Đánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng NaiĐánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai
Trang 1BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG THAY ĐỔI SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC LƯU VỰC SÔNG ĐỒNG NAI
CHUYÊN NGÀNH: THỦY VĂN HỌC
NGUYỄN QUỲNH NGA
HÀ NỘI, NĂM 2018
Trang 2BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG THAY ĐỔI SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC LƯU VỰC SÔNG ĐỒNG NAI
CHUYÊN NGÀNH: THỦY VĂN HỌC
NGUYỄN QUỲNH NGA
CHUYÊN NGÀNH : THỦY VĂN HỌC
MÃ SỐ: 60440224 8
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1 TS PHAN THỊ THANH HẰNG
HÀ NỘI, NĂM 2018
Trang 3i
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn chính: TS PHAN THỊ THANH HẰNG
Cán bộ chấm phản biện 1: PGS.TS HOÀNG MINH TUYỂN
Cán bộ chấm phản biện 2: PGS.TS NGÔ LÊ AN
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày 17 tháng 09 năm 2018
Trang 4ii
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: NGUYỄN QUỲNH NGA
Mã số học viên: 1698010091
Học viên lớp: CH2BT
Chuyên ngành: Thủy văn học
Khoa: Khí tượng Thủy văn – Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
Tên đề tài luận văn: Đánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên
nước lưu vực sông Đồng Nai
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân, được thực hiện dưới
sự hướng dẫn của TS Phan Thị Thanh Hằng Nội dung, số liệu và kết quả trong luận văn nghiên cứu trên là trung thực và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung nghiên cứu của mình
Hà Nội, ngày 17 tháng 10 năm 2018
Học viên thực hiện
Nguyễn Quỳnh Nga
Trang 5iii
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn đến ban giám hiệu cùng toàn thể quý thầy cô Khoa Khí tượng Thủy văn- Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tận tình giảng dạy, truyền đạt kiến thức cũng như kinh nghiệm quý báu cho chúng tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các cán bộ đồng nghiệp Viện Địa lý – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã động viên, giúp đỡ và hỗ trợ nhiệt tình cho tôi
Với tất cả lòng thành kính, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến TS.Phan Thị Thanh Hằng đã định hướng phương pháp nghiên cứu, phương pháp luận cho tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu
Sau cùng tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã giúp đỡ, động viên tôi học tập và nghiên cứu
Trong luận văn không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý quý báu của các quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp những người quan tâm đến nghiên cứu của tôi
Tác giả
Nguyễn Quỳnh Nga
Trang 6iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
MỤC LỤC iv
TÓM TẮT LUẬN VĂN vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU viii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ ix
MỞĐẦU 1
1 Tính cấp thiết 1
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của luận văn 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Bố cục luận văn 3
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
I.1 Tổng quan về nghiên cứu ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước 5
I.1.1 Các nghiên cứu đã thực hiện trên thế giới 5
I.1.2 Các nghiên cứu thực hiện tại Việt Nam 7
I.1.3 Các nghiên cứu thực hiện trên lưu vực sông Đồng Nai 10
I.2 Khái quát về khu vực nghiên cứu 12
I.2.1 Đặc điểm tự nhiên 12
I.2.1.1 Vị trí địa lý 12
I.2.1.2 Địa hình 13
I.2.1.3 Khí hậu 15
I.2.1.4 Thủy văn 18
I.2.1.5 Thổ nhưỡng 21
I.2.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu 22
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26
Trang 7v
II.1 Cơ sở thực tiễn 26
II.2 Phương pháp nghiên cứu 28
II.2.1 Một số mô hình toán thủy văn được ứng dụng trong đánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước 28
II.2.2 Lựa chọn mô hình đánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đối với tài nguyên nước cho lưu vực sông Đồng Nai 29
II.2.3 Cơ sở lý thuyết mô hình BTOPMC 31
II.2.4 Các bước tiến hành nghiên cứu 39
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG THAY ĐỔI SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC LƯU VỰC SÔNG ĐỒNG NAI 40
III.1.Xây dựng mô hình BTOPMC mô phỏng dòng chảy cho lưu vực sông Đồng Nai 40
III.1.1 Số liệu đầu vào mô hình 40
III.1.2 Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình 44
III.2 Đánh giá hiện trạng sử dụng đất trên lưu vực sông Đồng Nai và ảnh hưởng của thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai 51
III.2.1 Đánh giá hiện trạng sử dụng đất trên lưu vực sông Đồng Nai 51
III.2.2 Ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai 56
III.3 Một số giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên đất và nước nhằm bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên nước trên lưu vực sông Đồng Nai 62
KẾT LUẬN 66
KIẾN NGHỊ 67
TÀI LIỆU THAM KHẢO 68
Trang 8vi
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Họ và tên học viên: Nguyễn Quỳnh Nga
Lớp : CH2BT Khóa: 2016 - 2018
Cán bộ hướng dẫn: TS Phan Thị Thanh Hằng
Tên đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai”
Tóm tắt:
Một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng đến lưu lượng dòng chảy trên lưu vực sông là do tác động của con người thông qua hoạt động sử dụng đất Nghiên cứu này ứng dụng mô hình BTOPMCvà GIS để đánh giá ảnh hưởng của thay đổi sử dụng đất năm 2000 và năm 2010 đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai Kết quả hiệu chỉnh và kiểm định với hệ số Nash đạt từ 70% đến 81% ở trạm Phước Hòa và trạm Tà Lài Qua phân tích mối quan hệ của dòng chảy với những thay đổi sử dụng đất đã chứng minh việc tích hợp mô hình BTOPMC và GIS trong đánh giá tác động của thay đổi sử dụng đất đến tài nguyên nước lưu vực sông Đồng Nai là phù hợp Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học phục vụ quản lý, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên nước trên phạm vi lưu vực sông vừa đảm bảo nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội
và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, rừng)
Trang 9vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BĐKH ĐNB
Biến đổi khí hậu Đông Nam Bộ KTTV Khí tượng Thủy văn KT-XH Kinh tế xã hội SDĐ
LVSĐN
Sử dụng đất Lưu vực sông Đồng Nai TNN Tài nguyên nước
Trang 10viii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Tổng hợp độ dốc địa hình 14
Bảng 1.2: Phân phối lượng mưa năm tại một số trạm trên lưu vực sông Đồng Nai 16
Bảng 1.3: Lượng mưa trung bình tháng, năm tại một số trạm trên lưu vực 17
Bảng 1.4: Đặc trưng lưu lượng tại các trạm thủy văn trên lưu vực sông Đồng Nai 20
Bảng 1.5: Phân bố nhóm đất trong lưu vực 22
Bảng 1.6: Diện tích, dân số các tỉnh thuộc LVSĐN&PC năm 2015 22
Bảng 1.7: GDP năm 2015 theo giá so sánh 2010 của các tỉnh thành trên LVSĐN 24
Bảng 3.1: Danh sách trạm khí tượng được sử dụng trong nghiên cứu 43
Bảng 3.2: Danh sách trạm thủy văn được sử dụng trong nghiên cứu 43
Bảng 3.3: Các loại hình sử dụng đất trong khu vực nghiên cứu 51
Bảng 3.4: Thay đổi dòng chảy trung bình tháng, năm tại trạm Phước Hòa ứng với sử dụng đất theo kịch bản 2000 so với kịch bản 2010 58
Bảng 3.5: Thay đổi dòng chảy trung bình tháng, năm tại trạm Tà Lài ứng với sử dụng đất theo kịch bản 2000 so với kịch bản 2010 59
Trang 11ix
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1: Bản đồ lưu vực sông Đồng Nai 12
Hình 1.2: Địa hình lưu vực sông Đồng Nai 14
Hình 1.3: Bản đồ mưa trung bình nhiều năm lưu vực sông Đồng Nai và vùng ven biển phụ cận 16
Hình 1.4: Mạng lưới sông lưu vực sông Đồng Nai 19
Hình 1.5: Phân bố dòng chảy trong năm tại một số trạm trên lưu vực sông Đồng Nai 21 Hình 2.1: Cấu trúc hình thành dòng chảy trong mô hình BTOPMC[20] 32
Hình 2.2: Cấu trúc đơn giản của mô hình TOP 33
Hình 2.3: Sơ đồ các bước tiến hành 39
Hình 3.1: Mô hình số độ cao lưu vực sông Đồng Nai 40
Hình 3.2: Dữ liệu sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2000 41
Hình 3.3: Dữ liệu sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2010 41
Hình 3.4: Dữ liệu đất 42
Hình 3.5: Mạng lưới trạm khí tượng thủy văn được sử dụng trong nghiên cứu 44
Hình 3.6: Sơ đồ quá trình hiệu chỉnh mô hình 45
Hình 3.7: Kết quả hiệu chỉnh mô hình BTOPMC cho lưu vực sông Đồng Nai- Trạm Phước Hòa 47
Hình 3.8: Kết quả hiệu chỉnh mô hình BTOPMC cho lưu vực sông Đồng Nai- Trạm Tà Lài 48
Hình 3.9: Kết quả kiểm định mô hình BTOPMC cho lưu vực sông Đồng Nai- Trạm Phước Hòa 49
Hình 3.10: Kết quả kiểm định mô hình BTOPMC cho lưu vực sông Đồng Nai- Trạm Tà Lài 50
Hình 3.11: Biểu đồ cơ cấu sử dụng sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2000 53
Hình 3.12:Biểu đồ cơ cấu sử dụng sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2010 53
Hình 3.13: Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2000 54
Trang 12x
Hình 3.14: Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lưu vực sông Đồng Nai năm 2010 54Hình 3.15: Lưu lượng của dòng chảy tại trạm Phước Hòa khi thay đổi kịch bản sử dụng đất năm 2000 57Hình 3.16: Thay đổi lưu lượng tháng kịch bản năm 2000 so với kịch bản năm 2010 đối với trạm Phước Hòa 57Hình 3.17: Lưu lượng của dòng chảy của trạm Tà Lài khi thay đổi kịch bản sử dụng đất năm 2000 58Hình 3.18: Thay đổi lưu lượng tháng kịch bản 2000 so với kịch bản năm 2010 đối với trạm Tà Lài 59
Trang 13Luận văn đủ ở file: Luận văn full