Một số vấn đề về thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng đầu tư phát triển (NHĐTPT) cao bằng thực trạng và giải pháp

Trong ñó, Ngân hàng ñ!ng ra làm trung gian thanh toán gi a các khách hàng... + V các hình th!c thanh toán thì ngoài vi c hoàn thi n các hình th!c truy n th ng còn ban hành thêm th+ thanh

Đ t Nư c ta hi n nay ñang trong ti n trình th c hi n công cu c công

nghi p hoá và hi n ñ i hoá ñ t nư c M c tiêu c a công nghi p hoá và hi n ñ i

hoá là xây d ng ñ t nư c ta thành m t nư c công nghi p có cơ s v t ch t k

thu t hi n ñ i, cơ c u kinh t h p lý, quan h s n xu t ti n b , phù h p v i s

phát tri n c a l c lư ng s n xu t, ñ i s ng v t ch t và tinh th n ñư c nâng cao,

qu c phòng an ninh v ng ch c, dân giàu nư c m nh, xã h i công b ng dân ch

văn minh Đ th c hi n ñư c công nghi p hoá hi n ñ i hoá là trách nhi m c a

nhi u ngành kinh t trong ñó có ngành Ngân hàng

Ngày nay ngành Ngân hàng ñư c coi là ngành kinh t huy t m ch, có t m

quan tr ng ñ c bi t góp ph n thúc ñ y tăng trư ng kinh t ñ t nư c, ñ th c hi n

t t nhi m v tr ng tâm mà Đ ng và Nhà nư c giao cho, m t trong nh ng v n ñ

c p bách ñ t ra v i ngành ngân hàng là ph i xây d ng ñư c h th ng ñ m nh

trên t t c các lĩnh v c: năng l c ho ch ñ nh, th c thi chính sách, năng l c ñi u

hành, qu n lý, kinh doanh, trình ñ công ngh , k thu t hiên ñ i thích !ng v i

cơ ch th trư ng N n kinh t hàng hoá v n hành theo cơ ch th trư ng ñòi h"i

s luân chuy n v n nhanh Vì v y, ñi ñôi v i vi c ñ#i m i v cơ ch t# ch!c, v

nghi p v ngành Ngân hàng ñã t p trung c i ti n ch ñ thanh toán không dùng

ti n m t

Là m t nghi p v ña d ng và ph!c t p nên phương th!c thanh toán không

dùng ti n m t v$n còn m t s t%n t i c n quan tâm nghiên c!u ñ có nh ng gi i

pháp t t ñ m b o s an toàn và ñ tin c y cao mà v$n không làm ch m t c ñ

thanh toán t o ñi u ki n thu n l i cho khách hàng

Nh n th!c ñư c nh ng v n ñ nêu trên và xu t phát t& tình hình th c t

t i Ngân hàng ñ u tư & phát tri n (NHĐT&PT) Cao B ng Em m nh d n ch n

ñ tài “M t s v n ñ v thanh toán không dùng ti n m t t i Ngân hàng ñ u

tư & phát tri n (NHĐT&PT) Cao B ng - Th c tr ng và gi i pháp”

Chương 1: Lý lu n cơ b n v thanh toán không dùng ti n m t

Chương 2: Th c tr ng thanh toán không dùng ti n m t t i

Ngân hàng ñ u tư & phát tri n (NHĐT&PT) Cao B ng

Chương 3 : Các gi i pháp m r ng và nâng cao ch t lư ng thanh

toán không dùng ti n m t t i Ngân hàng ñ u tư & phát tri n (NHĐT&PT) Cao B ng

Do ñ tài r t r ng và ph!c t p, trình ñ c a b n thân còn nhi u h n ch ,

vi c thu th p tài li u và th i gian nghiên c!u có h n, do ñó khoá lu n không

tránh kh"i nh ng h n ch R t mong ñư c s ch' b o c a th y cô và ban giám

ñ c Ngân hàng ñ u tư & phát tri n (NHĐT&PT) Cao B ng, cùng ñ c gi quan

tâm giúp ñ( ñ bài vi t ñư c hoàn thi n hơn

Em xin chân thành c m ơn!

LÝ LU N CƠ B N V THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T

TRONG N N KINH T TH TRƯ NG

I S C N THI T KHÁCH QUAN VÀ VAI TRÒ C A THANH

TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T TRONG N N KINH T TH

TRƯ NG

1 S c n thi t khách quan c a thanh toán không dùng ti n m t

Cu i th i kỳ công xã nguyên thu* có s phân hoá xã h i g%m phân công

lao ñ ng và chuyên môn hoá s n xu t d$n ñ n nhi u lo i s n ph m ra ñ i và t&

ñó xu t hi n s trao ñ#i hàng hoá

Quá trình trao s n ph m hàng hoá ñã phát tri n t& th p ñ n cao ban ñ u

còn l+ t+ hay còn g i là trao ñ#i gi n ñơn -‘V t ñ#i v t’ Giai ño n này chưa xu t

hi n ti n t trong trao ñ#i Khi s n xu t hàng hoá phát tri n thì vi c trao ñ#i

hàng hoá tr nên thư ng xuyên và r ng rãi hơn, hình th!c trao ñ#i gi n ñơn- v t

ñ#i v t không còn phù h p n a Đ thu n ti n cho quá trình trao ñ#i, ngư i ta ñã

ch n ra m t hàng hoá có tính ph# bi n nh t làm v t ngang giá chung ñ có th

trao ñ#i tr c ti p v i m t hàng hoá b t kỳ Lúc ñ u v t ngang giá chung ñư c

ch n là m t lo i hàng hoá có giá tr cao ñư c xã h i ch p nh n sau ñó ñư c c

ñ nh m t s kim lo i quý hi m ñó là b c và vàng và sau cùng là vàng Vàng ñã

tr thành ti n t trong trao ñ#i - ti n th c

Tuy nhiên, qua th c t nhi u năm ngư i ta nh n th y ti n b ng kim lo i

có nh ng h n ch nh t ñ nh, ñ c bi t là khi n n kinh t phát tri n m nh thì ti n

b ng kim lo i càng b c l rõ hơn nh ng h n ch và khi m khuy t c a nó N u

s, d ng ti n vàng thì nhà nư c ph i có m t kh i lư ng vàng r t l n d tr Đi u

này nh ng nư c có n n kinh t kém phát tri n không th th c hi n ñư c Vì v y

ngư i ta ñã tìm ñ n các v t ch t khác ñ thay th ti n vàng trong lưu thông ñó là

Ti n gi y Ti n gi y ra ñ i thay cho ti n vàng có ưu ñi m là nh- nhàng khi v n

chuy n vì d thay ñ#i m nh giá Ti n gi y xu t hi n thích h p cho nhu c u trao

ñ#i, ph c v thu n ti n có th th c hi n ñ y ñ các ch!c năng c a ti n

Cùng v i s phát tri n c a xã h i, s n xu t hàng hoá ngày càng phát tri n

m nh m/, lưu thông hàng hoá ngày càng ñư c m r ng v c qui mô, ph m vi

l$n tính thư ng xuyên, liên t c thì thanh toán b ng ti n m t cũng d n d n không

ñáp !ng ñư c nhu c u c a thanh toán n a, vì thanh toán b ng ti n m t s/ làm

cho kh i lư ng ti n m t trong lưu thông tăng lên r t l n T& ñó r t khó khăn cho

quá trình ñi u hoà lưu thông ti n m t Kh i lư ng ti n m t tăng lên s/ gây s!c

ép v m t giá c , ñó là m t trong nh ng nguyên nhân gây nên l m phát cao M t

khác thanh toán b ng ti n m t ph i chi phí r t l n cho vi c in n, v n chuy n,

ñóng gói, b o qu n, ki m ñ m, c t tr Bên c nh ñó ch!c năng phương ti n

thanh toán c a ti n t l i cho phép ti n t v n ñ ng tách r i v i s v n ñ ng c a

hàng hoá Chính do ch!c năng này, cùng v i s phát tri n không ng&ng c a n n

kinh t m t phương th!c thanh toán ti n b hơn ñã ra ñ i ñó là phương th!c

thanh toán không dùng ti n m t v i hình th!c ti n ghi s# Trong ñó, Ngân hàng

ñ!ng ra làm trung gian thanh toán gi a các khách hàng

V y thanh toán không dùng ti n m t là cách thanh toán không có s xu t

hi n c a ti n m t mà ñư c ti n hành b ng cách trích ti n t& tài kho n c a ngư i

chi tr sang tài kho n c a ngư i th hư ng m t i Ngân hàng ho c là b ng cách

bù tr& l$n nhau thông qua vai trò trung gian c a Ngân hàng

Thanh toán không dùng ti n m t ra ñ i làm gi m ñư c kh i lư ng ti n

m t trong lưu thông, ti t gi m ñư c chi phí trong khâu in n ti n, b o qu n, v n

chuy n ti n, gi m ñư c chi phí lao ñ ng xã h i Nâng cao hi u qu thanh toán

trong n n kinh t , góp ph n tăng t c ñ luân chuy n v n c a xã h i, thúc ñ y

phát tri n s n xu t lưu thông hàng hoá và lưu thông ti n t

Ngày nay, h th ng Ngân hàng phát tri n m nh, thanh toán dư i hình th!c

ghi s# ngày càng ñư c m r ng c v qui mô và ph m vi, t o kh năng cho công

tác thanh toán không dùng ti n m t ñư c phát tri n m nh m/

2.Vai trò c a thanh toán không dùng ti n m t

M c tiêu c a s n xu t hàng hoá là s n xu t ra s n ph m ñ bán - tiêu th

Thông qua khâu tiêu th các doanh nghi p s/ thu h%i l i v n ñ ti p t c chu kì

s n xu t ti p theo -T-H SX H’- T’, quá trình ñó ñư c thông qua khâu thanh

toán Như v y khâu thanh toán có v trí h t s!c quan tr ng trong quá trình t#

ch!c s n xu t và tiêu th hàng hoá Như ñã ñ c p ph n trên, TTKDTM chi m

t* tr ng r t l n trong t#ng doanh s thanh toán ti n t c a n n kinh t nói chung

và c a t&ng doanh nghi p nói riêng Do v y n u t# ch!c t t TTKDTM s/ có tác

ñ ng to l n ñ n vi c thúc ñ y s n xu t và lưu thông hàng hoá không ng&ng phát

tri n

2.2.Góp ph n n ñ nh lưu thông ti n t , gi m chi phí lưu thông xã h i

Công tác thanh toán không dùng ti n m t g n li n v i công tác k ho ch

hoá lưu thông ti n t Th c hi n t t công tác thanh toán không dùng ti n m t t!c

là tăng nhanh t* tr ng thanh toán không dùng ti n m t trong chu chuy n ti n t ,

s/ làm gi m lư ng ti n m t trong lưu thông, gi m ñư c các chi phí c n thi t

ph c v cho lưu thông ti n m t, tác ñ ng tr c ti p ñ n th trư ng giá c , ki m

ch l m phát ti n t i #n ñ nh ti n t

M r ng thanh toán không dùng ti n m t s/ t o ñi u ki n ñ gi m chi phí

lưu thông ti n m t, ti t ki m lao ñ ng xã h i: vi c m r ng thanh toán không

dùng ti n m t s/ làm tăng kh i lư ng ti n ghi s# và gi m kh i lư ng ti n m t

trong lưu thông, t& ñó s/ ti t gi m ñư c chi phí cho toàn xã h i nói chung và

cho ngành Ngân hàng nói riêng do ti t gi m ñư c chi phí v in n ti n, ki m

ñ m, v n chuy n, b o qu n ti n

2.3 Góp ph n tăng ngu n v n cho NHTM

Công tác thanh toán không dùng ti n m t càng phát tri n, càng m r ng

thì ngu%n v n Ngân hàng huy ñ ng ñư c t& s dư trên các tài kho n ti n g,i

thanh toán c a các t# ch!c kinh t s/ tăng lên, tăng ngu%n v n tín d ng c a ngân

hàng Đ%ng th i thông qua thanh toán không dùng ti n m t, Ngân hàng n m

ñư c m t cách chính xác, h p lý tình hình thi u v n c a các bên tham gia thanh

toán, ñ k p th i cho vay, phát ti n vay ñúng m c ñích và có v t tư hàng hoá

ñ m b o

2.4.Ph c v vi c ch ñ o th c hi n chính sách ti n t qu c gia c a

NHNN

M r ng thanh toán không dùng ti n m t góp ph n th c hi n t t chính

sách ti n t c a Ngân hàng Nhà nư c: vi c m r ng hình th!c thanh toán không

dùng ti n m t s/ gi m ñư c kh i lư ng l n ti n m t trong lưu thông và làm tăng

kh i lư ng ti n ghi s#, ñi u ñó giúp cho Ngân hàng Trung ương có th s, d ng

h u hi u các công c c a chính sách ti n t

Như v y, thanh toán không dùng ti n m t gi m t vai trò h t s!c quan

tr ng Đ!ng trên giác ñ c a ngành Ngân hàng, nó ph n ánh khá trung th c trình

ñ qu n lí, trình ñ k thu t nghi p v c a Ngân hàng cũng như s tín nhi m

c a khách hàng Trong n i b m t Ngân hàng, thanh toán không dùng ti n m t

không ch' tác ñ ng ñ n nghi p v thanh toán mà còn tác ñ ng t i các m t

nghi p v khác c a Ngân hàng như nghi p v tín d ng N u làm t t công tác

thanh toán không dùng ti n m t thì s/ thúc ñ y nghi p v tín d ng phát tri n và

ngư c l i Đi ñôi v i s phát tri n k thu t tin h c, ngày nay ho t ñ ng Ngân

hàng hi n ñ i cũng chuy n hư ng kinh doanh b ng cách m r ng các d ch v

thay cho kinh doanh chênh l ch lãi su t ti n g,i và cho vay là ch y u như

trư c ñây, trong ñó d ch v thanh toán ñóng vai trò tr ng tâm và ñ c bi t quan

tr ng

3 Quá trình phát tri n c a thanh toán không dùng ti n m t ! Vi t

Nam

T& khi thành l p ngân hàng qu c gia( Tháng 5-1951) ñ n nay ho t ñ ng

thanh toán luôn ñóng v trí, vai trò quan tr ng trong toàn b ho t ñ ng c a ngân

hàng ñ ph c v yêu c u luân chuy n v n c a n n kinh t Tuy nhiên m1i giai

ño n thì cách nhìn nh n và n i dung ho t ñ ng c a TTKDTM cũng có khác

nhau Có th phân ho t ñ ng thanh toán thành 2 giai ño n là ho t ñ ng thanh

tốn trong th i kì n n kinh t nư c ta v n hành theo cơ ch k ho ch hố t p

chung( t& 1989 v trư c) và ho t đ ng thanh tốn trong th i kì n n kinh t nư c

ta chuy n sang v n hành theo cơ ch th trư ng cĩ s ch' đ o c a nhà nư c( t&

1990 đ n nay)

3.1 Thanh tốn khơng dùng ti n m t trong th"i kỳ n n kinh t v$n

hành theo cơ ch k ho%ch hố t$p trung

Trong th i kỳ th c hi n cơ ch k ho ch hố t p trung, Ngân hàng luơn là

trung tâm thanh tốn c a n n kinh t , Thanh tốn khơng dùng ti n m t ch' đư c

m r ng trong lĩnh v c kinh t qu c doanh và kinh t t p th nh m t p trung

ngu%n v n ph c v s n xu t, hư ng theo k ho ch c a nhà nư c đã đ ra

2 th i kỳ này m c dù chưa hình thành h th ng Ngân hàng hai c p nhưng

v$n cĩ nhi u c i ti n v cơng tác TTKDTM nh m nâng cao hi u qu Thanh tốn

khơng dùng ti n m t, đáp !ng cho nhu c u thanh tốn v n, chuy n v n cho n n

kinh t v n hành theo cơ ch k ho ch hố t p chung và đáp !ng chuy n ti n

ph c v kháng chi n ch ng th c dân Pháp và đ qu c Mĩ

Tuy v y TTKDTM th i kì này cịn b c l m t s như c đi m làm h n

ch k t qu c a ho t đ ng TTKDTM:

- TTKDTM ch y u t p chung ph c v cho khu v c kinh t qu c doanh,

t p th , các cơ quan đồn th TTKDTM chưa đư c s, d ng trong dân cư, t& đĩ

làm cho vi c thanh tốn trong dân cư di.n ra hồn tồn dư i hình th!c ti n m t

- Cơ ch thanh tốn c!ng nh c v i vi c quy đ nh các doanh nghi p,

TCKT ch' đư c m tài kho n t i Ngân hàng nơi doanh nghi p đĩng tr s Các

hình th!c thanh tốn m i ch' t p chung vào m t s hình th!c truy n th ng như:

Séc, u* nhi m thu, u* nhi m chi, thanh tốn liên hàng Các hình th!c thanh tốn

hi n đ i như: Th+ thanh tốn, thanh tốn bù tr& v$n chưa đư c áp d ng

-K thu t thanh tốn l c h u, ch y u làm b ng tay nên thanh tốn ch m

tr., sai sĩt nhi u gây m t lịng tin đ i v i nh ng ngư i tham gia s, d ng ti n ích

thanh tốn

Nh ng t%n t i nêu trên cùng v i vi c Ngân hàng luơn khan hi m ti n m t

nên gây tâm lý cho khách hàng ng i Thanh tốn khơng dùng ti n m t, h luơn

n m gi m t lư ng ti n r t l n ñ s3n sàng chi tr khi c n thi t Tâm lý thích chi

tiêu ti n m t c a ngư i Vi t Nam cho ñ n ngày nay v$n còn t%n t i

3.2 Thanh toán không dùng ti n m t trong th"i kỳ Ngân hàng ho%t

ñ ng theo cơ ch th trư"ng

Bư c sang th i kỳ ñ#i m i, n n kinh t nư c ta chuy n t& cơ ch k ho ch

hoá t p trung sang cơ ch th trư ng ñi u này ñã làm thay ñ#i hoàn toàn cơ ch

qu n lý c a n n kinh t , trong ñó ngành Ngân hàng ñã chuy n t& h th ng Ngân

hàng m t c p sang h th ng Ngân hàng hai c p

- C p Ngân hàng nhà nư c: có ch!c năng qu n lý nhà nư c v ti n t và

Ngân hàng ñ%ng th i ñóng vai trò là Ngân hàng phát hành và Ngân hàng c a các

Ngân hàng

- C p NHTM (TCTD): Th c hi n ch!c năng kinh doanh ti n t và d ch v

Ngân hàng

Đi ñôi v i vi c ñ#i m i v mô hình t# ch!c, các cơ ch chính sách, cơ ch

nghi p v cũng ñư c thay ñ#i trong ñó có nghi p v TTKDTM ñ phù h p v i

Ngân hàng ho t ñ ng theo cơ ch th trư ng có s qu n lý c a nhà nư c

Có th nói TTKDTM Vi t Nam trong th i kỳ ñ#i m i ñã có s chuy n

bi n tích c c

+ Trư c h t v xây d ng cơ ch chính sách và cơ ch nghi p v : V phía

Chính ph ñã ban hành ngh ñ nh 91/CP (1990) và ti p ñ n là ngh ñ nh 64/CP

(2001) ñ thay th ngh ñ nh 91/CP v t# ch!c ho t ñ ng thanh toán trong n n

kinh t Riêng v séc chính ph ñã ban hành ngh ñ nh 30/CP ñ ñi u ch'nh công

c thanh toán séc Vi t Nam sang năm 2003 chính ph ñã ban hành ngh ñ nh

159/CP ñ thay ngh ñ nh 30/CP V phía NHNN thì th ng ñ c ñã ban hành

quy t ñ nh 22(1990) và sau ñó là quy t ñ nh 226 (2002) ñ thay th quy t ñ nh

22 v cơ ch TTKDTM Vi t Nam

Các văn b n c a chính ph và NHNN ñã t o hành lang pháp lý cho ho t

ñ ng thanh toán Vi t Nam ñ%ng th i cũng quy ñ nh rõ các hình th!c thanh

toán áp d ng cho phù h p v i n n kinh t th trư ng ña thành ph n

+ V công ngh thanh toán thì ñã có bư c nh y v t là chuy n t& k thu t

thanh toán th công sang k thu t thanh toán ñi n t, ñ c bi t là khâu chuy n

ti n

+ V t# ch!c b máy và cán b : Các NHTM là các t# ch!c cung !ng d ch

v thanh toán ñư c s p x p l i theo t&ng h th ng ñ xây d ng h th ng thanh

toán c a t&ng h th ng, v t# ch!c thanh toán liên Ngân hàng (thanh toán bù tr&

liên Ngân hàng và chuy n ti n ñi n t, liên Ngân hàng ) V ñ i ngũ cán b ñư c

b trí ñ v s lư ng và nâng cao trình ñ nghi p v thông qua các khoá ñào t o

l i ñ c bi t là các l p h c chuyên ñ v thanh toán, v tin h c

+ V các hình th!c thanh toán thì ngoài vi c hoàn thi n các hình th!c

truy n th ng còn ban hành thêm th+ thanh toán

V i nh ng c g ng c a các NHTM trong th i kỳ ñ#i m i ñã làm cho ho t

ñ ng c a các NHTM nói chung và ho t ñ ng thanh toán nói riêng có s chuy n

bi n ñáng khích l Đã ñ m b o ñư c khâu thanh toán nhanh, chính xác, an toàn

tài s n nên khách hàng không còn phàn nàn v thanh toán ch m tr., thi u chính

xác như th i kỳ bao c p Riêng khâu thanh toán trong dân cư ñang ñư c tri n

khai m nh m/ và thu ñư c nh ng k t qu bư c ñ u

II QUI Đ NH CHUNG TRONG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG

TI N M T

1 Nh&ng quy ñ nh chung

Đ ñ y m nh công tác thanh toán không dùng ti n m t Nhi u văn b n

pháp qui v lĩnh v c thanh toán ñã ñư c Chính ph ban hành như Ngh ñ nh s

64/2001/NĐ-CP ngày 20/09/2001 v ho t ñ ng thanh toán qua các t# ch!c cung

!ng d ch v thanh toán Th ng ñ c Ngân hàng Nhà nư c ñã ban hành nhi u

quy t ñ nh, thông tư, ch' th m i như Quy t ñ nh s 226/2002/QĐ-NHNN ngày

26/3/2002 thay th cho Quy t ñ nh s 22/QĐ-NH1 ngày 21/02/1994 v ban hành

th l thanh toán không dùng ti n m t Các văn b n trên nh m hoàn thi n d n

ch ñ thanh toán không dùng ti n m t cho phù h p v i yêu c u ñ#i m i c a n n

kinh t , t o ñi u ki n cho các Ngân hàng, t# ch!c tín d ng tri n khai nhi u th

Các doanh nghi p, cơ quan, t# ch!c, đồn th , đơn v vũ trang, cơng dân

Vi t Nam và ngư i nư c ngồi ho t đ ng trên lãnh th# Vi t Nam (g i chung là

đơn v cá nhân) đư c quy n l a ch n Ngân hàng đ m tài kho n giao d ch và

th c hi n thanh tốn Vi c m tài kho n thanh tốn t i Ngân hàng và th c hi n

thanh tốn qua tài kho n đư c ghi b ng đ%ng Vi t Nam Trư ng h p m tài

kho n và thanh tốn b ng ngo i t ph i th c hi n theo qui ch qu n lí ngo i h i

c a Chính ph Vi t Nam ban hành

Đ m tài kho n ti n g,i thanh tốn các doanh nghi p, cá nhân c n ph i

g,i cho Ngân hàng nơi m tài kho n nh ng gi y t sau:

* Đ i v i khách hàng là các DN, t ch c kinh t :

- Gi y đăng ký m tài kho n do ch tài kho n ký tên và đĩng d u, trong đĩ ghi rõ:

+ Tên đơn v + H và tên ch tài kho n + Đ a ch' giao d ch c a đơn v + S , ngày tháng năm, nơi c p gi y CMT nhân dân c a ch tài kho n

+ Tên Ngân hàng nơi m tài kho n

- B n đăng ký m$u d u và ch ký đ giao d ch v i Ngân hàng nơi

- Các văn b n ch!ng minh tư cách pháp nhân c a ñơn v như quy t ñ nh

thành l p ñơn v , gi y phép thành l p doanh nghi p, quy t ñ nh b# nhi m th

trư ng ñơn v (n u là b n sao ph i có ch!ng nh n c a công ch!ng Nhà nư c )

+ Tên Ngân hàng nơi m tài kho n

- B n ñăng ký m$u ch ký c a ch tài kho n ñ giao d ch v i Ngân hàng nơi m tài kho n Đ i v i tài kho n ñ!ng tên cá nhân không th c hi n vi c

u* quy n ngư i ký thay ch tài kho n, t t c các gi y t thanh toán giao d ch v i

Ngân hàng ñ u ph i do ch tài kho n ký

* S d ng tài kho n ti n g i thanh toán

- Ch tài kho n có quy n s, d ng s ti n trên tài kho n ti n g,i

Trong ph m vi s dư tài kho n ti n g,i và tuỳ theo yêu c u chi tr ,

ch tài kho n có th th c hi n các kho n thanh toán qua Ngân hàng ho c rút ti n

lĩnh ti n Ngân hàng Trên gi y t thanh toán, các ch ký và d u ph i ñúng

m$u ñã ñăng ký t i Ngân hàng

- Ch tài kho n t t# ch!c h ch toán, theo dõi s dư ti n g,i NH

Trong ph m vi 3 ngày làm vi c k t& ngày nh n ñư c gi y báo N , gi y báo Có

v các kho n giao d ch trên tài kho n ti n g,i, b n sao s# tài kho n ti n g,i ho c

gi y báo s dư tài kho n ti n g,i cu i tháng do Ngân hàng g,i ñ n, ch tài

kho n ph i ñ i chi u v i s# sách c a mình, n u có chênh l ch thì báo ngay cho

Ngân hàng bi t ñ cùng nhau ñ i chi u, ñi u ch'nh l i s li u cho kh p ñúng

2 Quy ñ nh v trách nhi m thanh toán

a) Đ'i v(i ngư"i chi tr ( ngư"i mua )

Ph i m! tài kho n thanh toán t%i ngân hàng ho c các t ch)c làm

d ch v thanh toán Khi ti n hành thanh toán ph i th c hi n thanh toán

thông qua tài kho n ñã m! theo ñúng ch ñ quy ñ nh và ph i tr phí

thanh toán theo quy ñ nh c a ngân hàng và t ch)c làm d ch v thanh toán

b) Đ'i v(i ngư"i th hư!ng(ngư"i bán )

Ph i có trách nhi m giao hàng hay cung c p d ch v k p th"i và ñúng

lư*ng gía tr mà ngư"i mua ñã thanh toán ñ+ng th"i ph i ki m soát k, càng

các ch)ng t phát sinh trong quá trình thanh toán

3 Đ'i v(i t ch)c cung )ng d ch v thanh toán- Ngân hàng thương

m%i

Là trung gian thanh toán và cung c p các d ch v thanh toán cho

khách hàng các NHTM ph i có trách nhi m trong vi c t ch)c ho%t ñ ng

thanh toán:

- Khi nh n ñư c gi y ñăng ký m tài kho n c a khách hàng, Ngân hàng

có trách nhi m gi i quy t vi c m tài kho n ti n g,i c a khách hàng ngay trong

ngày làm vi c Sau khi ñã ch p nh n vi c m tài kho n, Ngân hàng thông báo

cho khách hàng bi t s hi u tài kho n, ngày b t ñ u ho t ñ ng c a tài kho n

- Vi c trích tài kho n ti n g,i c a khách hàng ñ th c hi n các kho n chi

tr ph i có yêu c u c a ch tài kho n, tr& trư ng h p ch tài kho n vi ph m k*

lu t chi tr ho c theo quy t ñ nh c a cơ quan có th m quy n ñư c pháp lu t quy

ñ nh bu c ch tài kho n ph i thanh toán, Ngân hàng ñư c quy n trích tài kho n

ti n g,i c a khách hàng ñ th c hi n vi c thanh toán ñó

- Ngân hàng có trách nhi m ki m soát các gi y t thanh toán c a khách

hàng, cung c p ñ y ñ các lo i ch!ng t& thích h p v i m1i lo i hình thanh toán,

ñ m b o l p ñúng th t c quy ñ nh, d u và các ch ký trên gi y t thanh toán

ñúng v i m$u ñã ñăng ký, s dư tài kho n ti n g,i c a khách hàng còn ñ ñ

thanh toán

Ngân hàng ñư c quy n t& ch i thanh toán n u các gi y t thanh toán

không ñ các yêu c u trên

- H ch toán các nghi p v phát sinh theo yêu c u c a khách hàng m t

cách chính xác, k p th i, an toàn tài s n

- Cu i ngày làm vi c Ngân hàng có trách nhi m g,i gi y báo N , báo Có

cho khách hàng và cu i tháng g,i gi y báo s dư tài kho n ti n g,i cho ch tài

kho n bi t

- Khi th c hi n các d ch v , Ngân hàng ñư c thu phí theo qui ñ nh c a

Th ng ñ c Ngân hàng Nhà nư c

- Đ m b o duy trì s dư trên tài kho n ti n g,i t i Ngân hàng Nhà nư c

ñ ñáp !ng ñư c cho t t c các kho n thanh toán c a khách hàng

III N-I DUNG CÁC HÌNH TH.C THANH TOÁN KHÔNG

DÙNG TI N M T

Theo ngh ñ nh 64/CP c a chính ph và quy t ñ nh

226/2002/QĐ-NHNN c a th'ng ñ'c NHNN thì có 5 hình th)c thanh toán ñư*c áp d ng

trong thanh toán ti n hàng hoá, d ch v là:

+ Hình th)c thanh toán b/ng séc

+ Hình th)c thanh toán b/ng u0 nhi m chi - L nh chi

+ Hình th)c thanh toán u0 nhi m thu - Nh" thu

+ Hình th)c thanh toán thư tín d ng

+ Hình th)c thanh toán th1 Ngân hàng

Séc là l nh tr ti n vô di u ki n c a ngư"i phát hành l$p trên m3u in

s4n do NHNN Vi t Nam quy ñ nh, yêu c u t ch)c cung )ng d ch v thanh

toán trích m t s' ti n t tài kho n ti n g5i c a mình ñ tr cho ngư"i th

hư!ng có tên ghi trên séc ho c tr cho ngư"i c m séc

Séc là công c lưu thông tín d ng ñư*c s5 d ng r ng rãi( t ch)c và

các cá nhân) ! t t c các nư(c trên th gi(i, quy t6c s5 d ng séc ñã ñư*c

chu7n hóa trên lu$t thương m%i qu'c gia và trên công ư(c qu'c t

Ngh ñ nh 30/CP c a Chính ph ban hành v quy ch phát hành s, d ng

séc do Th tư ng Chính ph ký ngày 09/05/1996 và ti p ñ n là ngh ñ nh

159/CP quy ñ nh rõ Vi t Nam ñư c phép lưu hành lo i séc vô danh và séc ký

danh, trong ñó séc vô danh ñư c chuy n như ng t do, còn séc ký danh ñư c

phép chuy n như ng thông qua th t c ký h u chuy n như ng Tr& trư ng h p

ngư i phát hành séc ñã ghi c m t& “không ñư c phép chuy n như ng” ho c trên

t séc ghi “không ti p t c chuy n như ng” Ngh ñ nh 30/CP và ngh ñ nh

159/CP ra ñ i ñã ñánh d u m t bư c chuy n bi n có ý nghĩa kinh t l n trong

vi c s, d ng séc Vi t Nam Theo Ngh ñ nh này, séc không còn là m t công

c chuy n kho n ñơn thu n mà còn phát huy ñư c vai trò là công c lưu thông

Séc ñư c dùng ñ thanh toán tr c ti p ti n hàng hoá, d ch v gi a ngư i

mua (ngư i chi tr ) và ngư i bán (ngư i th hư ng), n p thu tr n ho c ñ

rút ti n m t t i các chi nhánh Ngân hàng T t c khách hàng m tài kho n t i

Ngân hàng ñ u có quy n s, d ng séc ñ thanh toán Trong hình th!c thanh toán

b ng séc, vi c tr ti n do ngư i tr ti n kh i xư ng và k t thúc b ng vi c ghi s

ti n trên t séc vào tài kho n c a ngư i nh n ti n

Th i h n hi u l c c a séc là 30 ngày k t& ngày ch tài kho n phát hành

séc ñ n ngày ngư i th hư ng n p séc vào Ngân hàng (g%m c ngày ch nh t và

ngày l.) N u ngày k t thúc c a th i h n là ngày ch nh t, ngày l thì th i h n

ñư c lùi vào ngày làm vi c ti p theo sau ngày ch nh t, ngày l ñó

M t t séc ñ ñi u ki n thanh toán là t séc, ñ m b o các y u t sau ñây:

m$u ñã ñăng ký t i Ngân hàng

- Không ký phát hành séc vư t quá th m quy n quy ñ nh t i văn b n y

2 Vi t Nam hi n nay, séc có nhi u lo i nhưng séc dùng trong TTKDTM

g%m có séc chuy n kho n và séc b o chi

1.1 Séc chuy n kho n

Séc chuy n kho n là lo i séc do ngư i chi tr ký phát hành ñ trao tr c

ti p cho ngư i cung c p khi nh n hàng hoá, d ch v cung !ng Đ phân bi t v i

các lo i séc khác, khi vi t séc chuy n kho n ngư i ngư i vi t ph i g ch hai

ñư ng g ch song song chéo góc phía trên, bên ph i ho c ghi t& “chuy n

kho n’’ m t trư c c a t séc

Séc chuy n kho n ñư c dùng ñ thanh toán gi a các ch th m tài kho n

t i cùng m t chi nhánh Ngân hàng N u thanh toán khác chi nhánh Ngân hàng

thì các chi nhánh Ngân hàng ñó ph i tham gia thanh toán bù tr& trên ñ a bàn

t'nh, thành ph

V nguyên t c, séc thanh toán chuy n kho n ph i ñư c phát hành trên cơ

s s dư tài kho n ti n g,i hi n có t i Ngân hàng Trư ng h p có nhi u t séc

n p vào Ngân hàng t i cùng m t th i ñi m nhưng s dư tài kho n ti n g,i không

ñ ñ thanh toán t t c nh ng t séc ñó thì Ngân hàng ph i ưu tiên thanh toán

theo th! t các t séc phát hành trư c s/ ñư c thanh toán trư c N u tài kho n

ti n g,i không ñ ti n ñ thanh toán (séc phát hành quá s dư tài kho n ti n

g,i), séc s/ b Ngân hàng t& ch i thanh toán, ch tài kho n ph i ch u trách

Ph m vi thanh toán séc chuy n kh on g%m thanh toán cùng m t t# ch!c

cung !ng d ch v thanh toán (hai bên chi tr và th hư ng cùng m tài kho n

t i m t t# ch!c cung !ng d ch v thanh toán) và thanh toán khác t# ch!c cung

!ng d ch v thanh toán (hai bên chi tr và th hư ng m tài kho n hai t# ch!c

cung !ng d ch v thanh toán khác nhau có tham gia thanh toán bù tr&)

Đ ñ m b o quy ñ nh ngư i chi tr ph i có ñ ti n ñ tr cho ngư i th

hư ng thì khi k toán séc chuy n kho n ph i th c hi n nguyên t c ghi N

trư c, ghi có sau

1a- Ngư i chi tr ti n phát hành séc và giao cho ngư i th hư ng séc

1b- Ngư i th hư ng séc trao hàng cho ngư i chi tr

2 - Ngư i th hư ng ti p nh n séc, sau khi ki m tra tính h p pháp, h p l

c a t séc, l p 3 liên b ng lê n p séc vào t# ch!c cung !ng d ch v thanh toán

xin thanh toán

3- T# ch!c cung !ng d ch v thanh toán ki m tra t séc, n u ñ ñi u ki n

thì ti n hành trích tài kho n ti n g,i c a ngư i tr ti n và báo có cho ngư i th

hư ng séc

+ Trư ng h p hai ch th thanh toán m tài kho n t i hai Ngân hàng khác

nhau có tham gia thanh toán bù tr&:

Ngư i chi tr

4 (ký phát séc) Ngư i th hư ng séc

T# ch!c cung

!ng d ch v thanh toán

1- Ngư i tr ti n phát hành séc và giao cho ngư i th hư ng

2a- Ngư i th hư ng sau khi ki m tra tính h p l c a t séc l p 3 liên

b ng kê n p séc cùng các t séc n p vào Ngân hàng ph c v mình xin thanh

toán

2b - Cũng có th ngư i th hư ng n p séc tr c ti p vào t# ch!c cung !ng

d ch v thanh toán ph c v ngư i chi tr

3 - Ngân hàng cung !ng d ch v thanh toán chuy n séc và b ng kê n p

séc sang t# ch!c cung !ng d ch v thanh toán (Ngân hàng ) ph c v ngư i chi

tr trong phiên giao hoán ch!ng t& thanh toán bù tr&

4- Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n sau khi ki m tra tính h p pháp, h p

l c a t séc và s dư tài kho n ti n g,i c a ch tài kho n s/ ti n hành trích tài

kho n c a ngư i tr ti n ñ chuy n sang ngân hàng ph c v bên bán qua TTBT

5- Ngân hàng ph c v ngư i th hư ng nh n chuy n ti n qua TTBT t&

Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n s/ h ch toán thu ti n cho ngư i bán và g,i báo

có cho ngư i bán

1.2 Séc b o chi

Trong quá trình thanh toán, n u các ch th thanh toán không tín nhi m

l$n nhau v kh năng chi tr , ho c ngư i tr ti n ñã có Quy t ñ nh x, ph t c a

Ngân hàng v vi c phát hành séc chuy n kho n quá s dư thì ngư i th hư ng

có quy n yêu c u ngư i tr ti n s, d ng séc b o chi ñ thanh toán

4 NH ph c v ngư i th

Séc b o chi là m t lo i séc thanh toán ñư c Ngân hàng ñ m b o kh năng

chi tr b ng cách trích s ti n trên séc t& tài kho n ti n g,i c a ngư i tr ti n

sang tài kho n riêng nh m ñ m b o kh năng thanh toán cho t séc ñó, ho c b o

chi séc không c n lưu kí

Séc b o chi có ph m vi thanh toán r ng hơn séc chuy n kho n Ngoài

vi c ñư c s, d ng ñ thanh toán gi a các ch th m tài kho n t i cùng m t chi

nhánh Ngân hàng, ho c hai chi nhánh Ngân hàng có tham gia thanh toán bù tr&

trên ñ a bàn t'nh, thành ph , séc b o chi còn ñư c s, d ng ñ thanh toán gi a

khách hàng m TK t i các chi nhánh Ngân hàng trong cùng h th ng trong

ph m vi c nư c

Do séc ñã ñư c Ngân hàng ñ m b o chi tr nên khi khách hàng n p séc

vào Ngân hàng ph c v bên th hư ng thì Ngân hàng này sau khi ki m tra tính

h p pháp, h p l c a t séc có th ghi Có ngay vào tài kho n c a ngư i th

hư ng N u do sơ su t khi ki m tra, sau này phát hi n t séc không h p l thì

Ngân hàng ph c v bên th hư ng ph i ch u trách nhi m

Quy trình thanh toán séc b o chi

+ Trư ng h p hai ch th thanh toán m tài kho n t i cùng m t chi nhánh

Ngân hàng

Chú thích:

1- Ngư i tr ti n làm th t c b o chi séc

- Ngư i tr ti n l p 2 liên gi y “yêu c u b o chi séc kèm t séc ñã ghi ñ y

ñ các y u t n p vào Ngân hàng ñ xin b o chi séc

- Ngân hàng ñ i chi u gi y “yêu c u b o chi séc” và t séc, s dư tài

kho n c a ngư i phát hành, n u ñ ñi u ki n thì ti n hành trích ti n t& tài kho n

g,i chuy n vào tài kho n ñ m b o thanh toán séc Sau ñó ñóng d u “b o chi”

lên t séc và giao séc cho khách hàng

2- Ngư i tr ti n giao séc cho ngư i th hư ng ñ nh n hàng hóa, d ch

v

3- Ngư i th hư ng l p b ng kê kèm các t séc n p vào Ngân hàng xin

thanh toán

4- Ngân hàng ki m tra ký hi u m t trên séc và các y u t c n thi t khác

ti n hành ghi Có vào tài kho n ti n g,i c a ngư i th hư ng và báo Có cho h

2 Thanh toán b/ng y nhi m chi - L nh chi

U* nhi m chi là l nh chi ti n c a ch tài kho n ñư c l p theo m$u in s3n

c a Ngân hàng yêu c u Ngân hàng ph c v mình (nơi m tài kho n ti n g,i)

trích tài kho n c a mình ñ tr cho ngư i th hư ng

- Đi u ki n áp d ng:

U* nhi m chi ñư c dùng ñ thanh toán các kho n ti n hàng, d ch v ho c

chuy n ti n trong cùng h th ng hay khác h th ng Ngân hàng

Trong hình th!c thanh toán y nhi m chi, ngư i tr ti n ch ñ ng kh i

xư ng vi c thanh toán b ng cách l p 4 liên y nhi m chi n p vào Ngân hàng

ph c v mình ñ trích tài kho n ti n g,i c a mình chuy n tr cho bên ph

hư ng Trên y nhi m chi, bên tr ti n ph i ghi ñ y ñ , chính xác các y u t

kh p ñúng v i n i dung gi các liên y nhi m chi và ký tên ñóng d u lên t t c

các liên y nhi m chi (ph n ch kí ch tài kho n và k toán trư ng)

Khi nh n ñư c y nhi m chi, trong vòng m t ngày làm vi c, Ngân hàng

ph c v ngư i tr ti n ph i hoàn t t l nh chi ho c t& ch i th c hi n n u tài

kho n c a khách hàng không ñ ti n ho c l nh chi l p không h p l

- Quy trình thanh toán:

Chú thích:

1 - Ngư"i mua g5i l nh chi cho t ch)c cung )ng d ch v thanh toán

2 - Ngư"i bán giao hàng cho ngư"i mua

3 - Ngân hàng g5i báo n* cho ngư"i mua

4 - Ngân hàng g5i báo có cho ngư"i bán

+ Trư"ng h*p hai ch th thanh toán m! TK ! hai Ngân hàng khác

nhau, y nhi m chi (UNC) tr! thành phương ti n chuy n ti n

Chú thích:

1a – Ngư i bán giao hàng cho ngư i mua

1b- Ngư i tr ti n l p 4 liên UNC n p vào Ngân hàng ph c v mình ñ

trích TK c a mình tr ti n cho ngư i th hư ng

Ngân hàng

Ngư i chi tr

(ngư i mua)

Ngư i th hư ng (ngư i bán)

4 NH ph c v ngư i th hư ng

2ab- Ngân hàng ki m tra th t c l p UNC, s dư TKTG c a ngư i mua,

n u ñ ñi u ki n thanh toán thì ti n hành trích TKTG c a ngư i tr ti n, báo N

cho h và chuy n ti n sang Ngân hàng ph c v ngư i th hư ng ñ thanh toán

cho ngư i th hư ng

3-Khi nh n ñư c ch!ng t& thanh toán do Ngân hàng ph c v ngư i tr

ti n chuy n ñ n, Ngân hàng ph c v ngư u th hư ng dùng các liên UNC ñ

ghi Có TK ngư i bán và báo Có cho ngư i bán

Trư ng h p bên th hư ng không có TKTG thì Ngân hàng ph c v bên

th hư ng ghi Có TK chuy n ti n ph i tr và báo cho bên th hư ng ñ n nh n

ti n

3 Thanh toán b/ng y nhi m thu – Nh" thu

U* nhi m thu là gi y y nhi m ñòi ti n do ngư i th hư ng l p và g,i

vào Ngân hàng ph c v mình ñ nh thu h s ti n theo lư ng hàng hóa ñã giao,

d ch v ñã cung !ng cho ngư i mua

- Đi u ki n áp d ng và n i dung thanh toán:

U* nhi m thu ñư c áp d ng thanh toán ti n hàng, d ch v gi a các ch

th m TK trong cùng m t chi nhánh Ngân hàng ho c các chi nhánh Ngân hàng

cùng h th ng hay khác h th ng Các ch th thanh toán ph i tho thu n th ng

nh t dùng hình th!c thanh toán y nhi m thu v i nh ng ñi u ki n thanh toán c

th ñã ghi trong h p ñ%ng kinh t hay ñơn ñ t hàng, ñ%ng th i ph i thông báo

b ng văn b n cho Ngân hàng ph c v ch th thanh toán bi t ñ làm căn c! th c

hi n các y nhi m thu

Sau khi ñã giao hàng ho c hoàn t t d ch v cung !ng, bên th hư ng l p 4

liên y nhi m thu kèm theo hóa ñơn giao hàng, cung !ng d ch v n p vào Ngân

hàng ph c v mình hay n p tr c ti p vào Ngân hàng ph c v bên tr ti n ñ yêu

c u thu h ti n Bên th hư ng ph i ghi ñ y ñ các y u t quy ñ nh và ký tên,

ñóng d u ñơn v lên t t c các liên y nhi m thu Đ thu nhanh ti n hàng, d ch

v , bên th hư ng có th ghi rõ trên UNT yêu c u Ngân hàng ph c v bên tr

ti n chuy n ti n b ng ñi n hay Fax và bên th hư ng ch u phí t#n

Khi nh n ñư c gi y UNT, trong vòng m t ngày làm vi c, Ngân hàng ph

v bên tr ti n ph i trích tài kho n c a bên tr ti n ñ tr ngay cho bên th

hư ng ñ hoàn t t vi c thanh toán

- Quy trình thanh toán u nhi m thu:

+ U* nhi m thu thanh toán cùng Ngân hàng

4

Chú thích:

1 - Ngư"i bán giao hàng cho ngư"i mua

2 - Ngư i bán l p u* nhi m thu g,i Ngân hàng

3 - Ngân hàng g,i báo n cho ngư i mua

4 - Ngân hàng g,i báo có cho ngư i bán

+U* nhi m thu thanh toán gi a hai Ngân hàng cùng h th ng

Ngư i chi tr

(Ngư i mua)

Ngư i th hư ng (Ngư i bán)

4 NH ph c v ngư i th hư ng

1b- Sau khi giao hàng, cung !ng d ch v ngư i th hư ng l p 4 liên y

nhi m thu kèm ch!ng t& giao hàng n p vào Ngân hàng ph c v mình nh thu h

ti n

(Bên th hư ng có th n p tr c ti p y nhi m thu vào Ngân hàng ph c v

bên tr ti n ñ ñòi ti n)

2- Ngân hàng ph c v ngư i th hư ng sau khi nh n ñư c b ch!ng t& do

ngư i th hư ng g,i ñ n s/ ti n hành ký tên ñóng d u ghi vào s# theo dõi y

nhi m thu và g,i b ch!ng t& này cho Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n

3- Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n sau khi nh n ñư c b ch!ng t& s/

ki m tra các y u t c n thi t là làm th t c trích TKTG c a bên tr ti n và báo

N cho h

4- Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n chuy n ti n ñ n Ngân hàng ph c v

ngư i th hư ng ñ thanh toán cho ngư i th hư ng

5- Ngân hàng ph c v ngư i th hư ng ghi Có vào TK c a ngư i th

hư ng và báo Có cho h

Hình th!c thanh toán UNT có th x y ra tình tr ng ch m tr Đó là trư ng

h p khi UNT v ñ n Ngân hàng ph c v ngư i tr ti n nhưngTK c a ngư i tr

ti n không có ho c không ñ s dư ñ thanh toán Khi ñó Ngân hàng ph c v

ch th tr ti n s/ lưu UNT vào h% sơ gi y UNT quá h n chưa thanh toán ñ

theo dõi thanh toán Khi TKTG c a bên tr ti n có ñ ti n ñ thanh toán thì ghi

ngày thanh toán lên trên UNT ñ th c hi n thanh toán và ti n hành tính ph t

ch m tr ñ i v i ngư i tr ti n

x S ngày ch m

tr

x T* l

ph t

4 Hình th)c thanh toán thư tín d ng

Thư tín d ng là l nh c a ngư i tr ti n yêu c u Ngân hàng ph c v mình

tr cho ngư i th hư ng m t s ti n nh t ñ nh theo ñúng nh ng ñi u kho n ñã

ghi trên thư tín d ng

So v i các ch!ng t& thanh toán khác như séc, UNC, UNT các ñi u ki n

ghi trên thư tín d ng tương ñ i ch t ch/, h u như ph n ánh ñ y ñ nh ng cam

k t thanh toán trong h p ñ%ng kinh t hay ñơn ñ t hàng ñã ký

- Đi u ki n áp d ng:

Thư tín d ng ñư c dùng ñ thanh toán ti n hàng d ch v gi a hai bên mua

bán m tài kho n hai Ngân hàng cùng h th ng trong trư ng h p thi u tín

nhi m l$n nhau v m t tài chính, ho c vi c mua bán không x y ra m t cách

4 NH ph c v ngư i th hư ng

1 - Bên tr ti n làm th t c m thư tín d ng b ng cách l p 5 liên gi y m

thư tín d ng yêu c u Ngân hàng ph c v mình trích TK ti n g,i (ho c vay Ngân

hàng) m t s ti n b ng t#ng giá tr hàng hóa, d ch v ñ t mua ñ lưu ký vào m t

TK riêng g i là “TK ñ m b o thanh toán thư tín d ng”

2 - Ngân hàng ph c v bên tr ti n m thư tín d ng cho ngư i tr ti n và

chuy n ngay 2 liên thư tín d ng cho Ngân hàng ph c v ngư i th hư ng ñ báo

cho ngư i th hư ng bi t

3 - Khi nh n ñư c 2 liên gi y m thư tín d ng do Ngân hàng ph c v bên

tr ti n g,i ñ n, Ngân hàng ph c v bên th hư ng ti n hành ki m tra th t c

m thư tín d ng ký hi u m t, d u, ch ký c a Ngân hàng m thư tín d ng Sau

ñó ghi ngày nh n, ký tên ñóng d u ñơn v lên các liên gi y m thư tín d ng và

g,i m t liên cho bên th hư ng ñ làm căn c! giao hàng (còn m t liên lưu l i và

m s# theo dõi thư tín d ng ñ n)

4a Bên th hư ng ph i ñ i chi u v i h p ñ%ng kinh t hay ñơn ñ t hàng

n u ñ y ñ các y u t c n thi t thì giao hàng và yêu c u ngư i nh n hàng ký vào

hóa ñơn giao hàng

4b Căn c! vào hóa ñơn, ch!ng t& giao hàng, bên th hư ng l p 4 liên

b ng kê hóa ñơn, ch!ng t& giao hàng n p vào Ngân hàng ph c v mình ñ xin

thanh toán

5 - Khi nh n ñư c b ch!ng t& do bên th hư ng n p vào, Ngân hàng

ki m tra th t c l p b ng kê hóa ñơn ch!ng t& giao hàng, ki m tra th i h n hi u

l c c a thư tín d ng, s ti n bên th hư ng ñ ngh thanh toán, sau ñó ti n hành

ghi có vào TK và báo Có cho ngư i th hư ng

6 - Căn c! b ng kê hóa ñơn, ch!ng t& giao hàng, Ngân hàng bên th

hư ng l p lênh chuy n N chuy n ti n ñi n t, ñ ghi N TK chuy n ti n ñiên t,

ñi và g,i cho Ngân hàng ph c v bên tr ti n ñ thanh toán

7 - Ngân hàng ph c v bên tr ti n t t toán tài kho n thư tín d ng

Trư ng h p các ch th thanh toán m TK hai Ngân hàng khác h

th ng thì thư tín d ng ch' ñư c th c hi n trong trư ng h p trên ñ a bàn c a

ngư i th hư ng có Ngân hàng cùng h th ng v i Ngân hàng m thư tín d ng

và các Ngân hàng này có tham gia thanh toán bù tr& v i nhau

5 Thanh toán b/ng th1 Ngân hàng ( th1 thanh toán)

Th+ thanh toán là m t công c thanh toán do Ngân hàng phát hành và bán

cho khách hàng s, d ng ñ tr ti n hàng, d ch v , các kho n thanh toán khác và

rút ti n m t t i các Ngân hàng ñ i lý thanh toán hay các máy tr ti n m t t

ñ ng( ATM)

Th+ thanh toán là m t phương ti n thanh toán hi n ñ i vì nó g n v i k

thu t tin h c !ng d ng trong Ngân hàng Th+ thanh toán có nhi u lo i, nhưng có

m t s lo i th+ ñư c s, d ng ph# bi n Vi t Nam

a) Th ghi n :

Ngư i s, d ng th+ này không ph i lưu ký ti n vào tài kho n ñ m b o

thanh toán th+ Căn c! ñ thanh toán th+ là s dư TKTG c a ch s h u th+ t i

Ngân hàng và h n m!c thanh toán t i ña do Ngân hàng phát hành th+ quy ñ nh

Th+ này ñư c áp d ng ñ i v i nh ng khách hàng có quan h tín d ng

thanh toán thư ng xuyên, có tín nhi m v i Ngân hàng, do Giám ñ c Ngân hàng

phát hành th+ xem xét và quy t ñ nh

b) Th ký qu thanh toán:

Đ ñư c s, d ng th+, khách hàng ph i lưu ký m t s ti n nh t ñ nh

vàoTK ñ m b o thanh toán th+ thông qua vi c trích TKTG ho c n p ti n m t, s

ti n ký qu là h n m!c c a th+ và ñư c ghi vào b nh c a th+ Lo i th+ này áp

d ng r ng rãi cho m i khách hàng

c) Th tín d ng:

Áp d ng ñ i v i khách hàng ñ ñi u ki n ñư c Ngân hàng ñ%ng ý cho

vay M!c ti n vay ñư c coi như h n m!c tín d ng và ñư c ghi vào b nh c a

th+, khách hàng ch' ñư c thanh toán s ti n trong ph m vi h n m!c tín d ng ñã

ñư c Ngân hàng ch p thu n

Các ch th tham gia thanh toán th+, g%m có:

- Ngân hàng phát hành th+: Là Ngân hàng bán th+ cho khách hàng ch u

trách nhi m thanh toán s ti n do ngư i s, d ng th+ tr cho ngư i th hư ng

- Ngư i s, d ng th+ là ngư i tr c ti p mua th+ t i Ngân hàng và dùng th+

ñ mua hàng hóa, d ch v hay lĩnh ti n m t t i ATM

- Ngư i ti p nh n th+ là các doanh nghi p cung !ng hàng hóa, d ch v

cho ngư i s, d ng th+

- Ngân hàng ñ i lý thanh toán là các chi nhánh Ngân hàng làm ñ i lí thanh

toán th+ cho Ngân hàng phát hành th+ và do Ngân hàng phát hành th+ l a ch n,

Ngân hàng ñ i lý thanh toán có trách nhi m thanh toán cho ngư i ti p nh n

thanh toán b ng th+ khi nh n ñư c biên lai thanh toán

Quy trình thanh toán th ñư c c th hóa theo sơ ñ sau ñây:

Chú thích:

1a- Khách hàng l p và g,i ñ n Ngân hàng phát hành th+ gi y ñ ngh c p

th+ thanh toán (n u là th+ ký qu thanh toán, khách hàng n p thêm UNC trích

TKTG c a mình ho c n p ti n m t ñ lưu ký ti n vào TK th+ thanh toán t i

Ngân hàng phát hành th+)

1b - Căn c! gi y ñ ngh phát hành th+ c a khách hàng, sau khi ki m tra

th t c l p ch!ng t& và các ñi u ki n s, d ng th+ c a khách hàng, n u ñ ñi u

ki n Ngân hàng phát hành th+ làm th t c ñ c p th+ cho khách hàng và hư ng

d$n khách hàng s, d ng th+ khi thanh toán

2 - Ch s h u th+ giao th+ cho cơ s ti p nh n thanh toán th+ ñ ki m tra,

ñưa th+ vào máy thanh toán th+, máy t ñ ng ghi s ti n thanh toán và in biên lai

thanh toán (g%m 3 liên) N u ch th+ rút ti n m t thì s/ rút t i các máy ATM

3 - Cơ s ti p nh n tr th+ và 1 liên biên lai thanh toán cho ch s h u th+

4 - Cơ s ti p nh n thanh toán th+ l p b ng kê biên lai thanh toán và g,i

cho Ngân hàng ñ i lý thanh toán ñ thanh toán

5 - Nh n ñư c biên lai thanh toán kèm theo b ng kê biên lai thanh toán do

cơ s ti p nh n thanh toán th+ g,i ñ n sau khi ki m tra ñ ñi u ki n thanh toán,

Ngân hàng ñ i lý thanh toán th+ có trách nhi m thanh toán ngay cho cơ s ti p

nh n thanh toán b ng th+

6 - Ngân hàng ñ i lý thanh toán th+ thanh toán v i Ngân hàng phát hành

th+ (qua th t c thanh toán gi a các Ngân hàng)

Ngư i s, d ng th+ có th dùng th+ ñ rút ti n m t t i các Ngân hàng ñ i

lý thanh toán ho c t i các qu y tr ti n m t t ñ ng, m1i l n rút không quá 5

tri u ñ%ng và m1i ngày th+ ñư c rút ti n m t 1 l n

N u m t th+, ngư i s, d ng th+ ph i thông báo ngay b ng văn b n cho

Ngân hàng phát th+ bi t ñ thông qua Ngân hàng ñ i lý thanh toán báo cho cơ s

ti p nh n thanh toán th+ bi t

Khi s, d ng h t h n m!c ho c h t th i h n s, d ng c a th+, n u có nhu

c u, ngư i s, d ng th+ ph i ñ n Ngân hàng phát hành th+ ñ làm th t c s,

d ng ti p

Trong ph m vi 10 ngày làm vi c, k t& ngày vi t hóa ñơn cung !ng hàng

hóa d ch v , ngư i ti p nh n thanh toán th+ ph i n p biên lai vào Ngân hàng ñ i

lý ñ ñòi ti n Quá th i h n trên, Ngân hàng không nh n thanh toán

Trong ph m vi 1 ngày làm vi c k t& khi nh n ñư c biên lai thanh toán

Ngân hàng ñ i lý ph i thanh toán cho ngư i ti p nh n thanh toán th+

TH C TR8NG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T T8I

NGÂN HÀNG Đ U TƯ VÀ PHÁT TRI9N CAO B:NG

I KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH HO8T Đ-NG KINH DOANH C A

HÀNG Đ U TƯ VÀ PHÁT TRI9N CAO B:NG

1 M t s' nét v tình hình kinh t t;nh Cao B/ng

Cao B ng là m t t'nh mi n núi n m Đông b c nư c ta Hai m t B c và

Đông giáp v i t'nh Qu ng Tây (Trung Qu c), có ñư ng biên gi i dài 311km,

phía Tây giáp hai t'nh Hà Giang và Tuyên Quang, phía Nam giáp hai t'nh B c

K n và L ng Sơn Di n tích t nhiên là 6.690,72km2, dân s kho ng 526.912

ngư i Toàn t'nh có 12 huy n th v i 189 xã, phư ng Cao B ng có c,a kh u

Qu c gia Tà Lùng, Hùng Qu c và Sóc Hà r t thu n l i cho giao lưu, buôn bán

v i nư c b n Trung Qu c Cao B ng có ti m năng v ñ t ñai, ñ%i r&ng ñ phát

tri n các trang tr i, vùng cây ăn qu , cây công nghi p, cây dư c li u

Trong nh ng năm v&a qua, nư c ta nói chung và t'nh Cao B ng nói riêng

ñã bư c vào th i kỳ chuy n ñ#i n n kinh t T&ng bư c xoá b" mô hình kinh t

k ho ch hoá t p chung, chuy n sang mô hình kinh t th trư ng có s qu n lý

c a nhà nư c theo ñ nh hư ng XHCN, n n kinh t ñã ñi d n vào th #n ñ nh và

ñ t ñư c t c ñ tăng trư ng cao Cùng v i s ñ#i m i m nh m/ c a n n kinh t

ñ t nư c, Cao B ng ñã d n thay ñ#i và thích !ng v i n n kinh t hàng hoá

Trong ba năm (2001 - 2003) kinh t c a t'nh ñã ñ t ñư c nh ng thành

công bư c ñ u khá cơ b n, tình hình phát tri n kinh t xã h i ñã có nhi u ti n b

quan tr ng, ñ i s ng c a ñ i b ph n dân cư ñ ơc c i thi n

Thành t u n#i b t c a kinh t t'nh Cao B ng là ñã thoát ra kh"i suy thoái,

phát tri n liên t c v i t c ñ nhanh

* K t qu các ch' tiêu kinh t ñ t ñư c :

Cơ c u kinh t t&ng bư c chuy n d ch theo hư ng tăng t* tr ng công

nghi p và d ch v trong ñó t& 15,64% và 30,79% năm 2000 tăng lên 18,5% và

32,3% năm 2003

T* tr ng nông lâm nghi p gi m t& 53,56% năm 2000 xu ng còn 49,2%

năm 2003

Thu nh p bình quân ñ u ngư i ñ n năm 2003 ñ t 254USD/ngư i/năm

Giá tr xu t kh u nông nghi p/ha ñ t 14,2999 Tri u ñ%ng năm 2002

T* l che ph r&ng là 45%

Giá tr kim ng ch xu t nh p kh u ñ n năm 2002 ñã ñ t 51 Tri u USD

- Trong ñó: Xu t kh u là 31,7 Tri u USD

Tích lu n i b n n kinh tuy còn m!c th p nhưng tăng liên t c t& 3%

năm 2000 lên 6% năm 2003

T c ñ thu ngân sách bình quân th i kỳ 2001 - 2003 ñ t 30%

Kinh t ñ i ngo i và du l ch có bư c phát tri n và ñang ti p t c chu n b

các ñi u ki n ñ h i nh p, m r ng giao lưu v i Qu ng Tây - Trung Qu c

M t s m t hàng s n xu t trong t'nh ñã có uy tín trên th trư ng trong

nư c và bư c ñ u tham gia xu t kh u Các thành ph n kinh t phát tri n ña d ng

hơn v ngành ngh s n xu t kinh doanh

Cơ s h t ng ngày càng ñư c quan tâm phát tri n, thông tin liên l c

thu n ti n nhanh chóng M t s cơ s công nghi p ho t ñ ng ñ t k t qu như:

Xí nghi p luy n Gang; nhà máy Đư ng; nhà mát g ch Tuy Nen ; máy Xi Măng

Đã hình thành m t s vùng s n xu t hàng hoá t p trung như vùng nguyên li u

mía, vùng tr%ng trúc Công tác tài chính ti n t , tín d ng ñư c ch n ch'nh và ñ#i

m i

Khuy n khích các thành ph n kinh t phát tri n, khai thác t t hơn các ti m

năng c a ñ a phương Kinh t qu c doanh ñã x p s p l i m t bư c, H p tác xã

nông nghi p cũ ñang tích c c ñ#i m i mô hình h p tác xã ña d ng và t nguy n

ñang hình thành, kinh t gia ñình phát tri n

Tuy nhiên nh ng ñi u ki n c n thi t ñ phát huy n i l c vào công cu c

phát tri n kinh t , xã h i c a Cao B ng còn g p nhi u khó khăn Đó là nh ng

khó khăn v v n ñ u tư, cơ s h t ng, môi trư ng pháp lý, môi trư ng kinh t

ñ có th thu hút v n ñ u tư trong và ngoài nư c hơn n a Nh ng khó khăn ñó

có liên quan ñ n ho t ñ ng c a các Ngân hàng trên ñ a bàn nói chung và

NHĐT&PT Cao B ng nói riêng

2 Th c tr%ng tình hình ho%t ñ ng kinh doanh c a Ngân hàng ñ u tư

và phát tri n Cao B/ng

2.1 M t s nét v NHĐT&PT Cao B ng

Chi nhánh Ngân hàng ñ u tư và phát tri n Cao B ng là ñơn v tr c thu c

Ngân hàng ñ u tư và phát tri n Vi t Nam ñư c thành l p theo quy t ñ nh

105NH - QĐ ngày 26 tháng 11 năm 1990 c a th ng ñ c Ngân hàng nhà nư c

Vi t Nam V i ch!c năng kinh doanh ti n t , tín d ng và d ch v Ngân hàng

Chi nhánh Ngân hàng ñ u tư và phát tri n Cao B ng là ñ i di n pháp

nhân theo u* quy n c a Ngân hàng Ngân hàng ñ u tư và phát tri n Vi t Nam,

h ch toán ph thu c trong h th ng Ngân hàng ñ u tư và phát tri n Vi t Nam,

có con d u riêng, có b ng t#ng k t tài s n, tr s ñ t t i ph Xuân Trư ng - Th

xã: Cao B ng

- V cơ c u t# ch!c:

Hi n nay NHĐT&PT Cao B ng ch' có h i s giao d ch chính v i 50 cán

b công nhân viên ñ tu#i trung bình là 36 tu#i

SƠ Đ7 MÔ HÌNH T8 CH9C NHĐT&PT CAO B:NG

K t qu ho%t ñ ng kinh doanh c a NHĐT&PT t;nh Cao B/ng

Đ th y ñư c s n1 l c c a chi nhánh trong vi c ph n ñ u th c hi n các ch' tiêu

kinh doanh ta xem xét nh ng khó khăn, thu n l i trong năm qua mà chi nhánh

ñã ph n ñ u vư t qua:

- Khó kh ăn: T'nh Cao B ng là t'nh có n n kinh t ch m phát tri n, chưa

có kh năng t cân ñ i ngân sách, thu ngân sách hàng năm m i ch' ñáp !ng

ñư c kho ng 15 - 20% nhu c u chi T c ñ GDP hàng năm trên 10% tuy nhiên

quy mô không l n Nh ng năm g n ñây ñã có s chuy n bi n tích c c v cơ c u

kinh t , gi nh p ñ tăng trư ng Các d án ñ u tư m i không nhi u, ñư c ñ u tư

b ng các ngu%n v n khác nhau v i lãi su t th p, ưu ñãi, ñã có thêm m t s

doanh nghi p ho t ñ ng có hi u qu , ti p t c th c hi n c# ph n hoá nhi u

DNNN D ch v thương m i tuy ñã có nh ng bư c phát tri n nhưng m i ch' t p

trung các ñi m ñô th trung tâm Ho t ñ ng thương m i, các khu kinh t

thương m i c,a kh u tuy ñã có m t s thành công bư c ñ u nhưng còn manh

mún, t# ch!c qu n lý kinh doanh còn h n ch nên chưa phát huy ñư c hi u qu

Trong ñ a bàn nh" h-p ho t ñ ng Ngân hàng có s c nh tranh c a m t s

t# ch!c huy ñ ng v n và cho vay v n ho t ñ ng trên cùng ñ a bàn Nhi u d án

ñã ñ u tư hoàn thành song hi u qu còn th p, s lư ng khách hàng là ñơn v

kinh t không nhi u, ch y u là doanh nghi p nh", năng l c tài chính và s n

xu t kinh doanh còn h n h-p do v y ho t ñ ng kinh doanh c a Ngân hàng g p

nhi u khó khăn

- Thu n l i: Trong th i gian qua NHĐT&PT Cao B ng nh n ñ ơc s

quan tâm, ch' ñ o c a NHĐT&PT Vi t Nam và s t o ñi u ki n, giúp ñ( c a

T'nh u*, UBND, NHNN, và các ban ngành trong t'nh Môi trư ng ho t ñ ng

kinh doanh qua t&ng năm ñã có nh ng bi n ñ#i tích c c Cùng v i s ph n ñ u

n1 l c c a Ban lãnh ñ o và toàn th CBCNV trong chi nhánh lên ñã ñ t ñư c

nh ng k t qu ñáng ghi nh n C th như sau:

a) Công tác huy ñ ng v n :

- Ph ương pháp huy ñ ng v n:

Xác ñ nh rõ ch!c năng Ngân hàng thương m i là: “ Đi vay ñ cho vay“,

do ñó không th trông ch vào ngu%n v n c p trên mà ph i tìm m i bi n pháp ñ

khai thác ngu%n v n, ñ m b o ho t ñ ng c a mình Th c hi n ña d ng hoá công

tác huy ñ ng v n, c v hình th!c lãi su t huy ñ ng K t h p gi a huy ñ ng v n

trong ñ a bàn v i huy ñ ng ngoài ñ a bàn S, d ng các hình th!c huy ñ ng v n :

Ti n g,i ti t ki m các lo i, kỳ phi u …, v i th i h n và m!c lãi su t khác nhau

V n ñ ng m tài kho n cá nhân và thanh toán không dùng ti n m t qua Ngân

hàng, vay các t# ch!c tín d ng khác Ngoài ra Ngân hàng còn s, d ng ho t

ñ ng Marketing trong vi c huy ñ ng v n b ng các hình th!c quà t ng tuỳ theo

giá tr kho n ti n g,i vào Ngân hàng, khen thư ng và tuyên dương các h s n

xu t kinh doanh làm ăn có hi u qu t& ñ%ng v n vay c a Ngân hàng Trong

nh ng năm qua NHĐT&PT Cao B ng luôn là m t trong nh ng t'nh có thành

tích xu t s c v công tác huy ñ ng v n, ñáp !ng ñ y ñ k p th i nhu c u vay

v n c a nhân dân ñ a phương

V n ñ u tư cho phát tri n kinh t ñư c huy ñ ng t& 2 ngu%n: ngu%n trong

nư c và ngu%n nư c ngoài trong ñó v n trong nư c có tính ch t quy t ñ nh, v n

nư c ngoài có v trí quan tr ng

- K t qu huy ñ ng v n :

B NG 1: TÌNH HÌNH HUY Đ-NG V<N C A NHĐT&PT CAO B:NG