Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”Tên đề tài: “Nghiên cứu biệ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường

Đề tài:

Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh góp phần giảm thiểu ô nhiễm

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Tp HCM, ngày …… tháng …… năm 2017

Giáo viên hướng dẫn

PGS TS Thái Văn Nam

MỤC LỤC

1 GIỚI THIỆU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3

2.1 Mục tiêu của đề tài 3

2.2 Nội dung nghiên cứu 3

2.2.1 Xác định, phân loại rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh 3

2.2.2 Đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường từ rác thải sinh hoạt

4

2.2.3 Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt 4

2.3 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 6

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu thực địa 4

2.3.2 Phương pháp chọn và lấy mẫu 4

2.3.3 Phương pháp thu thập, tổng hợp tài liệu, số liệu 4

2.3.4 Phương pháp xử lí số liệu thống kê 4

2.3.5 Phương pháp điều tra xã hội học 4

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 18

3.1 Đối tượng nghiên cứu 18

3.2 Phạm vi nghiên cứu 20

4 Ý NGHĨA KHOA HỌC – THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 22

4.1 Ý nghĩa khoa học .18

4.2 Ý nghĩa thực tiễn 18

5 THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN KHI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 23

5.1 Thuận lợi 18

5.2 Khó khăn 18

6 TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU 23

6.1 Tổng quan về chất thải 18

6.2 Nguồn phát sinh chất thải rắn 18

6.3 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt 18

6.3.1 Các chất cháy được 4

6.3.2 Các chất hỗn hợp 4

6.3.3 Các chất không cháy được 4

6.4 Ảnh hưởng của rác thải sinh hoạt đến môi trường và con người …… 18

6.4.1 Ảnh hưởng của rác thải sinh hoạt đến môi trường .4

6.4.2 Ảnh hưởng của rác thải sinh hoạt đến con người 4

7 TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 23

8 BỐ CỤC DỰ KIẾN CỦA ĐỀ CƯƠNG 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

DANH M C B NG ỤC BẢNG ẢNGBảng 2.1 Vị trí khảo sát thực địa hệ thống sông, kênh, rạch TPHCM .8Bảng 2.2 Quy chuẩn cho phép đánh giá chất lượng nước mặt từng hệ

thống sông, kênh, rạch TPHCM 12Bảng 2.3 Giá trị giới hạn các thông số chất lượng nước mặt 13Bảng 2.4 Bảng quy định các giá trị qi, BPi 15Bảng 2.5 Bảng quy định các giá trị BPi và qi đối với DO% bão hòa 16Bảng 2.6 Bảng quy định các giá trị BPi và qi đối với thông số pH 17Bảng 2.7 Phân loại chất lượng nước theo chỉ số WQI 18

DANH M C HÌNH ỤC BẢNGHình 2.1 Sơ đồ phương pháp nghiên cứu 6Hình 2.2 Bản đồ vị trí các trạm quan trắc chất lượng nước và thủy văn

khu vực hạ lưu hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai 8Hình 2.3 Bản đồ vị trí các trạm quan trắc chất lượng nước kênh rạch nội

thành TP.HCM 8

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

Tên đề tài:

“Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại

khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm

Hiện nay, tại các kênh rạch ở Thành phố Hồ Chí Minh bị ảnhhưởng lớn bởi rác thải sinh hoạt từ các hộ dân sống ở quanh khu vực vànước thải đô thị bị lắng đọng gây nên các vấn đề về môi trường và conngười, điển hình về thực trạng trên, kênh Văn Thánh là một trong số cầnphải đưa ra biện pháp để cải tạo

1.2 Tính cấp thiết của đề tài

Với số dân hơn 7.3 triệu người ( năm 2011 ), trung bình mỗi ngàyThành Phố Hồ Chí Minh thải ra hơn 7000 tấn chất thải sinh hoạt Trong

đó, 6500 tấn chất thải sẽ được thu gom và vận chuyển đến khu chôn lấpcủa thành phố , 500 tấn còn lại sẽ được tái chế sử dụng

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang 7 GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

Đến năm 2015, tỉ lệ thu gom rác thải ở Việt Nam đạt khoảng31%, hiện trạng quản lí, xử lí rác thải kém hiệu quả gây ảnh hưởng đếnmôi trường và cộng đồng, đặt ra nhiều thách thức đối với các cấp,nghành, đặc biệt là nghành môi trường

Vậy để hạn chế, các vấn đề ô nhiễm do rác thải sinh hoạt gây ra,

thì việc nghiên cứu đề tài “ Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử

dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ” là rất cần thiết

NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu của đề tài

- Mục tiêu tổng quát:

Trên cơ sở phân tích đánh giá các nguồn gây ô nhiễm, hiện trạngrác thải sinh hoạt ở khu vực kênh Văn Thánh, đề xuất các biện pháp vàtái sử dụng thích hợp, để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại khu vực

Mục tiêu cụ thể:

+ Xác định và đánh giá được các nguồn gây ô nhiễm môi trườngtại khu vực kênh Văn Thánh

+ Đánh giá được hiện trạng, nhận thức, hiểu biết về các biện phápthu gom, phân loại, và tái sử dụng rác thải sinh hoạt

+ Đề xuất được các giải pháp thu gom và tái chế chất thải sinhhoạt giảm thiểu ô nhiễm môi trường và các chi phí môi trường

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang 8 GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

2.2 Nội dung nghiên cứu

2.2.1 Xác định, phân loại rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh

- Xác định, phân loại các loại rác thải sinh hoạt trên kênh Văn

Thánh

- Mức gây ảnh hưởng đến môi trường

2.2.2 Đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường từ rác thải sinh hoạt

- Thu thập thông tin báo động về thực trạng ô nhiễm từ rác thải sinh hoạt

- Thái độ của người dân trước thực trạng đó

- Nguyên nhân gây ô nhiễm

2.2.3 Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt

- Thu thập các thông tin liên quan đến nhận thức và hiểu biết của người dân về việc thu gom, tái sử dụng rác thải sinh hoạt

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp khảo sát thực địa

- Địa điểm khảo sát ( sơ đồ vị trí ): khu vực kênh Văn Thánh

- Thời gian khảo sát

- Nội dung khảo sát

- Chụp hình, lấy mẫu

2.3.2 Phương pháp chọn và lấy mẫu

- Chọn điểm nghiên cứu : khu vực kênh Văn Thánh

+ Chọn điểm nghiên cứu phải mang tính tổng thể và ngẫu nhiên: chọn điểm đại diện tập trung nhiều rác thải sinh hoạt, đại diện cả không gian, thời gian và địa hình

- Lấy mẫu:

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang 9 GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

+ Đối tượng khảo sát: các khu vực tập trung rác thải sinh hoạt thuộc khu vực kênh Văn Thánh

2.3.3 Phương pháp thu thập, tổng hợp tài liệu, số liệu

- Thu thập các tài liệu liên quan đến rác thải sinh hoạt, thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt

- Kế thừa các kết quả đã nghiên cứu, phát triển đề tài, nhằm đưa ra các biện pháp tối ưu

2.3.4 Phương pháp xử lí số liệu thống kê

- Sử dụng excel để thống kê, tính toán các số liệu điều tra

- Phân tích các thông tin từ các số liệu đó

2.3.5 Phương pháp điều tra xã hội học

- Thiết kế các phiếu hoặc bảng hỏi về nhận thức và hiểu biết của người dân về rác thải sinh hoạt

+ Các kiến thức về rác thải, thu gom và tái sử dụng

+ Những biện pháp thu gom và tái sử dụng mà người dân thường áp dụng tại trong cuộc sống gia đình hằng ngày

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng có liên quan đến rác thải sinh hoạt, và các biện pháp thugom và tái sử dụng : Cộng đồng dân cư, cửa hàng, trường học, cơ quan hành chính, trung tâm thương mại tại khu vực kênh Văn Thánh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Đề tài được triển khai trong vòng thời gian từ 2-3 tháng, kể từ ngày bắt đầu nghiên cứu

- Về không gian: Đề tài được tiến hành tại khu vực kênh Văn Thánh

- Về nội dung: Đề tài tập trung tìm hiểu về biện pháp thu gom và tái

sử dụng rác thải sinh hoạt để giảm thiểu ô nhiễm tại khu vực kênh Văn Thánh

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

10

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

TÀI

4.1 Ý nghĩa khoa học

- Đề tài đã đánh giá, phân tích, và tổng hợp các vấn đề liên quan đến

ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm môi trường từ rác thải sinh hoạt nói riêng

ĐỀ TÀI

5.1 Thuận lợi

- Nguồn tài liệu nghiên cứu phong phú

- Chủ động tìm tòi, học hỏi

5.2 Khó khăn

- Chưa có kinh nghiệm trong việc thực hiện nghiên cứu khoa học

- Nguồn kinh phí để thực hiện nghiên cứu còn thấp

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

11

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

6.1 Tổng quan về chất thải

Theo điều 3 Nghị định 59/2007/NĐ-CP về quản lí chất thải rắn:

- Hoạt động quản lí chất thải rắn bao gồm các hoạt động quy hoạch, quản lí, đầu tư xây dựng cơ sở quản lí chất thải rắn, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái chế , tái sử dụng, xử líchất thải rắn nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu những tác động tiêu cực đến môi trường và con người

- Chất thải rắn sinh hoạt là chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình, nơi công cộng

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

12

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

- Thu gom chất thải rắn là hoạt động tập hợp, phân loại, đóng gói vàlưu giữ tạm thời chất thải rắn tại nhiều điểm thu gom tới thời điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp nhận

- Tái sử dụng chất thải được hiểu là có những sản phẩm hoặc

nguyên liệu có quãng đời sử dụng kéo dài, người ta có thể sử dụngđược nhiều lần mà không bị thay đổi hình dạng vật lí, tính chất hóa học

- Hiện nay, có rất nhiều cách phân loại chất thải , bằng nhìn nhận thực tiễn của hoạt động kinh tế và ý nghĩa của nghiên cứu quản lí đối với chất thải, có thể chia:

Bảng 3.1: PHÂN LO I CH T TH I ẠI CHẤT THẢI ẤT THẢI ẢNG

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

13

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

Phân loại theo

nguồn gốc phát

sinh

Phân loạitheo thuộctính vật lí

Phân loại theotính chất hóa học

Phân loại theomức độ nguy hạiđối với con người

- Chất thải lỏng

- Chất thải khí

- Chia chất thải dạng hữu cơ, vô

cơ hoặc theo đặc tính của vật chất như chất thải dạng : kim loại, chất dẻo,

- Chất thải độc hại

- Chất thải đặcbiệt

6.2 Nguồn phát sinh chất thải rắn

- Các nguồn phát sinh chất thải rắn chủ yếu từ các hoạt động: công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và thương mại, khu dân cư, cơ quan, trường học, bệnh viện

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

14

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

Hình 6.2: Các nguồn phát sinh và phân loại chất thải

6.3 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt

Có rất nhiều thành phần chất thải rắn trong các rác thải có khả năng tái chế, tái sinh Vì vậy, mà việc nghiên cứu thành phần chất thải rắn sinh hoạt là điều rất cần thiết Từ đó, ta có cơ sở để tận dụng những thành phần có thể tái chế, tái sinh để phát triển kinh tế

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

15

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực

kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

6.3.1 Các chất cháy được

Bảng 3.3.1: THÀNH PHẦN CÁC CHÂT CHÁY ĐƯỢC

Các chất cháy được

a Giấy Các vật liệu làm từ giấy bột và

e Chất dẻo Các vật liệu và sản phẩm được

chế tạo từ chất dẻo

Túi chất dẻo, chai, lọ,…

6.3.2 Các chất hỗn hợp

- Ngoại trừ các chất cháy được và không cháy được

- Được chia thành 2 loại : kích thước lớn hơn 5mm và nhỏ hơn 5

mm

VD: đá cuội, cát, đất, tóc, …

6.3.3 Các chất không cháy được

Bảng 3.3.3: THÀNH PHẦN CÁC CHẤT KHÔNG CHÁY ĐƯỢC

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

16

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực

kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

Các không cháy được

f Các kim

loại sắt

Các vật liệu và sản phẩm được chế tạo từ sắt mà dễ bị nam châm hút

Vỏ hộp, dây điện, hàng rào, nắp chai lọ,

Bóng đèn, chai lọ thủy tinh,

6.4.1 Ảnh hưởng của rác thải sinh hoạt đến môi trường

- Ảnh hưởng đến môi trường đất: Các chất độc xâm nhập vào đất sẽ

tiêu diệt các sinh vật có ích làm cho môi trường đất bị giảm đi tính

đa dạng sinh học và phát sinh loài gây hại Đặc biệt, khi sử dụng

túi nilon, khi các chất này xâm nhập vào đất cần 50-60 năm mới

có thể phân hủy làm cho đất bị chua, giảm độ phì nhiêu, gây ảnh

hưởng đến năng suất cây trồng

- Ảnh hưởng đến môi trường không khí: Tạo mùi khó chịu cho con

người, các khí phát sinh chủ yếu là H2S, NH3, CH4, CO2, SO2,…

- Ảnh hưởng đến môi trường nước: Tác động trực tiếp hoặc gián

tiếp đến chất lượng nước mặt, nước ngầm của khu vực, làm giảm

khả năng tự làm sạch của nước, gây cản trở các dòng chảy, ảnh

hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

17

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam

Đề cương luận văn “Nghiên cứu biện pháp thu gom và tái sử dụng rác thải sinh hoạt tại khu vực kênh Văn Thánh – TP.HCM góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ”

6.4.2 Ảnh hưởng của rác thải sinh hoạt đến con người

- Các chất hữu cơ bền, tồn tại lâu trong môi trường, có khả năng tíchlũy sinh học trong nông sản, thực phẩm,…gây ra hàng loạt các bệnh nguy hiểm đối với con người, phổ biến nhất là ung thư

- Hầu hết, các chất thải rắn nguy hại đều rất khó phân hủy, nếu nhiệtđộ lò đốt không từ 8000C trở lên thì các chất này không phân hủy hết Sau khi đốt, chất thải cần phải được làm lạnh nhanh, nếu không các chất sẽ tiếp tục liên kết với nhau tạo ra chất hữu cơ bền,thậm chí còn sinh ra khí dioxin thoát vào môi trường gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng

- Hàng năm, theo tổ chức y tế thế giới, trên thế giới có 5 triệu người chết, gần 40 triệu trẻ em mắc các bệnh có liên quan đến rác thải Những xác động vật bị thối rữa trong hơi thối có chất amin và các chất dẫn xuất sunfua hydro hình thành từ sự phân hủy rác thải kíchthích sự hô hấp của con người, kích thích nhịp tim đập nhanh, gây ảnh hưởng xấu đến những người mắc bệnh tim mạch

- Trong các bãi rác, vi khuẩn thương hàn có thể tồn tại trong 15 ngày, vi khuẩn lỵ 40 ngày, trứng giun đũa là 300 ngày gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe

SVTH:Nguyễn Thị Thảo Trang

18

GVHD: PGS.TS Thái Văn Nam