MỘT vài KINH NGHIỆM TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp ở TRƯỜNG TRUNG học cơ sở

Trong hệ thống tổ chức của các trường cơ bản giảng dạy và giáo dục học sinh để quản lí lớp học, nhà trưởng cử ra một trong những giáo viên đang giảng dạy làm... Giáo viên chủ nhiệm GVCN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NHỮNG KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 9D Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

CHIỀNG HOA

GV: LÙ THỊ NGA TỔ: TỰ NHIÊN TRƯỜNG: THCS CHIỀNG HOA

NĂM HỌC: 2012 - 2013

Chiềng Hoa, Ngày 10 tháng 5 năm 2013

MỤC LỤC

I.Phần mở đầu

1 Lí do chọn đề tài

2 Cơ sở lí luận

3 Thực trạng công tác giáo viên chủ nhiệm lớp hiện nay

4 Đối tượng nghiên cứu

5 Giới hạn của đề tài

II Giải pháp thực hiện

1 Người giáo viên chủ nhiệm cần cố gắng đạt được một số yêu cầu sư phạm cơ bản

2 Giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm

3 Giáo dục học sinh cá biệt

4 Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

5 Kết hợp với Đội thiếu niên, Đoàn thanh niên

6 Phối hợp với các lực lượng giáo dục khác

III Kết quả đạt được

IV Kết luận, bài học kinh nghiệm

* Tài liệu tham khảo

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích,

có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người

Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lí tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội Khi bàn về vai trò yếu tố giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác Hồ đã viết trong bài thơ “ Nửa đêm” (Trích “Nhật kí trong tù”):

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn

Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn là bản chất tốt, nhưng chỉ sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau Câu nói trong Tam Tự Kinh: “Nhân chi sơ, tính bản thiện” đã từng được Người nhắc lại nhiều lần trong các bài viết, bài nói chuyện Theo Người con người sinh ra có bản chất là tốt song trong xã hội có thiện và có ác nên trong mỗi bản thân con người cũng

có thiện và ác Cái ác là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi của mỗi người Do

đó, giáo dục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xây dựng xã hội với những con người có ích và hướng thiện

Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người không chỉ là sự nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn là của toàn Đảng, toàn dân ta nói riêng Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “ quốc sách hàng đầu” là vô cùng quan trọng và cấp thiết, bởi sự thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế hệ, sự hưng thịnh của một đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Hơn thế, trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bãohiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào để những người chủ tương laicủa đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của tất cả những người làm côngtác giáo dục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp – người trực tiếp và

thường xuyên nhất tiếp xúc với các em học sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các

em, người mà các em kính trọng và yêu quý nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai khác chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp (GVCN)

Trong hệ thống tổ chức của các trường cơ bản giảng dạy và giáo dục học sinh

để quản lí lớp học, nhà trưởng cử ra một trong những giáo viên đang giảng dạy làm

chủ nhiệm lớp Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) được hiệu trưởng lựa chọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín với học sinh, được hội đồng giáo dục nhà trường nhất trí phân công chủ nhiệm lớp học để thực hiện mục tiêu giáo dục Nhưvậy khi nói đến GVCN là đề cập đến vị trí, vai trò, chức năng của người làm công tác chủ nhiệm lớp, còn nói đến công tác chủ nhiệm lớp là đề cập đến những nhiệm vụ, nộidung công việc mà người GVCN phải làm, cần làm, nên làm.

Xây dựng tập thể lớp vững mạnh là yêu cầu giáo dục bắt buộc của các trường trung học cơ sở, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng của GVCN Một tập thể lớp vững mạnh đó sẽ là động lực thúc đẩy mọi hoạt động khác nhất là hoạt động học tập ở trường Bên cạnh đó khi giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm và có phương pháp tốt thì sẽ tạo điều kiện và có thời gian để bồi dưỡng và hoàn thành tốt chuyên môn của mình

2 Cơ sơ lí luận

Đối với giáo dục phổ thông, người GVCN lớp có vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, GVCN trước hết phải là người giáo dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của các em GVCN lớp bằng chính nhân cách của mình là tấm gương tác động tích cực đến việc hình thành các phẩm chẩt đạo đức, nhân cách của học sinh Mặt khác, GVCN còn là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hộitrong và ngoài nhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục, Có thểnói vai trò xã hội của người GVCN trở nên lớn hơn nhiều so với chức năng của ngườigiảng dạy bộ môn

GVCN là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh quản lí toàn diện học sinh lớp mình phụ trách Điều này đòi hỏi GVCN vừa quản lí tập thể học sinh vừa quan tâm đến từng cá nhân trong lớp về mọi phương diện: Học tập, tu dưỡng, lao động, sinh hoạt tập thể

GVCN là người lãnh đạo, tổ chức, điều hành, kiểm tra mọi hoạt động và các mối quan hệ, ứng xử thuộc lớp mình phụ trách theo đúng chương trình và kế hoạch của nhà trường

GVCN là nhân vật chủ đạo để hình thành nhân cách cho từng học sinh trong tập thể lớp

GVCN là cầu nối, là nhân vật trung gian thiết lập các mối quan hệ hai chiều: Nhàtrường - Tập thể học sinh, Tập thể học sinh – xã hội Như vậy, một mặt GVCN lớp vừa là đại diện cho nhà trường để giáo dục học sinh, vừa là đại diện cho tập thể học sinh để liên lạc với nhà trường Mặt khác, GVCN lớp phải làm cho mối quan hệ giữ tập thể học sinh với xã hội trở nên gắn bó hơn

GVCN xây dựng, tổ chức tập thể lớp mình thành đơn vị vững mạnh, tổ chức điềukhiển, lãnh đạo các hoạt động giáo dục của tập thể lớp nhằm nâng cao chất lượng giáodục toàn diện

GVCN luôn thiết lập và phát triển các mối quan hệ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà truờng để giáo dục học sinh

3 Thực trạng công tác GVCN lớp hiện nay:

Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức của người dân được cải thiện hơn, ai ai cũng từ chỗ “no cơm ấm áo” dần dần tiến tới “ăn ngon mặc đẹp”, chăm lo cho tương lai con cái nhiều hơn; chính sách mở cửa, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng Điều đó đã tác động ít nhiều đến sự nhận thức, hiểu biết của các học sinh chúng ta Cho nên ta dễ dàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và hiểu biết hơn Đúng như ông cha ta đã từng nói: “Hậu sinh khả uý” Đây là một điều rất đáng mừng vì: “Con hơn cha là nhà

có phúc”

Những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường, Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhànước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học Mô hình

ít con, kinh tế ngày càng được cải thiện đã tạo điều kiện cho trẻ em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn Bên cạnh đó sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là khoa học công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp giáo dục, đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú hơn Sự phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ

Tuy nhiên chúng ta không thể không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường.Những cái xấu đã và đang len lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta Nó làm lu mờ lí trí, bôi đen nhân cách khiến những người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh phải băn khoăn, lo lắng Qua thực tế, ta nhận thấy đạo đức học sinh đang trên đà đi xuống, đạo hiếu, truyền thống “Tôn sư trọng đạo” dường như bị xem nhẹ, quan hệ giữa người vớingười dần theo kiểu: “Tiền, tiền và tiền” Rồi các tệ nạn xã hội như lưu truyền, tiếp xúc văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy …có thể nói là đầy rẫy trước mắt, xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của ca sĩ, diễn viên, trong phim ảnh không lành mạnh Chính những vấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của học sinh và gây ra nhiêu khó khăn cho GVCNtrong công việc giáo dục đạo đức của học sinh

Đau lòng hơn nữa là có những học sinh xem thường, vô lễ, thậm chí chống đối lại thầy cô giáo đang dạy mình ….mà đằng sau đó là một sự bao che dung túng của gia đình Thực trạng này luôn là rào cản, gây khó khăn cho những người làm công tác chủ nhiệm lớp Bởi vì người giáo viên chủ nhiệm đâu chỉ là quản lí các em mà còn phải dạy dỗ, phải chịu trách nhiệm về mặt học tập, đạo đức của các em Tôi thường nói với các em rằng: Các em là những cái cây còn non, còn người giáo viên chủ

nhiệm – thay mặt nhà trường (cùng với cha mẹ các em) là người uốn nắn, định hướng cái cây ấy để cây được lớn lên thẳng, đủ độ cứng cáp, vững chãi, bản lĩnh để chống chọi lại vô vàn thử thách, bão táp của cuộc đời

Mặt khác nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian dành cho việc giáo dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường và xã hội, nhiều

phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với GVCN trong buổi họp phụ huynh đầu năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trường hợp cần thiết Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình, dẽ bị kẻ xấu lôi cuốn sa ngã.

Một khó khăn nữa cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc duy trì tốt sĩ số học sinh chính là tập tục tảo hôn vẫn còn xảy ra, mặc dù chính quyền xã cũng như nhà trường

đã tích cực động viên đến từng học sinh và gia đình, cứ đến năm học lớp 9 là có nhiềuhọc sinh nữ bị gia đình bắt nghỉ học đi lấy chồng, có em sau khi lấy chồng cũng được gia đình chồng cho đi học nhưng vì ngại bạn bè, xấu hổ khi tằng cẩu nên đã bỏ học giữa chừng

Còn có nhiều em do gia đình quá khó khăn ( mồ côi bố, mẹ hay bố mẹ già yếu, bệnh tật, nhà có nhiều anh chị em cùng học trong trường ) nên cũng phải bỏ học ở nhà phụ giúp gia đình

Đa số các gia đình làm nông nghiệp nên cứ đến ngày, vụ mùa là các em lại nghỉ học để làm cùng gia đình

Địa bàn xã Chiềng Hoa rất phức tạp và đi lại khó khăn nhất là phải qua sông qua

đò đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc đi lại của các em, có những em phải đi một đoạn đường chục km, nhiều em đã nản không muốn tiếp tục đi học Những hoạt động vào buổi chiều các em phải mang cơm từ nhà đi, nếu muộn lại không kịp thuyền về cho nên các em thường không chú tâm hay không tích cực tham gia

Hơn nữa, công tác chủ nhiệm là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho GVCN Chính vì vậy, không nhiều GVCN thực sự có năng lực, làm chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường Bên cạnh đó số tiết dành cho GVCN quá ít chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm Nội dung chương trình giảng dạy còn nặng về kiến thức thuần tuý, số tiết giành cho giáo dục công dân, giáo dục học sinh còn quá ít trong khi xã hội ngày càng phát triển Hơn nữa ở lứa tuổi này, tâm sinh lí của các em đang phát triển mạnh, các em ngày càng có nhiều nhu cầu hiểu biết,tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình , trong khi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế nên chiều hướng học sinh hư, lười học, hiện tượng bỏ học, trốn tiết vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức ngày càng nhiều

Tuy nhiên cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ GVCN Một bộ phận GVCN chưa thật nhiệt tình, một phần do công việc giảng dạy chiếm nhiều thời gian, hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng Một thiếu sót khác là nhiều GVCN tiến hành công việc quá cảm tính, chưa có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp Có người quá nghiêm khắc, có người quá dễ dãi Người nghiêm khắc gò éphọc sinh theo khuôn khổ một cách máy móc và như thế về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực Người dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát Thực tế, nhiều khi giữa thầy cô chủ nhiệm và học sinh không phải bao giờ cũng tìm được tiếng nói chung.Do đó, chủ nhiệm lớp là một công việc khó khăn nhưng vô cùng nghiêm túc Công tác chủ nhiệm là một công việc thường xuyên,

khá gắn bó với người giáo viên Vì vậy, đối với mỗi nhà giáo trong quá trình đảm nhiệm trọng trách này đều tích luỹ cho mình một số kinh nghiệm riêng Hơn nữa trong thời đại ngày nay, cùng với sự tiến bộ của xã hội, sự giao lưu văn hoá, kinh tế,

… rộng rãi như đã nói ở trên thì vấn đề làm sao để đáp ứng tốt vai trò một giáo viên chủ nhiệm là vấn đề không hề cũ Kéo theo, những kinh nghiệm mà giáo viên chủ nhiệm tích luỹ được cần được quan tâm, chia sẻ, bồi dưỡng thêm nhằm mục đích làm tốt công tác chủ nhiệm, làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân đã tin tưởng giao phó

là giáo dục, rèn luyện các em ngày càng tốt hơn, giúp các em trở thành những con người lao động “vừa hồng, vừa chuyên”, sống hoàn thiện, có ích trong tương lai.Đối với truờng THCS Chiềng Hoa công tác chủ nhiệm cũng còn chưa thật sự quan tâm nhiều, chưa có nhiều phương pháp và biện pháp giáo dục học sinh vì vậy học sinh càng học lên các lớp trên ý thức đạo đức ngày càng đi xuống, từ chỗ đi xuống về đạo đức đã làm ảnh hưởng đến lực học của các em

Chính vì những lẽ đó mà tôi đã dành khá nhiều thời gian, tâm sức cho công tác chủ nhiệm lớp mình Hôm nay tôi mạnh dạn trình bày đề tài “ Những kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 9D ở trường THCS Chiềng Hoa ” đúc kết kinh nghiệm

từ quá trình chủ nhiệm lớp của bản thân tôi trong các năm học vừa qua, đặc biệt là năm học 2012 – 2013

Rất mong sự góp ý chân thành của cấp trên cùng quý bạn đồng nghiệp để tôi ngày càng có thêm nhiều kinh nghiệm qúy báu trong công tác chủ nhiệm lớp, giúp tôi hoàn thành công tác tốt hơn và cũng là hoàn thiện bản thân mình hơn, góp phần cùng nhà trường hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục trong giai đoạn đổi mới đất nước hiện nay

4 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp 9D, trường THCS Chiềng Hoa, huyện Mường La, Tỉnh Sơn La

5 Giới hạn của đề tài:

Nghiên cứu về thực trạng và biện pháp trong công tác chủ nhiệm lớp 9D tại trường THCS Chiềng Hoa, huyện Mường La, tỉnh Sơn La trong năm học 2012 – 2013

có phẩm chất và năng lực phù hợp trong giai đoạn mới

Thứ nhất, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có lòng yêu nghề mến trẻ, phải amhiểu nắm bắt sâu sắc chủ trương đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước trong thời

kì đổi mới, phải có niềm tin ở các em Chính niềm tin ấy sẽ tiếp thêm nghị lực để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

Thứ hai là người giáo viên chủ nhiệm phải có “chữ tín” với phụ huynh và học sinh, phải khéo léo đối xử sư phạm, mà biểu hiện cụ thể là phải tôn trọng và yêu mến học sinh Khi yêu mến và tôn trọng học sinh thì chúng ta mới thực sự cảm hóa được các em, bởi con đường tác động đến tình cảm theo tôi chỉ là con đường tình cảm, chúng ta cho như thế nào thì chúng ta cũng sẽ nhận được những tình cảm như thế ấy.Thứ ba, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có chuyên môn vững vàng

có tay nghề cao Có dạy tốt, có kiến thức sâu thì học sinh mới phục và chấp nhận sự giáo dục của mình Mỗi ngày xung quanh chúng ta có bao nhiêu là kiến thức mới lạ nếu chúng ta không “Học, học nữa, học mãi” thì sẽ không theo kịp, không đáp ứng được yêu cầu của thời đại cũng như của học sinh

Thứ tư là giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho các em noi theo, phải

là ngọn đèn soi đường dẫn lối cho các em Vậy muốn làm được điều đó thì từng lời nói cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử phải có chuẩn mực, đúng đắn tránh để học sinh

“Coi nhẹ, xem thường” thực tế cho thấy giáo viên được sự tôn trọng kính yêu của học sinh thì công tác giáo dục sẽ dễ dàng đạt hiệu quả Nói tóm lại, giáo viên chủ nhiệm phải là một công dân gương mẫu, có lối sống lành mạnh, biết sống vì mọi người, không chỉ cần có cái “Tài” mà còn phải có một cái “Tâm” rất lớn Chỉ có như thế ta mới đáp ứng và thực hiện tốt yêu cầu mà xã hội đã tín nhiệm giao phó

2 GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm

a, Tìm hiểu đối tượng

Để làm tôt công tác chủ nhiệm lớp, GVCN phải nắm vững tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng, ước mong, khả năng trình độ của học sinh, nắm vững hoàn cảnh sống, những tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè của học sinh Tôi đã cố gắngtìm hiểu học sinh thông qua nhiều biện pháp Cụ thể như sau:

Tìm hiểu học sinh qua các tài liệu: Xem học bạ, sơ yếu lí lịch, nhận xét của GVCN ở các lớp trước Đây là tài liệu đáng tin cậy ban đầu giúp tôi nhận biết và phânloại học sinh

Qua điều tra tôi nhận thấy tập thể lớp 8D là một tập thể khá đoàn kết và có ý thứchọc tập Kết quả năm học trước như sau:

Học lực:

Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém

0 0% 08 25,8% 19 61,3% 04 12,9% 0 0%

Hạnh kiểm

Tốt Khá Trung bình Yếu

19 61,3 % 07 22,6 % 05 16,1 % 0 0%

Có một số học sinh thường xuyên trốn học, đi học muộn như em; Lò Văn

Dương, Lèo Văn Cường

Do vậy tôi tiến hành tìm hiểu học sinh qua quan sát trực tiếp: Quan sát trực tiếp học sinh hằng ngày trong các hoạt động trên lớp, ngoài lớp để biết thái độ, hành vi của học sinh Đây là tài liệu sống, qua đó tôi cố gắng tìm ra những nét cá tính nhất củatừng em Tôi quan sát lớp chủ nhiệm ngay cả giờ ra chơi xem em nào nghịch thái quá,

em nào từ tốn,hiền lành, có khi trên đường vào dạy lớp khác tôi cũng ngang qua lớp chủ nhiệm nếu thấy những sai phạm của học sinh thì phải nhắc nhở ngay

Có thể tiến hành những thử nghiệm để tìm hiểu học sinh Đây là cách làm giúp cho GVCN có thể thu được thông tin về một hay nhiều vấn đề cần làm sáng tỏ

Những thử nghiệm này là những bài tập tình huống đã được xây dựng về một vấn đề nào đó để học sinh có dịp bộc lộ mình Chẳng hạn có thể đưa ra tình huống: Cô đang rất cần một số em chiều nay tham gia làm bồn hoa của lớp cho đẹp mắt hơn, hoặc cho học sinh trả lời nhanh vào phiếu in sẵn một số câu hỏi về vấn đề cần tìm hiểu như tìmhiểu về thái độ của học sinh đối với cha mẹ, anh chị em trong gia đình; về các thành viên trong lớp, Kết quả thử nghiệm sẽ giúp GVCN có thể nắm bắt được thêm những thông tin mới bổ sung cho những nhận định của mình về học sinh đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích… của các em

Và tôi đã thu thập được các thông tin sau:

Thành phần gia đình:

Con thương binh, liệt sĩ: 0

Con dân tộc ít người: 28 (Thái)

Con mồ côi cha mẹ: 0

Học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế:

Hầu hết các em: Nhà xa, kinh tế khó khăn

Lò thị Huẩn: Bố mất sớm, mẹ một mình đi làm mướn nuôi con ăn học

Khả năng tư duy:

Thông minh, nhanh trí: 3 em (Lò Văn Thăm, Hoàng Thị Vui, Lò Văn Xanh)

Cụ thể, để tìm hiểu và nắm bắt được các nội dung trên tôi tiến hành làm các côngviệc sau:

Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên của

năm

Bước 2:

Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua phiếu điều tra tôi cố gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn bè, người quen, chính quyền địa phương, đến thăm gia đình một số học sinh,… Qua đó sẽ hiểu biết cụthể hơn, chi tiết hơn hoàn cảnh gia đình các em Từ đó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn Bên cạnh đó tôi còn trò chuyện với GVCN của năm trước, liên hệ các GVBM trong lớp để có thêm những thông tin chính xác về các em

Bước 3:

Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn Tôi cung cấp số điện thoạicủa bản thân, của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia đình học sinh qua điện thoại, sổ liên lạc Đây là sự liên hệ hai chiều qua lại giữa nhà trường với gia đình, giữa GVCN với PHHS Bằng các hình thức liên hệ đó tôi sẽ nắm được những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em từ đó có thể đánh giá hiệu quả những tác động

sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục Vì đạo đức, học lực của từng

em luôn biến đổi từng giờ, từng ngày chứ không phải là bất biến theo kiểu “Đầu sao đuôi vậy”

b, Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp

Trên cơ sở nắm được mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường trong năm học, đặc điểm tình hình lớp, địa phương,cơ sở vật chất của nhà trường, GVCN tiến hành xây dựng kế hoạch giáo dục đạt kết quả cao cần phải có kế hoạch sát, đúng, phù hợp

Trong kế hoạch giáo dục phải xác định rõ ràng mục đích, chỉ tiêu phấn đấu và các biện pháp chính Đặc biệt chú trọng chiến lược phối hợp giữa các lực lượng giáo dục khác để đạt mục đích đề ra, cần có phương hướng phát triển lớp, sự thực hiện tuần tự hợp lí nhằm đi đến mục đích Kế hoạch phải phát huy được mặt mạnh, khắc phục được hạn chế của lớp Biện pháp thực hiện mang tính phong phú đa dạng Tuy nhiên các biện pháp đề ra trong kế hoạch chỉ là phần cứng, trong quá trình thực hiện cần phải vận dụng, điều chỉnh một cách linh hoạt các biện pháp giáo dục sao cho phù hợp với tình hình thực tế để công việc đạt kết quả cao

* Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp đòi hỏi phải khoa học, tránh tình trạng tuỳ hứng, tuỳ tiện, qua loa Vì thế xây dựng kế hoạch chủ nhiệm là một yêu cầu cần thiết

để bảo đảm hiệu quả giáo dục cho học sinh:

- Nắm được kế hoạch, chương trình giáo dục của nhà trường

- Nắm bắt tình hình cụ thể của lớp chủ nhiệm từ các thông tin nói trên GVCN dự kiến kế hoạch, đặt ra các yêu cầu trọng điểm cho từng giai đoạn Sau đó phác thảo kế hoạch chủ nhiệm thông qua các hoạt động cụ thể theo trình tự thời gian

- Sau khi phác thảo kế hoạch cần tham khảo ý kiến đồng nghiệp và ban cán sự lớp để thống nhất một số nội dung cần thiết.

* Chỉ đạo tập thể học sinh thực hiện kế hoạch: GVCN luôn có sự chỉ đạo tốt để

có hiệu quả như mong muốn:

- Phổ biến rõ công tác cho tập thể lớp, thống nhất quyết tâm thực hiện tốt kế hoạch, biến kế hoạch thành chương trình hành động cụ thể

* Chuẩn bị các điều kiện vật chất và kĩ thuật để thực hiện các hoạt động

* Phối hợp với đội ngũ cán bộ tự quản thực hiện và điều hành công việc quản lí lớp

* Theo dõi kiểm tra và điều chỉnh hoạt động để các hoạt động đi đúng hướng

* Kết thúc một công việc cần tổng kết đánh giá phân tích ưu điểm và hạn chế, rút kinh nghiệm

* Có sự khuyến khích tập thể hay cá nhân tốt, phê bình các cá nhân thiếu tích cựcthiếu cố gắng

* Triển khai các kế hoạch tiếp theo

Trong kế hoạch chủ nhiệm cần đặt ra các yêu cầu ngày càng cao nhưng vừa sức với học sinh để kích thích sự tiến bộ không ngừng

GVCN khi lập kế hoạch cần phải đưa ra được chỉ tiêu cụ thể trong năm học: Cụ thể lớp 9D tôi chủ nhiệm, tôi đã đưa ra chỉ tiêu như sau:

++ Hạnh kiểm: 90 % HS đạt hạnh kiểm từ trung bình trở lên Trong đó 70 % đạt hạnh kiểm khá tốt

+ + Học lực: 88 % HS đạt học lực từ trung bình trở lên Trong đó 2 % Giỏi, 21% Khá 100 % HS đủ điều kiện xét tốt nghiệp

+ + Đạt lớp Tiên tiến, Chi đội vững mạnh

+ + Hoàn thành và tham gia đầy đủ, đạt kết quả xuất sắc trong tất cả các hoạt động được giao

c,Tiến hành làm sổ chủ nhiệm:

Sổ chủ nhiệm được xem là nhật kí của lớp Nó ghi lại kết quả học tập, những

diễn biến trong lớp trong suốt một năm học vì vậy khi làm sổ chủ nhiệm tôi thật thận trọng, tôi ghi đầy đủ các chi tiết theo mẫu: Trong đó tôi chú ý nhất là:

- Sơ đồ chỗ ngồi

- Danh sách cán bộ lớp

- Tên giáo viên bộ môn (Địa chỉ – số điện thoại)

- Nội quy trường lớp

- Theo dõi kết quả thi đua

- Theo dõi học sinh cá biệt

- Theo dõi mọi mặt từng học sinh theo định kỳ

- Kiểm diện phụ huynh đi họp

d, Phát huy tính tự giác, khả năng tự quản của học sinh

Công việc này yêu cầu GVCN phải thường xuyên đến lớp vào 15 phút đầu buổihọc, giữa các tiết và cuối buổi học Để rèn cho học sinh tính tổ chức kỉ luật, giúp các

em nhận thức đúng vấn đề, trên cơ sở đó các em sẽ thực hiện một cách tự giác Xây

dựng đội ngũ tự quản là nền tảng cho công tác chủ nhiệm và cũng là một việc làm quan trọng và khó khăn với GVCN.

Đầu tiên GVCN cần xác định được tiêu chuẩn của cán bộ lớp:

+ Có ý thức tổ chức kỉ luật, có khả năng qương mẫu

+ Tính tình thẳng thắn, giám đấu tranh, giám phê bình

+ Năng nổ hoạt động và sẵn sàng hoạt động

+ Có khả năng học tập tốt: Từ khá trở lên

+ Được tập thể lớp tín nhiệm

+ Có hoàn cảnh gia đình thuận lợi

Để xây dựng đội ngũ cán bộ lớp tốt cần tìm hiểu thông qua GVCN cũ, bạn bè trong lớp, quan sát sự hoạt động của các em khi ra chơi hay giao một số công việc.Khi đã tìm được đội ngũ cán bộ lớp, GVCN cần bồi dưỡng cho các em có ý thức trách nhiệm cao đối với lớp, phục vụ tập thể lớp, biết phê bình và tự phê bình Bồi dưỡng cho các em có phương pháp quản lí lớp

Mỗi tháng họp một lần để tổng kết rút kinh nghiệm, giao kế hoạch nhiệm vụ tháng tới, lập sổ theo dõi Mỗi tuần giao ban một lần vào thứ 6 để thứ 7 có số liệu sinhhoạt và khen chê kịp thời

Trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp GVCN cũng cần chú ý chọn đúng

nguồn, tránh việc thay cán bộ lớp, không phó mặc việc lớp cho cán bộ lớp

Cụ thể trong năm học 2012 – 2013 Trong buổi sinh hoạt lớp đầu năm tôi đã làm các công việc sau:

Thủ quỹ: Lò Văn Thăm

Đội cờ đỏ: Hoàng Thị Tâm và Lò Văn Xanh

* Bầu tổ trưởng:

Tổ 1: Lò Thị Lân

Tổ 2: Lò Văn Xanh

Tổ 3: Hoàng Thị Tâm

* Bầu Ban Cán sự phụ trách bộ môn:

Cán sự môn Văn: Lò Văn Thăm

Cán sự môn Toán: Hoàng Thị Vui

Cán sự môn Anh: Lò Văn xanh

* Phân công nhiệm vụ cụ thể:

Lớp Trưởng: Theo dõi mọi hoạt động của lớp điều khiển các tiết sinh hoạt hàng tuần, tổng hợp và báo cáo kết quả thi đua về mọi mặt của lớp hàng tuần, hàng tháng, học kì, năm học và có báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm