1. Trang chủ
  2. » Ngoại Ngữ

Mitt. Zool. Ges. Braunau, Austria Vol 4-0117-0128

12 10 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 12
Dung lượng 1,28 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Basis dafür waren eigene Unter-suchungen und Literaturangaben, Die Gründe für den Rückgang der Molluskenfauna sind vielfältig und bei ANT 1976 und KREISSL 1981 ausführlich diskutiert: Bi

Trang 1

M i t t ZOOL GES gRAUHAU Bd, Nr V6 S„ 117-128 Braunau am Inn, 10.12,1982 ISSN 0250-3603

Gefährdungsstufen der Mollusken Ưsterreichs

Von PETER L REISCHÜTZ, Jforn,

& FRITZ SEIDL dun., Braunau am.Inn

, Einleitung Erste umfassende Betrachtungen über den Einfluß des Men-schen auf die Molluskenfauna Mitteleuropas und deren Rück-gang finden wir bei ANT 1976 BLESS 1977 und BLESS & NOWAK

1977 erarbeiteten eine "Rote Liste" der Schnecken und Mu-scheln der Bundesrepublik Deutschland, doch ist die Be-urteilung wohl etwas zu optimistisch Realistischer sieht FALKNER 1982 die Gefährdung der Weichtiere Bayerns, Für die Steiermark stellte KREISSL (1981) eine »Rote Liste» der Mollusken auf Auch MILDNER 1973 und 1974 weist auf einige Gefahren für die Weichtierwelt Kärntens hin

Der rasche Rückgang vieler Molluskenarten, insbesondere der Arten aquatischer und xerothermer.Lebensräume, bewog uns den derzeitigen Grad der Gefährdung der Molluskenarten Ưsterreichs darzustellen Basis dafür waren eigene Unter-suchungen und Literaturangaben,

Die Gründe für den Rückgang der Molluskenfauna sind vielfältig und bei ANT 1976 und KREISSL 1981 ausführlich diskutiert: Biotopvernichtung, Übe^rdüngung, Eutrophierung der Gewässer, Schädlingsbekämpfungsmittel und Schwermetall-ionen, Einige Faktoren sphejjaen uns aber nicht genügend repräsentiert: Klimậnderungen, der Einfluß der Verbrennungs-abgase und die Konkurrenz, der autochthone Molluskenarten durch eingeschleppte ausgesetzt sind So wird z„Bo nach FALKNER 1981 Arjpn rufus überall verdrängt, wo sich der eingeschleppte'Ariph lusitanlpus ausbreitet Leider fehlen aber weitere Untersuchungen in dieser Richtung

Ein wesentlicher Faktor für die Beeinträchtigung von Land- und Wasserbiptopen sind die "sauren" Regen (SOx und NOx aus Verbrennungsvorgängen reagieren mit dem Regenwasser unter Bildung von Schwefelsäure und Salpetersäure), Der durchschnittliche pH-We,rt des Regenwassers ist von 5S7 auf 4,5-4,2 gesunken (Global 2000, herausgegeben von R.KAISER) Nachweislich führte das in Nordeuropa und den USA zur Be-einträchtigung der in Gewässern vorkommenden Fischfauna und der Flora "Global 2000» ist auch zu entnehmen, daß die Wirbellosen im Wachstum beeinträchtigt wurden Die Kalzium-Ionen des Bodens werden durch den sauren Regen ausgelaugt; der pH-Wert nimmt daher schnell ab, obwohl Kalzium als

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 2

118

-Puffer gegen die Ansäuerung wirkt Durch sauren Regen und durch fremdenverkehrsmäßige Erschließungen wird auch die empfindliche Hochgebirgsfauna geschädigt, obwohl die Schä-digung dieser Biozönosen noch nicht so auffällig ist Auch die Wirkung der Gase SO x und N 0x auf Organismen ist bereits nachgewiesene Schädigungen der Respirationsorgane, Schwä-chung der Widerstandskraft gegen Infektionen, Muskeldefekte und Schleimhautreizungen (L1LLIE 1970) „ Speziell auf Mollus-ken ausgerichtete Untersuchungen wurden noch nicht gemacht, wären aber dringendst notwendig

Umfang_der_Liste_jrmd Einstufungskriterien

In der nachfolgenden Liste sind alle in Österreich vor-kommenden Molluskenarten aufgeführte Falls im Gebiet Unter-arten der betreffenden Spezies vorkommen, sind diese bei der Bewertung inbegriffen In einigen Fällen erschien es uns öe(ioch zweckmäßig, auchSubspezies anzuführen, besonders dann, wenn die einzelnen Unterarten unterschiedlich ge-fährdet sind» Kein Gefährdungsgrad wird bei in neuerer Zeit eingewanderten oder eingeschleppten Arten angegeben, denn bei diesen muß die weitere Entwicklung der Populationen abgewartet werden

Gefähr-

dungs-stufe

1«1 ausgestorben oder

verschollen

Aussterben b e

-droht

stark gefährdet

gefährdet

potentiell g e

-fährdet

nicht gefährdet

seit mindestens 10 Jahren kein Lebendfund

m e h r • • •

kritische Bestandsgröße bereits erreicht 9

nur sofortige Schutzmaßnahmen (in der He-gel Biotopschutz und/oder Ausschaltung der negativ wirkenden Jaktoren)können das Überleben noch' gewährleisten

starker Bestandsrückgang im ganzen Gebiet oder großflächiges Erlöschen auf regiona-ler Ebene (kritische Bestandsgröße nahezu erreicht) oder von Natur aus sehr selten deutlicher Bestandsrückgang und/oder Aua-r löschungszonen auf regionaler öder loka-ler Ebene (Annäherung an kritische"Be-standsgrößen in absehbarer Zeit) oder Arten mit kleinen Verbreitungsgebieten generell leichter Bestandsrückgang (auch lokales Erlöschen) ohne wesentliche Be-' einträchtigung des Gesamtbestandes oder seltenere Arten (soweit nicht vorher be-reits eingereiht)

zur Zeit kein bemerkenswerter

Bestands-rückgang zu verzeichnen.

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 3

119

-Liste_der Mollusken Österreichs

-stufe

G a s t r o p o d a

N e r i t i d a e

Theodoxus t r a n s v e r s a l i s

Th.eod.bxus prevos'tiarius

Theodoxus danubialis

G y c l o p h o r i d a e

Qochlostoma septemspjrale

Oochlostoma henricae

Gochlostoma waldemari

Qochlostoma nan.um

Ciochlostoma anomphale

gracile cyoatica

a e

V i v i p a r i - d

Viviparus contectua

Viviparus acerosus

A m p u l l a r i i d a e

Ampullarius australis

V a l v a t i d a e

Valvata cristata

Valvat'a pulchella

'Yalvatgi piscinalis

P o m a t i a s i c j a e

pomatias elegans

M o i t e s s i e r i i

Paladilhiopsis pfeifferi

Paladilhiopsis ^

d a e

Faladilhio'psis geyerx

Valadilhio^sis elserT

^aladjlKiopsis tschapecki

JPaladilhiopsis läormanni

Iglica'gratulabunda

Iglicä" gratuTabunda E

B y t h i n e l l i d a e

Bythinella bavarica

Bytiiinella austriaca

Bythinella schmidti

H o r a t i i d a e

Belgrandiella austriana

iJelgrandiella fuchsi

B_elgrandiella küesteri

Tacheineri

Belgrandiella parrey'ssl

Eblgrandiella styriaca

Hanf f ema kerschneri'

L i t h o g l y p h i d a e

liithoglyphus naticoidea

1.1 2 1.2

l

3 1,2

5

1.1

2 2 2 2 2 2 1.1 2

3 3 3

2 2 3 2 2

t 2

eingeschleppt

Artberechtigttng fraglich.

verschollen

L i t t o r i d i n i

Potamopyrgüs jeakinai d a e ia jüngster Zeit eingewandert

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 4

- n 20

B i t h y n •£ i d a e

Bithynia tentaculata

Bithynia leacKi

A c i c u l x d a e

Acicula sublineata

Äcicula fusca

Acicula lineata

Acicula polita

Acicula gracilis

Acicula cfa oedogyra

Renea Yeneta

T h i a r i d a e

Fagotia acicularis acicularis

Fagotia acicularis audebarti

Amphimelania holandri afra

Melanoides tuberculata

E l l o b i i d a e

Carychitim minimum

Carychium tridentatum

Zospeum alpestre

P h y s i d a e

Äplexa hypnorum

Physa rörftiiiälls

Physella aeuta

L y m n a e i d a e

Galba truncatula

Stagnicola palustris

Stagnicolä cdrviis

Pseudosuccinea columella

fiadix aurxcularia

Eadxx peregra

fiadix ovata

h

> 2

3

,r5

4-2

'.3

1.1

•2

:1 1

•5

5

2

3

"2 -.5

5

1 3 2

' k

"5

•5

eingesclüeppt

•eingeschleppt

I^mnaea stagnäTis

P 1 a n o r b i d a- e

PlaBorbis planorbis

Planorbi's carinat'iS"

Anisus~^ept_eKigyratus

Anisus leucostomus

? spirorbxs p

Anxstis vortex

Anisus vorticEtluB

BäthyömpEiluB coatortus

t^raulus albus

Qyraulus laevis

'Syraul-qs acronxcus

Armxger crxsta

"Hxppeutis complanatue

' ^ niti3a

Sanorbarxus~"cornetis

A n c y l i d a e

Ancylus ^ f l u v i a t i l i s

fe*rrissia wautieri

4

2 2 3 3

3

1.

3

.3

•3

3

1.2

3

eingeschleppt

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 5

Art Anmerkung

A c r o l o x i d a e

Acroloxus lacustris

S u c c i n e i d a e

Succinea oblonga

Suocmea putris

Oxyloma elegans

üxyloma s a r s i i

C o c h l i c o p l d a e

Cochlicopa lubrica

Cochlicopa repentina

Cochlicopa lubricella

üochllcopa nitens ""

P y r a m i' d u 1 i d a, e

Pyraraidula CTj.pestris

V e r t i g i n i d a e

Columella edentula

üolumella columella

Truncatellina cylindrica

truncatelljna callier'atis

Truncatelliha cöqtulata'

'i.'runcateliina claustralis

'.Pruncatgllina m'onodon

^ertigo puisilla *~

Vertigo an'tiveFtigo

Vertigo substri'a'ta

Vertigo pygmaeä*

y lielfli "~

Vertigo moulinsiana

Vertigo modesta

Vertigo geyeri~

^ertigo alpe'stris

Vertigo arigustior

O r c u l i d a e

Orcula dolium doli-mo

ÖrcuXa dolium infima

Örcüla dolium pseudogularis

Orcula dolium gracilior

'örcula dolium edita ;

Orcula dolium oreina

Prcula gularis gularis

Prcula gularis oreina^"

ürcula gularis pseudodolium

Örcüla

Örcüla

Örcüla

ö'r'cüla

Örcüla

Örcüla

tolminensis

spoliata

austriaca

austriaca

austriaca

austriaca

austriaca

•pseudoiucnsi faueri

orexna fuchsi

tjrcula conica

^rcula r e s t i t u t a

^phyradium doloaLuar #

ragodulina pagodüla princjpalis

'^agodulina pagödttla a l t i l i s " '""

Pagodulina pagodüla sparisa

TOöTOIä' 1 tschapecK;i

l

3

h

5

k

1,2

5

1 f 2

5 3

2

1*2 2

*f

2 1#2

3 2

5 1.2 2

j

3 3 3

2 2

2

3 5

j'agodulina subdol'a

3 3

2

Artberechtxgung fraglich

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 6

122

G h o n d r i n i d a e

Granaria frumentum

Granaria illyrxca

Abxda secale

Chondrina avenacea avenacea

Chondrina avenacea leptä

Ghondrina clienta

Odontocyclas kokeiix

P u p i l l i d a e

Pupilla muscorum

Pupilla alpicola

Pupilla triplicata

Pupilla sterri

Pupilla bigranata

Lauria sempronü

Argna biplxcata excessxva

Agardhiella truncatella

V a l l o n i i d a e

Vallonia costata

Vallonia pulchella

Vallonia enniensis

Vallonia excenfcrica

Vailonia declivis

Vallonia alamannica

Äcanthinula aculeata

Planogyra sororcula

E n i d a e

Chondrula tridens

Jaminia quadridens

Ena montana

Ena bbscüra

"Zebriria detrita

E n d o d o n t i d a e

Punctum pygmaeum

äelicodiscus singleyanus inermis

'Bxscus rucleratus

l)iscus rotundatus

Dxscns perspectivus

Discus cronfchitei

A r i o n i d a e

Arion ruf us

Arion lusxtanicus

Arion sub~fuscus

Ärion bruimeüs

Arion fasciatus

Arion cfrcurascriptus

Arion silvaticüs

Arion distinctus

Arion alpinu's

Arion intermedius

Arion obesoductüs

V i t r i n i d a e

Vitrina pellucida

Vitrina carniolxca

'Semilimai: semilimax

SeiBxiimax carinthiacus

4

k

3

5

2

k

2

3 • 3

2 1*1 2 2:

5 5 2

3 •

1,2

1»2 5 2

1.2

2 5

5 ' 2

5

• 1 2

3

4

3 '

3

5

4 5

3 2

a

5 5 3

nur einmal ged

eingeschleppt

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 7

-

123 -A r t v-.•.•;:•-•.•,.

Semilimax kotulae

Isücobresia diaphana

Eucobresia nivalxs

Eucobresia pegorarii '•! -•••

Phenacolimax animlaris

Phenacolimax glacialis

Z o n l t i d a e

Hawaiia minuscula

Vitrea diaphana

Vitrea subnma'ta

Vitrea crystallina

Vitrea contracta

Vitrea transsyivanxca

Vitrea erjaveci

Aegopis verticillus

Nesovitrea hammonis

Nesovitrea petronella

Aegopinella pur'a

Aegopinella iiitens

Aegopinella mino'r

Aegopinella epipedostoma

Segopinella ressmanni •, :

Öxychilus drapärnaüdi

Üxychilus cellarius

Öxychilus mortilleti

üxychilus aüxirius

OxychiluB ciarus

Öxychilus gläber

Üxychilus inopmatus

Öxychilus depressus

Uaudebardia rufa

baudebardia brevipes

üarpathica stussineri

üonitoides nitidus

/ionitoides arboreus

M i l a c i d a e

Milax gagates

Milax nigricans

kllax robicx

'l'andonia simrothi

'iandonia "eErmanhi

Tändönia sowerbyx

i'andonia rus'tica

'fandoaaxa budapestensxs

B o e t t g e r i l l i

Boettgerilla pallens

L i m a c i d a e

Limax alblpes

'hxmax maximuB

"Eimax cinereoniger

LImacus flavus

Maiacolxmax~^enellus

Lefemannia margiinatä

Lehmannia ianetscheki

heimannxa rupi'cöl'a.

liehmanaia valeniiäna

G'efahrdungs-,stufe 2

k

3

2 2 3

3 5 5 3 2 2 5 2

5 5 3 2

., h

5

2

2 4 1.2 3 3 3 2 5

1.1 2

2

2 5

d a e

5 2 -5

5

•5

-2

•;3

Anmerkung

eingeschleppt (Glashäuser)

eingeschleppt (Glashäuser)

einges chleppt eingeschleppt verschollen

eingeschleppt

eingeschleppt

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 8

-: 124

A g r i o l i m a c i d a e

Deroceras laeve

Tleroceras'^änoriKiTanum

T)eroeeras agreste"

Deroceras cfc transcaucasicuffi

^röcefas" reti'culäTrtim"""" " *' v '

^eroceras cf subagreste

Deroceras rodnae

I

2 3

eingeschleppt

E u c o n u 1

Eacortulus fulvus

Eaconulus alderi

i d a e

F e r u s s a c i i d a §

Cecilioides acicula

'Ceciliöides cf» petitiana

k

2

h

C l a t t s i l i i

Herilla bosniensis

d a e

Medora albescens carniolica

Cochlodina laminata laminata

üocELbdlna laminäia kaeufeli

üöchlodina laminata grossa

Üochlodina dubios^ ~*

Cochlodina fimbriä'ta

üochlodina costata c"ommutata

Cochlod.iria orthostoga r ^"

CharpeB^Teria succineata

Gharpeiitieria itaia braunij

Uharpentieriä" ornä^ä"

"Charpentieria stenzii cincta

FseudofusTalus variäns

Erjaveeia berger£

.^crogastra ventricosa ventrigosa

Hacrogastra Ventricosa majoy ""

llacrogastra lineoTiTEa "

Macrogastra deasestrxata

EacrogasträT badia^crispülata

Übrige badia-Unterarten ^^"^

Macroga"s€rir*plica.tula.

MacrögastgaT^sphaTtina

Macrogas^rän.at'estri'ata

T E i E I H i i gabTensis

'Clausilia dubia obsoleta

Clausijlxa dubia huettneri

| ^ I 5 i l dttbia schl'egEii'

te^teT5ächiaaa gracilior

üubia Brigg-eri

düSSa otTqSensis

bq i s

dabia flbaingiana.

dttbia bucculenta"

-1.2

2

h

k

2

3 2 3 2

3 5 2

"3

?

3 5

*3

2 2

3 '3 3 3 2

eingeschleppt vor über 100 Jahr ren

eingeschleppt vor über 10Q Jah-ren •

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 9

- 125 —

Clausilia dubia runensis

Clausilia dubia moldänuMca

Clausilia dabist didyma

Clausilia cruciata cfUciata

Clausilia cruciata triplicata

Ülausilia'cruciatä geminella

Clausilia pumila ~ '

Neostyriaca corynodes corynodes

JMeostyrlaca corynodes saxätilis

Neostyriaca corynodes brandtT

Neostyriaca corynodes styriaca

Neostyriaca corynodes cgnclüsä

Neostyriaca corynodes eyaaens

Fusulus inferruptus"" 1 ~ ~

Tusulus approximans

Laciniaria pljcata

Balea' biplicata biplica,ta

Balea bjplicata chuenringorum

Balea perversä

'-•bulgarica cana

B"ulgarica vetuVba

B r a d y b a e n i d a e

Bradybaena fruticum

H e l i c i d a e

Candidula unifasciata

Uernuella cf i^ä~

Helicella itala

Helicella o'bviä

'X'rochoidea gesreri

HeTicopsis striata

Ilelicopsis austriaca

Jielicopsis huxigärjcä

'HÖnacha cartusiaoa ~

fegrforäteXla- bidentata

Perfor'ät'ella incarnälS

| ) effora^ellä~üfflbrosa

Perforatella" rubiginosa

Hygromiä cinctella

ylicü€eria lubomifskii

Trichja hispida

Triciiia oreinös"

Trxchia sericea

Trichia suberecta (sensu FORCAET)

Tric]aia"~rufescens austriaca

Trichia rufescens danubialis

'l'ricftia rufescens jugavensis

Trichia rufescens "ütr'iolata""

l ^ T i villosä" ' (

TrichTa unideirtata

Trichia edentula "subleucozona

frichia edentula Helvetica

Tri'chia filicJSä ~"

fr i chia^X euco^ga •

TL'ricnia lürida

2 2

5

2 5

3 3

2

3

2 2, 1»2

2 5

1.2 2

1=2 3 1.2

p g

C-iliella ciliata

llelicodoata obvöluta

Äria,nta arbustorum ""

2 1.2

5

2 3 3 3

3

2

3 3.

5

2

eingeschleppt und wieder er-loschen

niemals sicher nachgewiesen

Artberechtigung fraglich

eingeschleppt anatomisch gesicherte Belege nur aus Hardegg/Nö,

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Trang 10

126

Arianta chamaeleon

Ärianta scfamidti

Helicigoha lapic'ida

Chilostoma planospirum illyrioum

"Chilostoma cingulatum

Ghilostoma achates

Chilostoma intermedium

Chilostoma ziegleri

Cylindrus obtusus

Isognomostoma isognomostoma

Causa holosericum

Cepaea vindobonensis

Cepaea nemoralTi"

Cepaea hortensxs_

Helix aspersa

Heiix aperta

Helix pomatia

3

1.1

k h

5

2

k

eingeschleppt, Population durch 9autät?.gkeit ver-nichtet

eingeschleppt und wieder er-loschen

B i i a l l i a

M a r g a r i t i f e r i

Margaritifera margaritifera

U n i o n i d a e

Unio pictorum

d a e

•I

Unio tumidus

Unio crassus cytherea

Anodohta cygnea

Anodonta anatiha

Pseudanodonta complanata

S p h a e r i i d a e

Sphaerium ri?icola

^ coTnewn

Busculium lacustre

Pisidium amnicum

Pisidium henslowanum

g

Pisidium miliunT"

Pisidium pseudösphaerium

Pxsidium- subtruncatum "

Pisidium nitidüa ~~

Pisidium pulchellum

PisidiuBt

Pisidium personatum

Pisidium obtusale ~

Pisidium easertanua

PTiiMum hibernicum

Pisidium aoitessierianum

Pisidxum

Pisidium

conventtts

tenuilineatum

D r e i s s e n i d a e

Dreissena polymorpha

1.2

3 2 1*3 3 3

2

3 3 3 5

2 2 1.2

5 3

1,1 2

5 5

2 2 2 2

© Mitt Zool Ges Braunau/Austria; download unter www.biologiezentrum.at

Ngày đăng: 03/11/2018, 17:35

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm