Ứng dụng mô hình dma (district metering area) để thiết kế cải tạo hệ thống cấp nước cho phường 8, quận 5

Tính cấp thiết của đề tài Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch được dự áo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ỨNG DỤNG MÔ HÌNH DMA (DISTRICT METERING AREA) ĐỂ THIẾT KẾ CẢI TẠO HỆ THỐNG CẤP NƯỚC CHO PHƯỜNG 8, QUẬN 5

Ngành: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG

Chuyên ngành: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG

Giảng viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Trung Dũng Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Ngọc Thảo

TP Hồ Chí Minh, 2015

1 Họ và tên sinh viên/ nhóm sinh viên được giao đề tài:

Nguyễn Thị Ngọc Thảo MSSV: 1151080029 Lớp: 11DMT01

Ngành : Kỹ thuật môi trường

Chuyên ngành : Kỹ thuật môi trường

2 Tên đề tài : Ứng dụng DMA (District Metering Area) để thiết kế cải tạo hệ thống cấp

nước cho phường 8, quận 5

3 Các dữ liệu ban đầu :

Áp lực nước tại khu vực phường 8, quận 5

Bản vẽ mặt bằng hệ thống cấp nước hiện hữu khu vực phường 8, quận 5

Bảng thống kê số lượng DMA được lắp đặt trong khu vực phường 8, quận 5

Dữ liệu về hệ thống cấp nước và việc khai thác sử dụng nước trên địa bàn phường 8, quận 5

4 Các yêu cầu chủ yếu :

Thiết kế mạng lưới cấp nước hoàn thiện cho phường 8, quận 5

Thiết lập mô hình DMA cho mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5 Bên cạnh đó đưa

ra phương pháp quản lý tối ưu cho mô hình nhằm hạn chế tối đa lưu lượng nước thất thoát trên mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5, TPHCM

5 Kết quả tối thiểu phải có:

1) Thiết kế mạng lưới cấp nước hoàn thiện cho phường 8, quận 5

2) Tính toán chi phí

3) Thiết lập mô hình DMA cho mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5

4) Đưa ra phướng pháp quản lý tối ưu cho mô hình

Ngày giao đề tài: 25/05/2015 Ngày nộp báo cáo: 22/08/2015

1

1 Tên đề tài: Ứng dụng DMA (District Metering Area) để thiết kế cải tạo hệ thống cấp

nước cho phường 8, quận 5

2 Giảng viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Trung Dũng

3 Sinh viên viên thực hiện đề tài:

Nguyễn Thị Ngọc Thảo MSSV: 1151080029 Lớp: 11DMT01 Ngành : Kỹ thuật Môi trường

Chuyên ngành : Kỹ thuật Môi trường

Tuần

1 01/06/2015

Tổng quan tài liệu

Thực trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước tại địa bàn phường 8, quận 5

2 08/06/2015

Tổng quan về giải pháp phòng chống, xử lý thất thoát nước hiện nay

Tổng quan về quận 5

3 15/06/2015

Xin số liệu, bản vẽ hành chính của khu vực phường 8, quận 5

Vạch tuyến sơ bộ, xác định các vị

trí cần khảo sát

2

5 29/06/2015

đường kính ống cho mạng lưới

Vẽ bản vẽ mặt bằng cập nhật những gì khảo sát được

Đặt tên tuyến, chi tiết cho bản vẽ

mặt bằng

6 06/07/2015

Vẽ trắc dọc, mặt cắt công trình ngậm các tuyến ống các 5 đường (đường An Dương Vương, Nguyễn Trãi, Ngô Quyền, Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Duy Dương)

7 13/07/2015

Ghi nhận các địa chỉ đấu nối, bít hủy ống ngánh, số lượng đồng hồ

nước

Lập bảng chiều dài ống ngánh

Kiểm tra ngày:

20/07/2015

Đánh giá công việc hoàn thành: ………… %

Được tiếp tục:  Không tiếp tục: 

9 27/07/2015

Vẽ bản vẽ chi tiết, bản vẽ mặt cắt phui đào điển hình

Thống kê vật tư, phụ tùng

Chi tiết hầm đồng hồ tổng

10 03/08/2015

Lập chiết tính mương đào đặt ống, Tính toán chi phí vật tư, phụ tùng, công nhân

11 03/08/2015

Thiết lập mô hình quản lý hệ thống cấp nước tại phường 8, quận 5 khi xảy ra rò rỉ, thất thoát

Vẽ bản vẽ sơ đồ dòng chảy của nước và hoạt động của van khi cô lập các tiểu vùng để kiểm tra lưu lượng

12 17/08/2015 Viết phần Kết luận và Kiến nghị

Hoàn tất phần Phụ lục

Ngành : Kỹ thuật môi trường

Chuyên ngành : Kỹ thuật môi trường

Tên đề tài: Ứng dụng DMA (District Metering Area) để thiết kế cải tạo hệ thống cấp

nước cho phường 8, quận 5

Giảng viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Trung Dũng

NỘI DUNG ĐỀ CƯƠNG

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch được

dự báo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ

21 Nhưng như dầu mỏ có thể thay thế bằng các loại nhiên liệu khác như điện, nhiên liệu sinh học, khí đốt , còn nước thì không thể thay thế và trên thế giới tất cả các dân tộc đều cần đến nó để bảo đảm cuộc sống của mình, cho nên vấn đề nước trở thành chủ đề quan trọng trên các hội đàm quốc tế Thiếu nước sạch đang là một vấn đề nhức nhối, nhưng tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn khi thế giới hết nước sạch, và điều đó rất

có thể xảy ra vì dân số ngày càng tăng trong khi nước sạch ngày càng ít đi do ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu Do vậy, cả thế giới đều nhận thấy rằng việc tiết kiệm

và sử dụng hợp lý tài nguyên nước là việc vô cùng quan trọng Bên cạnh việc chú trọng đầu tư vào các công nghệ xử lý nguồn nước, còn phải nâng cao công nghệ kỹ thuật trong việc khai thác và sử dụng nguồn nước sạch để tránh tình trạng thất thoát nước Ngoài ra, công tác quản lý hệ thống cấp nước cũng rất quan trọng, cần kiểm soát và quản lý nghiêm ngặt để tránh tình trạng thất thoát, rò rỉ nước sạch

2

triệu m3/ngày đêm trong năm 2025 Hệ thống đường ống cỡ lớn truyền tải nước sạch

và hệ thống đường ống phân phối nước sạch của Thành phố Hồ Chí Minh đan xen phức tạp, xuống cấp, cập nhật không đầy đủ, không thể quản lý dẫn đến rò rỉ ngầm, tỷ lệ thất thoát nước rất cao lên đến 40% - 50%, ảnh hưởng rất lớn đến việc cung cấp nước sạch cho thành phố

Dân số Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng gia tăng, dân số hiện tại là khoảng 9 triệu người Dự kiến đến năm 2025 dân số sự kiến sẽ là 10 triệu thường trú và 2,5 triệu người vãng lai Hệ thống cấp nước Thành phố Hồ Chí Minh được hình thành từ thời Pháp thuộc, trải qua thời gian sử dụng, không đồng bộ về vật liệu và chủng loại cũng như mạng lưới cấp nước trải ra trên một diện tích rộng Mạng lưới truyền dẫn khoảng 4500km đường ống có DN ≥ 100mm, cung cấp 1,8 triệu m3 nước sạch cho cả thành phố trong 1 ngày, và tỷ lệ thất thoát nước khoảng 38,42% lượng nước sạch thất thoát tương ứng 691.560 m3/ngày đêm gây lãng phí tài nguyên nước và tổn thất hơn 2.018 tỉ đồng/năm Việc cải tạo, sửa chữa hệ thống cấp nước, nâng cao quản lý đang

là vấn đề cấp bách và rất được quan tâm ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay nhằm tiết kiệm nguồn tài nguyên nước quý giá

Tiêu biểu tại phường 8, quận 5 là một khu trung tâm thương mại lớn của người Hoa và Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang phát triển mạnh mẽ trong những năm qua Tuy nhiên, người dân chỉ nhìn thấy phần nổi là sự sầm uất, tấp nập buôn bán của phố xá nơi đây mà không thấy được phần chìm phía dưới là hệ thống cấp nước cũ mục tuổi thọ trên 30 năm, thường xuyên gãy nứt rò rỉ trực tiếp gây ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho người dân trong sinh hoạt, gián đoạn công tác sản xuất, lãng phí tài nguyên nước, gián tiếp gây tổn thất tài chính cho nhà nước và xã hội

Xuất phát từ tầm quan trọng của tài nguyên nước đối với cuộc sống con người ở hiện tại và xa hơn là ở tương lai, cần có các dự án cải tạo, xây dựng, nâng cấp hệ thống cấp nước và các biện pháp quản lý, phòng chống thất thoát nước

Vì vậy, việc khảo sát hệ thống cấp nước hiện tại của địa bàn phường 8, quận 5 cho thấy sự thiếu sót trong công tác thiết kế, lắp đặt hệ thống cấp nước và sự yếu kém còn

3

quận, huyện nói chung còn hỗ trợ tốt hơn cho công tác quản lý hệ thống cấp nước và công tác phòng chống thất thoát nước tại Thành phố Hồ Chí Minh

Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài “ỨNG DỤNG DMA (DISTRICT METERING

AREA) ĐỂ THIẾT KẾ CẢI TẠO HỆ THỐNG CẤP NƯỚC CHO PHƯỜNG 8, QUẬN 5.” được lựa chọn

2 Tình hình nghiên cứu:

Hiện tại, mô hình DMA đã được sử dụng rộng rãi đối với các quận trong thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, công tác rà soát các vị trí điểm bể ống, rò rỉ nước còn tốn rất nhiều thời gian, việc quản lý mạng lưới cấp nước vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu

3 Mục đích nghiên cứu:

Ứng dụng DMA (District Metering Area) để thiết kế cải tạo cho hệ thống cấp nước phường 8, quận 5

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nhiệm vụ chính của đồ án là tìm hiểu, kế thừa từ hệ thống cấp nước cũ thiết kế, cải tạo hệ thống cấp nước kết hợp mô hình DMA Cụ thể đồ án sẽ tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Xác định mạng lưới cấp nước cũ Thiết kế mang lưới cấp nước mới kế thừa từ hệ thống cũ Hủy các đường ống cũ không còn sử dụng

- Xây dựng mô hình DMA ứng dụng vào mạng lưới cấp nước trên địa bàn phường

8, quận 5

- Tính toán chi phí lắp đặt

- Ứng dụng DMA để quản lý hê thống cấp nước

5 Phương pháp nghiên cứu:

5.1 Phương pháp luận

Đánh giá hiện trạng và thiết kế cải tạo hệ thống cấp nước ứng dụng mô hình DMA góp phần vào công tác phòng chống thất thoát nước và tiết kiệm nguồn tài nguyên nước quý giá là nghiên cứu tương quan giữ các yếu tố “cạn kiệt tài nguyên nước –

- Phương pháp khảo sát tình hình thực tế

 Tiến hành các chuyến khảo sát thực tế tại phường 8, quận 5

 Dò hỏi dân cư tại khu vực để có được thông tin chính xác về địa chỉ, số nhà để cập nhật vào bản vẽ

- Phương pháp phân tích hệ thống

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp bản đồ hóa

- Phương pháp tính toán

6 Dự kiến kết quả nghiên cứu:

Thiết kế mạng lưới cấp nước hoàn thiện cho phường 8, quận 5

Thiết lập mô hình DMA cho mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5 Bên cạnh đó đưa ra phương pháp quản lý tối ưu cho mô hình nhằm hạn chế tối đa lưu lượng nước thất thoát trên mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5, TPHCM

7 Tài liệu tham khảo:

TIẾNG VIỆT

[1] Áp lực nước quận 5 của Công ty Cổ phần Cấp nước Chợ Lớn

[2] Bản vẽ mặt bằng, trắc dọc, trụ cứu hỏa của Công ty Tư vấn Thiết kế – Xây dựng Bách Thịnh

[3] Báo cáo khảo sát của Công ty Tư vấn Thiết kế – Xây dựng Bách Thịnh

[4] Báo cáo tổng hợp tỷ lệ thất thoát nước khu vực quận 5 của Công ty Cổ phần Cấp nước Chợ Lớn kỳ 2 năm 2015

[5] Các bản tính toán thủy lực của Th.S Nguyễn Thị Hồng

[6] Hướng dẫn Giảm Thất thoát Nước, 2011

[7] Mặt cắt phui đào điển hình của Công ty Cổ phần Cấp nước Chợ Lớn

5

Thị Hồng

[11] Sổ tay quản lý DMA vùng 1 (5 quận trung tâm TP.HCM)

[12] Tiêu chuẩn xây dựng 33-2006 của nhà xuất bản xây dựng

[2] Thất thoát nước ở Việt Nam và biện pháp giảm tỷ lệ thất thoát nước, trường Đại học Xây Dựng Miền Tây (http://mtu.edu.vn/?ArticleId=586a1aaf-f942-4704-aab5-

639d0b813ab8)

8 Kết cấu của ĐA/KLTN:

Chương 1: Tổng quan tài liệu

1.1 Tầm quan trọng của nước đối với con người Tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước trên thế giới hiện nay

1.1.1 Tầm quan trọng của nước đối với con người

1.1.2 Tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước trên Thế giới

1.2 Tổng quan về thực trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước ở Thành phố Hồ Chí Minh và trên địa bàn phường 8, quận 5

1.2.1 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước ở Thành phố Hồ Chí Minh

1.2.2 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước tại địa bàn phường 8, quận 5

1.3 Tổng quan về các giải pháp phòng chống, xử lý thất thoát nước hiện nay

1.3.1 Thay thế hoàn toàn mạng lưới mới

1.3.2 Phương pháp sử dụng hóa chất để xác định vị trí ống bể

1.3.3 Phương pháp sử dụng sóng siêu âm, radar

1.3.4 Phương pháp lan truyền âm

1.3.5 Phương pháp ứng dụng mô hình DMA (District Metering Area)

6

1.5.2 Địa hình thổ nhưỡng

1.5.3 Khí hậu địa chất, thủy văn

1.6 Điều kiện kinh tế – văn hóa – xã hội của quận 5

1.6.1 Kinh tế

1.6.2 Đời sống xã hội

1.6.3 Giáo dục

1.6.4 Du lịch

Chương 2: Đo đạc, khảo sát

2.1 Nội dung chủ yếu

2.2 Đặt điểm, quy mô, tính chất của công trình

2.3 Vị trí và điều kiện tự nhiên

2.4 Tiêu chuẩn khảo sát, xây dựng được áp dụng

2.5 Khối lượng khảo sát

2.6 Quy trình phương pháp và thiết bị khảo sát

2.6.1 Khảo sát đo đạc địa hình

2.6.2 Trang thiết bị phục vụ đo vẽ

2.6.3 Nhân lực thực hiện

2.6.4 Thu thập số liệu công trình ngầm hiện hữu

2.7 Giải pháp kỹ thuật

Chương 3: Vạch tuyến, thuyết minh thiết kế

3.1 Giới thiệu chung

3.1.1 Cơ sở thiết kế

3.1.2 Sự cần thiết phải đầu tư

3.1.3 Mục tiêu đầu tư

3.1.4 Nguồn cấp nước

3.1.5 Công suất thiết kế

3.2 Tiêu chuẩn ống và phụ tùng

3.2.1 Tiêu chuẩn ống

3.2.2 Tiêu chuẩn phụ tùng

7

3.3.1 Kiểm tra ống

3.3.2 Làm vệ sinh ống

3.3.3 Công tác đào đất

3.3.4 Lắp và nối ống

3.3.5 Thử áp lực

3.3.6 Súc xả và khử trùng

3.3.7 Các gối bêtông neo chận phụ tùng

3.3.8 Phần tái lập mặt đường

3.3.9 Kế hoạch và tiến độ thi công

3.4 Biện pháp đảm bảo an toàn giao thông và an toàn lao động

3.4.1 Biện pháp đảm bảo an toàn giao thông

3.4.2 Biện pháp đảm bảo an toàn lao động

Chương 4: Tính toán chi phí và ứng dụng DMA để giảm thiểu rò rỉ, thất thoát nước

4.1 Tính toán chi phí

4.2 Quản lý mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5

4.2.1 Phân tích và kiểm soát

4.2.2 Định vị/Phát hiện rò rỉ

4.2.3 Sửa chữa chỗ rò rỉ

4.3 Đánh giá chất lượng mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5

4.3.1 So sánh với mạng lưới cấp nước hiện hữu

4.3.2 Đánh giá ưu nhược điểm của mạng lưới cấp nước ứng dụng DMA

9 Kế hoạch thực hiện đồ án/ khóa luận tốt nghiệp trong 13 tuần:

Ý kiến giảng viên hướng dẫn

(Ký và ghi rõ họ tên) TP HCM, ngày 22 tháng 08 năm 2015 Sinh viên thực hiện

(Ký và ghi rõ họ tên)

8

lý thuyết dưới sự hướng dẫn của Thầy Ths Nguyễn Trung Dũng

2 Mọi tham khảo trong trong Đồ án đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, thời gian, địa điểm công bố

3 Nếu có bất kỳ sự sao chép không hợp lệ nào, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng

TP.HCM, ngày 22 tháng 08 năm 2015

Sinh viên

Nguyễn Thị Ngọc Thảo

Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy cô Khoa Công Nghệ Sinh Học – Thực Phẩm – Môi Trường – trường Đại học Công Nghệ TP Hồ Chí Minh đã truyền đạt những kiến thức chuyên môn quý giá cho tôi trong suốt 4 năm học vừa qua

Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn thầy ThS.Nguyễn Trung Dũng, là giảng viên

hướng dẫn đã nhiệt tình góp ý, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi để tôi hoàn thành tốt bài Đồ án này

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường Quận 5 đã cung cấp những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài của tôi Ngoài ra, tôi cũng xin chân thành cảm ơn bạn bè đã hỗ trợ trong quá trình đi khảo sát để tôi hoàn thành tốt bài Đồ án này

Cuối cùng, tôi xin gửi lời chúc sức khỏe đến toàn thể thầy cô cùng gia đình và bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện Đồ án tốt nghiệp Tôi xin chân thành cảm ơn!

TP HCM, ngày 22 tháng 08 năm 2015 Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Ngọc Thảo

Trang i

MỤC LỤC

MỤCLỤC I

NH MỤ TỪ VI T TẮT IV

NH MỤ ẢNG VI DANH MỤ IỂU Ồ, Ồ THỊ, S Ồ, H NH ẢNH VII

MỞ ẦU 1

1 TÍNH ẤP THI T CỦ Ề TÀI 1

2 T NH H NH NGHIÊN ỨU 2

3 TỔNG QU N NGHIÊN ỨU 3

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN ỨU 3

5 PHƯ NG PH P NGHIÊN ỨU 3

5.1 Phương pháp luận 3

5.2 Phương pháp thực tiễn 3

6 DỰ KI N K T QUẢ NGHIÊN ỨU 4

7 K T CẤU Ề TÀI 4

HƯ NG 1: TỔNG QU N TÀI LIỆU 5

1.1 TẦM QUAN TRỌNG CỦ NƯỚ ỐI VỚI ON NGƯỜI.T NH TRẠNG CẠN KIỆT TÀI NGUYÊN NƯỚ TRÊN TH THỚI HIỆN NAY 5

1.1.1 Tầm quan trọng của nước đối với con người 5

1.1.2 Tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước trên Thế giới 7

1.2 TỒNG QUAN VỀ HIỆN TRẠNG THẤT THO T NƯỚ TRÊN MẠNG LƯỚI CẤP NƯỚC Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ TRÊN Ị ÀN PHƯỜNG 8, QUẬN 5 8

1.2.1 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước ở Thành phố Hồ Chí Minh 8

1.2.2 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước tại địa bàn phường 8, quận 5 12

1.3 TỔNG QUAN VỀ GIẢI PH P PHÕNG HỐNG, XỬ LÝ THẤT THO T NƯỚC HIỆN NAY 13

1.3.1 Thay thế hoàn toàn mạng lưới mới 13

Trang ii

1.3.2 Phương pháp sử dụng hóa chất để xác định vị trí bể ống 14

1.3.3 Phương pháp sử dụng sóng siêu âm, radar 14

1.3.4 Phương pháp lan truyền âm 15

1.3.5 Phương pháp ứng dụng mô hình DMA (District Metering Area) 15

1.4 CHỨ NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA DMA 16

1.5 IỀU KIỆN TỰ NHIÊN ỦA QUẬN 5 16

1.5.1 Vị trí địa l 16

1.5.2 Địa hình thổ nhưỡng 17

1.5.3 Khí hậu địa chất, thủy văn 17

1.6 IỀU KIỆN KINH T - VĂN HÓ – XÃ HỘI Ủ QUẬN 5 18

1.6.1 Kinh tế 18

1.6.2 Đời sống x h i 20

1.6.3 Giáo dục 21

1.6.4 Du lịch 21

HƯ NG 2: O ẠC, KHẢO S T 23

2.1 NỘI DUNG CHỦ Y U 23

2.2 Ặ IỂM, QUY MÔ, TÍNH HẤT CỦ ÔNG TR NH 23

2.3 VỊ TRÍ VÀ IỀU KIỆN TỰ NHIÊN 24

2.4 TIÊU HUẨN VỀ KHẢO S T, XÂY ỰNG ƯỢ P ỤNG 24

2.5 KHỐI LƯỢNG KHẢO S T 24

2.6 QUY TR NH, PHƯ NG PH P VÀ THI T BỊ KHẢO S T 37

2.6.1 Khảo sát đo đạc địa hình 38

2.6.2 Trang thiết bị phục vụ đo vẽ 38

2.6.3 Nhân lực thực hiện 38

2.6.4 Thu thập số liệu công trình ngầm hiện hữu 39

2.7 GIẢI PH P KỸ THUẬT 39

HƯ NG 3: VẠCH TUY N, THUY T MINH THI T K 45

3.1 GIỚI THIỆU CHUNG 45

3.1.1 Cơ sở thiết kế 45

3.1.2 Sự cần thiết phải đầu tư 47

3.1.3 Mục tiêu đầu tư 47

3.1.4 Nguồn cấp nước 48

3.1.5 Công suất thiết kế 48

3.2 TIÊU HUẨN ỐNG VÀ PHỤ TÙNG 59

Trang iii

3.2.1 Tiêu chuẩn ống 59

3.2.2 Tiêu chuẩn phụ tùng 60

3.2.3 Phụ tùng ống ngánh 60

3.2.4 Các vật liệu khác 61

3.3 GIẢI PH P THI ÔNG ỐNG 62

3.3.1 Kiểm tra ống 62

3.3.2 Làm vệ sinh ống 62

3.3.3 Công tác đào đất 62

3.3.4 Lắp và nối ống 62

3.3.5 Thử áp lực 64

3.3.6 Súc xả và khử trùng 70

3.3.7 Các gối bêtông neo chận phụ tùng 75

3.3.8 Phần tái lập mặt đường 75

3.3.9 Kế hoạch và tiến đ thi công 79

3.4 BIỆN PH P ẢM BẢO N TOÀN GI O THÔNG VÀ N TOÀN L O ỘNG 80

3.4.1 Biện pháp bảo đảm an toàn giao thông 80

3.4.2 Biện pháp bảo đảm an toàn lao đ ng 81

HƯ NG 4: TÍNH TO N HI PHÍ VÀ ỨNG DỤNG M Ể GIẢM THIỂU RÕ RỈ, THẤT THO T NƯỚC 83

4.1 TÍNH TO N HI PHÍ 83

4.2 QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI CẤP NƯỚ PHƯỜNG 8, QUẬN 5 90

4.2.1 Phân tích và kiểm soát 90

4.2.2 Định vị/Phát hiện rò rỉ 91

4.2.3 Sửa chữa chỗ rò rỉ 97

4.3 NH GI HẤT LƯỢNG MẠNG LƯỚI CẤP NƯỚ PHƯỜNG 8, QUẬN 5 99

4.3.1 So sánh với mạng lưới cấp nước hiện hữu 99

4.3.2 Đánh giá ưu nhược điểm của mạng lưới cấp nước ứng dụng DMA 100

KÊTLUÂN 102

KIÊNNGHI 104

TÀILIỆUTHAMKHẢO 105

DMA: District Metering Area

HKHTN: ại học Khoa học Tự Nhiên

HSP: ại học Sư Phạm

HY : ại học Y ược

GTCC: Giao thông ông chánh

ISO: International Organization for Standization

TCT KTCN: Tổng công ty Kỹ thuật Cấp nước

TCVN: Tiêu chuẩn Việt Nam

TCXDVN: Tiêu chuẩn Xây dựng Việt Nam

Trang vi

N MỤ ẢN

ảng 1.1: Tổng hợp số lần sửa ể trên mạng lưới cấp nước quận 5 năm 2014 12

ảng 1.2: Tỉ lệ thất thoát nước trên địa àn quận 5 tính đến tháng 3 năm 2015 13

ảng 2.1 Khối lượng khảo sát thực hiện 25

ảng 2.2 hiều rộng mặt cắt của các tuyến 32

ảng 3.1 ường kính và chiều dài ống thiết kế 54

ảng 3.2 Hệ số quy đổi theo đường kính 68

ảng 3.3 ảng tra hệ số tính lượng nước s c xả 75

ảng 3.4 Thời gian thi công 80

ảng 4.1 Tính toán chi phí lặp đặt 83

ảng 4.2 M hiện hữu trên địa àn phường 8, quận 5 100

Trang vii

N MỤ ỂU Ồ Ồ T Ị S Ồ N ẢN

Hình 1.1.Sự khác iệt về chất liệu vật tư và phụ t ng lắp đặt trên đường ống 10 Hình 1.2.Thi công lắp đặt trong môi trường nước ẩn 11 Hình 1.3.Vị trí quận 5 trên ản đồ 16 Hình 1.4.Thuận Kiều Plaza - Một trong những trung tâm thư ng mại lớn của quận 19 Hình 4.1.Quy trình kiểm soát r rỉ 90 Hình 4.2.S đồ quản lý M tại phường 8, quận 5 khi xảy ra thất thoát nước 92 Hình 4.3: Nguyên lý hoạt động của ộ tư ng quan tiếng ồn 96 Hình 4.4: Ra-đa xuyên đất GRP 97

Trang 1

MỞ ẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch được

dự áo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ

ân số Thành phố Hồ hí Minh ngày càng gia tăng, dân số hiện tại là khoảng 9 triệu người Dự kiến đến năm 2025 dân số sự kiến sẽ là 10 triệu thường tr và 2,5 triệu người vãng lai Hệ thống cấp nước Thành phố Hồ hí Minh được hình thành từ thời Pháp thuộc, trải qua thời gian sử dụng, không đồng bộ về vật liệu và chủng loại cũng như mạng lưới cấp nước trải ra trên một diện tích rộng Mạng lưới truyền dẫn khoảng 4500km đường ống có N ≥ 100mm, cung cấp 1,8 triệu m3 nước sạch cho cả thành phố trong 1 ngày, và tỷ lệ thất thoát nước khoảng 38,42% lượng nước sạch thất thoát

tư ng ứng 691.560 m3/ngày đêm gây lãng phí tài nguyên nước và tổn thất h n 2.018 tỉ đồng/năm Việc cải tạo, sửa chữa hệ thống cấp nước, nâng cao quản lý đang là vấn đề cấp ách và rất được quan tâm ở Thành phố Hồ hí Minh hiện nay nhằm tiết kiệm nguồn tài nguyên nước quý giá

Trang 2

Tiêu iểu tại phường 8, quận 5 là một khu trung tâm thư ng mại lớn của người Hoa

và Thành phố Hồ hí Minh đã và đang phát triển mạnh mẽ trong những năm qua Tuy nhiên, người dân chỉ nhìn thấy phần nổi là sự sầm uất, tấp nập uôn án của phố xá n i đây mà không thấy được phần chìm phía dưới là hệ thống cấp nước cũ mục tuổi thọ trên 30 năm, thường xuyên gãy nứt r rỉ trực tiếp gây ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho người dân trong sinh hoạt, gián đoạn công tác sản xuất, lãng phí tài nguyên nước, gián tiếp gây tổn thất tài chính cho nhà nước và xã hội

Xuất phát từ tầm quan trọng của tài nguyên nước đối với cuộc sống con người ở hiện tại và xa h n là ở tư ng lai, cần có các dự án cải tạo, xây dựng, nâng cấp hệ thống cấp nước và các iện pháp quản lý, ph ng chống thất thoát nước

Vì vậy, việc khảo sát hệ thống cấp nước hiện tại của địa àn phường 8, quận 5 cho thấy sự thiếu sót trong công tác thiết kế, lắp đặt hệ thống cấp nước và sự yếu kém c n tồn tại trong công tác quản lý hệ thống từ đó thiết kế cải tạo, sửa chữa ống mục, kết hợp với việc ứng dụng mô hình M Ngoài việc nâng cao chất lượng khai thác nước sạch và quản lý hệ thống cấp nước tại phường 8, quận 5 nói riêng và tại các quận, huyện nói chung c n hỗ trợ tốt h n cho công tác quản lý hệ thống cấp nước và công tác

ph ng chống thất thoát nước tại Thành phố Hồ hí Minh

Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài “ỨNG DỤNG DMA (DISTRICT METERING

AREA) ĐỂ THIẾT KẾ C I T O HỆ THỐNG CẤP NƯỚC CHO PHƯỜNG 8, QUẬN 5.” ược lựa chọn

2 Tình hình nghiên cứu

Hiện tại, mô hình M đã được sử dụng rộng rãi đối với các quận trong thành phố

Hồ hí Minh Tuy nhiên, công tác rà soát các vị trí điểm ể ống, r rỉ nước c n tốn rất nhiều thời gian, việc quản lý mạng lưới cấp nước vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu

Trang 3

3 Tổng quan nghiên cứu

Ứng dụng M istrict Metering rea để thiết kế cải tạo cho hệ thống cấp nước cho phường 8, quận 5

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nhiệm vụ chính của đồ án là tìm hiểu, kế thừa từ hệ thống cấp nước cũ thiết kế, cải tạo hệ thống cấp nước kết hợp mô hình M ụ thể đồ án sẽ tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Xác định mạng lưới cấp nước cũ Thiết kế mang lưới cấp nước mới kế thừa từ

hệ thống cũ Hủy các đường ống cũ không c n sử dụng

- Xây dựng các mô hình M ứng dụng vào mạng lưới cấp nước trên địa àn phường 8, quận 5

- Tính toán chi phí lắp đặt đường ống

Trang 4

- Phư ng pháp khảo sát tình hình thực tế

 Tiến hành các chuyến khảo sát thực tế tại phường 8, quận 5

 hỏi dân cư tại khu vực để có được thông tin chính xác về địa chỉ, số nhà để cập nhật vào ản vẽ

- Phư ng pháp phân tích hệ thống

- Phư ng pháp thống kê

- Phư ng pháp ản đồ hóa

- Phư ng pháp tính toán

6 Dự kiến kết quả nghiên cứu

Thiết kế mạng lưới cấp nước hoàn thiện cho phường 8, quận 5

Thiết lập mô hình M cho mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5 ên cạnh đó đưa

ra phư ng pháp quản lý tối ưu cho mô hình nhằm hạn chế tối đa lưu lượng nước thất thoát trên mạng lưới cấp nước phường 8, quận 5, TPH M

7 Kết cấu đề tài

HƯ NG 1: TỔNG QU N TÀI LIỆU

HƯ NG 2: O Ạ , KHẢO S T

HƯ NG 3: VẠ H TUY N, THUY T MINH THI T K

HƯ NG 4: TÍNH TO N HI PHÍ VÀ ỨNG DỤNG M Ể GIẢM THIỂU

RÕ RỈ, THẤT THO T NƯỚC

Trang 5

Ư N 1: TỔN QU N TÀ L ỆU 1.1 Tầm quan trọng của nước đối với con người Tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước trên thế thới hiện nay

1.1.1 Tầm quan trọng của nước đối với con người

Sự có mặt của nước là điều kiện đầu tiên để xác định sự tồn tại của sự sống.Ở đâu

có nước thì ở đó có sự sống ối với sự sống của con người, nước là nền tảng cho tất

cả các hoạt động Nước cho ta uống, tạo ra thực phẩm cho ch ng ta ăn, tạo ra năng lượng hỗ trợ nền kinh tế hiện đại của ch ng ta, duy trì các dịch vụ sinh thái và các yếu

tố khác mà tất cả ch ng ta đều phụ thuộc

1.1.1.1 Đối với cơ thể con người

Nước vận chuyển chất dinh dưỡng và ôxy nuôi dưỡng mọi ộ phận; là dung môi

h a tan các chất; duy trì nhiệt độ trung ình; tham gia quá trình hấp thu và chuyển hóa thức ăn thành năng lượng để cung cấp cho mọi hoạt động của c thể; thải trừ các chất cặn ã qua hệ tiết niệu, tiêu hóa, hô hấp, da; ảo vệ các c quan tránh ị tổn thư ng do chấn thư ng; là thành phần chính của chất nhờn ảo vệ các khớp xư ng, tránh viêm sưng, đau nhức trong mọi vận động; làm ẩm không khí gi p sự hô hấp nhịp nhàng;

ph ng chống sự hình thành các cục máu đông ở động mạch của tim, não, giảm nguy c tai iến mạch máu não và nhồi máu c tim; cần thiết cho quá trình sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh, các nội tiết tố điều h a các chức năng sống và các phản ứng sinh hóa của c thể

Một người có thể nhịn ăn trong vài tuần mà vẫn sống nhưng nếu nhịn uống trong 3 hoặc 4 ngày thì sẽ ị tử vong Vì trong c thể con người, nước chiếm 60 – 70% trọng lượng c thể, phân ố ở mọi c quan như não, máu, tim, gan, phổi, thận, xư ng khớp,

c ắp… và có vai tr rất quan trọng trong thành phần cấu tạo nên các c quan như: trong não nước chiếm 85%, máu 92%, dịch dạ dày 95%, c ắp 75%, xư ng 22%, răng 10% Nếu các ộ phận này thiếu nước nhẹ và vừa sẽ làm cho c thể mệt mỏi, uồn

Trang 6

ngủ, khóc có ít nước mắt; đi tiểu ít, táo ón; da khô, ngứa, vì các tế ào da thiếu nước

ị ong tróc, nổi mụn trứng cá; chảy máu mũi vì niêm mạc khô, mạch máu dễ tổn thư ng; nhức đầu, chóng mặt, c ắp mềm yếu; dễ tái phát viêm tiết niệu vì ít nước tiểu nên không loại trừ được các chất cặn ã và vi khuẩn qua đường tiểu; sỏi thận cũng

dễ hình thành hoặc tái sinh do sự cô đặc các chất khoáng; tăng nguy c viêm nhiễm miệng, họng, đường hô hấp do không khí qua mũi không được làm ẩm, gây kích thích

và làm cho phổi nhạy cảm với khói, ụi, các hóa chất, viêm mũi dị ứng… Trường hợp thiếu nước trầm trọng sẽ dẫn đến hạ huyết áp, tim đập nhanh, tiểu tiện ít; miệng khô, rất khát nước; da, niêm mạc khô, không có mồ hôi; mắt khô và sưng đau, c thể mất thăng ằng…

1.1.1.2 Đối với x h i, kinh tế, môi trường

Nước đảm ảo an ninh lư ng thực cho xã hội để không ai ị đói và người làm ra

lư ng thực không ị nghèo đi, d là nghèo đi một cách tư ng đối so với mặt ằng xã hội;

Nước gi p cho mọi sinh hoạt của con người như tắm, giặt, rửa, nấu, nướng… đảm

ảo được chất lượng cuộc sống của mỗi con người và sức khỏe cho cộng đồng

Nước c n tạo nên nền văn hóa, văn minh cho xã hội như văn hóa i-cập ở lưu vực sông Nile, văn hóa Lưỡng Hà ở lưu vực hai con sông Tigris và Euphrates, văn hóa Ấn

độ ở lưu vực sông Indus hay văn hóa Trung Hoa ở lưu vực sông Hoàng Hà…

Nước tạo ra năng lượng điện để cung cấp cho hoạt động của nền kinh tế thông qua việc sử dụng động lực hay năng lượng d ng chảy của các con sông làm quay các tuốc

in nước và máy phát điện, đây là nguồn năng lượng sạch và chiếm 20% lượng điện của thế giới, đồng thời hạn chế được giá thành nhiên liệu và chi phí nhân công Nước tham gia phần lớn vào việc sản xuất ra các sản phẩm để trao đổi, mua án trên thị trường như sản xuất ra 1 ly cà phê thì cần 140 lít nước, 1 chiếc áo s mi vải ông kích

cỡ trung ình thì cần 2.700 lít nước, 1 kg gạo thì cần 3.400 lít nước, 1 ly rượu loại

Trang 7

125ml thì cần 120 lít nước… Như vậy, có thể thấy phần lớn các hoạt động kinh tế đều phụ thuộc rất nhiều vào tài nguyên nước Giá trị kinh tế của nước không phải l c nào cũng có thể quy đổi thành tiền, ởi vì tiền không phải là thước đo giá trị kinh tế, có những dịch vụ của nước không thể lượng giá được nhưng lại có giá trị kinh tế rất lớn Ngoài ra, nước c n là iểu tượng linh thiêng của nhiều tôn giáo trên thế giới như

Lễ hội té nước truyền thống ở Myanmar, Lào, Thái Lan, ampuchia; Lễ rửa tay Wudu của các tín đồ Hồi giáo; Lễ cầu nước cổ truyền của người Việt… ; trong quân sự, nước cũng có ý nghĩa lớn như trận chiến trên sông ạch ằng của Ngô Quyền năm 938; trận thủy chiến Trân hâu ảng năm 1941; việc mở đường Hồ hí Minh trên iển của quân đội Việt Nam… ; giá trị của nước c n được thể hiện trong nghệ thuật, quy hoạch kiến tr c, chính trị, môi trường, h a ình…

1.1.2 Tình trạng cạn kiệt tài nguyên nước trên Thế giới

Thiếu nước sạch đang là một vấn đề nhức nhối, nhưng tình hình sẽ trở nên tồi tệ

h n khi thế giới hết nước sạch, và điều đó rất có thể xảy ra vì dân số ngày càng tăng trong khi nước sạch ngày càng ít đi do ô nhiễm môi trường và iến đổi khí hậu

ách nay 2.000 năm, chỉ có khoảng 250 triệu người trên Trái ất, nhưng ước tính đến năm 2020, chỉ riêng ắc Phi và Trung ông đã có 400 triệu người Trong khi đó, những sa mạc như Sa mạc Sahara đang ngày càng mở rộng, và các nguồn nước ngày càng cạn kiệt Mực nước Biển Chết đã giảm xuống h n 10m trong thế kỷ 20.Hồ Tchad giảm gần 100 m nước mỗi năm.Mực nước ngầm tại hàng triệu hecta miền bắc Trung Quốc giảm 1 m/năm, khiến việc đào giếng ngày càng tốn kém.Liên Hiệp Quốc ước tính các giếng ở khu vực này phải khoan sâu 1 km hoặc h n mới có nước sạch Những khối ăng trên dãy Himalaya, từng được mệnh danh là “tháp nước của châu ”, đang tan biến với một tốc độ áo động iều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến lưu lượng nước của các con sông chính như sông Mekong án đảo ông ư ng , sông ư ng

Tử (Trung Quốc , sông Hằng (Ấn ộ , sông Ấn (Pakistan)

Trang 8

Ngoài ra, ô nhiễm môi trường là một hệ quả đáng sợ nhất của quá trình phát triển công nghiệp, và làm tổn hại nghiêm trọng đến nguồn cung nước sạch trên thế giới.Trung Quốc hiện là n i ị cáo uộc gây ô nhiễm nguồn nước nhiều nhất Sông

ư ng Tử ở nước này là một trong những con sông ị ô nhiễm nặng nhất thế giới H n 40% trong 662 thành phố lớn của Trung Quốc không có hệ thống xử lý rác và chất thải Ước tính của chính quyền Bắc Kinh cho biết 9/10 thành phố trong nước có hệ thống nước ngầm bị ô nhiễm, và khoảng 300 triệu người phải uống nước không an toàn

Hiện 2 tỷ người sống ở các nước đang căng thẳng về nước và đến năm 2025, 2/3 dân số thế giới sẽ phải sống trong những nước hoặc khu vực chịu căng thẳng về nước, trừ khi xu hướng hiện tại thay đổi.H n nữa, sẽ có thêm các cuộc xung đột về nước vì nguồn tài nguyên này càng ngày càng khan hiếm

1.2 Tồng quan về hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước ở Thành phố Hồ hí Minh và trên địa bàn phường 8, quận 5

1.2.1 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước ở Thành phố Hồ Chí Minh

Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch được

dự áo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ

20 Nhưng như dầu mỏ có thể thay thế ằng các loại nhiên liệu khác như điện, nhiên liệu sinh học, khí đốt…, c n nước thì không thể thay thế và trên thế giới tất cả các dân tộc đều cần đến nó để ảo đảm cuộc sống của mình, cho nên vấn đề nước trở thành chủ

đề quan trọng trên các hội đàm quốc tế

Tuy nhiên ở nước ta lại đang lãng phí nguồn tài nguyên quý giá này.Nước được khai thác từ các sông, suối, ao hồ, dưới l ng đất…phải trải qua rất nhiều hệ thống xử

lý, khử tr ng đảm ảo đ ng tiêu chuẩn của ô Y tế trước khi được đưa đến người sử dụng Nhưng do trong quá trình truyền tải trên hệ thống cấp nước, gần 40% - 50% lượng nước sạch đã ị thất thoát trên đường ống Tại thành phố Hồ hí Minh chiếm trên dưới 40% mức thất thoát toàn quốc

Trang 9

ân số Thành phố Hồ hí Minh ngày càng gia tăng, dân số hiện tại là khoảng 9 triệu người ự kiến đến năm 2025 dân số sự kiến sẽ là 10 triệu thường tr và 2,5 triệu người vãng lai Hệ thống cấp nước Thành phố Hồ hí Minh được hình thành từ thời Pháp thuộc, trải qua thời gian sử dụng mạng lưới cấp nước trải ra trên một diện tích rộng Mạng lưới truyền dẫn khoảng 4500km đường ống có N ≥ 100mm, cung cấp 1,8 triệu m3 nước sạch cho cả thành phố trong 1 ngày, và tỷ lệ thất thoát nước khoảng 38,42% lượng nước sạch thất thoát tư ng ứng 691.560 m3/ngày đêm gây lãng phí tài nguyên nước và tổn thất h n 2.018 tỉ đồng/năm

ác nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thất thoát nước hiện nay ở thành phố Hồ

hí Minh là do:

 o giới hạn vật tư

 o giới hạn của quy trình lắp đặt

 o không cập nhật mạng lưới cũ trước năm 1975

 o các tác nhân khác

1.2.1.1 Do giới hạn vật tư

Vật tư ngành nước có rất nhiều chủng loại đa dạng khác nhau như: gang, nhựa uPVC, nhựa HP E…Trên mạng lưới cấp nước TP.HCM hiện nay, ống cấp nước thường được lắp đặt bằng ống nhựa uPVC, ống nhựa HDPE, ống gang nhưng tại các vị trí mối nối, vị trí đặt tê, vị trí đặt khuỷu, …lại sử dụng phụ t ng gang hính vì vậy các vật tư khác nhau sẽ hấp thu nhiệt khác nhau dẫn tới độ giãn nở vì nhiệt khác nhau Khi được lắp đặt chung, sự co giãn về nhiệt không đồng đều lâu ngày sẽ gây nứt gãy tại các mối nối, dẫn đến thất thoát nước

Trang 10

ình 1.1 Sự khác iệt về chất liệu vật tư và phụ t ng lắp đặt trên đường ống

ên cạnh đó, tình trạng thất thoát nước c n do tuổi thọ của vật tư Tuổi thọ trung ình theo thiết kế đối với ống gang là 15-20 năm, đối với ống nhựa là trên 20 năm đối với ống HP E là gần như ền vững với thời gian Tuy nhiên thực tế lại không như vậy, do ảnh hưởng của các tác nhân từ ên ngoài như: đường ống nằm ở v ng nước mặn, nước phèn, hoặc nằm ở dưới l ng đường n i có nhiều phư ng tiện giao thông tải trọng cao qua lại… sẽ làm tuổi thọ của đường ống giảm xuống đáng kể Thực tế tuổi thọ trung ình ở những khu vực trên của ống gang là chỉ xấp xỉ dưới 15 năm, c n tuổi thọ của ống nhựa uPV là dưới 20 năm Ngoài ra, tuổi thọ của đường ống c n phụ thuộc vào hai cấu kiện nhỏ nhưng rất quan trọng là: joint cao su joint kiềng, joint mặt ích Hiện tại ở thành phố H M c n có đến 10% các đường ống 30 – 40 năm tuổi nằm lâu năm dưới lớp đất đá, tiếp x c với môi trường ẩm ướt các ulông ị mục gãy làm hở các mối nối, bể đường ống gây thất thoát nước nghiêm trọng

1.2.1.2 Do giới hạn của quy trình lắp đặt

Khi thi công lắp đặt đường ống mới vào đường ống cũ, phư ng pháp vẫn c n thô

s , phụ thuộc lớn vào công tác của người thợ Theo tiêu chuẩn, khi thi công cắt tê đấu nối phải đào hố thu nước ngay ên cạnh vị trí đó Nhưng do c n nhiều hạn chế, nên diện tích để thi công khá nhỏ hẹp Khi cắt tê nước trong ống tràn ra trộn với đất cát dẫn đến thất thoát nước ên cạnh đó trong quá trình thi công ở môi trường nước bẩn, các joint cao su bị dính đất cát nên tuổi thọ không ền dễ bị ung và gây r rỉ nước

Trang 11

ình 1.2 Thi công lắp đặt trong môi trường nước ẩn

1.2.1.3 Do không cập nhật mạng lưới cũ trước năm 1975

ắt đầu là hệ thống cấp nước nhỏ Sài G n – Gia ịnh, hiện nay công suất cấp nước 1,8 triệu m3/ngày đêm và sẽ lên đến 3,7 triệu m3/ngày đêm trong năm 2025 Hệ thống đường ống cỡ lớn truyền tải nước sạch và hệ thống đường ống phân phối nước sạch của Thành phố Hồ hí Minh đan xen phức tạp, xuống cấp, cập nhật không đầy đủ, không thể quản lý dẫn đến r rỉ ngầm, tỷ lệ thất thoát nước rất cao, ảnh hưởng rất lớn đến việc cung cấp nước sạch cho thành phố

1.2.1.4 Do các tác nhân khác

Một trong những nguyên nhân c ản gây thất thoát và thất thu nước là việc khai thác trộm Việc khai thác trộm nước không có iện pháp nào để khống chế lượng nước tiêu thụ mà thực tế lượng nước tiêu thụ bao giờ cũng lớn h n lượng nước tính theo hóa

đ n thu tiền nước Mặt khác những hộ khai thác nước trộm nếu thiếu ý thức tiết kiệm

sẽ gây lãng phí làm ảnh hưởng chung đến việc d ng nước của toàn cộng đồng, gây nên tình trạng thiếu nước trầm trọng nhất là trong những thời gian d ng nước cao điểm của

m a hè

Do bị phá hoại bởi động vật như chuột gặm…

Trang 12

Do bị tác động bởi con người trong việc thi công các công trình ngầm lân cận khác như điện, cáp… làm ể đường ống cấp nước Phá hoại các công trình ph ng cháy chữa cháy như trụ cứu hỏa gây thất thoát nước ên cạnh đó do không quản lý chặt chẽ, không phát hiện kịp thời để xử lý nên lượng nước thất thoát lớn

1.2.2 Hiện trạng thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước tại địa bàn phường 8, quận

5

Hệ thống cấp nước trên địa àn quận 5 hầu hết đã lắp đặt từ rất lâu, hiện nay đã cũ mục thường xuyên nứt gãy, ể ống gây ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho người dân

ảng 1.1 Tổng hợp số lần sửa bể trên mạng lưới cấp nước quận 5 năm 2014

ể nổi 180

Nguồn: Công ty Cổ phần Cấp nước Chợ Lớn (2014)

ặc điểm của hệ thống cấp nước trên địa àn quận 5:

 Trên một số tuyến đường lớn, người dân sử dụng nước trực tiếp từ các ống có đường kính lớn, ống truyền tải Ø300, Ø350, Ø400…

 ác tuyến đường có ề rộng trên 6m nhưng vận chỉ có một tuyến ống cấp nước

o đó, trường hợp ống ngánh ăng đường rất nhiều, gây khó khăn cho công tác khai thác, sửa chữa và quản lý

 Một số tuyến đường có 2 tuyến ống song song, một tuyến được lắp đặt từ rất lâu, một tuyến khác do được đầu tư theo từng đoạn nhỏ, không liên tục

Trang 13

Phường 8, quận 5 là một trong nhiều phường có tỉ lệ thất thoát nước vượt ngưỡng 25% trong năm 2015

Bảng 1.2 Tỉ lệ thất thoát nước trên địa àn quận 5 tính tới tháng 3 năm 2015

Nguồn: Công ty Cổ phần Cấp nước Chợ Lớn (2014)

1.3 Tổng quan về các giải pháp phòng chống, xử lý thất thoát nước hiện nay

1.3.1 Thay thế hoàn toàn mạng lưới mới

o không thể cập nhật, quản lý hệ thống cấp nước từ trước năm 1975 đến nay và sự không đồng bộ của chủng loại vật tư như đã nêu trên gây thất thoát nước nghiêm trọng

và kéo dài thì iện pháp thay thế hoàn toàn mạng lưới cấp nước mới được đề ra

1.3.1.1 Ưu điểm

Hệ thống hóa toàn ộ mạng lưới cấp nước gi p thuận tiện trong công tác quản lý ông tác ngăn ngừa, ph ng chống thất thoát nước sẽ đạt đư c hiệu quả tối ưu ằng cách phân quyền quản lý cho từng khu vực nhỏ, kiểm soát nước thất thoát theo v ng, theo khu vực gi p xác định tỷ lệ thất thoát nhanh, chính xác

Giải quyết triệt để vấn đề thất thoát nước hiện nay

1.3.1.2 Nhược điểm

i hỏi chi phí đầu tư rất cao Vừa phải hủy tất cả các đường ống hiện hữu vừa phải đầu tư lắp đặt đường ống mới

Trang 14

Cần rất nhiều nguồn lực cho công tác quản lý hệ thống cấp nước mới

Tốn rất nhiều thời gian để xây dựng lại toàn ộ đường ống

ên cạnh đó lượng màu đưa vào trong đường ống sẽ dính ám lên thành ống ảnh hưởng đến chất lượng nước cung cấp cho người dân

1.3.3 Phương pháp sử dụng sóng siêu âm, radar

Dựa trên sự phản hồi qua sự thay đổi đặc tính cấu tr c đất, đường ống Hoặc sử dụng con chạy, chạy trong đường ống cấp nước có một camera sẽ quay hình ảnh, ghi nhận dữ liệu trong ống, và con chạy này sẽ truyền dữ liệu về bộ thu đi trên mặt đất với

nó

 Nhược điểm

Rất khó tiếp cận vị trí ể

Phụ thuộc vào địa chất của từng khu vực

Việc đưa con chạy vào ống cũng như lấy ra, quản lý con chạy rất khó khăn dễ mắc kẹt trong ống vì mạng lưới TP.H M khá chằng chịt số lượng đấy nối nhiều, ống cũ mục, ống gang bị đóng phèn gây giảm thể tích ống…

hi phí cao

Trang 15

1.3.4 Phương pháp lan truyền âm

Khi một ống bị nứt bể, nước từ trong ống thoát ra ngoài nền đất qua khe nứt tạo nên rung động có thể truyền qua lớp đất nền hoặc qua vật liệu ống đến các đầu van, trụ cứu hỏa… nên nguyên lý hoạt động của thiết bị là ghi nhận, thu thập, khuếch đại, phân tích, đánh giá những âm thanh rung động trên

bị động như vậy sẽ không triệt để giải quyết được vấn đề

1.3.5 Phương pháp ứng dụng mô hình DMA (District Metering Area)

Mô hình M là mô hình d tìm r rỉ kết hợp giữa công tác phân v ng tác mạng

và sử dụng đồng hồ đo lưu lượng tổng ó thể đo đếm chính xác lưu lượng vào các

v ng tính toán để xác định lượng nước thất thoát

1.3.5.1 Ưu điểm

Lưu lượng và áp lực được thu nhận và theo dõi online một cách liên tục, thường xuyên và có thể theo dõi mọi l c mọi n i nên rất thuận tiện cho công tác giám sát và quản lý mạng lưới cấp nước

Trang 16

em lại hiệu quả rất lớn trong công tác d tìm r rỉ, chống thất thoát nước, tiết kiệm chi phí trong công tác sản xuất cung cấp nước như điện năng, hóa chất, nhân công, cũng như nguồn nước thô quý giá đang dần cạn kiệt

1.3.5.2 Nhược điểm

Cần kết hợp với các phư ng pháp d tìm khác như phư ng pháp lan truyền âm, sóng siêu âm, sóng radar…

1.4 Chức năng nhiệm vụ của DMA

M là mô hình phân v ng tách mạng mạng lưới cấp nước thành các tiểu v ng và

đo lưu lượng nước đi vào tiểu v ng đó Nhằm kiểm soát thất thoát nước trên mạng lưới cấp nước

1.5 iều kiện tự nhiên của quận 5

1.5.1 Vị trí địa l

ình 1.3 Vị trí quận 5 trên ản đồ

Trang 17

Quận 5 là một trong 24 quận và huyện trực thuộc Thành phố Hồ hí Minh, Việt Nam Quận 5 và Quận 6, hai quận này c n được gọi chung là hợ Lớn, một khu trung tâm thư ng mại lớn nhất của người Hoa ở Việt Nam

Quận 5 là một trong các quận thuộc khu trung tâm Thành phố Hồ hí Minh

 Tây ắc giáp Quận 10 và Quận 11, ranh giới là đường H ng Vư ng và đường Nguyễn hí Thanh

 Phía ông giáp Quận 1, ranh giới là đường Nguyễn Văn ừ

 Phía Nam giáp kênh Tàu Hủ, ngăn cách với Quận 8

 Phía Tây giáp với Quận 6 ởi đường Nguyễn Thị Nhỏ, Ngô Nhân Tịnh và ến

1.5.2.2 Thổ nhưỡng

Kẹp giữa những lớp cát sụn là những mạch nước ngầm phong ph , có độ sâu từ 30m đến 200m ên dưới ph sa cổ là phiến sét không thấm, ngăn nước không cho tụt sâu h n nữa Qua nhiều năm khai thác sử dụng nguồn nước ngầm ở Quận 5 có l c ị nhiễm mặn nhưng dần dần vẫn được phục hồi như cũ, có trữ lượng lớn, độ tinh khiết cao

1.5.3 Khí hậu địa chất, thủy văn

1.5.3.1 Khí hậu

ó 2 m a rõ rệt:

1.5.3.2 Địa chất

ịa hình trũng thấp, Nằm ở rìa võng chuyển tiếp giữa v ng nâng ông Nam ộ và đới sụt võng ửu Long Trên mặt lộ ra các sản phẩm sét, ột, cát chứa nhiều n thực vật là các lớp đất yếu , chưa được quá trình nén chặt tự nhiên, có tuổi Holocen, nên sức chịu tải của đất rất yếu từ 0,3 kg/cm2

tới 0,7 kg/cm2, chiều dày các lớp trầm tích trẻ

Holocen rất dày và không ổn định, đáy lớp từ 40,3m tới 41,2m

ên dưới các lớp trầm tích Holocen, là các trầm tích Pleistocen, Pliocen, ch ng phủ không chỉ hợp lên ề mặt đá móng Mezozoi có tuổi Juta – Kreta ở độ sâu >100m ên cạnh đó vào m a mưa mực nước ngầm dâng cao cách mặt đất từ 0,5 – 0,8 m đã tạo ra những hiện tượng không có lợi cho các công trình xây dựng

1.5.3.3 Thủy văn

ó hệ thống Kênh Tàu Hủ nằm ở phía Nam quận 5, là 1 con kênh ngăn cách với Quận 8 Thuận lợi cho giao thông đường thủy, vận chuyễn hàng hóa với các Quận lân cận góp phần phát triển kinh tế xã hội

1.6 iều kiện kinh tế - văn hóa – xã hội của quận 5

1.6.1 Kinh tế

Về mặt kinh tế, xưa và nay, quận vẫn được xem là một trung tâm thư ng mại dịch

vụ quan trọng của thành phố.Từ các chợ đầu mối trên địa àn quận hàng hóa các loại