Việt Nam mở cửa nền kinh tế được 20 năm vị trí và vai trò của doanh nhân trong nền kinh tế Việt Nam Hội nhập được cộng đồng xã hội nhìn nhận ngày càng tích cực hơn, doanh nhân được ví nh
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA SAU ĐẠI HỌC
BÀI THU HOẠCH
Môn: QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
CHỦ ĐỀ: N gười ta nói “có trí thì làm quan,
có gan thì làm giàu” Hãy chỉ ra 3 điểm mạnh và 3 điểm yếu tiêu biểu của người Việt nam xét về góc độ làm giàu Vì sao?
Giáo viên bộ môn: PGS.TS Hoàng Văn Hải Học viên thực hiện: Bùi Thị Lan Hương
STT: 08 Lớp: Cao học KTTG 18B
Hà Nội, tháng 11 năm 2012
Trang 2Một nhà báo nước ngoài có nhận xét: “Tất cả triệu phú đôla của Việt Nam hiện nay hầu hết đều từng biết đói khổ là gì” Khác với người giàu ở các xứ phát triển, những người giàu ở nước ta trong thập kỷ 20 hầu hết đều sống qua hoặc trưởng thành từ thời hậu chiến, thời bao cấp đói kém, hầu hết đều làm giàu từ tay không mà lên, chẳng mấy người có tài sản từ đời trước để lại Sau đó khi kinh tế bùng nổ trong những năm 2000,
có một thế hệ doanh nhân khác xuất hiện Thế hệ này lại quá no đủ, ra đời trong các gia đình bắt đầu tích lũy, lớn lên lúc thời bao cấp vừa kết thúc nên không biết mùi đau khổ Ngay sau đó thời mở cửa, rất nhiều người được du học nước ngoài Do đó, thế hệ doanh nhân trẻ này hầu hết chỉ thấy những mặt màu hồng của kinh tế - kinh doanh Họ thừa những văn minh mà cha mẹ họ thiếu và thiếu những đau khổ mà cha
mẹ họ có thừa Hai thế hệ lại quá bận rộn khi kinh tế đang bùng nổ nên kinh nghiệm
và kiến thức này chưa kịp bổ sung cho nhau
Việt Nam mở cửa nền kinh tế được 20 năm vị trí và vai trò của doanh nhân trong nền kinh tế Việt Nam Hội nhập được cộng đồng xã hội nhìn nhận ngày càng tích cực hơn, doanh nhân được ví như người lính của thời bình, người chiến sĩ xung kích trên mặt trận hội nhập, là lực lượng chủ đạo góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh Đáp ứng
kỳ vọng của xã hội, đội ngũ doanh nhân ngày càng có nhu cầu phải thể hiện mình nhiều hơn Trong sân chơi hội nhập, họ muốn mình là những người làm chủ cuộc chơi,
là người chiến thắng Mong muốn như vậy nhưng thực hiện không hề dễ dàng
Điểm mạnh của doanh nhân Việt là rất cần cù chịu khó, không ngại gian khổ, khó khăn, sức làm việc tốt, khả năng chịu áp lực cao nhưng khi tham gia vào thương
trường hội nhập cả trên sân nhà và trên thị trường quốc tế, nhiều doanh nhân sớm hiểu
ra mình không đủ nhận thức, rất thiếu kiến thức, và không rành cách thức để hội nhập, chưa thể cạnh tranh sòng phẳng với doanh nghiệp của các nước khác
Chính vì đội quân chủ lực là các doanh nhân còn thiếu và yếu, nền kinh tế của Việt Nam tuy đạt được tốc độ tăng trưởng rất ngoạn mục trong hàng chục năm liền, vẫn là một nền kinh tế nhỏ Tăng trưởng của chúng ta chủ yếu từ khai thác tài nguyên và tăng vốn đầu tư Chúng ta xuất khẩu nguyên liệu thô, sản phẩm sơ chế và gia công lắp ráp, nên giá trị gia tăng rất thấp Phần lớn doanh nhân Việt có xuất phát điểm rất thấp về nhiều điều kiện để kinh doanh, gìờ đây buộc phải cạnh tranh trong môi trường hội nhập, họ đang phải nỗ lực rất nhiều
Trong khi doanh nhân thường than phiền về cơ chế hay thủ tục lỗi thời của chính phủ,
về thị hiếu sính ngoại hay ham rẻ của khách hàng, về điều kiện suy thoái của kinh tế
toàn cầu chúng ta cũng cần nhìn lại chính mình để khắc phục những yếu kém căn
bản trong quá trình đổi mới để cạnh tranh Điểm yếu của người Việt Nam xét về góc
độ làm giàu (kinh doanh) thì có thể tồn tại rất nhiều nhưng nổi cộm nhất có thể kể ra là
3 điểu yếu như sau:
Một là: Tính chuyên nghiệp chưa cao Hầu hết các doanh nghiệp bộc lộ sự thiếu
chuyên nghiệp, người quản lý doanh nghiệp chưa được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp về kinh tế thị trường, cạnh tranh và hội nhập toàn cầu, để từ đó có được tầm nhìn dài hạn trong kế hoạch phát triển lâu dài và bền vững, điều này thể hiện ở việc phần lớn các doanh nhân thường suy nghĩ về lợi ích ngắn hạn, thích chọn việc thuận lợi để làm hay đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan Không một hành trình kinh doanh nào mà không gặp trắc trở và thách thức Vì vậy, người lãnh đạo phải biết rõ đích đến của doanh nghiệp và vững tay lái trước các cơn sóng lớn nhỏ thường làm lệch phương
Trang 3hướng Mọi thủ thuật chộp giật, lấy ngắn nuôi dài, đi tắt đón đầu có thể tạo hiệu ứng nhất thời, nhưng sớm muộn gì, các trò chơi ngắn hạn này sẽ có tác hại lớn là làm doanh nghiệp đi quá xa ra khỏi mục tiêu và vướng vào lầy lội của tình thế
Hai là: thích đi theo lối mòn, thiếu tính sáng tạo Do quá trình chuyển đổi cơ chế
chưa bỏ được cái cũ còn cái mới chưa quen nên các doanh nghiệp chọn phương án “ăn theo” Điều này thể hiện rõ nhất ở tâm lý bầy đàn trong hoạt động doanh nghiệp thời gian qua Tâm lý bầy đàn trong chứng khoán, bất động sản, trong mô hình tập đoàn đa ngành, đa nghề đã đẩy không biết bao doanh nghiệp đến bờ vực phá sản Phần nhiều là doanh nghiệp nhà nước còn thiếu năng động, vẫn đi theo lối mòn, làm cho lợi nhuận của doanh nghiệp giảm sút dẫn đến thua lỗ, thậm chí phá sản như Dệt may Nam Định, Dệt Long An, Giày Hiệp Hưng…
Chủ yếu doanh nhân Việt nam tiến hành kinh doanh dựa vào vốn và nguồn tài nguyên sẵn có nhiều hơn là sáng tạo Bằng chứng là yếu tố năng suất tổng hợp như
lao động và các yếu tố có thể tạo ra giá trị mới cho xã hội khác đang có đóng góp rất thấp vào tăng trưởng của doanh nghiệp và nền kinh tế; Doanh nghiệp trong nước đang mắc căn bệnh kinh niên là sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức.Theo số liệu khảo sát tại gần 1.000 công ty phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán Hà Nội và TP Hồ Chí Minh trong quý II/2012, tỷ lệ này ở mức 1,53 lần, cao hơn rất nhiều nếu so với các nước phát triển lẫn mới nổi (tỷ lệ này ở Mỹ là 1,2 lần, ở Trung Quốc là 1,06 lần) Trong đó, xây dựng và bất động sản là nhóm ngành có tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao nhất (tỷ lệ vốn nợ gấp hơn 2 lần vốn chủ sở hữu) Riêng khối doanh nghiệp Nhà nước, hiện
tỷ lệ vốn nợ trên vốn sở hữu ở mức 1,71 lần, trong đó, doanh nghiệp có tỷ lệ thấp nhất
là Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (0,47 lần) và cao nhất là Tập đoàn Sông Đà (8,85 lần) Việc phụ thuộc quá mức vào vốn vay trên thực tế đã khiến doanh nghiệp dễ gặp rủi ro, nhất là khi lãi suất biến động Thậm chí, có thể khiến doanh nghiệp “chết” bất thình lình khi nguồn tín dụng bên ngoài bị cắt giảm bất ngờ hoặc bị đóng băng Không chỉ quá lệ thuộc vào vốn vay, doanh nghiệp trong nước còn chưa chú trọng đến việc quản trị nguồn vốn thế nào cho hiệu quả Bằng chứng là cứ doanh nghiệp hay tập đoàn kinh tế càng lớn vốn nhiều, tăng trưởng vốn càng nhanh thì thường thua lỗ nhiều; đầu tư ngoài ngành khá dàn trải và dễ dãi
Các doanh nghiệp nắm bắt và xử lý thông tin thị trường còn chậm, trình độ kinh doanh
thương trường còn nhiều bất cập nên khả năng thỏa mãn nhu cầu của khách hàng
thấp Một doanh nghiệp hiện đại sống và chết vì khách hàng Sản phẩm phải thích hợp
và cải tiến thường trực để đáp ứng nhu cầu luôn thay đổi của khách hàng Dịch vụ hậu mãi phải hoàn thiện để giữ sự trung thành của khách hàng Yếu tố sáng tạo là cách tạo thích thú cho khách hàng để biến họ thành một công cụ truyền bá sản phẩm ra các cộng đồng xã hội Tóm lại, khách hàng là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp Vì nền kinh tế Việt dựa trên ban phát bổng lộc của quan chức, các doanh nhân Việt thường có cái nhìn méo mó về ưu tiên phục vụ Đó cũng là lý do tại sao các doanh nghiệp lớn của Việt Nam vẫn chưa đủ khả năng để cạnh tranh trên biển lớn
Ba là: thiếu tính kiên trì và tự tin dẫn đến thiếu tính mạo hiểm và chấp nhận rủi
ro Do kiến thức kinh doanh hạn chế và trải nghiệm thức tế ít, nên phần lớn doanh
nghiệp chạy theo lợi ích ngắn hạn hay chỉ dám đầu tư vào các lĩnh vực có sẵn thị trường, it rủi ro Do hoàn cảnh đất nước mới mở cửa và hội nhập, doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm trên thương trường, đặc biệt là kinh nghiệm xử lý các cơ
Trang 4hội cũng như nguy cơ mang tính toàn cầu, khả năng chịu đựng các va đập, rủi ro trong kinh doanh thấp, chưa thực sự am hiểu các thông lệ, luật phát kinh doanh quốc tế
Theo khảo sát của PGS.TS Hoàng Văn Hải trong cuốn sách “Tinh thần doanh nghiệp Việt nam trong hội nhập” chỉ có 30% doanh nghiệp được phỏng vấn cho rằng tinh thần chấp nhận rủi ro và mạo hiểm là rất quan trọng, còn khoảng 10% doanh nghiệp thậm chí cho rằng yếu tố đó không quan trọng
Tình trạng này cũng được một chuyên gia tư vấn cao cấp về xúc tiến thương mại của Thụy Sỹ ông Alain Chevalier nhận định khi ông đưa ra kết luận là đại đa số doanh nhân Việt Nam sợ rủi ro (năm 2005)