Mục tiêu a.Kiến thức -Trình bày được khái niệm về ngành giun dẹp nêu được những đặc điểm chính của ngành.. - Mô tả được hình thái cấu tạo và các đặc điểm sinh lí của đại diện trong ngàn
Trang 1BÀI 11: SÁN LÁ GAN
1 Mục tiêu
a.Kiến thức
-Trình bày được khái niệm về ngành giun dẹp nêu được những đặc điểm chính của ngành
- Mô tả được hình thái cấu tạo và các đặc điểm sinh lí của đại diện trong ngành giun dẹp là sán lá gan và sán lông
b.Kĩ năng : Rèn cho HS kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích.
- Kỹ năng sống: Tiếp tục rèn kỹ năng quản lí thời gian, trình bày
c Thái độ: cho HS thấy tác hại của sán sống kí sinh từ đó biết cách phòng tránh.
2 Chuẩn bị:
a GV: Tranh vẽ sán lông, sán lá gan: cấu tạo ngoài, cấu tạo trong.
b HS: Nghiên cứu nội dung bài.
3.Tiến trình bài dạy
a Kiểm tra bài cũ: ( 15 phút)
* Câu hỏi
Câu 1: (7.5đ) ? Cho biết điểm giống và khác nhau giữa động vật nguyên sinh và ruột khoang
Câu 2: (2.5đ) Điền từ vào chỗ trống:
-Thuỷ tức có cơ thể hình…,đối xứng toả tròn, thành cơ thể có…gồm nhiều loại tế bào có cấu tạo…thuỷ tức bắt mồi nhờ… quá trình tiêu hoá thực hiên trong …
* Đáp án:
Trang 2Câu 1: (7.5đ) Giống nhau : đều sống trong môi trường nước ngọt, mặn Sống tự do
hay sống tập đoàn, sống bám hay bơi lội Sinh sản vô tính, hữu tính
- Khác nhau:ĐVNS<RK
+ Động vật nguyên sinh: cơ thể đơn bào Di chuyên bằng chân giả, roi bơi Tiêu
hoá nhờ không bào tiêu hoá và co bóp Tự vệ bằng bào xác Sinh sản vô tính bằng
phân đôi, tiếp hợp
+ Cơ thể đa bào Di chuyển nhờ tua Tiêu hoá nhờ lỗ miệng, hầu, khoang tiêu hoá
Tự vệ bằng gai, xương đá Sinh sản mọc chồi, hình thành giao tử
Câu 2: (2đ) Trụ, 2 lớp tế bào, phân hoá, tua miệng, ruột túi
* Nêu vấn đề: (1’)
- Nghiên cứu nhóm ĐV đa bào có cấu tạo phức tạp hơn so với Thuỷ Tức - Đó là
“Giun dẹp” - Đại diện N/cứu: Sán lá gan Vậy sán lá gan có đặc điểm cơ thể ntn?
N/cứu bài
b Bài mới:
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
? Ngành giun dẹp là gì?
? Cho biết nơi sống của sán lá gan và sán
lông
? Cho biết hình thức di chuyển của sán lông
và sán lá gai
* Khái niệm: Ngành giun dẹp là cơ
thể có đối xứng hai bên dẹp theo chiều lưng bụng.
I Nơi sống đặc điểm cấu tạo và di chuyển sán lá gan và sán lông:
-Sán lông: sống tự do ở ven biển Sán lá gan: kí sinh ở gan và mật trâu, bò
Trang 3- Hướng dẫn HS độc lập N/cứu + Hình vẽ
SGK- Tr.40;41(3’)
- Tổ chức HS thảo luận nhóm hoàn thành
bảng SGK- Tr.42(4’)
- Y/cầu HS báo cáo - Nhận xét, bổ sung
- Thảo luận nhóm nhỏ hoàn thành bảng SGK- Tr.42
- Báo cáo - Nhận xét, bổ sung
* Đặc điểm cấu tạo sán lông, sán lá gan:(Học theo bảng)
ST
T
Đại diện
Đặc điểm
2 Lông bơi Phát triển xung quanh cơ
thể
Tiêu giảm Thành cơ thể có khả năng chun giãn
4 Cơ quan tiêu
hoá
Bình thường (nhánh ruột, chưa có hậu môn)
Nhánh ruột phát triển, chưa có lỗ hậu môn.
5 - Cơ quan
sinh dục.
- Đặc điểm
sinh sản
Bình thường Cơ thể lưỡng tính.
Đẻ kén chứa trứng
Phát triển Cơ thể lưỡng tính.
Đẻ nhiều trứng (luật số nhiều)
6 Ý nghĩa thích
nghi
Lối sống bơi lội tự do trong nước.
Lối sống kí sinh, bám chặt vào gan, mật Luồn lách trong môi trường kí sinh.
- Y/cầu HS phân tích chỉ đặc điểm
cơ thể của các đại diện trên tranh vẽ
? Đặc điểm của sán lá gan thích nghi
đời sống kí sinh trong gan, mật ntn?
- Chỉ tranh về đặc điểm cơ thể các đại diện
*Đặc điển cấu tạo của sán lá gan -Sán lá gan có cơ thể dẹp, đối xứng hai bên
Trang 48
? Sán lông thích nghi với đời sống
bơi lội trong nước ntn?
? Tại sao sán lá gan có thể luồn lách
trong môi trường kí sinh
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông
tin sách giáo khoa
? Sán lá gan dinh dưỡng bằng cách
nào
? Cơ quan sinh dục của sán lá gan
gồm những bộ phận nào
- Y/cầu HS hoạt động cá nhân quan
sát hình 11.2 kết hợp đọc SGK ghi
nhớ kiến thức vòng đời sán lá gan
- Gọi 1,2 HS lên bảng trình bày vòng
đời của sán lá gan trên tranh vẽ
ruột phân nhánh, mắt và lông bơi tiêu giảm: giác bám và cơ quan sinh sản phát triển
-Sán lông: Mắt ,lông bơi phát triển…
II.Dinh dưỡng
- Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa
- Dùng hai giác bám bám vào nôi tạng vật chủ miệng hút chất dinh dưỡng
III.Sinh sản
1.Cơ quan sinh dục.
Gồm cơ quan sinh dục đực, cáivà tuyến noãn hoàng.
2.Vòng đời sán lá gan:
- Lên bảng trình bày vòng đời của sán lá gan trên tranh vẽ
* Vòng đời của sán lá gan:
Sán trưởng thành (trâu, bò)→ Trứng → Ấu
Trang 5-Tổ chức HS thảo luận theo nhóm trả
lời câu hỏi 1 phần 2 SGK.(3’)
- Y/cầu HS báo cáo - Nhận xét, bổ
sung
- Nhận xét - Chốt đáp án.Y/cầu trả
lời được →
? Sán lá gan thích nghi với sự phát
tán ntn?
? Muốn tiêu diệt sán lá gan ta làm
ntn?
? Vì sao trâu bò ở nước ta thường
mắc sán lá gan với tỉ lệ cao?
? Để phòng bệnh giun sán cho trâu
bò chúng ta phải làm gì
trùng có lông bơi (chui vào kí sinh trong ốc ruộng)→ Ấu trùng có đuôi (cỏ, bèo)→ Kén sán→Cơ thể trâu bò→…
- Thảo luận theo nhóm trả lời câu hỏi 1 phần
2 SGK
* Đáp án
- Trứng không nở được thành ấu trùng
- Ấu trùng chết
- Ấu trùng không phát triển
Kén hỏng, không nở thành sán được
- Trứng phát triển ngoài môi trường, qua vật chủ trung gian
- Diệt sán: Diệt ốc, xử lý phân - diệt trứng, xử lí rau - diệt kén
- Vệ sinh kém, xử lí chưa tốt…
- Giữ gìn vệ sinh môi trường phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi
c Củng cố - Luyện tập (3’)
? Cấu tạo sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh ntn?
? Y/ cầu 1,2 HS trình bày trên tranh vòng đời của sán lá gan
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
Trang 6- Học và trả lời câu hỏi cuối bài
- Đọc mục “ Em có biết”
- N/cứu bài mới, kẻ bảng Tr.45 vào vở
(Tìm hiểu về sán dây và sán bã trầu)