Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh ngân hàng công thương khu vực II – hai bà trưng – hà nội

Nh#ng quy ñ nh chung... Séc chuy n kho n thanh toán trong ph m vi khác ngân hàng có quy trình luân chuy n ch ng t$ như sau... PHÒNG KHÁCH HÀNG DN V4A VÀ NH7 PHÒNG KI8M TRA N6I B6 PHÒNG

Năm 2003 tình hình kinh t - xã h i nư c ta ti p t c ñ t ñư c nh ng thành

t u quan tr ng, tăng trư ng kinh t kh quan và ñ t m c cao nh t trong nh ng năm

g n ñây, cơ c u kinh t ñư c chuy n d ch theo hư ng công nghi p hoá hi n ñ i

hoá, kh năng h i nh p và c nh tranh c a n n kinh t tăng lên cùng v i nh ng c i

thi n ñáng k trong các lĩnh v c xã h i Đ t ñư c nh ng k t qu này có s ñóng

góp r t l n c a h th ng Ngân hàng thương m i (NHTM) Vi t Nam, ñ c bi t là

ho t ñ ng thanh toán qua Ngân hàng Ho t ñ ng thanh toán là ho t ñ ng không th

thi u c a b t c m t Ngân hàng thương m i, m t t ch c kinh t nào Ho t ñ ng

thanh toán là lo i s n ph m d ch v mà Ngân hàng thương m i cung c p cho n n

kinh t ñ ñáp ng yêu c u thanh toán ti n hàng hoá, d ch v c a các doanh nghi p,

t ch c kinh t , cá nhân trong xã h i Khi n n kinh t càng phát tri n, công tác

thanh toán c a Ngân hàng ngày càng chi m m t v trí vô cùng quan tr ng

Nh n rõ ñư c t m quan tr ng c a ho t ñ ng thanh toán nh t là thanh toán

không dùng ti n m t (TTKDTM), trong nh ng năm qua ngành Ngân hàng nói

chung và h th ng Ngân hàng Công thương (NHCT) nói riêng ñã t p trung ch ñ o,

c i ti n v cơ ch nghi p v và hi n ñ i hoá công ngh thanh toán nh m thu hút

ngày càng nhi u khách hàng và nhanh chóng h i nh p vào khu v c và th gi i Do

ñó công tác thanh toán không dùng ti n m t qua Ngân hàng ñã th c s ñi vào ñ!i

s ng xã h i và ñem l i nh ng thành t u ñáng k Tuy nhiên so v i yêu c c phát

tri n c a n n kinh t trong th!i kỳ ñ i m i thì d ch v thanh toán c a các Ngân

hàng thương m i Vi t Nam còn b t c p v nhi u m t, ñ c bi t là hi n ñ i hoá công

ngh thanh toán và ph c p thanh toán không dùng ti n m t trong khu v c dân cư

Đi u này ñ t ra cho ngành Ngân hàng Vi t Nam nói chung và h th ng Ngân hàng

Công thương nói riêng cũng như các nhà khoa h c kinh t ph i tìm ra các gi i pháp

h u hi u ñ hoàn ch nh d ch v này và t o ti n ñ ñ ngành ngân hàng mau chóng

h i nh p chung vào m ng lư i thanh toán qu c t

B ng nh ng ki n th c ti p thu ñư c do các th y cô giáo và qua g n hai tháng

th c t p t i Ngân hàng Công Thương Hai Bà Trưng Hà N i em ñã l a ch n ñ tài:

“Gi i pháp nh m nâng cao ch t lư ng thanh toán không dùng ti n m t t i chi

nhánh Ngân hàng Công Thương khu v c II – Hai Bà Trưng – Hà N i ”

B n chuyên ñ ñư c k t c u làm 3 chương:

Chương I: Lý lu n cơ b n v thanh toán không dùng ti n m t trong n n

kinh t th trư ng

Chương II: Th c tr ng thanh toán không dùng ti n m t t i chi nhánh

Ngân hàng Công thương khu v c II - Hai Bà Trưng Hà N i

Chương III: M t s gi i pháp nh m nâng cao ch t lư ng thanh toán

không dùng ti n m t t i chi nhánh Ngân hàng Công thương khu v c II - Hai Bà

Trưng Hà N i

LÝ LU N CƠ B N V THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T

TRONG N N KINH T TH TRƯ NG

I S C N THI T KHÁCH QUAN VÀ VAI TRÒ C A THANH TOÁN

KHÔNG DÙNG TI N M T TRONG N N KINH T TH TRƯ NG

1 S c n thi t khách quan c a thanh toán không dùng ti n m t trong

n n kinh t

Thanh toán là khâu m ñ u và cũng là khâu k t thúc c a quá trình s n xu t,

lưu thông hàng hoá.Chính vì v y mà các phương ti n thanh toán luôn luôn ñư c ñ i

m i hi n ñ i ñ phù h p v i nh p ñ tăng trư ng không ng$ng c a s n xu t- lưu

thông hàng hoá

N n s n xu t hàng hoá càng phát tri n thì nhu c u c a con ngư!i ngày càng

cao và kh i lư ng hàng hoá, d ch v ngày càng ña d ng c v kh i lư ng và ch t

lư ng, các quan h thương m i ñư c m r ng ra trên ph m vi qu c t thì vi c thanh

toán b ng ti n m t g p nhi u tr ng i và b c l nh ng h n ch nh t ñ nh Trư c h t

là thanh toán dùng ti n m t có ñ an toàn không cao, v i kh i lư ng hàng hoá, d ch

v giao d ch l n thì vi c thanh toán tr c ti p b ng ti n m t s% không an toàn cho c

ngư!i tr tìên và ngư!i nh n ti n do trong quá trình thanh toán ph i có s ki m

ñ m, b o qu n, v n chuy n ti n Ti p ñó, khi quan h thanh toán m r ng ra ph m

vi qu c t thì chi phí v th t c chuy n ñ i ti n ñ thanh toán chi tr s% r t l n vì

kho ng cách gi a ngư!i mua và ngư!i bán nhi u khi r t xa nhau trong khi th!i

gian ñ ngư!i mua mang ti n ñ n tr b kh ng ch , ñi u này d&n ñ n s kìm hãm

s n xu t- lưu thông hàng hoá Hơn n a, thanh toán b ng ti n m t h n ch kh năng

t o ti n c a NHTM, gây ra n n làm ti n gi N n kinh t luôn có nhu c u ti n m t

ñ thanh toán, chi tiêu gây s c ép gi t o v s khan hi m ti n m t trong n n kinh

t , làm cho giá c c a hàng hoá có kh năng tăng cao (không ph n ánh giá tr th c

c a hàng hoá) gây khó khăn cho ngân hàng nhà nư c (NHNN) trong vi c ñi u hành

T$ th c t khách quan này, và trong th!i kỳ n n kinh t chuy n sang m t

m t giai ño n phát tri n m nh m% ti n m t không th ñáp ng nhu c u thanh toán

c a toàn b n n kinh t ñòi h'i ph i có nh ng hình th c thanh toán m i ra ñ!i tiên

ti n hơn, hi n ñ i hơn phù h p ñáp ng nhu c u s n xu t lưu thông hàng hoá Hình

th c thanh toán không dùng ti n m t (TTKDTM ) ra ñ!i ñã kh(c ph c nh ng h n

ch c a thanh toán dùng ti n m t, ñ)ng th!i thúc ñ y s phát tri n s n xu t và lưu

thông hàng hoá trong n n linh t V y TTKDTM là gì ?

“ TTKDTM là cách thanh toán không có s xu t hi n c a ti n m t mà ñư c

ti n hành b ng cách trích t$ tài kho n c a ngư!i chi tr ñ chuy n vào tài kho n

c a ngư!i th hư ng m t i ngân hàng, ho c b ng cách bù tr$ l&n nhau thông qua

vai trò trung gian c a ngân hàng “

2 Vai trò c a thanh toán không dùng ti n m t trong n n kinh t

TTKDTM ra ñ!i và phát tri n cho ñ n ngày nay cũng là nh! nó có nh ng

vai trò to l n ñ i v i s phát tri n c a n n kinh t :

- TTKDTM cung c p cho các ch th thanh toán nh ng công c thanh toán

nhanh chóng, thu n ti n, hi n ñ i Khi th c hi n thanh toán, h không ph i mang

theo ti n m t mà ch c n s* d ng m t s nh ng hình th c TTKDTM, do v y s%

tránh ñư c r i ro m t tr m, gi m chi phí v n chuy n, ki m ñ m, b o qu n ti n m t

Nh! ñó, ch t lư ng c a ho t ñ ng thanh toán ngày càng nâng cao, góp ph n thúc

ñ y ho t ñ ng s n xu t lưu thông hàng hoá mang l i hi u qu kinh t cao và h n

ch ñư c ho t ñ ng r*a ti n

- TTKDTM giúp cho ngân hàng t p trung ñư c ngu)n v n trong xã h i ph c

v cho quá trình phát tri n công nghi p hoá, hi n ñ i hoá ñ t nư c.TTKDTM qua

ngân hàng t o ñi u ki n cho ngân hàng có th s* d ng ngu)n v n nhàn r+i trong

thanh toán cho ñ u tư, cho vay s n xu t sau khi ñã tính toán d tr m t lư ng v n

nh t ñ nh ñ m b o ñư c t, l d tr b(t bu c, kho n d tr ñ m b o kh năng

thanh toán c a mình Khi TTKDTM qua ngân hàng ñư c nhanh chóng, thu n ti n

s% t o ñi u ki n thu hút các ñơn v cá nhân ñ n m tài kho n thanh toán ho c g*i

ti n

- TTKDTM góp ph n làm gi m lư ng ti n m t trong lưu thông qua ñó ti t

ki m ñư c chi phí lưu thông như: in n ti n m t, b o qu n, v n chuy n… kìm hãm

và ñ y lùi l m phát, ñ m b o an toàn cho vi c d tr ti n và tài s n c a xã h i, ñ y

m nh t c ñ lưu chuy n ti n t TTKDTM góp ph n gi i quy t ñư c tình tr ng

thi u ti n m t trong ngân qu- làm cho ho t ñ ng c a ngân hàng ñư c th c hi n

trong su t, hoàn thi n ch c năng trung gian thanh toán c a NHTM

- TTKDTM t o ñi u ki n cho NHTM th c hi n ch c năng“ t o ti n “

TTKDTM s* d ng ti n ghi s , th c hi n thanh toán b ng cách trích chuy n t$ tài

kho n ngư!i ph i tr sang tài kho n ngư!i th hư ng ho c bù tr$ gi a các NHTM

v i nhau Do ñó, TTKDTM luôn t o ra m t lư ng ti n nhàn r+i mà ngân hàng có

th s* d ng cho vay Đây chính là cơ s ñ ngân hàng th c hi n ch c năng t o ti n

c a mình

- TTKDTM giúp ngân hàng có th ki m soát m t ph n lư ng ti n trong n n

kinh t , n(m b(t ñư c tình hình bi n ñ ng s dư tài kho n c a khách hàng, tình

hình thu nh p, tình hình ho t ñ ng kinh doanh, kh năng tài chính… ñ cung ng

các d ch v , cho vay, tư v n…Đ)ng th!i, thông qua các thông tin t$ tài kho n

thanh toán c a khách hàng, ngân hàng s% có ñư c nh ng quy t ñ nh cho vay ñúng

ñ(n, ñ m b o thu g c và lãi ñúng h n, giam t, tr ng n quá h n, n khó ñòi, n

x u; tăng dư n tín d ng, m r ng và phát tri n nghi p v tín d ng

- TTKDTM nâng cao năng l c c nh tranh gi a các NHTM và thúc ñ y các

d ch v khác phát tri n Hi n nay, ngoài s có m t c a các NHTM qu c doanh còn

có s góp m t c a r t nhi u c a các t ch c ngân hàng nư c ngoài, các t ch c phi

ngân hàng như b o hi m, bưu di n cũng cung c p m t s d ch v ngân hàng cho

khách hàng Khách hàng ngày càng có nhi u cơ h i l a ch n d ch v ngân hàng sao

cho tho mãn nhu c u t t nh t, chi phí th p nh t, ñ an toàn cao nh t, nhanh chóng

và thu n ti n Do v y, ñ thu hút khách hàng ñ n s* d ng d ch v c a mình ( nh t

là TTKDTM ) các ngân hàng ph i không ng$ng c i ti n d ch v ñ th(ng trong

c nh tranh, tích c c áp d ng công ngh hi n ñ i, ñ i m i phong cách giao d ch

- TTKDTM còn có vai trò ñ i v i qu n lý vĩ mô c a nhà nư c Vi c

TTKDTM qua ngân hàng ñòi h'i ho t ñ ng thanh toán c a khách hàng ph i qua

ngân hàng ho c ph i m tài kho n t i ngân hàng Vì v y, thông qua ho t ñ ng

TTKDTM nhà nư c có th ki m soát ñư c lư ng ti n m t lưu thông trên th trư!ng

ñ có bi n pháp qu n lý l m phát, qu n lý s bi n ñ ng c a th trư!ng, thi t l p các

chính sách tài chính – ti n t qu c gia Bên c nh ñó vi c thanh toán qua ngân hàng

s% ki m soát ñư c tình tr ng thu chi c a các doanh nghi p h n ch tình tr ng tham

ô, chi tiêu m! ám, ch n thu , r*a ti n…

Tóm l i, TTKDTM trong n n kinh t th trư!ng có vai ttrò ñ c bi t quan

tr ng ñ i v i các ch th thanh toán, các trung gian thanh toán, các ñ i tư ng cơ

quan qu n lý nhà nư c Đ ng trên góc ñ ngành nó ph n ánh khá trung th c b m t

hay trang thi t b cơ s v t ch t c a ngành t m vĩ mô TTKDTM ph n ánh trình

ñ phát tri n kinh t và dân trí c a m t nư c Bên c nh ñó, vi c áp d ng nh ng

thành t u khoa h c công ngh vào công tác TTKDTM làm cho h th ng ngân hàng

ngày càng tr nên hi n ñ i góp ph n n ñ nh và phát tri n h th ng tài chính qu c

Trong th!i kỳ này, n n kinh t nư c ta g)m có hai thành ph n kinh t cơ b n

là kinh t qu c doanh và kinh t t p th V ho t ñ ng ngân hàng, v i m t h th ng

ngân hàng ñóng vai trò ba trung tâm trong n n kinh t là trung tâm ti n t , trung

tâm tín d ng và trung tâm thanh toán Đi u này ñòi h'i ngân hàng ph i xây d ng

các cơ ch nghi p v trong đĩ cĩ cơ ch TTKDTM đ đáp ng nhu c u c a n n

kinh t k ho ch hố t p trung

Đ c đi m c a ho t đ ng thanh tốn trong th!i gian này là:

- NHNN bu c các đơn v t ch c kinh t ph i m tài kho n m t ngân hàng

và ph i t p trung thanh tốn qua ngân hàng

- TTKDTM ch y u th c hi n khu v c kinh t qu c doanh cịn kinh t t p

th thì áp d ng cĩ m c đ Kinh t tư nhân chưa đư c th$a nh n nên khơng áp

d ng TTKDTM khu v c này

- Vai trị trung tâm thanh tốn c a ngân hàng ngày càng phát huy hi u qu

cao, quan h thanh tốn đư c m r ng, ngân hàng khơng nh ng là th qu- và k

tốn ph c v khách hàng mà cịn là ngư!i tài tr cho các xí nghi p, các t ch c

kinh t v nhu c u v n lưu đ ng phát sinh trong quá trình thanh tốn

- Ngân hàng cịn là ngư!i th c hi n ki m sốt các h p đ)ng kinh t , h p

đ)ng thanh tốn b o v l i ích h p pháp c a các bên tham gia thanh tốn, ki m sốt

vi c tơn tr ng các nguyên t(c qu n lý kinh t tài chính c a ch Ch nghĩa xã h i

Tuy nhiên, trong giai đo n này ho t đ ng thanh tốn cịn b c l nhi u h n

ch :

+ Nư c ta m i ch cĩ NHNN m chi nhánh t i c p t nh, c p huy n trong

Nam và m+i chi nhánh NHNN là m t đơn v thanh tốn, do đĩ cơng tác thanh tốn

cơng tác thanh tốn qua ngân hàng ch s* d ng m t phương th c thanh tốn chuy n

ti n T$ m t đơn v thanh tốn này cĩ th chuy n ti n đi và nh n ti n đ n c a b t

c đơn v thanh tốn khác trong c nư c

+ K- thu t, cơng ngh thanh tốn cịn l c h u, hình th c thanh tốn đơn đi u

kém hi u qu

K- thu t thanh tốn l c h u ch y u làm b ng th cơng, gây ra sai sĩt và th!i

gian thanh tốn khơng k p th!i, thanh tốn ch y u ph c v các cơ quan đồn th ,

xí nghi p qu c doanh…ngư!i dân chưa cĩ đi u ki n thanh tốn qua ngân hàng Vì

n n kinh t v n hành trong cơ ch quan liêu, bao c p nên đ i ngũ nhân viên, cán b

ngân hàng ít quan tâm ñ n ch t lư ng ph c v , v n b ñ ng, c*a quy n trong giao

d ch, không phát huy ñư c ch c năng c a ngân hàng là quay vòng v n nhanh, thúc

ñ y n n kinh t phát tri n

+ Th t c thanh toán rư!m rà, ph c t p; th!i gian thanh toán ch m Đi u này

t o ra cho ngư!i dân tâm lý không thích thanh toán chuy n kho n mà thích thanh

toán b ng ti n m t d&n ñ n lư ng ti n m t tung ra lưu thông quá l n gây ra tình

tr ng l m phát cao

Năm 1988, h th ng NHTM ñ ơc hình thành các ch c năng kinh doanh tách ra

kh'i ch c năng qu n lý c a NHNN Đây là th* nghi m c i t h th ng t ch c và

ho t ñ ng ngân hàng theo QĐ 28/HĐBT và sau ñó là ngh ñ nh 53/HĐBT ngày

26/3/1988 v t ch c b máy c a NHNN M t khác, chính ph giao quy n cho

T ng giám ñ c ngân hàng ban hành s*a ñ i th l , cơ ch TTKDTM khi mô hình t

ch c c a h th ng ngân hàng thay ñ i Các văn b n hư ng d&n ch ñ nghi p v

ngân hàng liên hàng th!i gian này hoàn toàn d a trên luân chuy n ch ng t$ khá

dài, th t c rư!m rà và máy móc trong vi c l p, ki m soát, ký, luân chuy n và lưu

tr ch ng t$

T$ năm 1988 ñ n 1900, NHNN thành l p h th ng văn phòng ñ i di n h u

h t các qu n, huy n làm c u n i thanh toán gi a các NHTM và th c hi n các ch c

năng ki m soát kh năng thanh toán c a NHTM Đây là giai ño n quá ñ chuy n t$

mô hình qu n lý t p trung sanh mô hình qu n lý ngân hàng hai c p Vi c thanh toán

và qu n lý v n c a NHTM Vi t Nam trong giai ño n m i thành l p v&n thu c v

NHNN Nhìn chung ho t, ho t ñ ng thanh toán trong th!i kỳ này v&n chưa th c s

phát huy ñư c nh ng l i ích v n có c a nó.Vì v y vi c m r ng ho t ñ ng thanh

NHNN Vi t Nam ñã ban hành nhi u quy t ñ nh, thông tư, văn b n, ch th nh m c i

ti n và hoàn thi n ch ñ TTKDTM cho phù h p v i yêu c u m i c a n n kinh t

Ngày 20/09/2001 Chính ph ban hành Ngh ñ nh 64/2001/NĐ- CP v ho t

ñ ng thanh toán qua các t ch c cung ng d ch v thanh toán, thay th cho Ngh

ñ nh 91/CP ban hành ngày 25/11/1993 v t ch c TTKDTM

Và trong th!i gian g n ñây, ngày 26/03/2002 NHNN ban hành Quy t ñ nh s

226/2002/QĐ- NHNN v vi c ban hành quy ch ho t ñ ng thanh toán qua các t

ch c cung ng d ch v thanh toán Quy t ñ nh này thay cho Quy t ñ nh s 22/QĐ-

NH1 ngày 21/02/1994 và Quy t ñ nh s 144/QĐ- NH1 ngày 30/06/1994 Ngày

08/10/2002, Th ng ñ c NHNN ñã ban hành Quy t ñ nh s 1092/2002/QĐ- NHNN

v vi c ban hành Quy ñ nh th t c thanh toán qua các t ch c cung ng d ch v

thanh toán Quy t ñ nh này thay th cho ph n II và ph n III Thông tư s 08/TT-

NH ngày 02/06/1994 c a NHNN Vi t Nam M i ñây, ngày 10/12/2003 Chính ph

ban hành Ngh ñ nh 159/2002/NĐ- CP v cung ng và s* d ng séc

H th ng ngân hàng ñã hình thành m ng lư i thanh toán th ng nh t gi a các

ngân hàng trong toàn qu c v i nhi u phương ti n thanh toán hi n ñ i, ti n l i, an

toàn và mang l i hi u qu cao Th!i gian thanh toán nhanh g n ñã tránh ñư c vi c

chi m d ng v n l&n nhau gi a các t ch c kinh t Các nghi p v thanh toán bù tr$,

thanh toán vãng lai liên ngân hàng qua m ng vi tính, thanh toán thu h chi h ñã

ñư c s* d ng ph bi n và phát huy t t tác d ng; ngân hàng ñã tri n khai m t s

công c thanh toán m i như th/ tín d ng, máy rút ti n t ñ ng ATM…ñ)ng th!i có

s c i ti n s*a ñ i các hình th c thanh toán: U, nhi m thu (UNT), U, nhi m chi

(UNC), Séc, Th/ thanh toán, thư tín d ng cho phù h p v i yêu c u phát tri n c a

n n kinh t

Vi c áp d ng r ng rãi công ngh tin h c trong thanh toán t t c các c p c a

ngân hàng ñư c th hi n thông qua m t s Quy t ñ nh: Quy t ñ nh 1557/2001/QĐ-

NHNN ngày 14/12/2001 c a Th ng ñ c NHNN ban hành quy ch thanh toán bù

tr$ ñi n t* liên ngân hàng; Quy t ñ nh s 212/2002/QĐ- NHNN ngày 20/03/2002

c a Th ng ñ c NHNN ban hành quy trình nghi p v thanh toán bù tr$ ñi n t* liên

ngân hàng; Quy t ñ nh s 44/2002/QĐ- TTg ngày 21/03/2002 c a Th tư ng chính

ph v vi c s* d ng ch ng t$ ñi n t* làm ch ng t$ k toán ñ/ h ch toán và thanh

toán v n c a các t ch c cung ng d ch v thanh toán; Quy t ñ nh s

309//2002/QĐ- NHNN ngày 09/04/2002 c a Th ng ñ c NHNN ban hành quy ch

thanh toán ñi n t* liên ngân hàng K t$ khi h th ng NHNN áp d ng công ngh

tin h c vào thanh toán ñã làm gi m th!i gian thanh toán và h n ch ñư c nhi u sai

sót nh m l&n, ñã t o ni m tin v i khách hàng trong nư c và khách hàng nư c

ngoài Khách hàng có quy n l a ch n ngân hàng ph c v mình, m t khách hàng

có th m tài kho n nhi u ngân hàng khác nhau, và có th l a ch n phương th c

thanh toán phù h p

Như v y, c n ph i nh n th c ho t ñ ng thanh toán là m t trong nh ng

nghi p v quan tr ng trong ho t ñ ng kinh doanh c a ngân hàng Ngân hàng c n

ph i ñ i m i phương th c ph c v , ñ m b o an toàn, nhanh chóng, thu n ti n và

chính xác tho mãn nhu c u t t nh t c a khách hàng Đ làm t t ñư c ñi u này thì

các ch th tham gia thanh toán ph it tuân th nh ng quy ñ nh nh t ñ nh

III NH!NG QUY Đ NH MANG TÍNH NGUYÊN T"C TRONG

THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T

TTKDTM có tác d ng to l n ñ i v i n n kinh t Tuy nhiên, vi c TTKDTM

qua ngân hàng ph i ñư c tuân th theo các nguyên t(c ch t ch%, nh m t o ñi u ki n

t ch c công tác thanh toán ñư c an toàn nhanh chóng, thu n ti n, chính xác Các

quy t ñ nh c a Chính ph và quy t ñ nh c a Th ng ñ c NHNN như ñã nêu trên

là nh ng văn b n pháp lý ñi u ch nh ho t ñ ng thanh toán trên lãnh th Vi t Nam

Các quy t ñ nh này ph n nào ñã ñáp ng ñư c nhu c u thanh toán c a m i thành

ph n kinh t , m i t ch c kinh tê và cá nhân ñ u có th tham gia vào th th c thanh

toán qua ngân hàng

1 Nh#ng quy ñ nh chung

Các doanh nghi p, các t ch c kinh t , các t ch c xã h i, các ñơn v vũ

trang, công dân Vi t Nam và ngư!i nư c ngoài ho t ñ ng trên lãnh th Vi t Nam

ñư c quy n l a ch n ngân hàng ñ m tài kho n giao d ch và th c hi n thanh toán

Khi thanh toán qua t ch c cung ng d ch v thanh toán, ngư!i s* d ng d ch

v thanh toán ph i tuân theo nh ng quy ñ nh và hư ng d&n c a t ch c cung ng

d ch v thanh toán v vi c l p ch ng t$ thanh toán, phương th c n p lĩnh ti n t

ch c cung ng d ch v thanh toán

T ch c cung ng d ch v thanh toán (sau ñây g i t(t là ngân hàng) ph i

ki m soát các ch ng t$ thanh toán c a khách hàng trư c khi h ch toán và thanh

toán, ñ m b o l p ñúng th t c quy ñ nh, dáu (n u có ñăng ký m&u) và ch ký trên

ch ng t$ thanh toán ñúng v i m&u ñã ñăng ký t i ngân hàng (n u là ch ký tay)

ho c ñúng v i ch ký ñi n t* do ngân hàng c p (n u là ch ký ñi n t*) kh năng

thanh toán c a khách hàng còn ñ ñ chi tr s ti n trên ch ng t$ hay không?

Tuỳ theo t$ng quan h giao d ch mua bán, cung ng dich v v i nhau mà

khách hàng có th l a ch n m t trong s các d ch v thanh toán sau:

- Thanh toán băng séc

- Thanh toán b ng U, nhi m thu (UNT)

- Thanh toán b ng U, nhi m chi (UNC)

- Thanh toán b ng th/ thanh toán

- Thanh toán b ng thư tín d ng

Và các d ch v thanh toán trong nư c khác theo quy ñ nh c pháp lu t

2 Quy ñ nh ñ%i v&i bên chi tr'

Đ ñ m b o vi c thanh toán ñúng theo quy ñ nh c a pháp lu t, các ch tài

kho n (bên tr ti n) ph i có ñ s dư trên tài kho n tiìen g*i t i ngân hàng trong

trư!ng h p chi quá s dư (n u không ñư c phép) ho c ch m tr0 trong thanh toán s%

b x* lý thao ñúng pháp lu t

Khi th c hi n thanh toán qua ngân hàng ngư!i tr ti n ph i s* d ng ñúng các

ch ng t$ theo m&u quy ñ nh, ñ m b o tính h p l , h p pháp ñ)ng th!i ch u trách

nhi m v nh ng sai sót, l i dung trên gi y t! thanh toán c a ngư!i ñư c ch tài

kho n u, quy n ký thay

Phát hành Séc không ñ kh năng thanh toán, ngoài vi c ph i ch u trách

nhi m tr s ti n truy ñòi theo quy ñ nh t i Đi u 41 Ngh ñ nh 159/2003/NĐ- CP v

cung ng và s* d ng séc ph i b x* lý như sau:

- N u vi ph m l n th nh t, thì ngư!i th c hi n thanh toán có trách nhi m

g*i thông báo c nh cáo ñ n ngư!i ký phát

- N u tái ph m l n th hai, thì ngư!i th c hi n thanh toán có trách nhi m

ñình ch t m th!i quy n ký phát Séc c a ngư!i tái ph mtong vòng 03 tháng, không

cung ng Séc tr(ng tron th!i h n nói trên, ñ)ng th!i thu h)i nh ng Séc tr(ng ñã

cung ng cho ngư!i tái ph m

- N u tái ph m l n th ba, thì ngư!i th c hi n thanh toán có trách nhi m ñinh

ch vĩnh vi0n quy n ký phát Séc c a ngư!i tái ph m, thu h)i toàn b Séc tr(ng ñã

cung ng cho ngư!i tái ph m, ñông th!i thông báo tên, ñ a ch , s ch ng minh thư

nhân dân (ho c gi y t! có hi u l c tương t theo quy ñ nh c a pháp lu t), s ti n

không ñ kh năng thanh toán trên Séc c a ngư!i ñó cho NHNN

3 Quy ñ nh ñ%i v&i bên th( hư ng

Sau khi giao hàng ho c cung ng d ch v ñúng theo h p ñ)ng ñã ký Bên

th hư ng có quy n yêu c u bên chi tr thanh toán, hình th c có th là: Séc,

UNT…

- N u thanh toán b(ng Séc thì ngư!i th hư ng khi nh n Séc ph i ki m tra

tính h p l , h p pháp c a t! Séc (ghi ñ y ñ các y u t quy ñ nh trên t! Séc, không

s*a ch a t y xoá trên t! Séc) N u thi u m t trong các y u t ñó s% không h p l và

không có giá tr thanh toán N u Séc ñã quá hi u l c thanh toán như h t th!i h n

ngư!i th hư ng ph i yêu c u ngư!i phát hành ñ i t! Séc qúa h n

- Đ i v i hình th c thanh toán UNT, Thư tín d ng, bên th hư ng ch ñư c

tr ti n khi xu t trình hoá ñơn ch ng t$ giao hàng theo ñúng h p ñ)ng ñã ký k t,

4 Quy ñ nh ñ%i v&i Ngân hàng

- Ngân hàng cung c p ñ y ñ và k p th!i các lo i m&u gi y t! thanh toán cho

khách hàng

- Ngân hàng ph i có trách nhi m hư ng d&n khách hàng trong thanh toán,

th c hi n các u, nhi m thanh toán c a ch tài kho n, t ch c thanh toán k p th!i

- Ngân hàng ñư c quy n t$ ch i th c hi n thanh toán n u ch ng t$ thanh

toán không h p l , h p pháp, tài kho n c a khách hàng không ñ s s dư ho c n

dung thanh toán không phù h p quy ñ nh c a pháp lu t

- Ngân hàng ph i duy trì kh năng thanh toán c a mình ñ m b o thanh toán

chính xác, k p th!i, ñ y ñ Ngân hàng ph i ch u trách nhi m b)i thư!ng thi t h i

cho khách hàng n u thanh toán ch m tr0 do l+i c a ngân hàng gây ra

- Khi th c hi n d ch v thanh toán cho khách hàng, Ngân hàng ñư c thu phí

d ch v theo quy ñ nh c a Th ng ñ c NHNN

IV N)I DUNG C A CÁC HÌNH TH*C THANH TOÁN KHÔNG

DÙNG TI N M T ĐANG ÁP D+NG T,I VI T NAM

Đ ñáp ng nhu c u thanh toán c a n n kinh t th trư!ng, hi n nay Vi t

Nam áp d ng các hình th c TTKDTM sau:

1 Hình th-c thanh toán b.ng séc

Séc là m t l nh tr ti n c a ch tài kho n ñư c l p theo m&u do NHNN quy

ñ nh yêu c u ñơn v thanh toán trích ra m t s ti n t$ tài kho n ti n g*i thanh toán

c a mình ñ tr cho ngư!i th hư ng có tên ghi trên Séc ho c ngư!i c m Séc

Th!i h n hi u l c thanh toán c a Séc là 15 ngày k t$ ngày phát hành Séc

ñ n khi ngư!i th hư ng n p Séc vào ngân hàng xin thanh toán, tính c ngày l0 và

ch nh t N u quá th!i h n trên thì t! Séc không còn giá tr

Hi n nay nư c ta ch s* d ng hai lo i Séc thanh toán là: Séc chuy n kho n

và Séc b o chi

1.1 Séc chuy n kho n

Séc chuy n kho n là m t t! séc do ch tài kho n phát hành và tr c ti p giao

cho ngư!i hư ng khi nh n hàng hoá, d ch v cung ng Séc chuy n kho n có ph m

vi thanh toán: Gi a hai khách hàng m tài kho n t i cùng m t ngân hàng ho c là

hai khách hàng m tài kho n t i hai ngân hàng thanh toán khác nhau nhưng trên

cùng m t ñ a bàn tham gia thanh toán bù tr$

Đ ñ m b o quy ñ nh ngư!i chi tr ph i có ñ ti n ñ chi tr cho ngư!i th

hư ng, khi k toán Séc ph i th c hi n nguyên t(c ghi N trư c, ghi Có sau

Séc chuy n kho n thanh toán trong ph m vi khác ngân hàng có quy trình

luân chuy n ch ng t$ như sau

Sơ ñ/ luân chuy n ch-ng t0 Séc chuy n kho'n gi#a hai ngân hàng tham

gia TTBTr0

(1)

(5a) (3b) (3a) (6)

(4) (5b)

(1): Ngư!i bán giao hàng hoá, d ch v cho ngư!i mua

(2): ngư!i mua s% ký phát Séc và giao cho ngư!i bán

Ngân hàng ph c

v ngư!i mua

Ngân hàng ph c

v ngư!i bán

(4): Ngân hàng ph c v ngư!i bán chuy n b ng kê n p séc cung t! Séc

chuy n kho n sang Ngân hàng ph c v ngư!i mua trong phiên thanh toán bù tr$

(5): Ngân hàng ph c v ngư!i mua ki m tra tính h p l , h p pháp c a t!

Séc, n u không có gì sai sót s% h ch toán: N TK 4311/N.Mua

(5a): Ngân hàng ph c v ngư!i mua ghi N tài kho n ngư!i mua

(5b): Ngân hàng ph c v ngư!i mua chuy n Có sang Ngân hàng ph c

v ngư!i bán qua phiên TTBTr$

(6): Ngân hàng ph c v ngư!i bán nh n ñư c chuy n Có c a Ngân hàng

ngư!i mua ghi Có tài kho n c a ngư!i bán: N TK 5012

Có TK 4311/N.Bán

và báo Có cho ngư!i bán

Séc chuy n kho n là hình th c thanh toán ñơn gi n, không ñòi h'i ph i m

riêng tàikho n ti n g*i ñ m b o thanh toán Nhưng nó có ph m vi thanh toán không

r ng ch y u d a trên s tín nhi m gi a ngư!i mua và ngư!i bán Ngư!i th hư ng

khi n p Séc chuy n kho n vào ngân hàng ph c v mình không ñư c ghi có ngay

vào tài kho n ti n g*i c a ngư!i phát hành khi thanh toán Séc; ch tài kho n phát

hành Séc quá s dư

1.2 Séc b o chi

Séc b o chi là m t lo i Séc chuy n kho n nhưng ñư c ngân hàng ñ m b o

chi tr cho t$ng t! Séc trên cơ s ti n mà ngư!i phát hành Séc ñã lưu ký, vì v y

ngư!i ch u trách nhi m thanh toán t! Séc là ngân hàng b o chi Séc

Như v y, kh năng thanh toán c a Séc b o chi ñư c ñ m b o không x y ra

tình tr ng phát hành quá s dư Hình th c này ñư c s* d ng trong trư!ng h p

ngư!i bán không tín nhi m ngư!i mua v m t thanh toán

Séc b o chi có ph m vi thanh toán: hai khách hàng cùng m t ngân hàng;

hai khách hàng m tài kho n t i hai ngân hàng cùng m t ñ a bàn và tham gia

TTBTr$ và hai ngân hàng cùng h th ng khác chi nhánh

Sơ ñ/ luân chuy n ch-ng t0 Séc b'o chi thanh toán t i 2 ngân hàng

cùng h1 th%ng

(3a)

(3b) (1) (2) (6) (5b) (4)

(5a)

(1): Ngư!i mua l p gi y yêu c u b o chi Séc kèm t! Séc chuy n kho n ñã

ghi ñ y ñ các y u t ñ)ng th!i l p UNC xin trích tài kho n ti n g*i thanh toán ñ

ký qu- vào tài kho n ti n g*i ñ m b o thanh toán Séc b o chi (4661.1)

(2): NH.NMua ki m tra các n i dung trên t! Séc b o chi (SBC), s dư trên

tài kho n c a ngư!i mua n u ñ ñi u ki n s% làm th t c b o chi Séc và h ch toán

N: TK 4311/N Mua C: TK 4661.1/N Mua Sau ñó ngân hàng s% ñóng d u b o chi lên t! séc và giao cho ngư!i mua

Ngân hàng ph c

v ngư!i mua

Ngân hàng ph c

v ngư!i bán

(3a): Ngư!i bán giao hàng hoá, d ch v cho ngư!i mua

(3b): N.Mua s% ký phát Séc và trao cho ngư!i bán

(4): N.bán n p b ng kê n p Séc kèm t! SBC cho ngân hàng ph c v mình

(5): NH NBán ki m tra t! SBC n u h p l s% h ch toán: N: TK 5111

C: TK 4311/N.Bán (5a): NH.NBán g*i l nh chuy n n sang NH.Nmua

(5b): và ghi có cho ngư!i bán

(6): Nh n ñư c l nh chuy n N cuă NH.NBán, NH.Nmua s% h ch toán

N: TK 4661.1/N.Mua C: TK 5112

Và báo n cho ngư!i mua

SBC có ñ r i ro th p SBC thanh toán cùng h th ng do có nhi u ký hi u

m t nên ñư c ghi Có ngay cho ñơn v th hư ng, do ñó quy n l i c a ngư!i bán

ñư c ñ m b o

Tuy nhiên SBC ph i lưu ký m t kho n ti n s% d&n ñ n v n b ñ ng N u t!

SBC sai ký hi u m t s% gây ch m tr0 trong thanh toán cho khách hàng

2 Hình th-c thanh toán U2 nhi1m thu(UNT)

UNT là m t gi y ñòi ti n do ngư!i th hư ng l p theo m&u quy ñ nh, u,

nhi m cho t ch c cung ng d ch v thanh toán thu h ti n t$ ngư!i m(c n trên cơ

s h p ñ)ng ñã ký k t

UNT ñư c áp d ng trong thanh toán gi a hai khách hàng m tài kho n

cùng NH và hai khách hàng m tài kho n hai ngân hàng khác nhau

K toán U, nhi m thu:

2.1 Hai khách hàng cùng ngân hàng

(1)

(3a) (3b) (2)

N.Bán

(1): N.Bán giao hàng hoá, d ch v cho N.Mua trên cơ s h p ñ)ng kinh t

(2): N.Bán l p UNT kèm hoá ñơn, ch ng t$ giao hàng vào NHTM

(3): NH ki m tra UNT và n u không có gì sai sót s% h ch toán:

N : TK 4311/N.Mua Có: TK 4311/N.Bán (3a): Báo N cho ngư!i mua

(3b): Báo Có cho ngư!i bán

2.2 Hai khách hàng hai ngân hàng khác nhau

(1)

(3) (4)

(1): N.Bán giao hàng hoá cho N.Mua theo h p ñ)ng kinh t

(2): N.Bán l p UNT kèm hoá ñơn, ch ng t$ giao hàng n p vào NH ph c v

mình

(3): Nh n ñư c UNT c a N.Bán, NH.NBán ghi nh p s theo dõi UNT g*i

ñ n và làm th t c chuy n b UNT sang NH.Nmua

(4): Nh n ñư c UNT NH.Nmua h ch toán: N : TK 4311/N.Mua

Có: TK TTV n (n u 2 NH cùng h th ng s* d ng TK 5111, 2 NH TTBTr$ 5012, TK ti n g*i t i NHNN

1113)

(4a): Báo N cho ngư!i mua

Xu t s theo dõi UNT g*i ñi

Trư!ng h p UNT ñ n NH.Nmua mà tài kho n không ñ s dư s% lưu l i ch!

ñ s dư thanh toán ñ)ng th!i ph t ch m tr

UNT có ph m vi thanh toán r ng, giúp cho các ñơn v cung c p d ch v công

c ng ñ1 m t công s c ñ n t$ng nơi thu ti n Tuy nhiên UNT ch thư!ng s* d ng

cho các giao d ch thanh toán có giá tr nh', th t c thanh toán UNT ph c t p;

Ngư!i mua d0 chi m d ng v n c a ngư!i bán; Ch ng t$ luân chuy n qua l i m t

nhi u th!i gian làm ch m t c ñ luân chuy n v n

3 Hình th-c thanh toán U2 nhi1m chi - Chuy n ti n

3.1 Hình th c thanh toán U nhi m chi (UNC)

UNC là l nh chi ti n c a ch tài kho n ñư c l p theo m&u in s2n yêu c u NH

ph c v mình trích m t kho n ti n theo s ti n trên UNC ñ chuy n sang tài kho n

(1): NBán cung ng hàng hoá, d ch v cho ngư!i mua

(2): NMua g*i UNC cho ngân hàng ph c v mình

NH.NBán NH.NMua

(3): NH.Nmua ki m tra UNC, s dư trên tài kho n ngư!i mua, n u không có

gì sai sót s% h ch toán: N : TK 4311/N.Mua

Có: TK TTV n (5111,5012,1113) (4): Nh n ñư c báo Có c a NH.Nmua, NH.NBán s% h ch toán

- N u ngư!i bán có tài kho n t i ngân hàng: N : TK TTV n

- N u ngư!i bán không có tài kho n t i NH, ñưa vào chuy n ti n ph i tr 464

N : TK TTV n Có: TK 464 khi cá nhân ñó ñ n ngân hàng xu t trình ch ng minh thư, NH s% l p phi u

chi

N : TK 464 Có: TK 1011 UNC có ph m vi thanh toán r ng do ngư!i mua ch ñ ng l p nên ñư c áp

d ng r ng rãi Th t c thanh toán UNC ñơn gi n, không gây phi n hà cho ngư!i tr

ti n, ch sau m t th!i gian ng(n N.Bán s% nh n ñư c ti n mà không ph i ñ n NH

làm th t c

3.2 Hình th c thanh toán b ng Séc chuy n ti n

Séc chuy n ti n là m t ch ng t$ do NH phát hành cho ngư!i ñ i di n bên

chuy n ti n.Ngư!i này tr c ti p c m t! Séc n p vào NH tr ti n ñ nh n ti n hay

s* dung vào m c ñích thanh toán Séc chuy n ti n ch ñư c thanh toán gi a hai NH

cùng h th ng Th!i h n hi u l c c a Séc chuy n ti n là 30 ngày k t$ ngày phát

hành ghi trên t! Séc

Khi có nhu c u s* d ng Séc chuy n ti n khách hàng làm gi y yêu c u NH

cho s* d ng lo i Séc chuy n ti n, NH s% xem xét n u ñư c s% c p Séc cho khách

hàng

V th t c thanh toán ngư!i th hư ng n p Séc chuy n ti n vào ngân hàng

có th l y ra b ng ti n m t hay chuy n kho n b o chi séc.Séc chuy n ti n tương ñ i

4 Hình th-c thanh toán b.ng thư tín d(ng

Thư tín d ng là m t văn b n cam k t có ñi u ki n ñư c NH m theo yêu c u

c a ngư!i s* d ng d ch v thanh toán, theo ñó NH s% tr ti n ho c u, quy n cho

NH khác tr ti n ngay cho ngư!i th hư ng khi nh n ñư c b ch ng t$ xu t trình

phù h p v i ñi u ki n thanh toán c a thư tín d ng

Thư tín d ng ch thanh toán m t l n cho ngư!i bán; M c t i thi u ñ m m t

thư tín d ng là 10 tri u ñ)ng; Th!i h n hi u l c c a thư tín d ng là 3 tháng k t$

ngày m thư tín d ng ñ n ngày ngư!i bán n p ch ng t$ xin thanh toán vào NH

Thư tín d ng ñư c dùng ñ thanh toán gi a các khách hàng có tài kho n 2 NH

khác nhau và chưa tín nhi m l&n nhau trong thanh toán

Sơ ñ/ luân chuy n thư tín d(ng

(4)

(1) (5) (3)

(2) (6)

(1): Ngư!i mua g*i gi y xin m thư tín d ng ñ n NH ph c v mình ñ xin

m thư tín d ng (thư TD)

(2): NH ph c v bên mua trích tài kho n c a ngư!i mua ñ lưu ký vào tài

kho n m thư TD và làm th t c chuy n thư TD sang NH.NBán

(3): NH ph c v bên bán x* lý ch ng t$ xong s% báo cho ngư i bán bi t d

chu n b giao hàng cho ngư!i mua

(5): NBán g*i ch ng t$ ñ n NH ph c v mình ñ ñ ngh thanh toán

(6): NH ph c v ngư!i bán chuy n n thanh toán thư tín d ng sang NH ph c

v bên mua Trong thanh toán thư TD thì kh năng d m b o chi tr là ch(c ch(n

theo nh ng ñi u kho n mà hai bên ñã tho thu n Tuy nhiên th t c m thư TD

ph c t p, ngư!i mua hàng b ñ ng v n Hình th c này ít ñư c àp d ng trong

thanh toán trong nư c, ch y u b ñ ng v n Hình th c này ít ñư c áp d ng trong

thanh toán trong nư c, ch y u ñư c àp dung trong quan h thanh toán qu c t

5 Hình th-c thanh toán b.ng th3 thanh toán

Th/ thanh toán là m t phương ti n thanh toán hi n ñ i g(n li n v i k- thu t

ng d ng tin h c trong ngân hàng, do NH phát hành và bán cho khách hàng ñ

thanh toán ti n hàng hàng hoá, d ch v ho c rút ti n t i các ngân hàng ñ i lý hay

các ñi m rút ti n t ñ ng (ATM)

Ph m vi áp d ng th/ ngân hàng r t r ng rãi và không b gi i h n v m t

không gian, th!i gian Khách hàng có th/ ngân hàng có th s* d ng b t c nơi

nào có máy rút ti n t ñ ng ATM ho c t i cơ s ch p nh n th/ Hình th c th/ thanh

toán r t ñư c ưa chu ng trên các nư c trên th gi i Hi n nay nư c ta có các lo i

th/ thanh toán sau:

- Th/ không ph i ký qu- (th/ lo i A) còn g i là th/ ghi n : ngu)n thanh

toán th/ là s dư trên tài kho n ti n g*i c a ch s h u th/ t i NH (4311) áp d ng

ñ i v i nh ng khách hàng có tín nhi m ñ i v i NH

- Th/ ph i ký qu- thanh toán (th/ lo i B): KH ph i lưu ký m t s ti n

nh t ñ nh vào tài kho n ti n g*i ñ m b o thanh toán th/ (4663)

- Th/ tín d ng (th/ lo i C) : ch áp d ng cho nh ng khách hàng mà NH

ñ)ng ý Ngu)n thanh toán th/ chính là h n m c tín d ng mà NH ñ)ng ý cho ch

th/ vay

K toán th/:

(2) Sau m t th!i gian NH s% trao th/ cho khách hàng

b Giai ño n thanh toán th/

(3) cơ s ch p nh n th/ giao hàng hoá cho khách hàng

(4) khách hàng giao th/ cho cơ s ch p nh n th/

(5) cơ s c ng nh n th/ giao hoá ñơn ñ n NH ñ i lý

(6) NH ñ i lý l p l nh chuy n N g*i NH phát hành

N: TK TTV n (5112, 5012) C: TK 4311 | CSCN Th/

(7) NH phát hành s% thanh toán v i khách hàng

N: TK 4311 (A)

TK 4663 (B)

TK 211 (C) cho vay khách hàng C: TK TT V n (5111, 5012)

Nói tóm l i, chúng ta có th th y r ng TTKDTM có v trí, vai trò quan tr ng

như th nào ñ i v i s phát tri n c a ngành NH nói riêng và c a toàn b n n kinh

NH ñ i lý

Cơ s ch p

nh n th/

NH phát hành Khách hàng

t nói chung Vì v y, các ngân hàng c n nh n bi t ñư c th c tr ng ho t ñ ng c a

mình, n(m b(t ñư c tình hình kinh t xã h i, s phát tri n c a ñ t nư c ñ ngày

càng hoàn thi n hơn, phát tri n hơn và nâng cao ch t lư ng c a ho t ñ ng thanh

toán nh t là TTKDTM ñưa ñ t nư c ñi lên và h i nh p v i th gi i Hơn th n a,

v i công ngh ñi n t* ngày càng hi n ñ i ch(c ch(n s% có nh ng hình th c

TTKDTM m i hoàn thi n hơn, hi u qu hơn

TH C TR,NG V HO,T Đ)NG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N

M T T,I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG KHU V C II –

HAI BÀ TRƯNG – HÀ N)I

I KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH HO,T Đ)NG KINH DOANH C A CHI

NHÁNH NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG KHU V C II – HAI BÀ TRƯNG

1 Vài nét v tình hình kinh t – xã h4i qu n Hai Bà Trưng

Chi nhánh NHCT Hai Bà Trưng là ñơn v thành viên tr c thu c NHCT Vi t

Nam có tr s chính t i 285 ñư!ng Tr n Khát Chân – phư!ng Thanh Nhàn – Qu n

Hai Bà Trưng – Hà N i Qu n hai Bà Trưng là m t qu n có ñ a bàn r ng v i t ng

di n tích t nhiên kho ng 1300 ha và kho ng 35 v n dân ñây là nơi t p trung nhi u

doanh nghi p nhà nư c như Công Ty Khoá Minh Khai, Nhà Máy Bia Halida…;

các doanh nghi p tư nhân, các công ty l n nh', t h p s n xu t, các h p tác xã ti u

th công nghi p và các h công thương Qua ñó có th th y ñư c thành ph n khách

hàng c a NHCT Hai Bà Trưng r t ña d ng và ñây chính là y u t t o ñi u ki n

thu n l i cho NHCT Hai Bà Trưbg m r ng kh i lư ng, quy mô kinh doanh trên

lĩnh v c ti n t , tín d ng, thanh toán và d ch v ngân hàng

2 Quá trình hình thành và phát tri n c a NHCT –Hai Bà TRưng –Hà

N4i

NHCT Hai Bà Trưng là m t chi nhánh c a NHCT Vi t Nam Sau khi th c

hi n ngh ñ nh s 53/HDBT ngày 26/03/1988 c a h i ñ)ng b trư ng v t ch c b

máy NHNN Vi t Nam chuy n sang cơ ch NH hai c p, t$ m t chi nhánh NHNN

c p qu n và m t chi nhánh ngân hàng kinh t c p qu n thu c ñ a bàn qu n Hai Bà

Trưng tr c thu c NHNN thành ph Hà N i chuy n thành các chi nhánh NHCT khu

v c I và II qu n Hai Ba Tr ng tr c thu c chi nhánh NHCT thành ph Hà N i thu c

NHCT Vi t Nam T i quy t ñ nh s 93/NHCT-TCCB ngày 1/4/1993 c a t ng giám

ñ c ngân hàng công thương Vi t Nam s(p x p l i b máy t ch c NHCT trên ñ a

bàn Hà N i theo mô hình qu n lý hai c p c a NHCT Vi t Nam, b' c p thành ph ,

hai chi nhánh NHCT khu v c I và II Hai Bà Trưng là nh ng chi nhánh tr c thu c

NHCT Vi t Nam ñư c t ch c h ch toán kinh t và ho t ñ ng như các chi nhánh

NHCT c p t nh, thành ph K t$ ngày 1/9/1993, theo quy t ñ nh c a T ng giám

ñ c NHCT Vi t Nam, sát nh p chi nhánh NHCT khu v c I và chi nhánh NHCT

khu v c II- Hai Bà Trưng Như v y, k t$ ngày 1/9/1993 trên ñ a bàn qu n Hai Bà

Trưng (Hà N i ) ch còn duy nh t m t chi nhánh NHCT

Hi n nay, NHCT khu v c II Hai Bà Trưng ñã vư t qua nh ng khó khăn ban

ñ u và kh3ng ñ nh ñư c v tríư, vai trò c a mình trong n n kinh t th trư!ng, ñ ng

v ng và phát tri n trong cơ ch m!i, ch ñ ng m r ng m nh lư i giao d ch, ña

d ng hoá các d ch v kinh doanh ti n t M t khác, ngân hàng còn thư!ng xuyên

tăng cư!ng vi c huy ñ ng v n và s* d ng v n, thay ñ cơ c u ñ u tư ph c v phát

tri n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n theo ñ nh hư ng c ng nghi p hoá- hi n ñ i

hoá

Đ th c hi n chi n lư c ña d ng hoá các phương th c, hình th c, gi i pháp

huy ñ ng v n trong và ngoài nư c, ña d ng hoá các hình th c kinh doanh và ñ u

tư, t$ năm 1993 tr l i ñây NHCT khu v c II- Hai Bà Trưng ñã thu ñư c nhi u k t

q trong ho t ñ ng kinh doanh, t$ng bư c kh3ng ñ nh mình trong môi trư!ng kinh

doanh m i mang ñ y tính c nh tranh

3 Mô hinh t5 ch-c t i chi nhánh Ngân hàng Công thương – Hai Bà

Trưng

NHCT HBT là chi nhánh NH c p 1, cơ c u t ch c g)m 386 cán b , nhân

viên v i nhi u phòng ban khác nhau:

*.Sơ ñ):

PHÒNG KHÁCH HÀNG DN V4A VÀ

NH7

PHÒNG KI8M TRA N6I B6

PHÒNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN

PHÒNG GIAO D?CH CH@ HÔM

PHÒNG GIAO D?CH TRƯƠNG Đ?NH

PHÒNG THÔNG TIN ĐI:N TOÁN

PHÒNG TC CHDC HÀNH CHÍNH

PHÒNG K> TOÁN TÀI CHÍNH

PHÒNG TCNG H@P TI>P TH?

*.Ch c năng, nhi m v c a các phòng ban:

- Phòng k toán giao dich:

Ch c năng: là phòng nghi p v th c hi n các giao d ch tr c ti p v i khách

hàng, t ch c h ch toán k toán theo quy ñ nh c a Nhà Nư c và c a Ngân Hàng

Công Thương Vi t Nam Cung c p các d ch v ngân hàng theo quy ñ nh c a

NHNN và NHCT Qu n lý h th ng giao d ch trên máy, qu n lý qu- ti n m t trong

ngày, th c hi n nhi m v tư v n cho khách hàng v s* d ng các s n ph m c a ngân

hàng

Nhi m v : Qu n lý h th ng giao d ch trên máy, th c hi n các giao d ch tr c

ti p v i khách hàng; th c hi n công tác liên quan ñ n thanh toán bù tr$, thanh toán

ñi n t* liên ngân hàng, l p và phân tích báo cáo cu i ngày c a giao d ch viên và chi

nhánh, làm các báo cáo theo quy ñ nh; Th c hi n ch c năng ki m soát cá giao d ch

trong và ngoài quy y theo th m quy n, ki m soát lưu tr ch ng t$, t ng h p li t kê

giao d ch trong ngày, ñ i chi u l p và in báo cáo, ñóng nh t ký theo quy ñ nh; Phân

tích ñánh giá k t qu ho t ño ng kinh doanh c a chi nhánh ñ trình ban lãnh ñ o

chi nhánh quy t ñ nh m c trích l p Qu- D phòng r i ro theo các hư ng d&n c a

NHCT VN; T ch c h c t p nâng cao trình ñ nghi p v cho cán b ; Đ m b o an

toàn bí m t các s li u có liên quan theo quy t ñ nh c a ngân hàng; Làm công tác

khác do giám ñ c giao

- Phòng tài tr thương m i:

Ch c năng: là phòng nghi p v t ch c th c hi n nghi p v v tài tr thương

m i tai chi nhánh theo quy ñ nh c a NHCT Vi t Nam

Nhi m v : th c hi n nghi p v v tài tr thương m i theo h n m c ñư c

c p; nghi p v v mua bán ngo i t ; th c hi n công tác ti p thí ñ khai thác ngu)n

ngo i t cho chi nhánh; tư v n khách hàng s* d ng các s n ph m tài tr thương

m i; t ng h p báo cáo lưu gi tài li u theo quy ñ nh; ñ m b o an toàn bí m t các

s li u có liên quan theo quy ñ nh; t ch c h c t p nâng cao trình ñ , nghi p v cho

cán b ; làm công tác khác do giám ñ c giao

ch c năng: là phòng nghi p v tr c ti p giao d ch v i khách hàng là các

doanh nghi p l n , ñ khai thác v n b ng VNĐ và ngo i t ; x* lý các nghi p v

liên quan ñ n cho vay , qu n lý các s n ph m cho vay phù h p v i ch ñ , th l

hi n hành và hư ng d&n c a NHCT

Nhi m v : khai thác ngu)n v n b ng ñ)ng Vi t Nam và ngo i t t$ khách

hàng là các doanh nghi p l n ;ti p th h+ tr khách hàng ;th m ñ nh và tính toán

h n m c tín d ng cho khách hàng ,qu n lý các h n m c ñã ñưa ra theo tưng khách

hàng ;thưc hi n nghi p v cho vay va x* lý dao d ch ;n(m câp nh t phân tích toàn

di n v thông tin khách hàng theo qui ñ nh ;qu n lý các kho n vay cho vay , b o

lãnh ;qu n lý tài s n ñ m b o ;theo dõi trích l p dư phòng r i ro theo qui dinh

,ph n ánh k p th!i nh ng vư ng m(c trong nghi p v và nh ng v n ñ m i n y

sinh , ñ xu t bi n pháp gi i quy t trình giám ñ c chi nhánh xem xét , gi i quy t

…

- Phòng khách hàng s 2 (Doanh nghi p v$a và nh' )

Phòng này có ch c năng và nhi m v tương tư phòng KH s 1 nhưng khách

hàng là các doanh nghi p v$a và nh' trong n n kinh t

- Phòng khách hàng cá nhân

Phòng này có ch c năng và nhi m v tương t phòng KH s 1 nhưng khách

hàng là các cá nhân va còn qu n lý ho t ñ ng c a các qu- ti t ki m ,ñi m dao d ch ,

t ch c huy ñ ng v n c a dân cư ( bàng VNĐ ho c ngo i t ) …

- Phòng thông tin ñi n toán

Ch c năng : th c hi n công tác duy trì h th ng, b o trì b o dư1ng máy tính

ñ m b o thông su t ho t ñ ng c a h th ng m ng ,máy tính c a chi nhánh

Nhi m v : th c hi n qu n lý v m t công ngh và k- thu t ñ i v i toàn b

h th ng m ng thông tin c a chi nhánh theo th m quy n ñư c giao ; B o trì b o

dư1ng máy tính ñ m b o thông su t ho t ñ ng c a h th ng m ng ,máy tính c a

T i chi nhánh ; làm ñ u m i v m t công ngh thông tin gi a chi nhánh

NHCT v i NHCTVN ; ph i h p các phòng ch c năng ñ tri n khai công tác ñào

t o vè công ngh thông tin t i chi nhánh…

- Phòng t ch c- hành chính

Ch c năng: Phòng t ch c hành chính là phòng nghi p v th c hi n công tác

t ch c cán b và ñào t o t i chi nhánh theo ñúng ch trương chính sách c a Nhà

nư c và quy ñ nh c a NHCT Vi t Nam, th c hi n công tác qu n tr và văn phòng

ph c v ho t ñ ng kinh doan t i chi nhánh, th c hi n công tác b o v , an ninh an

toàn t i chi nhánh

Nhi m v : Th c hi n quy ñ nh c a Nhà nư c và c a NHCT có liên quan ñ n

chính sách cán b v ti n lương, B o hi m xã h i, B o hi m y t …;Th c hi n qu n

lý lao ñ ng, tuy n d ng lao ñ ng, ñi u ñ ng, s(p x p cán b phù h p năng l c,

trinh ñ và yêu c u nhi m v kinh doanh; Mua s(m và s*a ch a, nâng c p tài s n

và công c lao ñ ng, máy móc thi t b t i chi nhánh; T ch c công tác văn thư, lưu

tr , qu n lý h) sơ cán b theo ñúng quy ñ nh c u Nhà nư c và NHCT Vi t Nam;

Th c hi n nhi m v th qu- các kho n chi tiêu n i b cơ quan…

- Phòng ti n t kho qu-

Ch c năng: Phòng ti n t kho qu- là phòng nghi p v qu n lý an toàn kho

qu-, qu n lý qu- ti n m t theo quy ñ nh c NHNN và NHCT; Dng và thu ti n cho

các Qu- ti t ki m, các ñi m giao d ch trong và ngoài qu y, thu chi ti n m t cho các

Doanh nghi p có thu , chi ti n m t l n

Nhi m v : Qu n lý an toàn v kho qu- theo ñúng quy ñ nh c a NHNN và

NHCT; Th c hi n ng ti n và thu ti n cho các qu- ti t ki m, các ñi m giao d ch

trong và ngoài qu y; Thu, chi ti n m t giao d ch có giá tr l n; Ph i h p v i phòng

k toán giao d ch (trong qu y) và phòng T ch c hành chính th c hi n ñi u chuy n

ti n giũa qu- nghi p v c a Chi nhánh v i NHNN, các NHCT trên d a bàn, các

Qu- ti t ki m, phòng giao d ch, máy rút ti n t ñ ng (ATM) an toàn, ñúng ch ñ

trên cơ s ñáp ng ñ y ñ k p th!i nhu c u chi t i chi nhánh…

- Phòng ki m tra n i b

Ch c năng: Phòng ki m tra n i b là phòng nghi p v có ch c năng giúp

Giám ñ c giám sát, ki m tra, ki m toán các m t ho t ñ ng kinh doanh c a chi

nhánh nh(m ñ m b o vi c th c hi n theo ñúng pháp lu t c a Nhà nư c và cơ ch

qu n lý c a ngành

Nhi m v : Th c hi n ki m tra, giám sát, li m toán theo chương trình, k

ho ch ho c ch ñ o tr c ti p c a T ng Giám ñ c, v t ch c th c hi n quy trình

nghi p v , ch ñ , th l t i chi nhánh theo quy ñ nh c a Nhà nư c, NHNN và

NHCT Vi t Nam; Ti p nh n và gi i quy t các ñơn thư khi u n i, t cáo c a các t

ch c và cá nhân; Tham mưu cho Giám ñ c v công tác phòng, ch ng tham

nhũng…

- Phòng t ng h p ti p th

Ch c năng: Phòng t ng h p ti p th là phòng nghi p v tham mưu cho Giám

ñ c Chi nhánh d ki n k ho ch kinh doanh, t ng h p, phân tích ñánh giá tình hình

ho t ñ ng kinh doanh, th c hi n báo cáo ho t ñ ng kinh doanh hàng năm c a chi

nhánh

Nhi m v : Tư v n cho khách hàng v các s n ph m d ch v Ngân hàng, tư

v n ñ u tư, tư v n d ch v th/ và B o hi m; Th c hi n nghi p v ñ u m i v th/:

L(p ñ t, v n hành, x* lý l+i th/ ATM, gi i quy t vư ng m(c c a khách hàng v s*

d ng s n ph m th/, tri n khai s n ph m th/ thao hư ng d&n c a NHCT; D ki n k

ho ch kinh doanh, phân tích ñánh giá t ng h p báo cáo tình hinh ho t ñ ng và k t

qu kinh doanh c a chi nhánh; Làm báo cáo theo quy ñ nh c a NHCT

- Phòng k toán tài chính

Ch c năng: Phòng k toán tài chính là phòng nghi p v tham mưu cho Giám

ñ c th c hi n công tác qu n lý tài chính và th c hi n nhi m v chi tiêu n i b t i

chi nhánh thao ñúng quy ñ nh c a Nhà nư c và c a NHCT

Nhi m v : Chi tr lương và các kho n thu nh p khác cho cán b nhân viên

hàng tháng; T ch c qu n lý và theo dõi h ch toán k toán Tài s n c ñ nh, Công

c lao ñ ng, kho in n, chi tiêu n i b c a Chi nhánh; L p k ho ch tài chính, báo

cáo tài chính theo quy ñ nh hi n hành; L p k ho ch mua s(m tài s n, trang thi t b

làm vi c, k ho ch chi tiêun i b b o ñ m ho t ñ ng kinh doanh c a Chi nhánh

trình Giám ñ c Chi nhánh quy t ñ nh: Ph i h p v i các phòng liên quan tham mưu

cho Giám ñ c v k ho ch và th c hi n qu- ti n lương quý, năm, chi các qu- theo

quy ñ nh c a Nhà nư c và c a NHCT ñ)ng th!i phù h p v i m c tiêu phát tri n

kinh doanh c a chi nhánh; Tính và trích n p thu , B o hi m xã h i theo quy ñ nh;

Th c hi n lưu gi ch ng t$, s li u làm báo cáo theo quy ñ nh v a Nhà nư c và

c a NHCT; T ch c h c t p và nâng cao trình ñ c a cán b phòng; Làm các

nhi m v khác do Giám ñ c giao

4 Khái quát k t qu' ho t ñ4ng kinh doanh c a Ngân hàng Công thương

– Hai Bà Trưng trong nh#ng năm g n ñây

Năm 2003, v i - nghĩa là năm b n l th c hi n k ho ch 5 năm, n n kinh t

nư c ta ñã ñ t ñư c nh ng thành tích r c r1 trong nhi u lĩnh v c M c tăng trư ng

GDP ñ t 7,2%, cao nh t trong 3 năm g n ñây Trong ñó s n xu t công nghi p

tăng14,5%, các ngành d ch v tăng7,2%, kim ng ch xu t kh u tăng t i 17%, cơ c u

kinh t chuy n bi n theo hư ng tích c c

Tình hình kinh t phát tri n ñã có nh ng nh hư ng t t ñ n ho t ñ ng NHCT

nói chung và Chi nhánh NHCT- HBT nói riêng Dư i s ch ñ o sát sao c a NHCT

Vi t Nam, NHNN thành ph Hà N i, s* ng h nhi t tình c a các Ban, ngành h u

quan, cùng v i s n+ l c v i tinh th n trách nhi m cao c a toàn th cán b nhân

viên, năm 2003 cũng là năm thành công c a Chi nhánh NHCT- HBT: Ngu)n v n

tăng trư ng n ñ nh, ch t lư ng tín d ng ñư c c i thi n và nâng cao, dư n tín

d ng lành m nh ngày càng tăng, các d ch v NH phát tri n, thu hút thêm nhi u

khách hàng, ñ c bi t là tri n khai thành công chương trình Hi n ñ i hoá ngân

hàng…Xây d ng chi nhánh Phát tri n- An toàn- Hi u qu