Giáo án Sinh học 6 bài 11: Sự hút nước và muối khoáng của rễ

Kiến thức - Học sinh biết quan sát, phân tích kết quả thí nghiệm để tự xác định được vai trò của nước và 1 số loại muối khoáng chính đối với cây.. - Kiểm tra kết quả bài tập của HS đã là

Bài 11: SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA RỄ (Tiết 1)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Học sinh biết quan sát, phân tích kết quả thí nghiệm để tự xác định được vai trò của nước và 1 số loại muối khoáng chính đối với cây

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng thao tác, bước tiến hành thí nghiệm, phân tích và báo cáo kết quả thí nghiệm

- Rèn kĩ năng hợp tác làm việc theo nhóm, lắng nghe, đảm nhận trách nhiệm, tìm kiếm thông tin

3 Thái độ

- Giáo dục lòng yêu thích môn học, ý thức bảo vệ thực vật

II Chuẩn bị:

1 GV: tranh hình 11.1; 11.2 SGK Bảng phụ

2 HS: Kết quả của các mẫu thí nghiệm 1,3 đã chuẩn bị trước 2 tuần ở lớp

III Hoạt động dạy – học:

1 Kiểm tra bài cũ: (8 , )

* Câu hỏi: Điền các từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống để được kiến thức đúng về

cấu tạo và chức năng của miền hút

Cấu tạo miền hút gồm hai phần chính:

Vỏ gồm (1) có nhiều (2)

Lông hút là tế bào biểu bì kéo dài có chức năng hút (3) và (4) hòa tan

Phía trong là (5) có chức năng chuyển các chất từ lông hút vào (6)

Trụ giữa gồm các mạch (7) và mạch (8) có chức năng (9) các chất

(10) chứa chất dự trữ

* Đáp án:

1- Biểu bì ; 2- Tế bào lông hút ; 3- Nước ; 4- Muối khoáng hòa tan ; 5- Thịt vỏ ; 6-Trụ giữa ; 7- Rây ; 8- Gỗ ; 9- Vận chuyển ; 10- Ruột (Vị trí số 3, 4; vị trí 7, 8 có thể đổi cho nhau

(- Kiểm tra kết quả bài tập của HS đã làm ở nhà)

*ĐVĐ: (1 , )

GV : Rễ cây không những giúp cây bám chặt vào đất mà còn giúp cây hút nước và muối khoáng hoà tan từ đất Vậy cây cần nước và muối khoáng như thế nào? Rễ cây hút nước

và muối khoáng như thế nào?

2 Bài học

Hoạt động 1: Tìm hiểu nhu cầu nước của cây (16 , )

+ Thí nghiệm 1:

- GV cho HS nghiên cứu SGK, thảo

luận theo 2 câu hỏi mục  thứ nhất

- GV bao quát lớp, nhắc nhở các

nhóm, hướng dẫn động viên nhóm HS

yếu

- Sau khi HS đã trình bày kết quả, GV

thông báo kết quả của nhóm nếu cần

+ Thí nghiệm 2

- GV cho các nhóm báo cáo kết quả

thí nghiệm cân rau ở nhà

- GV cho HS đọc SGK

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm mục

- HS hoạt động nhóm

- Từng cá nhân trong nhóm đọc thí nghiệm SGK chú ý tới: điều kiện thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm

- Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến, ghi lại nội dung cần đạt được: đó là cây cần nước như thế nào và dự đoán cây chậu B sẽ héo dần vì thiếu nước

- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Các nhóm báo cáo đưa ra nhận xét chung về khối lượng rau quả sau khi phơi khô là bị giảm

- HS đọc mục  SGK trang 35, thảo luận theo 2 câu hỏi ở mục  thứ 2 SGk trang 35, đưa ra ý kiến thống nhất

 thứ hai.

- GV lưu ý khi HS kể tên cây cần

nhiều nước và ít nước tránh nhầm cây

ở nước cần nhiều nước, cây ở cạn cần

ít nước

- Vì sao cung cấp đủ nước, đúng lúc,

cây sẽ sinh trưởng tốt, cho năng suất

cao ?

Gv cuang cấp thêm : ở giai đoạn sinh

trưởng mạch của cây như đâm chồi,

đẻ nhánh, lúc cây chủân bị ra hoa đòi

hỏi nhiều nước

Khi quả già, cây cần rất ít nước

- Yêu cầu HS rút ra kết luận

- HS đưa được ý kiến: nước cần cho cây, từng loại cây, từng giai đoạn cây cần lượng nước khác nhau

- HS nêu được : Mỗi giai đoạn phát triển của cây có nhu cầu nước khác nhau.đáp ứng được nhu cầu nước của cây cây sẽ cho năng suất tốt

- HS trình bày ý kiến, các HS khác nhận xét, bổ sung

(HS ghi) I Cây càn nước và các loại muối khoáng :

1 Nhu cầu nước của cây:

- Nước rất cần cho cây

- Lượng nước nhiều hay ít phụ thuộc vào từng loại cây, các giai đoạn sống, các bộ phận khác nhau của cây

Hoạt động 2: Tìm hiểu nhu cầu muối khoáng của cây ( 14 , )

+ Thí nghiệm 3:

- GV treo tranh hình 11.1, cho HS đọc

thí nghiệm 3 SGK trang 35

- GV hướng dẫn HS thiết kế thí

nghiệm theo nhóm: thí nghiệm gồm

các bước

- HS đọc SGK kết hợp quan sát tranh

và bảng số liệu ở SGK trang 36, trả lời câu hỏi sau thí nghiệm 3

+ Mục đích thí nghiệm

+ Đối tượng thí nghiệm

+ Tiến hành: điều kiện và kết quả

- GV nhận xét, bổ sung cho các nhóm

vì đây là thí nghiệm đầu tiên các em

tập thiết kế ở nhà

- GV cho HS đọc SGK trả lời câu hỏi

mục 

- GV nhận xét, đánh giá điểm cho HS

+ Mục đích thí nghiệm: xem nhu cầu muối đạm của cây

- HS trong nhóm sẽ thiết kế thí nghiệm của mình theo hướng dẫn của GV

- 1 hoặc 2 HS trình bày thí nghiệm

- HS đọc mục  trả lời câu hỏi, ghi vào vở

- 1 vài HS đọc lại câu trả lời

(HS ghi): 2 Nhu cầu muối khoáng của cây

- Rễ cây chỉ hấp thụ muối khoáng hoà tan trong đất

- Cây cần 3 loại muối khoáng chính là: đạm, lân, kali

3 Củng cố, luyện tập: (4 , )

- Thống kê số nhóm đã tiến hành thí nghiệm thành công và không thành công -> Các nhóm nêu kinh nghiệm Gv chốt lại yêu cầu để thí nghiệm thành công

4 Hướng dẫn học bài ở nhà: (2 , )

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “Em có biết”

- Làm bài tập trong sách Luyện tập

- Xem lại bài “Cấu tạo miền hút của rễ”

* Nhận xét sau khi lên lớp:

Bài 11 ( tiết 2): SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA

RỄ ( Tiếp)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Trình bày được vai trò của lông hút, cơ chế hút nước và chất khoáng

- Nêu được đường đi của nước và muối khoáng : Lông hút -> vỏ -> mạch gỗ -> các bộ phận của cây

- Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hút nước và muối khoáng

- Nêu được các ứng dụng thực tiễn có liên quan đến rễ cây

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích phát hiện kiến thức

- Rèn kĩ năng thảo lụân, trình bày, lắng nghe

- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng thực tế có liên quan

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường

II Chuẩn bị:

1 GV: Tranh phóng to hình 10.1; 11.2 SGK

2 HS : Vở luyện tập

III Hoạt động dạy – học

1 Kiểm tra bài cũ: ( 7 , )

* Câu hỏi: Em hãy cho biết cây cần nước và các loại muối khoáng như thế nào?

* Đáp án:

- Tất cả các cây đều cần nước

- Cây không chỉ cần nước mà còn cần các loại muối khoáng, trong đó cần nhiều: muối đạm, muối lân, muối kali

- Nhu cầu cần nước và muối khoáng là khác nhau đối với từng loại cây, các giai đoạn khác nhau trong chu kì sống

* ĐVĐ: ( 1 , )

GV: Rễ cây hút nước và các loại muối khoáng hòa tan trong đất là nhờ rễ cây Vậy rễ cây

hút nước và muối khoáng hòa tan như thế nào? Chúng ta nghiên cứu trong bài ngày hôm nay

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu con đường rễ cây hút nước và muối khoáng (15 , )

- GV cho HS nghiên cứu SGK làm bài

tập mục  SGK trang 37

- GV viết nhanh 2 bài tập lên bảng,

treo tranh phóng to hình 11.2 SGK

- Sau khi HS đã điền và nhận xét, GV

hoàn thiện để HS nào chưa đúng thì

sửa

- Gọi HS đọc bài tập đã chữa đúng lên

bảng

- GV củng cố bằng cách chỉ lại trên

tranh để HS theo dõi

- GV cho HS nghiên cứu SGK trả lời 

câu hỏi:

? Bộ phận nào của rễ chủ yếu làm

- HS quan sát kĩ hình 11.2 chú ý đường đi của

 màu đỏ và đọc phần chú thích

- HS chọn từ điền vào chỗ trống sau đó đọc lại

cả câu xem đã phù hợp chưa

- 1 HS lên chữa bài tập trên bảng  cả lớp theo dõi để nhận xét

- HS đọc mục  SGK kết hợp với bài tập trước trả lời được 2 ý:

+ Lông hút là bộ phận chủ yếu của rễ hút nước

nhiệm vụ hút nước và muối khoáng

hoà tan?

? Tại sao sự hút nước và muối khoáng

của rễ không thể tách rời nhau?

- GV có thể gọi đối tượng HS trung

bình trước nếu trả lời được GV khen,

đánh giá điểm

và muối khoáng hoà tan

+ Vì rễ cây chỉ hút được muối khoáng nhờ hoà tan trong nước

( HG ghi): II Sự hút nước và muối khoáng của rễ:

1 Rễ cây hú nước và muối khoáng:

- Rễ cây hút nước và muối khoáng hoà tan nhờ lông hút

- Đường đi của nước và muối khoáng hòa tan:

Lông hút -> vỏ -> mạch gỗ -> các bộ phận khác của cây( rễ, thân, lá)

Hoạt động 2: Tìm hiểu những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng tới sự hút nước và muối khoáng của cây. (15 , )

- GV thông báo những điều kiện ảnh

hưởng tới sự hút nước và muối

khoáng của cây: Đất trồng, thời tiết,

khí hậu

a- Các loại đất trồng khác nhau

- Yêu cầu HS nghiên cứu SGK  trả

lời câu hỏi: Đất trồng đã ảnh hưởng

tới sự hút nước và muối khoáng như

thế nào? VD cụ thể?

- HS đọc mục  SGK tr.38 trả lời câu hỏi của

GV có 3 loại đất:

+ Đất đá ong: Nước và muối khoáng trong đất

ít  sự hút của rễ khó khăn

+ Đất phù sa: Nước và muối khoáng nhiều  sự hút của rễ thuận lợi

- Em hãy cho biết địa phương em có

đất trồng thuộc loại nào?

b- Thời tiết khí hậu

- GV yêu cầu học sinh nghiên cứu

SGK Trả lời câu hỏi thời tiết, khí hậu

ảnh hưởng như thế nào đến sự hút

nước và muối khoáng của cây?

- GV gợi ý: khi nhiệt độ xuống dưới

0oC nước đóng băng, muối khoáng

không hoà tan, rễ cây không hút được

- Để cây sinh trưởng và phát triển tốt

cần làm gì?

- Để củng cố phần này GV cho HS

đọc và trả lời câu hỏi mục 

- GV dùng tranh câm hình 11.2 SGK,

tr.37 để học sinh điền mũi tên và chú

thích hình

- Nếu đúng GV đánh giá cho điểm

+ Đất đỏ bazan: Nước và muối khoáng nhiều 

sự hút của rễ thuận lợi

- Đất đỏ pherarit

- HS đọc thông tin  SGK tr.38 trao đổi nhanh trong nhóm về ảnh hưởng của băng giá, khi ngập úng lâu ngày sự hút nước và muối khoáng bị ngừng hay mất

+ Tưới nước, chống rét, bón phân hợp lý

- 1 đến 2 HS trả lời  HS khác nhận xét bổ xung

- HS đưa ra các điều kiện ảnh hưởng tới sự hút nước và muối khoáng cũng là kết luận của mục này

( HG ghi): 2 Những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng tới sự hút nước và muối

khoáng của cây

- Đất trồng, thời tiết, khí hậu ảnh hưởng tới sự hút nước và muối khoáng của cây

3 Củng cố, luyện tập: (5 , )

- HS trả lời câu hỏi 1SGK

- Hãy xác định những câu dẫn dưới đây là đúng hay sai rồi ghi vào chỗ trống

STT Câu dẫn Đ/S

1 Rễ cây hút nước và muối khoáng hòa tan nhờ lông hút

2 Rễ của tất cả các cây đều có lông hút

3 Các yếu tố thời tiết, khí hậu, các loại đất không ảnh

hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của cây

4 Miền sinh trưởng của rễ có chức năng hút nước và muối

khoáng nuôi cây

4 Hướng dẫn học bài ở nhà: (2 , )

- Học bài và trả lời câu hỏi 2, 3 SGK trang 39

- Làm bài tập trong vở Luyện tập

- Đọc mục “Em có biết”

- Đọc trước Bài 12 Biến dạng của rễ

- Chuẩn bị mẫu theo nhóm: củ sắn, củ cà rốt, cành trầu không, vạn niên thanh, cây tầm gửi (nếu có), dây tơ hồng, tranh các loại cây: bụt mọc, cây mắm, cây đước (có nhiều rễ trên mặt đất)

* Nhận xét sau khi lên lớp: