Một số bài học thành công và thất bại của các nhà lãnh đạo trên thế giới

Cùng với việc đề ra khuôn khổ hoạt động, các giá trị và tạo động lực cho nhân viên, phân bổ ngân sách và các nguồn lực, nhiệm vụ của người lãnh đạo là xác định phương hướng tổng thể để t

MỤC LỤC

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁI QUÁT VỀ LÃNH ĐẠO VÀ NHÀ

LÃNH ĐẠO 1

1 Khái niệm lãnh đạo: 1

2 Vai trò của nhà lãnh đạo: 1

CHƯƠNG II: MỘT SỐ BÀI HỌC THÀNH CÔNG VÀ THẤT BẠI CỦA CÁC NHÀ LÃNH ĐẠO TRÊN THẾ GIỚI 5

A BÀI HỌC THÀNH CÔNG: 5

1 Carlos Ghosn – Vị cứu tinh của Nissan: 5

1.1 Đôi nét về Carlos Ghosn 5

1.2 Carlos Ghosn - Vị cứu tinh của Nissan 6

1.2.1 Cắt giảm chi phí, tinh giảm bộ máy tổ chức: 6

1.2.2 Tinh thần làm việc nghiêm túc, xây dựng quan hệ tốt với nhân viên 7

1.2.3 Hiểu và tôn trọng yếu tố văn hoá trong kinh doanh: 8

1.2.4 Phát huy năng lực và tinh thần làm việc sáng tạo của nhân viên.8 1.3 Đánh giá những đóng góp của Carlos Ghosn - nhà lãnh đạo tài ba của Nissan 9

B MỘT SỐ BÀI HỌC RÚT RA TỪ THẤT BẠI 10

1 Khái quát trình hình IBM dưới thời John Akers 10

2 Những sai lầm của IBM dưới thời John Akers 11

CHƯƠNG III: MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 13

1 Phải luôn luôn tập trung và có định hướng kinh doanh rõ ràng: 13

2 Phải nắm lấy thời cơ và bắt kịp xu hướng của thị trường: 14

3 Không chủ quan, ngủ quên trên chiến thắng: 14

4 Không ngại cải tổ khi bộ máy hoạt động không hiệu quả: 14

CHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁI QUÁT VỀ LÃNH ĐẠO VÀ NHÀ LÃNH ĐẠO

1 Khái niệm lãnh đạo:

Lãnh đạo là một trong những khái niệm quan trọng nhất trong khoa học về tổ

chức - nhân sự Đó là một quá trình ảnh hưởng mang tính xã hội trong đó lãnh đạo tìm kiếm sự tham gia tự nguyện của cấp dưới nhằm đạt mục tiêu của tổ chức[1].Môn nhân sự hiện đại đề cao vai trò của lãnh đạo nên đối tượng này càng được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn

Cùng với việc đề ra khuôn khổ hoạt động, các giá trị và tạo động lực cho nhân viên, phân bổ ngân sách và các nguồn lực, nhiệm vụ của người lãnh đạo là xác định phương hướng tổng thể để tạo thuận lợi cho việc lựa chọn các giải pháp, đảm bảo những nỗ lực của tổ chức được thực hiện một cách có trọng tâm

Trách nhiệm của người lãnh đạo gồm:

o Đại diện cho các bên liên quan lãnh đạo tổ chức;

o Chỉ đạo thực hiện thông qua một sứ mệnh hoặc mục đích;

o Hình thành và thực hiện những thay đổi về chiến lược của tổ chức;

o Theo dõi và giám sát các hoạt động, đặc biệt các hoạt động liên quan đến kết quả tài chính, năng suất, chất lượng, các dịch vụ mới và phát triển nhân lực;

o Cung cấp các chính sách và hướng dẫn thực hiện cho các cán bộ quản lý khác tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và các thay đổi trong chiến lược

2.Vai trò của nhà lãnh đạo:

Nhà lãnh đạo là người đứng đầu doanh nghiệp, nên vai trò của họ ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của doanh nghiệp Khi họ thực hiện tốt vai trò của mình, họ sẽ thúc đẩy doanh nghiệp phát triển Khi họ làm sai vai trò, họ sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp

Thực tế, nhiều doanh nhân Việt Nam đứng ở vị trí nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhưng lại chưa làm tốt vai trò của mình Một trong những lý do khiến họ là một nhà lãnh đạo tồi là họ chưa hiểu hết về vai trò của một nhà lãnh đạo Họ cần hiểu được

lãnh đạo chính là người đại diện cho doanh nghiệp, chỉ huy doanh nghiệp, là người liên lạc của doanh nghiệp, đồng thời là một nhà quản lý cấp cao của doanh nghiệp

2.1 Nhà lãnh đạo là người đại diện cho doanh: Là người đứng đầu doanh

nghiệp, nên nhà lãnh đạo là người thay mặt doanh nghiệp trước pháp lý, trước lợi ích chung của doanh nghiệp và kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được

2.2 Chịu trách nhiệm trước pháp lý: Trước các cơ quan chức năng, nhà lãnh

đạo là người chịu trách nhiệm hoàn toàn về quá trình thành lập, hoạt động và phát triển của doanh nghiệp Khi doanh nghiệp hoạt động vi phạm pháp luật, thì người chịu tội trước hết là lãnh đạo doanh nghiệp

2.3 Chịu trách nhiệm trước lợi ích chung và kết quả cuối của doanh nghiệp: Là

người điều hành doanh nghiệp, vì vậy kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được đều là sản phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp từ những quyết định của nhà lãnh đạo doanh nghiệp Khi doanh nghiệp kinh doanh thành công thì công đầu tiên thuộc về lãnh đạo, và khi doanh nghiệp thua lỗ thì tội đầu tiên cũng thuộc về lãnh đạo

2.4 Nhà lãnh đạo là người chỉ huy doanh nghiệp: Với vai trò là người chỉ huy

doanh nghiệp, nhà lãnh đạo phải xác định được tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp, xác định được lịch trình để đạt mục tiêu đó, huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu

2.5 Xác định tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp: Nhà lãnh đạo là

người vẽ ra đường lối, mục tiêu, viễn cảnh tương lai của doanh nghiệp Họ đảm trách những mục tiêu mang tính thách thức liên quan tới sự thay đổi, và tập trung vào việc thay đổi hành vi Nhà lãnh đạo chấp nhận rủi ro và không ngại đương đầu với những tình huống mạo hiểm trong quá trình đạt đến mục tiêu của mình, vì vậy

họ thường coi những việc khó khăn mà nguời khác tránh là những cơ hội tốt để mình thử sức và chinh phục

2.6 Xác định lịch trình để đạt mục tiêu: Để thực hiện tầm nhìn, nhà lãnh đạo

phải xác định được các bước thực hiện tầm nhìn đó Họ vạch ra chiến lược và thực hiện những thay đổi để duy trì sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

2.7 Huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu: Nhà lãnh đạo tập trung

vào yếu tố con người Họ kêu gọi, lôi kéo những người dưới quyền đi theo mình, hướng tới xây dựng sự nghiệp chung của doanh nghiệp Nhà lãnh đạo sử dụng uy tín, ảnh hưởng cá nhân để thúc đẩy những nguời dưới quyền làm việc Họ động viên những người dưới quyền phát huy hết khả năng của mình, cùng làm việc với họ để đạt được mục tiêu lâu dài

2.8 Nhà lãnh đạo là người thực hiện các mối liên kết trong và ngoài doanh

nghiệp: Nhà lãnh đạo là cầu nối giữa các bộ phận trong doanh nghiệp với nhau và

giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài Để làm tốt vai trò này, họ phải duy trì được quan hệ cá nhân thật tốt với các nhân vật chủ chốt trong tất cả các đơn vị trong

và ngoài doanh nghiệp, phải biết lắng nghe và thu nhận ý kiến

2.9 Liên kết các bộ phận trong doanh nghiệp: Nhà lãnh đạo phải gắn kết các

phòng, ban, chi nhánh lại với nhau trong một mục tiêu chung của doanh nghiệp Họ thu thập, phân tích xửa lý thông tin từ các chi nhánh và tạo điều kiện để các chi nhánh hiểu tình hình hoạt động của nhau

2.11 Liên kết giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài: Lãnh đạo doanh

nghiệp thường xuyên tiếp xúc với các đối tác khách hàng, các hội nghề nghiệp, các

cơ quan chính quyền Họ cần sử dụng mối quan hệ rộng rãi của mình để nhận được nhiều nguồn thông tin và sự ủng hộ cần thiết Vì thế, mà nhà lãnh đạo là một nhà hoạt động xã hội tích cực Chẳng hạn họ tham gia các câu lạc bộ dành cho doanh nghiệp Ở đó họ không chỉ nắm bắt được các cơ hội thương mại mà còn kết giao với nhiều bạn bè, tạo lập quan hệ xã hội rộng

2.12 Nhà lãnh đạo là người quản lý cấp cao của doanh nghiệp: Nhà lãnh đạo

cũng phải là một nhà quản lý doanh nghiệp Họ phải xây dựng, thực thi các chiến lược, lập kế hoạch thực hiện và kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của

doanh nghiệp Với vai trò này, nhà lãnh đạo chỉ thực hiện quản lý ở cấp cao, chứ không rơi vào quản lý tiểu itết

Xây dựng, thực thi chiến lược nhằm làm doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh tốt hơn, phát triển quy mô và vị thế trên thị trường Nhà lãnh đạo đưa ra con đường cụ thể để thực hiện hóa mục tiêu cho doanh nghiệp

2.13 Lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực: Nhà lãnh đạo phải đưa ra được bản

kế hoạch phù hợp với tình hình phát triển, với nguồn lực của doanh nghiệp Họ biết điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp là gì để có một kế hoạch chung với toàn doanh nghiệp Từ đó, họ đưa ra hướng phân bổ, sử dụng các nguồn lực của công ty

2.14 Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp: Là

người chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được, vì vậy nhà lãnh đạo cần thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp tới đâu Họ phải có những quyết định thay đổi kịp thời để điều chỉnh mục tiêu

CHƯƠNG II MỘT SỐ BÀI HỌC THÀNH CÔNG VÀ THẤT BẠI CỦA CÁC NHÀ LÃNH ĐẠO TRÊN THẾ GIỚI

A BÀI HỌC THÀNH CÔNG:

1.Carlos Ghosn – Vị cứu tinh của Nissan:

1.1 Đôi nét về Carlos Ghosn

"Đại sứ của sự thay đổi", Chuyên gia cứu nạn", "Sát thủ cắt giảm chi phí": Đó

là một số mỹ từ người ta xưng tụng Ghosn sau cuộc hồi sinh ngoạn mục của hãng Nissan dưới bàn tay ông Sau khi đảm nhận chức Giám đốc điều hành (CEO) của Renault, Ghosn trở thành "sếp" cùng hai hãng sản xuất hàng đầu thế giới

Carlos Ghosn là người nước ngoài nổi tiếng nhất của đất nước "Mặt trời mọc" Chỉ trong vòng 20 tháng khi làm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành của Nissan, Carlos Ghosn đã cứu tập đoàn ô tô lớn thứ 3 nước Nhật thoát khỏi bờ vực phá sản hoàn toàn

Carlos Ghosn sinh năm 1954 Từ lâu ông được biết đến là một nhà quản lý tài ba của các tập đoàn đa quốc gia Ông là một doanh nhân, là nhà quản lý với rất nhiều lợi thế của tính quốc tế và đa văn hoá mà khó ai bì kịp Carlos Ghosn thông thạo 5 thứ tiếng Anh, Pháp, Italia, Bồ Đào Nha và Tây Ban nha Mang quốc tịch Pháp, nhưng thực ra cha ông lại là người có gốc gác từ Libăng, lấy vợ người Pháp Lớn lên và đi học tại trường tiếng Pháp ở Bairút, nhưng Carlos Ghosn lại được sinh

ra ở Braxin Ông lập nghiệp, bắt đầu thành danh ở Pháp và thật sự nổi tiếng thế giới

từ đất Nhật Khi mới 24 tuổi Carlos Ghosn đã được thử thách ở vị trí giám đốc nhà máy tại Le Puy của Michelin, một công ty sản xuất lốp xe nổi tiếng của Pháp Vào năm 1984 ông đã là giám đốc phụ trách kỹ thuật và nghiên cứu phát triển sản phẩm của Michelin

Chỉ ít năm sau Carlos Ghosn lại được ông chủ Francois Michelin bổ nhiệm làm giám đốc điều hành tại khu vực Bắc Mỹ Chính trong thời kỳ này ông đã giúp Michelin mua lại công ty Mỹ Uniroyal Goodrich đang bị thua lỗ nặng nề Và trong thời gian này Carlos Ghosn đã có dịp thể hiện khả năng quản lý, đặc biệt là tài cải tổ doanh nghiệp của mình Thậm chí Ghosn còn được tin tưởng đào tạo, hướng dẫn

cho người con trai của ông chủ, Edouard Michelin, người hiện đang làm Chủ tịch của tập đoàn này Năm 1996, Carlos Ghosn chuyển sang làm quản lý điều hành cho tập doàn sản xuất ô tô Renault Ông nhanh chóng trở thành nhân vật thứ hai của tập đoàn ô tô lớn nhất của Pháp này, trực tiếp phụ trách các lĩnh vực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và lắp ráp Từ khi có dự án hợp tác Renault - Nissan năm 1999, Carlos Ghosn trở thành Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành của Nissan Năm

2002 Ghosn chính thức nhận lời đề nghị quay về Pháp điều hành Renault sau khi CEO của hãng là Schweitzer nghỉ hưu vào năm 2005

1.2 Carlos Ghosn - Vị cứu tinh của Nissan

Năm 1999, sau khi nhận được lời cầu cứu của Nissan khi đang thoi thóp những hơi thở cuối cùng với khoản nợ khổng lồ khoảng 20 tỷ USD và suốt 7 năm liên tục làm ăn thua lỗ của Renault (hãng xe lớn thứ 2 Pháp) đã đầu tư vào tập đoàn đang rệu rã này 5 tỷ USD kèm theo quyết định cử "sát thủ" Ghosn đến Nhật Bản

Vào năm 1999 Nisan, nhà sản xuất ô tô lớn thứ ba của Nhật đang đứng trước

bờ vực phá sản vì thua lỗ nặng nề và nợ nần chồng chất Đầu năm 1999 người dân nước Nhật đầy kiêu hãnh đã thất vọng tràn trề khi thấy Nissan, từng là đứa con cưng của ngành công nghiệp Nhật Bản sắp phải biến mất khỏi thị trường Các nhà quản

lý Nhật Bản đã phải bó tay khi không thể cứu vãn nổi một tập đoàn Nissan với cả núi nợ tới 20 tỉ USD Và cuối cùng dù không mấy tin tưởng vào một nhà quản lý Tây Âu, nhưng giới công nghiệp Nhật Bản vẫn phải chấp nhận yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện cải tổ Nissan

Carlos Ghosn đã đến với nước Nhật và trở thành người đứng đầu Nissan trong bối cảnh đó Những thách thức và khó khăn mà ông phải vượt qua là vô cùng lớn.Trước những khó khăn đó, ông đã giải quyết tốt những vấn đề cơ bản sau:

1.2.1 Cắt giảm chi phí, tinh giảm bộ máy tổ chức:

- Việc đầu tiên là ông rà soát lại toàn bộ tập đoàn Carlos Ghosn

đã không mấy khó khăn phát hiện ung nhọt lớn nhất của tập đoàn lúc

đó là một bộ máy khổng lồ, cồng kềnh và không hiệu quả

- Ghosn quyết định cắt giảm ngay lập tức 21.000 nhân viên, tức 15%

tổng biên chế của cả tập đoàn Đây là một liệu pháp đã thực sự gây sốc

đáng kể đối với hệ thống kinh tế nước Nhật, điều mà không ít người ái ngại vì như vậy là đi ngược lại với truyền thống của người Nhật

- Toàn bộ các hợp đồng cung cấp nguyên vật liệu, thiết bị cho Nissan đều được Carlos Ghosn rà soát lại

- Vừa thuyết phục, vừa gây sức ép, ông đã đàm phán và ký kết lại nhiều hợp đồng theo hướng có lợi hơn cho Nissan

- Để lành mạnh hóa tài chính của một Nisan đang từ cõi chết Carlos Ghosn đã thực hiện giảm hết chi phí này đến chi phí khác Có thể nói chi phí của Nissan đã được Ghosn giảm tối đa, giảm đến mức không còn gì để giảm được nữa Cũng từ đó Carlos Ghosn còn có thêm biệt danh "Mr.Cost killer" của một "ông vua" về giảm chi phí

Kết quả: Chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm dưới sự quản lí và điều hành của Carlos

Ghosn, Nissan đã có được mức lợi nhuận cao tới 10,8% của doanh số trong khi doanh số vẫn tiếp tục tăng đều

1.2.2 Tinh thần làm việc nghiêm túc, xây dựng quan hệ tốt với nhân viên:

Là một nhà quản lý đặc hiệu của phương Tây nhưng đã tỏ ra là người rất biết cách thích nghi với môi trường thử thách mới tại Nhật Ngay từ những ngày đầu tiên làm việc tại Nissan, Carlos Ghosn đã hăm hở học ngay tiếng Nhật với một quyết tâm hiếm có

Dù rất bận rộn với đủ việc và các cuộc hẹn nhưng Ghosn vẫn dành 90 phút mỗi tối để học tiếng bản địa Cho dù ngôn ngữ làm việc chính tại Nissan là tiếng Anh nhưng Carlos Ghosn ý thức được rằng để có được hiệu quả công việc như ông mong muốn thì cũng cần phải giao tiếp được với các cộng sự người Nhật bằng tiếng bản địa của họ

Ngoài ra ai cũng biết người châu Âu thường có ngày nghỉ phép rất lớn và không phải luôn luôn có tinh thần làm việc cật lực quên mình như người Nhật Và Carlos Ghosn cũng đã tận dụng tối đa điều đó, nhất là trong bối cảnh khó khăn của

Nissan trước nguy cơ bị phá sản Đích thân ông đã làm gương cho nhân viên

Người ta thấy rằng một ngày làm việc của Carlos Ghosn bắt đầu từ 7 giờ sáng và không bao giờ kết thúc trước 22 giờ

Kết quả:

Tháng 6 năm 1999, các cổ đông của Nissan đã có một ấn tượng rất tốt về vị Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc của mình khi Carlos Ghosn đã có một bài phát biểu tâm huyết bằng tiếng Nhật tuy chỉ dài có hơn hai phút

Có thể nói Carlos Ghosn đã thành công với Nissan không chỉ vì ông đã giảm được chi phí tối đa mà quan trọng hơn là ông đã tạo được một mối quan hệ tối ưu với đội ngũ cộng sự và nhân viên người bản địa Vừa tin cậy, cảm thông, nhưng lại vừa rõ ràng và đầy đủ về thông tin

1.2.3 Hiểu và tôn trọng yếu tố văn hoá trong kinh doanh:

Nissan cũng là một thương hiệu của một doanh nghiệp Nhật có giàu truyền thống Bởi vậy, Carlos Ghosn chủ trương:

- Những gì không cần thiết hay cần gấp phải thay đổi tại Nissan, Carlos Ghosn cố gắng giữ nguyên như cũ

- Mọi bố trí, trang bị tại các văn phòng làm việc của Nissan không hề có thay đổi gì dù người điều hành cao nhất đến từ châu Âu

Kể cả bản thân phòng làm việc riêng của Chủ tịch Carlos Ghosn cũng không hề có sự suy chuyển nhiều Vẫn bộ bàn ghế cũ, vẫn tủ, vẫn điện thoại đó,

Sự tính tế, nhạy cảm trong xử thế của Carlos Ghosn đã thật sự được "tâm

phục, khẩu phục" Những định kiến của cộng sự, nhân viên người Nhật về một

phong cách quản lí điều hành hoàn toàn theo kiểu châu Âu đã dần biến mất Carlos Ghosn đã biết chấp nhận những cái mà ông cho là nhỏ nhặt để dễ thực hiện những đổi mới quan trọng

1.2.4 Phát huy năng lực và tinh thần làm việc sáng tạo của nhân viên:

Khác với trước kia trong các cuộc họp chỉ có một giải pháp duy nhất được đem ra đánh giá và quyết định thì nay Carlos Ghosn yêu cầu các cộng sự phải luôn đưa các phương án, giải pháp khác nhau để so sánh

Nếu như trước kia cứ mỗi kỳ Nissan chỉ thiết kế một mẫu xe rồi thảo luận về chúng Còn ngày nay mỗi khi họp quyết định sản phẩm mới Carlos Ghosn đều yêu cầu phải có đồng thời nhiều mẫu xe cùng loại để cùng so sánh, bàn luận Ngoài ra

những người làm công tác Marketing cũng được tham gia thảo luận về các mẫu mã

xe để có những chiến lược bán hàng phù họp cho từng đối tượng, từng loại xe

Cũng chỉ trong thời gian rất ngắn đứng đầu tập đoàn Nissan, Carlos Ghosn

đã làm thay đổi đáng kể bộ sựu tập mẫu mã xe của Nissan Không chỉ đơn thuần là

đa dạng hoá mẫu mã mà khách hàng còn thấy ở các loại xe Nissan một sự sống động, hấp dẫn mà trước đó không hề có Người ta nói rằng xe Nisan là sự kết hợp hài hoà giữa tính năng tối ưu Nhật Bản và hình thức rất vui nhộn, trẻ trung kiểu Pháp Tập đoàn Nissan dưới thời Carlos Ghosn cũng đồng thời vừa có được một năng suất lao động cao của Nhật Bản và một chiến lược marketing dài hạn kiểu Pháp

1.3 Đánh giá những đóng góp của Carlos Ghosn - nhà lãnh đạo tài ba của Nissan

Nissan - nhà sản xuất ô tô lớn thứ 3 của Nhật bản đang đứng trên bờ vực phá sản với khoản nợ khổng lồ khoảng 20 tỷ USD, thế nhưng chỉ sau một năm dưới bàn tay của Ghosn, Nissan đã thu được lợi nhuận 2,7 tỷ USD và trở thành hãng ô tô lớn thứ hai xứ hoa anh đào, chỉ sau Toyota

Sang năm 2002 Nissan đã cân đối đươc các món nợ và lần đầu tiên có lãi Tuy thế Carlos Ghosn vẫn khiêm tốn cho rằng mọi sự vẫn còn ở phía trước Giành lại vị thế cũ trước kia của Nissan là chưa đủ với Carlos Ghosn Ông còn có tham vọng tiếp tục đưa Nissan thành tập đoàn ô tố số 1 thế giới với rất nhiều mẫu mã xe mới đang được nghiên cứu phát triển và chuẩn bị đưa vào sản xuất

Có thể nói, Carlos Ghosn là một nhà lãnh đạo tài ba, một nhà lãnh đạo dám

và quyết tâm cải tổ, một tinh thần thép và một ý chí quyết tâm mãnh liệt