Tìm hiểu về bảo hiểm tài sản và thực trạng bảo hiểm tài sản trong những năm gần đây

Điều này có thể là do: Các sản phẩmbảo hiểm còn xa lạ với người dân, do vấn đề thu nhập, do các sản phẩm bảo hiểm vật chất xechưa thực sự hấp dẫn, hoặc do hoạt động giám định - bồi thườn

DANH SÁCH NHÓM 04

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

Thanh Hóa, ngày …… tháng …… năm 2013

Giáo viên hướng dẫn

MỤC LỤC:

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm qua đất nước đã có nhiều thay đổi lớn cả về kinh tế, chính trị, văn hoá

xã hội Nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng hội nhập mạnh mẽ hơn với nền kinh tế khu vực

và thế giới Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng lên Để phục vụ cho hoạt độngbuôn bán, giao lưu ngày một phát triển trong nền kinh tế - một nhu cầu bức thiết của xã hội thìđiều tiên quyết là phải phát triển cơ sở hạ tầng, trong đó cơ sở hạ tầng giao thông chiếm vị trírất quan trọng Hệ thống đường xá, cầu cống phải được mở rộng hơn và nâng cấp hơn để đảmbảo cho việc vận chuyển nhanh chóng, thuận tiện, mà trước hết là an toàn hơn

Do sự tăng lên quá nhanh của các phương tiện giao thông (đặc biệt là xe cơ giới), nênmặc dù cơ sở hạ tầng giao thông đã có sự phát triển hơn nhưng tình hình tai nạn giao thông vẫn

là vấn đề đáng lo ngại cho toàn xã hội Tai nạn xảy ra kéo theo tổn thất về người và của, điều

đó chẳng những gây đau đớn về mặt tinh thần cho người thân mà còn làm thiệt hại về kinh tếcho gia đình và xã hội Vì vậy bảo hiểm vật chất xe cơ giới ra đời để đảm bảo về mặt tài chínhcho các chủ xe mỗi khi phương tiện của họ không may gặp rủi ro, góp phần bảo vệ sự an toànchung của xã hội

Nhưng một thực tế hiện nay đó là số lượng xe tham gia bảo hiểm vật chất xe còn tươngđối thấp so với tổng lượng xe cơ giới hiện đang lưu hành Điều này có thể là do: Các sản phẩmbảo hiểm còn xa lạ với người dân, do vấn đề thu nhập, do các sản phẩm bảo hiểm vật chất xechưa thực sự hấp dẫn, hoặc do hoạt động giám định - bồi thường của các công ty bảo hiểmchưa đáp ứng được mong muốn của khách hàng, gây mất lòng tin cho khách hàng…Vì vậy cầnphải có những giải pháp hữu hiệu để khai thác tối đa nghiệp vụ này - một nghiệp vụ bảo hiểm

có tiềm năng rất lớn ở nước ta hiện nay và trong tương lai Chính vì lý do đó mà em quyết định

chọn đề tài: : “Tìm hiểu về bảo hiểm tài sản và thực trạng bảo hiểm tài sản trong những năm gần đây” với mong muốn được đóng góp một số ý kiến để hoạt động này ngày càng được

nâng cao, tạo niềm tin cho khách hàng vào công ty

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của thầy giáo Trong quátrình hoàn thành chuyên đề, do thời gian và sự hiểu biết còn hạn chế nên không tránh khỏinhững thiếu sót nhất định, em rất mong được sự góp ý của các Thầy, và các bạn để bài viếtcủa nhóm em được hoàn thiện hơn

PHẦN 2: NỘI DUNG.

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ BẢO HIỂM TÀI SẢN

1.1 Định nghĩa bảo hiểm tài sản.

Bảo hiểm tài sản là một loại hình của bảo hiểm thương mại mà đối tượng là tài sản Bảohiểm tài sản giúp cho người được bảo hiểm giảm, tránh được thiệt hại về vật chất khi rủi rođược bảo hiểm xảy ra

1.2 Đối tượng bảo hiểm:

Là tài sản của các cá nhân, tập thể nhưng không bao gồm: Tiền( tiền giấy hay tiền kimloại), séc, thư bảo lãnh, tín phiếu, tem, tài liệu, bản thảo, sổ sách, giấy tờ các loại, vàng bạc,kim loại quý, đá quý, đồ trang sức, gia bảo, đồ cổ, đồ thờ cúng, bản vẽ hay tài liệu thiết kế, chất

nổ, vật sống, vật nuôi…

1.3 Phạm vi bảo hiểm:

Là các rủi ro tài sản do người được bảo hiểm sử dụng tại địa điểm được bảo hiểm chomục đích công việc của họ hoặc bộ phận tài sản đó bị tổn thất, phá huỷ hay tổn hại do bất kỳnguyên nhân nào gây ra, ngoài các nguyên nhân bị loại trừ, vào bất kỳ thời điểm nào trong thờihạn hiệu lực bảo hiểm hoặc bất kỳ thời gian nào tiếp theo mà người được bảo hiểm đă nộp phítheo yêu cầu của công ty bảo hiển cho việc tái đơn bảo hiểm này

1.4 Đặc điểm và nguyên tắc của bảo hiểm tài sản.

Bảo hiểm tài sản có những đặc điểm khác biệt so với các loại hình bảo hiểm khác

ở quyền bảo hiểm tài sản và giới hạn trách nhiệm bảo hiểm.

- Quyền tham gia bảo hiểm tài sản

Bất kỳ một tài sản nào cũng gắn liền với quyền sở hữu của chủ tài sản Để bảo vệ tài sảntrước những rủi ro tổn thất, chủ sở hữu có thể thỏa thuận với các công ty bảo hiểm đảm bảo chocác tài sản của mình Như vậy, việc tham gia bảo hiểm cho tài sản là các chủ sở hữu hoặc ngườiđựơc ủy quyền, trong trường hợp này các chủ sở hữu hay người đựơc ủy quyển cũng chính làngười được bảo hiểm

- Chỉ được phép tham gia bảo hiểm cho tài sản tối đa là giá trị của tài sản

Mục đích nhằm giúp các chủ sở hữu khắc phục hậu quả tổn thất của tài sản bằng cáchchi trả một khoản tiền đủ để chủ sở hữu khôi phục lại tình trạng của tài sản ngay trước khi tổnthất xảy ra Như vậy, chủ sở hữu không đựơc "kiếm lời" từ tổn thất của mình Khi tham gia bảohiểm cho tài sản, các chủ sở hữu cần kê khai đúng giá trị của tài sản Giá trị của tài sản đó làgiá trị thực tế hay giá trị tại thời điểm tham gia bảo hiểm và các chủ sở hữu chỉ đựơc phép thamgia bảo hiểm tối đa là giá trị của tài sản Nếu cho phép tham gia với số tiền bảo hiểm cao hơn

giá trị tài sản, giả sử khi xảy ra tổn thất toàn bộ, công ty bảo hiểm sẽ chi trả toàn bộ số tiền bảohiểm, lúc này chủ sở hữu không những khôi phục lại được toàn bộ tài sản mà còn "có lời" từtổn thất của mình Lúc này, bảo hiểm sẽ không thể hiện được vai trò là công cụ đề phòng, hạnchế tổn thất cho xã hội.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ngoài việc tham gia bảo hiểm theo giá trị của tàisản, các công ty bảo hiểm còn cho phép các chủ sở hữu tham gia bảo hiểm cho các chi phí phátsinh thêm trong việc khai thác sử dụng tài sản như trong bảo hiểm thân tàu, ngoài giá trị thântàu, chủ tàu đựơc phép tham gia bảo hiểm cho chi phí điều hành, cước phí thu được của chuyếnhành trình; bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu ngoài giá trị bản thân lô hàng, các chủ hàng cóthể mua bảo hiểm cho cước vận chuyển, lời lãi ước tính

- Nguyên tắc bồi thường

Theo nguyên tắc bồi thường, số tiền mà bên đựơc bảo hiểm nhận đựơc không bao giờlớn hơn thiệt hại thực tế mà bên đựơc bảo hiểm đã gánh chịu Nguyên tắc bồi thường đựơc ápdụng trong việc chi trả tiền cho bên được bảo hiểm nhằm ngăn chặn những hành vi trục lợi,làm giàu bất chính trong các hợp đồng bảo hiểm tài sản

Để đảm bảo số tiền chi trả cho bên bảo hiểm không bao giờ vượt quá thiệt hại thực tế màbên đựơc bảo hiểm đã gánh chịu, đặc biệt trong trường hợp tổn thất của tài sản có liên quan đếnngười thứ ba, qui định của pháp luật đưa ra một nguyên tắc thứ hai là nguyên tắc thế quyền

- Nguyên tắc thế quyền.

Theo nguyên tắc này, công ty bảo hiểm sau khi đã bồi thường cho bên được bảo hiểm thìđược phép thế quyền bên đựơc bảo hiểm để yêu cầu người thứ ba có trách nhiệm trong tổnthất tài sản, chi trả lại phần tổn thất của tài sản thuộc trách nhiệm của người đó

1 Trường hợp người thứ ba có lỗi mà gây thiệt hại cho bên được bảo hiểm và bên bảo hiểm đã trảtiền bảo hiểm cho bên được bảo hiểm, thì bên bảo hiểm có quyền yêu cầu người thứ ba bồihoàn khoản tiền mà mình đã trả Bên được bảo hiểm phải có nghĩa vụ cung cấp cho bên bảohiểm mọi tin tức, tài liệu, bằng chứng cần thiết mà mình biết để bên bảo hiểm thực hiện quyềnyêu cầu đối với người thứ ba

2 Trường hợp bên được bảo hiểm đã nhận số tiền bồi thường thiệt hại do người thứ ba trả, nhưngvẫn ít hơn số tiền mà bên bảo hiểm phải trả, thì bên bảo hiểm chỉ phải trả phần chênh lệch giữa

số tiền bảo hiểm và số tiền mà người thứ ba đã trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác; nếu bênđược bảo hiểm đã nhận tiền bảo hiểm nhưng ít hơn so với thiệt hại do người thứ ba gây ra, thìbên được bảo hiểm vẫn có quyền yêu cầu người thứ ba bồi thường phần chênh lệch giữa số tiềnbảo hiểm và tiền bồi thường thiệt hại

Bên bảo hiểm có quyền yêu cầu người thứ ba bồi hoàn khoản tiền mà mình đã trả cho bênđược bảo hiểm

Ví dụ:

Ông A có căn nhà trị giá 10 tỷ đồng Ông A đề nghị tham gia bảo hiểm căn nhà với sốtiền bảo hiểm là 8 tỷ đồng, tức là 80% giá trị căn nhà, 20% giá trị căn nhà là ông A tự bảo hiểmcho mình Không may căn nhà bị tổn thất toàn bộ do ông B, hàng xóm ông A gây ra Cty bảohiểm sẽ bồi thường cho ông A là 8 tỷ đồng = STBH Khi đó cty bảo hiểm có thể thay ông A đòiông B (thế quyền) Đặt trường hợp may mắn, cty bảo hiểm đòi được 100% giá trị căn nhà là 10

tỷ đồng, khi đó cty bảo hiểm sẽ giữ lại 80% x 10 tỷ = 8 tỷ đồng Phần còn lại, 2 tỷ đồng đượcđưa lại cho ông A

- Không được phép tham gia bảo hiểm trùng cho tài sản

Bảo hiểm trùng là trường hợp cùng một tài sản tham gia bảo hiểm với cùng điều kiện

và sự kiện bảo hiểm tại nhiều công ty bảo hiểm khác nhau Như vậy, khi bảo hiểm trùng xảy ra,tổng số tiền bảo hiểm của các hợp đồng bảo hiểm cho cùng một tài sản sẽ lớn hơn giá trị bảohiểm Việc tham gia bảo hiểm trùng sẽ trục lợi từ phía bên bảo hiểm Vì vậy, khi xảy ra sự kiệnbảo hiểm, mỗi công ty bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm bồi thường theo tỷ lệ giữa số tiền bảohiểm của mỗi hợp đồng với tổng số tiền bảo hiểm của tất cả các hợp đồng mà bên được bảohiểm đã giao kết Theo tỷ lệ này thì tổng số tiền bồi thường của các công ty bảo hiểm khôngvượt quá thiệt hại thực tế của tài sản tham gia bảo hiểm trùng

Ví dụ: Một tài sản trị giá 10 tỷ đồng được mua bảo hiểm ở 3 doanh nghiệp bảo hiểm với

số tiền bảo hiểm ở mỗi doanh nghiệp là 10 tỷ đồng Khi có tổn thất toàn bộ, 3 công ty phải trả

30 tỷ đồng, trong khi lẽ ra chỉ phải cùng nhau chi trả tổng cộng là 10 tỷ đồng

1.5 Nội dung Nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới

 Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

Tai nạn, rủi ro là điều mà không một cá nhân, tổ chức nào mong muốn Nhưng trên thực

tế thì tai nạn, rủi ro lại hàng ngày, hàng giờ vẫn luôn xảy ra đe dọa đến tính mạng, sự an toàncủa mọi người với các mức độ khác nhau Sự phát triển nhanh chóng của phương tiện cơ giới một mặt đem lại cho con người một hình thức vận chuyển thuận tiện, kịp thời, và đặc biệt phù hợp với nhu cầu của đại đa số dân cư Việt Nam hiện nay Cũng từ tính chất này nên nguy cơ gây ra rủi ro tai nạn của xe cơ giới là rất lớn

Riêng ở Việt Nam, theo Ủy ban an toàn giao thông (ATGT) Quốc gia, trong vòng 12 năm từ năm 2001 đến năm 2013 số lượng phương tiện xe cơ giới tăng 26,83 lần từ 7.918.935 chiếc lên 31.650.681 chiếc, bình quân hàng năm tăng 16,8% Trong đó ô tô tăng từ 340.779 chiếc đến 2.485.915 chiếc (tăng4,36 lần), mô tô tăng 6,47 lần từ 7.578.156 chiếc lên

29.164.766 chiếc Ta thấy số lượng xe cơ giới tăng rất nhanh qua các năm đặc biệt là trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2010, ô tô tăng 15,12 % từ 483.917 chiếc đến 557.092 chiếc,

xe mô tô tăng 34,60 % từ 625.823 chiếc đến 2.148.219 chiếc Tính đến hết năm 2013, tổng số lượng xe cơ giới của cả nước là 31.650.681 xe trong đó 2.485.915 ô tô và 29.164.766 mô tô Mặc dù tốc độ gia tăng các loại phương tiện xe cơ giới cao như vậy nhưng tốc độ phát triển của cơ sở hạ tầng ngành giao thông vận tải đường bộ còn hạn chế, còn nhiều vấn đề tồn tại cần giải quyết Số liệu thống kê cho thấy, năm 2013 cả nước có khoảng 254.523 km đường bộthì chỉ có khoảng trên 50% được rải nhựa nhưng chất lượng kém và ngày càng xuống cấp trầm trọng gây nên tình trạng tai nạn giao thông diễn ra ngày càng nhiều

Làm thế nào để sẵn sàng có nguồn tài chính cho việc giải quyết bồi thường hậu quả các

vụ tai nạn, bảo vệ quyền lợi của người bị hại? Nhiều biện pháp được áp dụng khi có tai nạn giao thông xảy ra như chủ phương tiện lập quỹ dự trữ, đi vay… nhưng các giải pháp này chỉ mang tính tạm thời, thụ động Do vậy, các chủ phương tiện phải tìm kiếm các giải pháp hiệu quả hơn và bảo hiểm chính là giải pháp mang lại hiệu quả cao trong việc xử lý rủi ro do tai nạn giao thông gây ra Quỹ bảo hiểm được lập dựa trên sự đóng góp một khoản tiền nhỏ của các chủ xe cho các công ty bảo hiểm để bồi thường những thiệt hại khi phương tiện của họ hoạt động gây ra tai nạn

 Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

 Góp phần ổn định tài chính, khắc phục khó khăn cho chủ xe và lái xe khi có rủi ro xảy ra

Góp phần tăng thu cho ngân sách cho Nhà Nước, để từ đó Nhà nước có điều kiện xây dựng mới và nâng cao cơ sở hạ tầng giao thông

Góp phần ngăn ngừa tai nạn giao thông, hạn chế tổn thất

Bảo hiểm vật chất xe cơ giới góp phần làm tăng doanh thu cho các doanh nghiệp bảo hiểm, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động

Là chỗ dựa tinh thần cho mọi người, mọi tổ chức kinh tế - xã hội, giúp họ yên tâm trong cuộc sống, sinh hoạt và trong hoạt động sản xuất kinh doanh

1.5.1 Đối tượng tham gia bảo hiểm.

Xe cơ giới phải được gắn động cơ (khác với xe không có động cơ như xe đạp, xe do gia súc kéo…).

 Xe cơ giới di chuyển trên đất liền không cần đường dẫn bằng chính động cơ gắn trên

nó (khác với tàu hỏa, xe điện…)

 Xe cơ giới phải có tối thiểu một chỗ ngồi cho người điều khiển

Trên phương diện kỹ thuật bảo hiểm, bên bảo hiểm có thể bảo hiểm toàn bộ xe hoặc bảo hiểm từng bộ phận xe Thân vỏ xe chiếm tỷ trọng lớn về mặt giá trị và nếu có xảy ra tai nạn thì thân vỏ xe cũng chính là bộ phận bị ảnh hưởng nhiều nhất Chính vì thế hiện nay các công ty bảo hiểm của Việt Nam thường tiến hành bảo hiểm toàn bộ xe hoặc bảo hiểm thân

vỏ xe

 Đối với xe mô tô: do giá trị xe thấp nên chủ xe thường tham gia bảo hiểm toàn bộ xe

Đối với xe ô tô: do chúng có giá trị lớn, vận tốc cao, khu vực lưu chuyển rộng, một khi rủi ro xảy ra thì chi phí sửa chữa rất tố kém Đối tượng bảo hiểm ở đây chính là các xe ô tô vận chuyển hàng hóa, hành khách…có đủ điều kiện về mặt kỹ thuật (đã qua kiểm định an toàn

kỹ thuật và các điều kiện về môi trường), có giấy phép lưu hành hoạt động trên lãnh thổ quốc gia Thông thường xe ô tô được chia thành các tổng thành:

Trước hàng loạt rủi ro, tai nạn, việc xác định phạm vi bảo hiểm và quy định loại trừ trong những mẫu đơn bảo hiểm của các công ty bảo hiểm rất cần thiết, để đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật và pháp lý trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

 Rủi ro được bảo hiểm.

Người bảo hiểm bồi thường cho chủ xe tham gia bảo hiểm những thiệt hại vật chất xảy

ra do những tai nạn bất ngờ, ngoài sự kiểm soát của lái xe, chủ xe, đó là:

- Những rủi ro thông thường gắn liền với hoạt động của xe: Đâm va, lật đổ…

- Những rủi ro bất thường dễ phát sinh khác (cháy, nổ…)

- Những rủi ro khách quan có nguồn gốc tự nhiên (bão, lũ lụt, sét đánh, động đất, mưa đá…)

- Rủi ro khách quan có nguồn gốc xã hội (mất cắp, mất cướp toàn bộ, đập phá…)

Bảo hiểm vật chất xe cơ giới có phạm vi thời gian bảo hiểm 24/24 giờ, trong suốt thời gian có hiệu lực của hợp đồng bảo hiểm (được ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm)

Khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra, người bảo hiểm sẽ bồi thường cho chủ xe:

- Chi phí sửa chữa, thay thế nhằm phục hồi xe nguyên vẹn như trước khi sự kiện bảo hiểm xảy ra

- Trị giá các phụ tùng thay mới, trừ khấu hao ngoại trừ trường hợp tham gia bảo hiểm theo điều kiện “ mới thay cũ ”

- Tổn thất toàn bộ thực tế hoặc ước tính (trong trường hợp xe bị tổn thất toàn bộ hoặc ước tính)

Ngoài ra người bảo hiểm còn thanh toán những chi phí cần thiết và hợp lý phát sinh trong tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm như:

+ Chi phí ngăn ngừa, hạn chế tổn thất phát sinh thêm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm

+ Chi phí bảo vệ, kéo xe đến nơi sửa chữa gần nhất

+ Chi phí giám định tổn thất

Trong thời hạn bảo hiểm, nếu chủ xe chuyển quyền sở hữu xe cho chủ xe khác thì quyềnlợi bảo hiểm vẫn có hiệu lực đối với chủ xe mới nhưng phải thông báo cho bên bảo hiểm biết và chấp nhận Tuy nhiên, nếu chủ xe cũ không chuyển quyền lợi bảo hiểm cho chủ xe mới thì công ty bảo hiểm sẽ hoàn lại phí cho họ và làm thủ tục bảo hiểm cho chủ xe mới nếu

họ có yêu cầu

Trong mọi trường hợp, tổng số tiền bồi thường của người bảo hiểm (bao gồm cả chi phí)của một vụ tai nạn không vượt quá số tiền bảo hiểm đã ghi trên Giấy chứng nhận bảo hiểm.

 Rủi ro loại trừ.

Loại trừ những tổn thất không phải là hậu quả của những sự cố ngẫu nhiên, khách quan, những tổn thất liên quan tới yếu tố chủ quan của chủ xe trong việc quản lý, bảo dưỡng xe, như:

- Hao mòn tự nhiên, hỏng hóc do sử dụng, mất giá, giảm dần chất lượng, hỏng hóc do sửa chữa (bao gồm cả chạy thử)

- Hư hỏng về điện hoặc động cơ do xe hoạt động trong vùng bị ngập nước

- Tổn thất đối với săm lốp trừ trường hợp tổn thất này xảy ra do cùng nguyên nhân và đồng thời với các bộ phận khác của xe trong cùng một vụ tai nạn

- Hành động cố ý phá hoại của chủ xe, lái xe

Loại trừ những trường hợp vi phạm pháp luật và độ trầm trọng của rủi ro tăng lên, đó là những tai nạn xảy ra khi:

- Lái xe không có bằng lái hoặc có nhưng không hợp lệ

- Lái xe say rượu bia, có sử dụng ma túy, hoặc các chất kích thích khác trong khi điều khiển xe

- Xe vận chuyển chất cháy nổ trái phép (không có giấy phép vận chuyển hoặc vận chuyển trái với quy định trong giấy phép vận chuyển)

- Xe chở quá trọng tải hoặc quá số hành khách theo quy định

- Xe không có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện cơ giới đường bộ

- Xe đi vào đường cấm, đi đêm không có đèn

- Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, chạy thử

Loại trừ rủi ro có tính “xã hội” với hậu quả lan rộng như: chiến tranh, bạo loạn…

Những quy định loại trừ khác như:

- Loại trừ những thiệt hại có tính chất hậu quả gián tiếp như: Giảm giá trị thương mại; ngừng sản xuất, sử dụng, khai thác

- Tai nạn xảy ra ngoài lãnh thổ nước Việt Nam (trừ trường hợp có thỏa thuận riêng)

- Loại trừ thiệt hại do mất cắp bộ phận xe

Ngoài ra, người bảo hiểm có thể từ chối một phần hoặc toàn bộ số tiền bồi thường cho chủ xe khi:

- Chủ xe cung cấp thông tin không đầy đủ, trung thực khi kê khai các nội dung trong giấy bảo hiểm (về tình trạng xe, địa bàn hoạt động của xe)

- Không thực hiện đầy đủ các quy định về: thông báo tai nạn, trong việc đòi người thứ

ba, vấn đề này phụ thuộc vào yêu cầu quản lý rủi ro của người bảo hiểm, vào những yếu tố khác của hợp đồng như là phí bảo hiểm

1.5.3 Giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm.

 Giá trị bảo hiểm (GTBH) và số tiền bảo hiểm (STBH).

Giá trị bảo hiểm của xe cơ giới là giá trị thực tế trên thị trường của xe tại thời điểmngười tham gia bảo hiểm mua bảo hiểm Việc xác định giá trị của xe tham gia bảo hiểm là cơ

sở để bồi thường chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham gia bảo hiểm

Trên thực tế, các công ty bảo hiểm thường dựa trên các yếu tố sau để xác định giá trị xe:

- Loại xe;

- Năm sản xuất;

- Mức độ cũ, mới của xe;

- Thể tích làm việc của xi lanh…

Một phương pháp xác định giá trị bảo hiểm mà các công ty bảo hiểm hay áp dụng đó làcăn cứ vào giá trị ban đầu của xe và mức khấu hao Cụ thể:

Giá trị bảo hiểm= Giá trị ban đầu – Khấu hao (nếu có)

Ví dụ : Chủ một chiếc xe ôtô TOYOTA mua ngày 01 tháng 01 năm 2011 với giá 600

triệu đồng; mua bảo hiểm vật chất xe vào ngày 10 tháng 03 năm 2013 Công ty bảo hiểm đánhgiá tỷ lệ khấu hao là 12% năm Mức khấu hao được tính cho từng tháng, nếu mua bảo hiểmtrước ngày 16 thì tháng đó không phải tính khấu hao, còn từ ngày 16 trở đi thì tháng đó phảitính khấu hao Trong trường hợp này giá trị bảo hiểm sẽ được tính như sau:

Giá trị ban đầu 600.000.000 VNĐ

KH năm 2011: (0,12) X 600.000.000 = 72.000.000

Năm 2012: (0,12) X 600.000.000 = 72.000.000

Năm 2013: (0,01x2) X 600.000.000 = 12.000.000

Tỷ lệ phí ở công thức phụ thuộc vào các yếu tố sau:

 Xác suất thống kê những vụ tai nạn giao thông xảy ra

 Thiệt hại bình quân mỗi vụ tai nạn giao thông xảy ra

Thời hạn bảo hiểm (ngắn hạn hoặc dài hạn)

Bảng 1: Biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới

(không tính khấu hao hay thay mới).

Bảo hiểm

bộ phận

Xe sử dụng dưới 3 năm hoặc giá

trị còn lại từ 70% trở lên so với giá trị

Xe sử dụng từ 3 đến 6 năm hoặc

giá trị còn lại từ 50% đến 70% so với xe

Xe sử dụng trên 6 năm hoặc giá

trị còn lại dưới 50% so với giá trị xe

(Nguồn: Biểu phí quy định của Bộ Tài Chính)

Tỷ lệ phí cơ bản thường áp dụng cho một năm hợp đồng, cùng với tỷ lệ phí cơ bản

đó là quy định về tỷ lệ giảm phí đối với những hợp đồng có thời hạn dưới một năm

Bảng 2: Biểu phí ngắn hạn theo quy định của Bộ Tài Chính.

Thời hạn bảo hiểm Mức phí áp dụng (% phí bảo hiểm năm)

Đến 03 tháng 30% Phí bảo hiểm năm

Trên 03 tháng đến 06 tháng 60% Phí bảo hiểm năm

Trên 06 tháng đến 09 tháng 90% Phí bảo hiểm năm

Trên 09 tháng đến 12 tháng 100% Phí bảo hiểm năm

(Nguồn: Biểu phí quy định của Bộ Tài Chính)

Ngoài ra, để phục vụ cho nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng, Bộ Tài Chính cũng đưa ra biểu phí dài hạn bổ sung

Bảng 3: Biểu phí dài hạn theo quy định của Bộ Tài Chính.

Thời hạn bảo hiểm Mức phí áp dụng (% phí bảo hiểm năm)

Trên 12 tháng đến 15 tháng 124% Phí bảo hiểm năm

Trên 15 tháng đến 18 tháng 144% Phí bảo hiểm năm

Trên 18 tháng đến 21 tháng 162% Phí bảo hiểm năm

Trên 21 tháng đến 24 tháng 168% Phí bảo hiểm năm

Trên 24 tháng đến 30 tháng 208% Phí bảo hiểm năm

Trên 30 tháng đến 36 tháng 240% Phí bảo hiểm năm

(Nguồn: Biểu phí quy định của Bộ Tài Chính)

Phương pháp tính phí bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới của nhiều công ty bảo hiểm trên thế giới luôn dựa vào một số yếu tố cơ bản sau:

- Loại xe : Do mỗi loại xe có những đặc tính kỹ thuật khác nhau, có mức độ rủi ro khác

nhau nên tỷ lệ phí bảo hiểm được tính riêng cho từng loại xe Việc phân loại này dựa trên cơ

sở tốc độ tối đa của xe, tỷ lệ gia tốc, thiết bị an toàn, chống mất cắp, giá cả, chí phí sửa chữa,phụ tùng thay thế…Đối với các xe không thông dụng như xe kéo rơ mooc, xe chở hàng nặng… mức rủi ro cao nên phí bảo hiểm thường được cộng thêm một tỷ lệ nhất định trên mức phí cơ bản

- Mục đích sử dụng xe Nó giúp cho người bảo hiểm có thể dự đoán được mức độ rủi ro

có thể xảy ra

Ví dụ: một chiếc xe riêng của một gia đình chỉ phục vụ cho mục đích đi lại hàng ngày sẽ

có mức độ rủi ro thấp hơn một chiếc xe dùng vào việc kinh doanh vận chuyển hành khách

Xe tham gia giao thông trên đường càng nhiều, rủi ro tai nạn càng lớn

- Phạm vi và địa bàn hoạt động Xe hoạt động trên phạm vi càng rộng, khả năng xảy ra

rủi ro càng lớn Và mức độ rủi ro còn phụ thuộc vào đặc điểm địa hình, số lượng xe, điều kiện tự nhiên… trên địa bàn mà xe đang hoạt động

- Độ tuổi, giới tính, kinh nghiệm lái xe Số liệu thống kê cho thấy rằng, các lái xe là nam

giới và các lái xe trẻ tuổi bị tai nạn nhiều hơn so với các lái xe lớn tuổi Trong thực tế, các công ty bảo hiểm thường giảm phí bảo hiểm cho các lái xe có tuổi từ 45 đến 55 tuổi Tuy nhiên, đối với những lái xe từ 55 tuổi trở lên thường phải xuất trình giấy chứng nhận sức khỏe đảm bảo để có thể lái xe thì công ty bảo hiểm mới nhận bảo hiểm

- Tiền sử lái xe Liên quan tới các vụ tai nạn phát sinh, các hành vi vi phạm luật lệ an

toàn giao thông…

Ở Việt Nam hiện nay, tỷ lệ phí bảo hiểm của các công ty bảo hiểm nhìn chung đều có sự phân biệt giữa xe mô tô và xe ô tô, giữa cách thức bảo hiểm toàn bộ và bộ phận xe.Tỷ lệ phí cũng được điều chỉnh cho những trường hợp mở rộng phạm vi bảo hiểm như rủi ro mất cắp

bộ phận xe, trường hợp áp dụng mức miễn thường tăng lên và theo số năm xe đã qua sử dụng

Đối với những xe hoạt động mang tính chất mùa vụ, tức là chỉ hoạt động một số ngày trong năm, thì chủ xe chỉ phải đóng phí cho những ngày hoạt động đó theo công thức sau:

Số tháng xe đã hoạt động trong năm

Phí bảo hiểm = Mức phí cả năm ×

12

- Hoàn phí bảo hiểm: Có những trường hợp chủ xe đã đóng phí cả năm nhưng trong năm

xe không hoạt động hoặc được chuyển giao quyền sở hữu cho chủ xe khác mà không chuyểngiao quyền lợi bảo hiểm vật chất xe Trường hợp này, công ty bảo hiếm sẽ hoàn lại phí bảo hiểm của những tháng hợp đồng còn hiệu lực cho chủ xe được tính như sau:

- Biểu phí đặc biệt Trong những trường hợp đặc biệt khi khách hàng có số lượng xe

tham gia nhiều, để tranh thủ sự ủng hộ, các công ty bảo hiểm có thể áp dụng biểu phí riêng cho khách hàng đó Dựa trên :

- Số lượng xe của công ty tham gia bảo hiểm

- Tình hình bồi thường tổn thất của công ty bảo hiểm cho khách hàng ở những năm trước đó

- Tỷ lệ phụ phí theo quy định của công ty

Trường hợp mức phí đặc biệt thấp hơn mức phí quy định chung, công ty bảo hiểm sẽ áp dụng theo mức phí đặc biệt Còn nếu mức phí đặc biệt tính được là cao hơn (hoặc bằng) mứcphí chung, tức là tình hình tổn thất của khách hàng cao hơn (hoặc bằng) mức tổn thất bình quân chung, thì công ty bảo hiểm sẽ áp dụng mức phí chung

1.5.4 Hoạt động giám định và bồi thường tổn thất.

 Quy trình xử lý tai nạn, giám định và xét bồi thường bảo hiểm thiệt hại vật chất xe

cơ giới tuân theo một quy trình chặt chẽ.

Giai đoạn 1 : Tiếp nhận và xử lý thông tin về tai nạn.

Ngay sau khi tai nạn xảy ra, chủ xe hoặc đại diện chủ xe cần thông báo ngay cho cơ quan công an, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc đơn vị đại diện của doanh nghiệp bảo hiểm ở nơigần nhất về tình hình tai nạn, thực hiện các biện pháp để hạn chế thiệt hại gia tăng Chủ xe