ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNGTRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN Môn: Quản lý nhà nước về kinh tế Họ và tên học viên: ĐẶNG VĂN CHIẾN Ngày sinh: 12 / 12 / 1985 Nơi sinh tỉnh, Thành phố: Hưng Yên Mã học viê
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN
Môn: Quản lý nhà nước về kinh tế
Họ và tên học viên: ĐẶNG VĂN CHIẾN Ngày sinh: 12 / 12 / 1985
Nơi sinh (tỉnh, Thành phố): Hưng Yên
Mã học viên : LH24.1B2.015
Bài làm:
Câu 1: (5 điểm) Anh chị hãy trình bày và phân tích nội dung các phương
pháp hành chính trong công tác quản lý Nhà nước về kinh tế? Cho ví dụ minh họa?
Phương pháp cưỡng chế (phương pháp hành chính)
1 Khái niệm và đặc điêm
Phương pháp cưỡng chế là cách thức tác động trực tiếp của Nhà nước thông qua quyết định dứt khoát và có tính bắt buộc trong khuôn khổ pháp luật lên các chủ thể kinh tế, nhằm thực hiện các mục tiêu của Nhà nước
Phương pháp này mang tính bắt buộc và tính quyền lực Tính bắt buộc đòi hỏi các đối tượng quản lý phải chấp hành nghiêm chỉnh các tác động, nếu vi phạm sẽ bị xử lý Tính quyền lực đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước chỉ được phép đưa ra các tác động theo đúng thẩm quyền của mình
Thực chất của cưỡng chế là dùng sự thiệt hại làm áp lực để buộc đối tượng phải tuân thủ theo mục tiêu quản lý của Nhà nước Khi cưỡng chế, Nhà nước đưa
ra thiệt hại để làm cái khiến cho đối tượng quản lý vì sợ thiệt hại đến mình mà phải theo Nhà nước
2 Hướng tác động (Cách thức tác động)
- Tác động về mặt tổ chức: Nhà nước xây dựng và không ngừng hoàn thiện khung pháp luật, tạo ra một hành lang pháp lý cho các chủ thể tham gia vào hoạt động của nền kinh tế Nhà nước ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy
Trang 2định về mặt tổ chức hoạt động của các chủ thể kinh tế và những quy định về mặt thủ tục hành chính buộc tất cả các chủ thể từ cơ quan nhà nước đến các doanh nghiệp đều phải tuân thủ;
- Tác động điều chỉnh hành động, hành vi của các chủ thể kinh tế là những tác động bắt buộc của Nhà nước lên quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế, nhằm đảm bảo thực hiện được mục tiêu quản lý của Nhà nước
3 Trường hợp áp dụng
Phương pháp cưỡng chế được dùng khi cần điều chỉnh các hành vi mà hậu quả của nó có thể gây thiệt hại cho cộng đồng, cho Nhà nước Trong trường hợp
đó, Nhà nước phải thực hiện cưỡng chế để hành vi chỉ diễn ra theo một hướng nhất định trong khuôn khổ chính sách, pháp luật
Ví dụ: những đơn vị nào sản xuất hàng nhái, hàng giả bị Nhà nước phát hiện
sẽ phải chịu xử phạt hành chính bằng các biện pháp như nộp phạt, tịch thu tài sản, đình chỉ sản xuất kinh doanh
Câu 2: (5 điểm) Anh chị hãy trình bày và phân tích nội dung Nguyên tắc tập
trung dân chủ trong công tác quản lý Nhà nước về kinh tế? Cho ví dụ minh họa?
Nguyên tắc tập trung dân chủ
1 Khái niệm
Nguyên tắc tập trung dân chủ là sự kết hợp chặt chẽ, hài hoà giữa hai mặt tập trung và dân chủ trong mối quan hệ hữu cơ biện chứng chứ không phải chỉ là tập trung hoặc chỉ là dân chủ Dân chủ là điều kiện, là tiền đề của tập trung; cũng như tập trung là cái bảo đảm cho dân chủ được thực hiện Hay nói cách khác, tập trung phải trên cơ sở dân chủ; dân chủ phải trong khuôn khổ tập trung
Nguyên tắc tập trung dân chủ được đặt ra xuất phát từ lý do sau đây: hoạt động kinh tế là việc của công dân, nên công dân phải có quyền (đó là dân chủ); đồng thời, trong một chừng mực nhất định, hoạt động kinh tế của công dân có
Trang 3Đây là nguyên tắc rất quan trọng trong quản lý kinh tế theo định hướng XHCN nguyên tắc này nhằm đảm bảo sự lãnh đạo ,tập trung thống nhất của nhà nước thông qua kế hoạt hóa trên cơ sở phát huy tính tích cực chủ động sang tạo thông qua hoạt động kinh tế
Nội dung nguyên tắc :
+ Nhà nước quản lý tập trung thống nhất
+Thực hiện dân chủ trong quản lý
+ Kế hoạch tối ưu giữa tập trung và dân chủ
* nhà nước quản lý tập trung thống nhất thể hiện ở những mặt sau:
- Kế hoạch hóa nền kinh tế quốc dân bằng 1 hệ thống các chỉ tiêu trên nhà nước cho các ngành , các địa phương
- Thực hiện chế độ tù trưởng cho tất cả các cơ quan quản lý và cơ sở
- Dùng quyền lực của nhà nước và quyền lực của cấp trên quy định hợp lệ chế độ , chính sách và pháp chế học chung
* Thực hiện dân chủ trong quản lý biểu hiện ở những mặt sau :
- Nhà nước, cấp trên xác lập quyền tự chủ kinh doanh phạm vi tự chịu trách nhiệm cho các ngành , các địa phương và các đơn vị dựa trên kế hoạch hóa nền kinh tế quốc dân thống nhất
- Xác định sự phân công , phân cấp giữa trung ương với địa phương và các đơn vị cơ sở về 1 số hoạt động chủ yếu như : kế hoạch hóa , đầu tư xây dựng cơ bản , xuất nhập khẩu tài chính ,tín dụng
- Xây dựng thể chế đồng bộ để làm chủ cho quần chúng nhân dân lao động
- Giáo dục ý thức làm chủ cho người lãnh đạo , bồi dưỡng những kiến thức
về quản lý kinh tế cho quần chúng để nâng cao tính tự giác và năng lực làm chủ của họ
* Kế hoạch tối ưu giữa tập trung và dân chủ
Trang 4- Nguyên tắc tập trung dân chủ chính là sự kết hợp giữa tập trung và dân chủ đây là 2 yếu tố thường xuyên hoạt động và quyết định cho lĩnh vực quản
lý vấn đề quan trọng và khó nhất trong việc thực hiện nguyên tắc này là xác lập mật độ kết hợp tối ưu giữa tập trung và dân chủ nghĩa là phải xây dựng hợp lý ranh giới và quyền hạn, trách nhiêm giữa cấp trên và cấp dưới trong hệ thống quản lý cấp trên không được cac thiệp sâu vào công việc của cấp dưới phải đảm bảo cho cấp dưới quyền chủ động nhằm phát huy tính độc lập của mọi mặt khác cấp dưới phải có nghĩa vụ tôn trọng pháp luật không được dân chủ quá trớn nhằm tạo ra tình trạng vô chính phủ , tạo nên sự rối loạn vào trong sự phát triển
2 Hướng vận dụng nguyên tắc
Bảo đảm cho cả Nhà nước và công dân, cho cả cấp trên và cấp dưới, tập thể
và thành viên tập thể đều có quyền quyết định, không thể chỉ Nhà nước hoặc công dân, chỉ cấp trên hoặc chỉ cấp dưới có quyền Có nghĩa là vừa phải tập trung, vừa phải dân chủ
Quyền của mỗi bên phải được xác lập một cách có căn cứ khoa học và thực tiễn Có nghĩa là phải xuất phát từ yêu cầu và khả năng làm chủ của mỗi chủ thể Trong mỗi cấp của hệ thống quản lý nhiều cấp của Nhà nước, phải bảo đảm vừa có cơ quan có thẩm quyền chung vừa có cơ quan có thẩm quyền riêng Mỗi
cơ quan phải có thẩm quyền rõ rệt, phạm vi thẩm quyền của cơ quan có thẩm quyền riêng phải trong khuôn khổ thẩm quyền chung Trong cơ quan có thẩm quyền chung, mỗi uỷ viên phải được giao nhiệm vụ nghiên cứu chuyên sâu về một vấn đề, có trách nhiệm phát biểu sâu sắc về vấn đề đó, đồng thời tập thể được trao đổi, bổ sung và biểu quyết theo đa số
Tập trung quan liêu vào cấp trên, vào trung ương hoặc phân tán, phép vua thua lệ làng, chuyên quyền, độc đoán của Nhà nước đến mức vi phạm nhân quyền, dân quyền hoặc dân chủ quá trớn trong hoạt động kinh tế đều trái với nguyên tắc tập trung dân chủ Khuynh hướng phân tách, tự do vô tổ chức của nền sản xuất nhỏ, đang là cản trở nguy hại và phổ biến hiện nay
Trang 5Ví dụ: Nhà nước khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân Tuy nhiên, Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần phải theo theo định hướng XHCN, chịu sự quản lý, kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước