Tiểu luận quan hệ cung cầu tác động đến một số mặt hàng trong thời gian gần đây

Cũng thật hiếm có thời điểm nào trong vòng vài chục năm nay các mặt hàng tiêu dùng, sản xuất từ nội địa đến nhập khẩu lại đồng loạt tăng giá nh hiện nay, nếu nhìn vào giá cả từng mặt hàn

A.Lời mở đầu

Lần đầu tiên trong vòng 10 năm qua, chỉ số giá tiêu dùng 2 tháng đầu năm 2004 đã vợt 4% Cũng thật hiếm có thời điểm nào trong vòng vài chục năm nay các mặt hàng tiêu dùng, sản xuất từ nội địa đến nhập khẩu lại đồng loạt tăng giá nh hiện nay, nếu nhìn vào giá cả từng mặt hàng cụ thể thì tại thời

điểm này, hầu hết các mặt hàng tiêu dùng, sản xuất đều tăng giá, một số mặt hàng nh nguyên liệu sắt thép, nhựa, phân bón tăng đến 50-60% Giá cả đang nóng lên hàng ngày, đang là vấn đề “không bình thờng” Cũng chính vì vậy, vấn đề giá cả “leo thang” đang đợc toàn xã hội, giới tiêu dùng, các nhà quản

lý, cơ quan hoat động chính sách chính phủ rất quan tâm, lo lắng, tiến hành các biện pháp nhằm bình ổn trở lại cho thị trờng

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thị trờng bất ổn nh hiện nay mà một trong số đó ta không thể không nói tới hai nhân tố quan trọng cấu thành lên thị trờng đó là cung và cầu Giá cả không chỉ ảnh hởng một chiều đến quan hệ cung cầu, mà quan hệ cung cầu ảnh hởng tích cực đến giá cả trên thị trờng, sự tác động tơng tác giữa quan hệ cung cầu và giá cả hình thành lên quy luật vận động của thị trờng

Với tầm hiểu biết có hạn của bản thân, bài viết còn nhiều thiếu sót và cha

đề cập đợc hết đến tình hình thị trờng hiện nay, em chỉ phần nào phác hoạ đợc diện mạo của thị trờng trong thời gian qua kính mong đợc thầy cô chấp nhận

va góp ý để bài viết sau đợc tốt hơn Em xin cảm ơn!

B.Phần nội dung

I.Khái niệm cung-cầu

1 Khái niệm cung: cung là toàn bộ khối lợng hàng hoá từ nhiều nguồn

khác nhau mà các chủ thể kinh doanh đem ra bán trên thị trờng trong một thời gian và không gian nhất định với số lợng, mẫu mã, quy cách phẩm chất và

Cung là một cực của thị trờng, đại diện cho sản xuất lợng hàng hoá bán ra

và ngời bán Nguồn cung bao gồm: nguồn sản xuất, nguồn nhập khẩu, nguồn

dự trữ quốc gia, nguồn viện trợ, các nguồn khác Trong đó nguồn từ sản xuất

và nhập khẩu là chủ yếu, chiếm đại bộ phận cung

- Các nhân tố ảnh hởng đến cung:

+ Số lợng nhà sản xuất

+ Sự phát triển khoa học – kỹ thuật và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất

+ Năng suất lao động và chi phí đầu vào của sản xuất

+ Cơ chế chính sự sách và đIều tiết của Chính phủ

+ Giá cả của hàng hoá và dịch vụ

2 Khái niệm cầu: cầu là nhu cầu có khả năng thanh toán, là quĩ tiền tệ của

xã hội dùng để mua hàng và trả công dịch vụ trong một thời gian và không gian nhất định Cũng có thể hiểu cầu là khối lợng hàng hoá và dịch vụ mà

ng-ời tiêu dùng mua trong một thng-ời kỳ nhất định tơng ững với giá cả, thu nhập và biến số kinh tế xác định

Ngời tiêu dùng bao gồm: dân c, các doanh nghiệp trong nớc và nớc ngoài, các cơ quan hành chính, đoàn thể xã hội, lực lợng vũ trang…, trong đó tiêu, trong đó tiêu dùng của dân c chiếm bộ phận lớn nhất Nh vậy nhu cầu tiêu dùng bao gồm: tiêu dùng cho sản xuất và tiêu dùng cá nhân

Cũng nh cung, cầu là một cực đối lập của thị trờng, đại diện cho ngời tiêu dùng, ngời mua và đại diện cho tiền tệ

- Các nhân tố ảnh hởng đến cầu:

+ Thu nhập tiền tệ của dân c và sức mua đồng tiền

+ Số lợng ngời tiêu dùng, cơ cấu ngời tiêu dùng và sự phát triển dân trí + Thị hiếu ngời tiêu dùng

+ Lãi suất

+ Giá cả hàng hoá

+ Giá cả hàng hoá thay thế

3 Mối quan hệ giữa cung cầu với giá cả.

Cung và cầu là hai pham trù kinh tế quan trọng của nền kinh tế thị tr-ờng, hai cực đối lập nhng thống nhất trong quá trình phát triển thị trtr-ờng, th-ờng xuyên tác động qua lại lẫn nhau Hoạt động của quy luật giá trị không chỉ đợc biểu hiện qua sự vận động của giá trên thị trờng do tác động của canh tranh, mà còn biểu hiện qua quan hệ cung cầu

Giá cả không chỉ ảnh hởng một chiều đến quan hệ cung cầu, mà quan hệ cung cầu ảnh hởng tích cực đến giá cả trên thị trờng, sự tác động tơng tác giữa quan hệ cung cầu và giá cả hình thành quy luật vận động của thị trờng Khi cung lớn hơn cầu, ngời bán phải giảm giá, giá cả có thể thấp hơn giá giá trị hàng hoá; khi cung nhỏ hơn cầu, ngời bán có thể tăng giá, giá cả có thể cao hơn giá trị; khi cung bằng cầu ngời bán sẽ bán hàng hoá theo đúng giá trị, giá cả bằng giá trị

Tác động qua lại giữa cung và cầu đều thông qua “bàn tay vô hình” là giá cả Từ đó hình thành khả năng tự điều chỉnh của thị trờng

Quan hệ cung - cầu dới sự dẫn dắt của giá cả tạo thành cơ chế cung - cầu,

sự vận động có tính quy luật của thị trờng Theo học thuyết của C.Mac, đó là hình thức biểu hiện của quy luật giá trị Cơ chế tơng tác cung - cầu qua giá có thể biểu thị bằng sơ đồ sau:

+ Khi cung = cầu giá cả ổn định

+ Khi cung > cầu  giá giảm  cung giảm

 cầu tăng

 cân bằng cung cầu

+ Khi cung < cầu giá tăng  cầu giảm

 cung tăng

 cân bằng cung cầu

Nh vậy, quan hệ qua lại và cơ chế tơng tác giữa cung – cầu và giá cả là sự vận độngcó tính quy luật của thị trờng

II quan hệ cung – cầu tác động đến một số mặt hàng cầu tác động đến một số mặt hàng trong thời gian gần đây.

1 Tình hình giá cả một số mặt hàng trong thời gian gần đây

Nh trên ta đã thấy quan hệ giữa cung – cầu và giá cả là quan hệ tác động tơng tác lẫn nhau tạo lên quy luật kinh tế thị trờng Khi cung – cầu bất ổn thì ngẫu nhiên giá cả sẽ thay đổi theo Để hiểu rõ đợc điều nàychúng ta hãy nhìn vào bối cảnh thị trờng hai tháng đầu năm nay Hàng loạt các mặt hàng từ hàng tiêu dùng, sản xuất đều tăng giá, cho đến các loại nguyên vật liệu của các nghành sản xuất cũng ở tình trạng trên mà trong đó tình hình giá thép xây dựng lên cao đang trở thanh vấn đề nhức nhối đối với ngành xây dựng nói riêng va xã hội nói chung Nguyên nhân chủ yếu ở đây chính là do cung – cầu đã có sự chêch lệch Trong khi nguồn cung còn thiếu thì nhu cầu về thép xây dựng trong nớc lại quá lớn Cũng dễ hiểu tại sao gía thép lại tăng cao nh vậy vì hiện nay, để đáp ứng nhu cầu thị trờng trong nớc, chúng ta chủ yếu vẫn

nhập khẩu khoảng 50% phôi thép từ nớc ngoài hàng năm Đa số các doanh nghiệp sản xuất thép trong nớc chỉ dừng lại ở công đoạn nhập phôi – cán thép Cho nên, chính vì sự phụ thuộc vào thị trờng bên ngoài đã khiến cho khi giá phôi thép biến động tăng, đã ảnh hởng trực tiếp đến giá thép thành phảm trong nớc mà điển hình là giá phôi thép nhập khẩu đã tăng 300USD/tấn cuối năm 2003 lên dến 440- 445USD/tấn hiện nay Với gía này, giá bán thép xây dựng thành phẩm tại gốc lên tới 8,6 triệu đồng/tấn đối với thép cây và 9 triệu

đồng/tấn đối với thép cuộn Giá thép trên thị trờng đang lên cao ở mức kỷ lục

Đây là gía bán cao nhất trong vòng 25 năm qua Nếu cùng kỳ năm ngoái là 7 triệu đồng/tấn, thì năm nay giá thép xây dựng đã tăng lên tới 10 triệu

đồng/tấn Cung cầu không cân đối còn một phần do chính sách của nhà nớc không nhất quán trong việc quản lý dẫn đến tình trạng có những kẻ lợi dụng

để đầu cơ, tích trữ thép chờ thời hởng lợi khiến cho giá thép đã cao lai càng cao hơn Giá thép cao khiến nhiều công trình xây dựng cơ bản của nhà nớc cũng trong tình trạng “nằm đắp chiếu” hoặc thi công cầm chừng chờ giá thép hạ Nếu kéo dài tình trạng đóng băng các công trình xây dựng sẽ có tác động dây chuyền đến các liên quan đến công trình xây dựng, và trớc hết nhiều lao

động ngành xây dựng phải nghỉ việc, thất nghiệp gây ảnh hởng đến nhiều mặt của đời sống xã hội

Sau một cái tết “không thịt gà”, 2 tháng nay những ngời dân lại tiếp tục phải chịu đựng tình trạng tăng giá chóng mặt của các mặt hàng lơng thực cũng

nh tiêu dùng (hơn 4,1%) điều đó có tác động không nhỏ đến mọi tầng lớp ngời dân nhất là nhóm gia đình có thu nhập thấp đã khó lại càng khó khăn hơn Bên cạnh đó thị trờng cũng đang chứng kiến sự tăng giá chóng mặt của các mặt hàng nhạy cảm nh phân bón, xăng dầu, vàng, thép xây dựng, thuốc v.v Giá thuốc chữa bệnh sau cuộc chạy nớc rút nửa cuối năm 2003, tiếp tục tăng cao Giá hàng loạt loại nguyên vật liệu nh xăng dầu, nhựa hạt, phân bón, sắt thép tăng cao cha từng thấy, giá xe ô tô tăng cao từ 15 –20% Giá nguyên liệu nhựa tăng cao khiến các doanh nghiệp ngành nhựa gặp nhiều khó khăn Mặc

dù đã phải tăng giá bán song nh nhiều doanh nghiệp nhựa cho hay họ đang phải gánh lỗ từ 20 –30% Vì vậy nhiều doanh nghiệp đang làm cầm chừng nhằm giữ khách, chờ giá xuống Trong khi đó gía thép xây dựng tăng làm hàng loạt nhà thầu xây dựng, từ t nhân đến quốc doanh đều đang “méo mặt” chịu lỗ để giữ uy tín, hoàn thành xây lắp công trình với giá thép bị đội lên tới

40 - 60% so với hợp đồng đã ký Giá xăng dầu trong năm 2003 đã tăng nhiều lần nhng hiện nay giá xăng dầu thế giới vẫn tiếp tục tăng, Chính phủ đã quyết

định cho phép các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đợc điều chỉnh giá nhng không vợt quá giá sàn qui định Với giá nhập khẩu tăng theo giá của thế giới ở mức cao và bán theo giá sàn của Chính phủ thì ngành này báo cáo dự kiến có thể lỗ hàng tỷ đồng/ngày Giá phân bón ở thời điểm này nhập khẩu cũng cao gấp nhiều lần so với năm ngoái vì thế giá bán lẻ của cac doanh nghiệp cũng phải tăng cao Một số hàng tiêu dùng sản xuất trong nớc ít bị ảnh hởng vì phải nhập khẩu nguồn hàng thì lại bị đội giá thành sản xuất từ việc ngành điện nâng giá Việc đồng tiền mất giá, gía vàng tăng cao chỉ là một trong những nguyên nhân góp phần làm cho giá hàng hoá tăng cao trong thời gian qua

2.Nguyên nhân dẫn đến những biến động về giá cả trên thị trờng.

Theo nghiên cứu của Viện NCKH thị trờng-giá cả thì nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng tăng giá của một số mặt hàng trong thời gian qua chủ yếu là do sự tác động về giá cả của thị trờng quốc tế, đặc biệt là những mặt hàng liên quan tới đầu vào của ngành sản xuất của chúng ta nh phôi thép, nhựa, xăng dầu, phân bón…, trong đó tiêu trong những tháng cuối năm 2003, đầu năm 2004

đã có biến động mạnh tác động tới chi phí sản xuất trong nớc khiến gía thành sản xuất cũng tăng theo Bên cạnh đó là sự yếu kém của các ban ngành có liên quan về dự báo nhu cầu thị trờng nhằm đa ra các biện pháp cân bằng giữa sản xuất và phân phối, nhập khẩu và tiêu dùng đã khiến cho giá cả bị ảnh không nhỏ Một nguyên nhân mang tính quy luật cũng phần nào tác động đến giá cả của các loai thực phẩm đầu năm là sự thiếu hụt hàng sau khi đã dùng cho việc phuc vụ tết nên cha kịp thu hoạch đã khiến gía cả cũng sẽ tăng Đăc biệt nguyên nhân của sự tăng giá thực phẩm năm nay còn ảnh hởng rất lớn của dịch cúm gà Bởi vì thịt gia cầm chiếm tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu thực phẩm, khoảng 25-30%, nên khi mất đi nguồn cung này, giá cả bắt đầu bị tác

động khá mạnh, đặc biệt là giá thực phẩm( trong tháng 2 tăng tới 6,8%) Trong khi đó, thời tiết của nớc ta thời gian qua cũng không thuận lợi, vừa hạn nặng lại vừa rét đậm khiến các loại rau, củ, quả cũng tăng giá

III các biện pháp bình ổn giá cả thị trờng.

1 Nghiên cứu nhu cầu thị trờng và xây dựng chiến lợc kinh doanh.

Nhằm đánh giá phân tích và dự báo thị trờng, giá cả của một số mặt hàng quan trọng thiết yếu để đề xuất với Chính phủ các giải pháp nhằm bình ổn giá cả thị trờng, giữ vững cung- cầu

2 Các biện pháp phát triển sản xuất.

Cần đa ra những phơng án đúng mức trong qua trình phát triển sản xuất trong nớc nh giảm tri phí sản xuất cải tiến phơng thức sản xuất, đầu t công nghệ, thiết lập hệ thống phân phối sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá

3 Hoàn thiện chính sách và biện pháp nhập khẩu.

Cần duy trì tốt các biện pháp bình ổn thị trờng đã và đang đợc áp dụng hiện nay nh bãi bỏ thu chênh lệch giá thép nhập khẩu cùng các mặt hàng nhạy cảm nh phân bón, thuốc, xăng dầu…, trong đó tiêu bãi bỏ giá bán tối đa thép xây dựng, thực hiện các biện pháp kiểm tra, xử lý của Chính phủ đề ra

4 Hoàn thiện hệ thống phân phối.

Điều chỉnh hợp lý hệ thống phân phối đồng đều giữ vững cung- cầu trên thị trờng tránh xảy ra các hiên tợng thừa hoặc thiếu hàng trong đó u tiên cho các mặt hàng nh sắt thép, lơng thực, mía đờng…, trong đó tiêunhằm đa thị trờng vào quĩ

đạo ổn định

5 Chống đầu cơ tích trữ.

Nghiêm khắc xử lý các hiện tợng đầu cơ tích trữ, liên kết tăng giá làm rối loạn thị trờng Cần có những biện pháp can thiệp để ổn định thị trờng tránh các tình trạng tiêu cực xảy ra

C Kết luận

Qua bài viết chúng ta nhận thấy rằng, quan hệ cung – cầu không những

có tầm ảnh hởng rất lớn đối với thị trờng mà còn quyết định đợc giá cả của thị trờng Sự tác động qua lại giữa chúng có thể mang đến cho chúng ta kết quả có thể là tích cực mà cũng có thể là tiêu cực Để có đợc một thị trờng

ổn định và cạnh tranh điều tất yếu là phải có sự điều tiết của các cơ quan

bộ ngành có liên quan nhất là trong thời điểm hiện nay khi mà thị trờng

đang ở trong giai đoạn khó khăn, tuy nhiên giá cả tăng vừa là thách thức song đây cũng là một cơ hội để các doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới cơ cấu

lại công nghệ, nâng cao trình độ quản lý, đáp ứng tốt với thách thức thời hội nhập của đất nớc với kinh tế Thế Giới

Tài liệu tham khảo

- sách kinh tế chính trị Mac-Lenin ( ĐH Quản lý kinh doanh )

- sách thơng mại ( ĐH Quản lý kinh doanh )

- báo Tài chính ( ngày 17-3-2004)

- báo điện tử Vnexpress.net

- trang web Home.vnn.vn

- trang web Google.com và Vinaseek.com

Và một số tài liệu khác

Lời cam đoan

Em xin cam đoan bài viết của em là hợp lệ không sao chép, mua bán Nếu

vi phạm em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với nhà trờng

Mục lục

A Lời mở đầu 1

B Nội dung 2

I Khái niệm cung – cầu 2

1 Khái niệm cung, các yếu tố ảnh hởng đến cung 2

2 Khái niệm cầu, các yếu tố ảnh hởng đến cầu 2

3 Mối quan hệ giữa cung- cầu và giá cả 3

II Quan hệ cung- cầu tác động đến một số mặt hàng trong thời gian gần đây 4

1 Tình hình giá cả một số mặt hàng trong thời gian gần đây 4

2 Nguyên nhân tác động đến sự biến động giá cả của những mặt hàng đó.6 III Các biện pháp bình ổn giá cả 7

C Kết luận 8

Tài liệu tham khảo 9