng tiếng Nhật cấp cao (bằng N1)
Báo cáo của Hiệp hội kiểm soát hệ thống thông tin, về yếu tố đánh giá quan trọng nhất khi
Trang 4Tìm hiểu những kỹ năng cần thiết của sinh viên để đáp ứng yêu cầu về nhân sự trong thời kỳ cách mạng Công nghiệp 4.0
4 Phạm vi nghiên cứu
Cơ hội việc làm của sinh viên ngành Công nghệ Thông tin tại Việt Nam trong thời đại cách mạng Công nghiệp 4.0
5 Phương pháp nghiên cứu- Mẫu khảo sát
Tổng hợp các số liệu thống kê thực tế tại các Hội nghị về Công nghệ, việc làm diễn ra tại Việt Nam và thế giới
Tổng hợp các thông tin từ các trang báo khoa học và mạng xã hội
Dựa vào kiến thức thực tế khi tham quan môi trường làm việc tại các công ty ngành Công nghệ Thông tin như: Janeto, VNG,
Dựa vào thực tế Đào tạo theo nhu cầu thị trường của các Trung tâm về lĩnh vực Công nghệ thông tin như: Neo, Athena,
Dựa vào khảo sát tình hình thực tế của các anh chị Sinh viên Học viện sau khi ra trường
6 Câu hỏi (Vấn đề) nghiên cứu
Công nghệ 4.0 là gì?
Cách mạng Công nghiệp 4.0 là gì?
Tác động của cách mạng Công nghiệp 4.0 đến việc làm ngành Công nghệ Thông tin tại Việt Nam như thế nào?
Nhu cầu về lao động trong lĩnh vực Công nghệ Thông tin ở Việt Nam?
Môi trường làm việc ở một số công ty Công nghệ tại Việt Nam?
Sinh viên ngành Công nghệ Thông tin cần những kỹ năng để đáp ứng yêu cầu về nhân
sự trong cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0?
7 Giả thuyết khoa học
Theo Gartner (công ty tư vấn và nghiên cứu toàn cầu cung cấp thông tin chi tiết, tư vấn và công cụ cho các nhà lãnh đạo trong các lĩnh vực CNTT, Tài chính, Nhân sự, Dịch vụ khách hàng và Hỗ trợ, Pháp lý và Tuân thủ, Tiếp thị, Bán hàng và Chuỗi cung ứng trên toàn thế giới.) Cách mạng Công nghiệp 4.0 (hay Cách mạng Công
Trang 5nghiệp lần thứ Tư) xuất phát từ khái niệm "Industrie 4.0" trong một báo cáo của chính phủ Đức năm 2013 "Industrie 4.0" kết nối các hệ thống nhúng và cơ sở sản xuất thông minh để tạo ra sự hội tụ kỹ thuật số giữa Công nghiệp, Kinh doanh, chức năng và quy trình bên trong
Klaus Schwab (người sáng lập và chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế Giới) mang đến cái nhìn đơn giản hơn về Cách mạng Công nghiệp 4.0 như sau:
"Cách mạng công nghiệp đầu tiên sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất Cuộc cách mạng lần 2 diễn ra nhờ ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt Cuộc cách mạng lần 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất Bây giờ, cuộc Cách mạng Công nghiệp Thứ tư đang nảy nở từ cuộc cách mạng lần ba, nó kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học"
a Tác động của cách mạng Công nghiệp 4.0 đến việc làm ngành công nghệ Thông tin tại Việt Nam?
Theo báo Dân trí: Trong Cách mạng Công Nghiệp 4.0, những yếu tố mà các nước đang phát triển (Việt Nam, Lào, Indonesia….) tự hào là ưu thế như lực lượng lao động trẻ, dồi dào
sẽ không còn là thế mạnh hơn nữa còn có thể sớm bị thay thế bởi Trí tuệ nhân tạo (AI) Trong tương lai, lực lượng lao động trong mọi lĩnh vực đều có thể mất việc làm bởi công nghệ robot có thể tác động tới tất cả các ngành nghề từ dệt may, dịch vụ, giải trí đến y tế, giao thông, giáo dục Chính vì vậy, đây là thời kỳ thuận lợi để sinh viên học Công nghệ thông tin: Lập trình, Quản trị mạng, Bảo mật, thể hiện kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh trong thời đại mới – thời đại 4.0
VietnamWorks (Website tuyển dụng lớn nhất Việt Nam) nhận định: “Nhu cầu tuyển dụng nhân lực ngành CNTT cao nhất trong lịch sử"; Ngành CNTT đang là “miền đất hứa” với cơ hội việc làm rộng mở và mức lương hấp dẫn (khởi điểm 400$)
b Nhu cầu về lao động trong lĩnh vực Công nghệ Thông tin ở Việt Nam:
Theo kết quả khảo sát các Lãnh đạo Doanh nghiệp APEC 2017 công bố ngày 8.11 của công ty kiểm toán PricewaterhouseCoopers: Việt Nam nằm trong top 5 lựa chọn của các CEO nước ngoài khi họ muốn tăng mức đầu tư, sau Trung Quốc, Indonesia, Mỹ, Thái Lan Đối với những CEO muốn tăng đầu tư nội địa, họ cũng chọn thị trường Việt Nam trong nhóm ưu tiên, bên cạnh Nga, Philippines, Indonesia và Malaysia “Mức độ lạc quan của các lãnh đạo doanh nghiệp ở Việt Nam đang ở mức cao Gần một nửa các nhà đầu tư nước ngoài
ở Việt Nam (47%) dự định tăng vốn đầu tư vào Việt Nam trong 12 tháng tới” - Bà Đinh Thị Quỳnh Vân, Tổng Giám đốc PwC Việt Nam nhận định Dự trên khảo sát trên cho thấy thị
Trang 6cũng dao động từ 10-15 triệu đồng/tháng Với vị trí đứng đầu là CIO có mức lương từ
100-150 triệu đồng và đòi hỏi tối thiểu 15 năm kinh nghiệm Vị trí giám đốc IT cũng nhận con số khủng từ 60-100 triệu đồng mỗi tháng
c Môi trường làm việc:
Môi trường làm việc là một khái niệm rộng bao gồm tất cả những gì có liên quan, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và sự phát triển, nâng cao năng lực công tác của mỗi cá nhân, cán bộ, công chức (bao gồm môi trường bên trong và môi trường bên ngoài)
Hầu hết mỗi công ty đều có đãi ngộ cũng như môi trường thiết kế riêng cho đặc điểm công ty mình nhìn chung sẽ có thể chia ra 2 mô hình chính:
Mô hình 01: Các công ty làm việc theo dự án, giờ giấc tương đối thoải mái với các nhân viên chính thức Không cần đi làm đủ 8 giờ/ngày mà làm theo số lượng công việc và thời gian dự án Nếu ai có hoàn thành xong công việc có thể về sớm nếu muốn
Mô hình 02: Làm việc tại công ty 8 giờ/ngày Nếu hoàn thành xong công việc
có thể giải trí tại công ty không được phép về sớm hơn thời gian quy định chung
d Kỹ năng cần thiết:
Kỹ năng cứng là kỹ năng thiên về kỹ thuật, mang tính chất chuyên môn
Kỹ năng mềm (hay còn gọi là Kỹ năng thực hành xã hội) là thuật ngữ liên quan đến trí tuệ xúc cảm dùng để chỉ các kỹ năng quan trọng trong cuộc sống con người như: kỹ năng sống, giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theo nhóm, kỹ năng quản lý thời gian, thư giãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo và đổi mới
Theo Aptechvietnam.com.vn sinh viên ngành Công nghệ thông tin phải có cho mình các
kỹ năng cơ bản sau:
Kỹ năng xử lý sự cố: không chỉ có nghĩa là “phản ứng lại” mà còn phải là “chủ động” Ví dụ, nếu một nhóm CNTT phát hiện ra một lỗ hổng an ninh trong công ty, họ phải biết cách tiến hành xử lý vấn đề cũng như nâng câp hệ thống để phòng ngừa các nguy cơ an ninh chứ không chỉ chờ đến lúc công ty bị hack mới hành động
Trang 7Kỹ năng Giao tiếp: Bạn cần biết cách trình bày và giải thích vấn đề rõ ràng, cùng những người khác tìm ra và thực hiện giải pháp, giao nhiệm vụ cho cả nhóm một cách hiệu quả
Khả năng dịch thuật ngữ chuyên ngành: Khi làm việc trong lĩnh vực công nghệ, bạn sẽ bắt gặp nhiều thuật ngữ chuyên cho lĩnh vực mà bạn làm, thường thì những người ngoài ngành không thể hiểu được Nếu máy tính của một nhân viên bị lag vì anh này không có đủ RAM, người kỹ sư phải biết cách giải thích các vấn đề này để bất cứ ai cũng có thể hiểu được
Kỹ năng Làm việc nhóm: Là một thành viên của nhóm CNTT, bạn cần biết cách lắng nghe người khác, nhận chỉ trích và hướng dẫn cũng như chịu trách nhiệm thực hiện mọi thứ một cách đúng đắn và đúng hẹn
Kỹ năng Thuyết trình: Bất cứ khi nào bạn trình bày sản phẩm của nhóm mình cho một cấp cao hơn, giải thích điều gì đó mới cho mọi người trong bộ phận hoặc trình bày trong một buổi đào tạo, kỹ năng thuyết trình là rất quan trọng với những người chuyên nghiệp
Kỹ năng chăm sóc khách hàng: Bạn cần giữ thái độ tích cực khi xử lý một vấn
đề nào đó, dù đôi khi nó có kỳ cục và hiển nhiên đến thế nào, phải biết lắng nghe, thể hiện sự quan tâm, thông cảm Bạn cũng phải biết cách “hạ nhiệt” khi có trục trặc xảy
ra trong nhóm của mình
Kiên nhẫn: Một phần quan trọng của nghề này đòi hỏi bạn phải giải thích các ý tưởng phức tạp cho người khác, đào tạo những người mới vào nghề hoặc hỗ trợ công nghệ mới cho những người chỉ biết đôi chút về CNTT Những thứ này đều đòi hòi bạn phải hết sức kiên nhẫn và khi bạn đủ kiên nhẫn để luôn bình tĩnh dù trong những trường hợp “ức chế” thế nào, hoặc có thể trả lời đi trả lời lại một câu hỏi mà không nổi cáu thì bạn có hi vọng tiến xa trong ngành
Và một số kỹ năng khác
8 Dự kiến luận cứ
Thế nhưng tồn tại một thực tế là: Để có thể bắt kịp với xu hướng 4.0 hiện nay, việc đào tạo một thế hệ IT-ers với kỹ năng chuyên môn tốt sau khi tốt nghiệp đang là một bài toán nan giải Lực lượng ngành CNTT tại Việt Nam đang thiếu về số lượng nhưng đồng thời số lượng nhân lực “chất” lại không quá nhiều Điều này khiến ngành vốn từ trước đây đã “khát” nhân
Trang 8Theo báo cáo của Hiệp hội kiểm soát hệ thống thông tin, 55% các nhà quản lý cho biết kinh nghiệm thực tiễn là yếu tố đánh giá quan trọng nhất khi tuyển dụng nhân viên Trong đợt tuyển dụng mới nhất, tập đoàn công nghệ máy tính đa quốc gia IBM đã áp dụng chiến lược tuyển dụng tập trung vào nhân sự có năng lực làm việc thật sự trong lĩnh vực công nghệ, chứ không nhất thiết phải có bằng cấp, chứng chỉ
Theo khảo sát thực tế cho thấy những người thành đạt chỉ có 25% là do những kiến thức chuyên môn, 75% còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm họ được trang bị Kỹ năng "mềm" chủ yếu là những kỹ năng thuộc về tính cách con người, không mang tính chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt, chúng quyết định khả năng bạn có thể trở thành nhà lãnh đạo, thính giả, nhà thương thuyết hay người hòa giải xung đột Những kỹ năng "cứng" ở nghĩa trái ngược thường xuất hiện trên bản lý lịch-khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn
9 Kết luận kiến nghị
Cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 đánh dấu bước phát triển lớn của Khoa học –Kỹ thuật hiện đại, một lần nữa khẳn định sức mạnh trí tuệ của con người Mang lại muôn vàng
cơ hội việc làm cho sinh viên ngành Công nghệ thông tin Tuy nhiên để làm chủ được những cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 đòi hỏi mỗi sinh viên ngành Công nghệ thông tin phải tự hoàn thiện chính bản thân mình về cả kiến thức chuyên môn và các kỹ năng xã hội Định hướng cho mình con đường đúng đắng để lập thân, lập nghiệp góp phần phát triển đất nước
10 Phương pháp chứng minh luận điểm
- Đưa ra các khái niệm làm rỏ các cụm từ khóa cần nghiên cứu
- Đưa ra các số liệu trong các nghiên cứu cụ thể.
- Đưa ra các dự đón, đánh giá của các chuyên gia, bài báo cụ thể.
- Tổng kết đưa ra ý kiến cá nhân về vấn đề nghiên cứu.