BÀI 6: TRÙNG KIẾT LỊ VÀTRÙNG SỐT RÉT 1.. Mục tiêu a.Kiến thức - Nêu được đặc điểm cấu tạo của 2 đại diện trùng kiết lị và trùng sốt rét phù hợp với lối sông kí sinh.. Dạy bài mới: 22’
Trang 1BÀI 6: TRÙNG KIẾT LỊ VÀ
TRÙNG SỐT RÉT
1 Mục tiêu
a.Kiến thức
- Nêu được đặc điểm cấu tạo của 2 đại diện (trùng kiết lị và trùng sốt rét) phù hợp với lối sông kí sinh Chỉ rõ nơi sống, cách gây hại do chúng gây ra và rút ra biện pháp phòng chống bệnh sốt rét
b.Kỹ năng: Rèn kỹ năng thu thập kiến thức, phân tích tổng hợp Kỹ năng sống:
Tiếp tục rèn kỹ năng hoạt động nhóm, thể hiện mình
c.Thái độ: HS có ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể.
2 Chuẩn bị:
a GV: Tranh phóng to hình SGK + Đáp án phiếu học tập.
b HS: Chuẩn bị bài + kẻ phiếu học tập.
3.Tiến trình bài dạy
a.Kiểm tra bài cũ: (5’)
* Câu hỏi:
? Cơ thể trùng giày có cấu tạo phức tạp hơn ở trùng biến hình ở đặc điểm nào?
* Đáp án:
+ Cơ quan di chuyển là lông bơi → cách di chuyển chủ động hơn so với trùng biến hình
+ Quá trình dinh dưỡng phức tạp hơn do đã có sự phân hoá của cơ quan tiêu hoá: Miệng - Hầu – Không bào TH
+ Quá trình sinh sản có thêm hình thức sinh sản hữu tính bằng tiếp hợp
Trang 2*.Nêu vấn đề: (1’)
- Ngành ĐVNS có lối sống phức tạp, ngoài sống tự do một số đại diện trong
ngành ĐVNS còn có lối sống kí sinh Đó là những đại diện nào? Chúng có cấu tạo
cơ thể ra sao ⇒
b Dạy bài mới:
22’
* Trùng kiết lị và trùng sốt rét có
đặc điểm cấu tạo ntn để thích nghi
với lối sống →
- Yêu cầu HS nghiên cứu kết hợp
với quan sát H6.1 – 6.4 SGK Tr23 –
24 (thời gian 3’)
- Tổ chức cho HS hoạt động nhóm
(thời gian 5’) hoàn thành phiếu học
tập theo các nội dung:
? Nghiên cứu về đặc điểm cấu tạo
và dinh dưỡng của trùng kiết lị và
trùng sốt rét
? Nghiên cứu về quá trình PT
- Yêu cầu HS báo cáo KQ nhóm
khác nhận xét bổ sung
1 Trùng kiết lị và trùng sốt rét:
- HS nghiên cứu kết hợp với quan sát H6.1 – 6.4 SGK Tr23 – 24 (thời gian 3’)
- HS hoạt động nhóm (thời gian 5’) hoàn thành phiếu học tập theo các nội dung:
- HS báo cáo KQ nhóm khác nhận xét
bổ sung
* Học theo nội dung PHT
Trang 3STT Tên
ĐV
Đ điểm
1 Cấu tạo - Có chân giả ngắn
- Không có không bào
- Không có cơ quan di chuyển
- Không có không bào
2 Dinh
dưỡng
- Thực hiện qua màng TB
- Nuốt hồng cầu
- Thực hiện qua màng TB
- Lấy chất dinh dưỡng từ hồng cầu
3 Phát triển * Trong MT → kết bào
xác → vào ruột người
→ chui ra khỏi bào xác
→bám vào thành ruột.
* Trong tuyến nước bọt của muỗi →
vào máu người → chui vào hồng cầu sống và sinh sản phá huỷ hồng cầu.
Trang 4? Trùng kiết lị giống và khác trùng
biến hình ntn?
? Phân biệt muỗi Anôphen và muỗi
thường
* Giữa trùng kiết lị và trùng sốt rét
có những đặc điểm nào khác nhau.→
- Tổ chức cho HS hoạt động nhóm
hoàn thành bảng 1 Tr 24 (thời gian
3’)
- Yêu cầu đại diện HS báo cáo KQ
thảo luận
- Tiếp tục thảo luận thực hiện lệnh T23
-Giống nhau : có chân giả hình thành bào xác
- Khác nhau: Trùng kiết lị chỉ ăn hồng cầu có chân giả ngắn
- Trùng sốt rét không kết bào xác, sống trong ĐV trung gian (muỗi Anôphen) Phân biệt giữa 2 loại muỗi: Khi đậu phần cuối thân của muỗi Anôphen chổng ngược lên
- HS hoạt động nhóm hoàn thành bảng Tr 24 (thời gian 3’)
- Học theo nội dung bảng so sánh.
Các đ 2
cần s 2
Đối.Tg s 2
Kích thước (so với hồng cầu)
Con đường truyền dịch bệnh
Nơi kí
Trùng kiết
người
Viêm loét ruột, mất HC
Kiết lị
Trùng sốt
rét
người Ruột và
Phá huỷ HC
Sốt rét
Trang 5nước bọt của muỗi
11’
- Yêu cầu HS quan sát H6.4 kết hợp
với kết quả bảng 2 trả lời câu hỏi:
? Tại sao người bị sốt rét da thường
tái xanh?
? Tại sao bị kiết lị thường đi ngoài ra
máu?
? Để phòng bệnh kiết lị ta phải làm
gì?
* Để tìm hiểu tình hình bệnh sốt rét ở
nước ta hiện nay ntn? Cần có các biện
pháp phòng tránh ra sao? ⇒
-Yêu cầu HS nghiên cứu SGK Tr25
kết hợp với những hiểu biết thực tiễn:
? Cho biết tình hình bệnh sốt rét ở
nước ta hiện nay?
? Những khu nào hay có người mắc
bệnh sốt rét? Vì sao?
? Để phòng bệnh sốt rét trong cộng
đồng cần làm gì?
? Khi có bệnh nên chữa trị ntn để có
-Do hồng cầu bị phá huỷ
- Do thành ruột bị tổn thương
- Vệ sinh môi trường, vệ sinh ăn uống
2 Bệnh sốt rét ở nước ta
- Nghiên cứu SGK Tr25 kết hợp với những hiểu biết thực tiễn:
- Bệnh sốt rét ở nước ta đang dần được thanh toán.
- Những người sống ở vùng núi do
TV PT là điều kiện PT của muỗi…
* Phòng bệnh:
+ Vệ sinh MT, vệ sinh cá nhân + Diệt muỗi
Trang 6hiệu quả tốt?
- Yêu cầu HS đọc kết luận chung SGK
Tr 25
+ Ngủ màn tránh muỗi đốt
c Củng cố - Luyện tập: (5’)
? Dinh dưỡng ở trùng kiết lị và trùng sốt rét giống và khác nhau ntn?
? Cho biết quá trình phát triển của trùng kiết lị và trùng sốt rét
d.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Học bài và trả lới câu hỏi cuối bài
- Đọc mục “Em có biết” SGK Tr 5
- Đọc bài mới, tìm hiểu vai trò và đặc điểm chung của động vật nguyên sinh chuẩn bị bảng 1 vào vở bài tập