Thì giáoviên chủ nhiệm còn là cầu nối giữa nhà trường và phụ huynh trong việc cùnggiáo dục học sinh, là người nắm bắt rõ ràng nhất các thông tin của học sinh vàgia đình các em để phản án
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LANG CHÁNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN LỚP 5
TRƯỜNG TIỂU HỌC YÊN THẮNG I, HUYỆN LANG CHÁNH
Trang 2II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 5
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI “Về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điềukiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, đã xácđịnh mục tiêu đổi mới là:
Trang 3“Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đàotạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầuhọc tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và pháthuy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổquốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.
Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệm, dạy tốt, học tốt, quản lýtốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập;bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủhóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững địnhhướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáodục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực” [1]
Từ mục tiêu trên, tôi xét thấy giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có một vị trí
vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩnăng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyênsuốt các buổi học, các hoạt động giáo dục, các giờ chơi, trong các buổi sinhhoạt, giao lưu tập thể,…và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh Thì giáoviên chủ nhiệm còn là cầu nối giữa nhà trường và phụ huynh trong việc cùnggiáo dục học sinh, là người nắm bắt rõ ràng nhất các thông tin của học sinh vàgia đình các em để phản ánh với nhà trường, nắm bắt tâm tư tình cảm, đặc điểmtâm lý của từng em đề xây dựng kế hoạch giáo dục và cùng với các giáo viên bộmôn hoàn thành mục tiêu giáo dục các em Vì vậy công việc của một giáo viênchủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ởtiểu học phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, vất vả Vì vậy, tôi khẳng địnhrằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, lànhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Sau nhiềunăm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn trăn trở làm sao để học sinh cảm nhậnđược "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui"? Làm như thế nào trong công tácchủ nhiệm lớp để mình luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao? Đó là lí
do tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp giúp giáo viên lớp 5 trường Tiểu học Yên Thắng 1, huyện Lang Chánh làm tốt công tác chủ nhiệm lớp” Mong được chia
sẻ và nhận được những đóng góp chân tình từ các thầy giáo, cô giáo
1.2 Mục đích nghiên cứu.
- Giúp giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm ở lớp mình chủ nhiệm
Trang 4- Ghi lại những việc đã làm thành công để đúc rút kinh nghiệm cho bản thân và đồng nghiệp.
- Giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh phát huy tối đa những kỹ năng của minhftrong học tập, giao tiếp
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp giúp giáo viên lớp 5 trường Tiểu học Yên Thắng 1,huyện Lang Chánh làm tốt công tác chủ nhiệm lớp
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Để hiểu sâu hơn vềvai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, các phương pháp chủ nhiệm vàquy trình công tác của giáo viên chủ nhiệm
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Để điểu tra,khảo sát nắm được các cách thức mà giáo viên chủ nhiệm trước đó đã thực hiện,đồng thời nắm bắt thực tế lớp, thông tin cụ thể về từng học sinh, …
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Đề tổng hợp kết quả sau khi triểnkhai các biện pháp mới so sánh với lúc chưa thực hiện để đánh giá hiệu quả củabiện pháp đưa ra Xử lý số liệu một cách chính xác nhằm đánh giá đúng giảipháp thực hiện hiệu quả đến đâu
- Phương pháp vấn đáp: Trao đổi trực tiếp với học sinh, phụ huynh, tổngphụ trách Đội về các hoạt động của học sinh ở trường, lớp , gia đình
- Phương pháp nêu gương: Nêu những gương người tốt, việc tốt để họcsinh noi theo
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Là người giáo viên tôi nhận thức hết thức sâu sắc lời dạy bảo ân cần củaBác Hồ trong bức thư Bác gửi cho học sinh nhân dịp ngày khai giảng năm họcđầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tháng 9 năm 1945: “Non sông
Trang 5Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinhquang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờmột phần lớn ở công học tập của các em [2] Đó là trách nhiệm, là niềm vinhquang, tự hào Tôi suy nghĩ phải làm gì đấy để xây dựng và hình thành cho các
em phẩm chất, năng lực tốt ngay từng giờ, từng ngày học và ý thức trách nhiệmcủa các em đối với bản thân, với tập thể lớp, nhà trường và cộng đồng xã hội.Lương tâm của nhà sư phạm mách bảo tôi phải uốn nắn kịp thời cho các em hìnhthành các kĩ năng và ý thức được các nội quy, nền nếp đã được quy định Quantâm, động viên, giúp các em từ việc nhỏ đến việc lớn Làm hành trang cho các
em mang theo vào cuộc sống sau này
Mặt khác, người giáo viên chủ nhiệm lớp với vai trò được thay mặt Hiệutrưởng quản lý và tổ chức học tập, rèn luyện đạt mục tiêu đào tạo Giáo viên chủnhiệm vừa đóng vai trò quản lý hành chính Nhà nước, vừa đóng vai trò ngườithầy giáo, đồng thời còn đóng vai trò người đại diện cho quyền lợi của tập thểlớp Giáo viên chủ nhiệm là người chủ chốt của nhà trường làm công tác giáodục đạo đức, lối sống cho học sinh lớp mình chủ nhiệm [3]
Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩmchất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, gần gủi, yêu thương học sinh Giáo viênchủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ, tìm hiểu và nắm vững học sinhtrong lớp về mọi mặt, là cầu nối giữa lớp với Ban giám hiệu, gia đình học sinh,giáo viên bộ môn, tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong để giáo dục học sinhtrong lớp mình chủ nhiệm Làm tốt công tác giáo dục học sinh, nhất là với họcsinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả trong học tập và đặc biệt
là đưa phong trào của lớp đạt kết quả cao; đòi hỏi người giáo viên làm công tácchủ nhiệm lớp phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục
để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác.Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của người làm cha, làm mẹ, là người bạn lớncủa học sinh, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em một cáchtoàn diện
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Học sinh lớp 5 là lớp cuối cấp ở Tiểu học Ở lứa tuổi này, các em đã cónhiều thay đổi về nhận thức, về tâm sinh lí, tình cảm và cả các mối quan hệ xãhội Nhiều em đang ở ngưỡng cửa của tuổi dậy thì Các em rất dễ bị lôi kéo, dụ
dỗ, bị xâm hại,… Nhưng các em vẫn chưa có đủ khả năng để từ chối, để tự bảo
vệ mình Vì vậy, các em rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ năng sống
để tự tin trong học tập, trong cuộc sống
Năm học 2017 -2018, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A, với tổng số 16học sinh Trong đó:
Trang 6Dân tộc Thái: 15 em.
Học sinh nữ: 9 em
Học sinh khuyết tật: 2 em
Học sinh con hộ nghèo: 5 em
Và trong lớp có hai học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và bị thiểunăng trí tuệ nặng
+ Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm trước khi áp dụng các giải pháp:
- Kết quả xếp loại môn Toán và Tiếng Việt:
Trong lớp phần đa là các em dân tộc Thái, sống ở địa bàn có điều kiện kinh
tế xã hội đặc biệt khó khăn, đường xá cách trở, giao thông đi lại khó khăn; các
em ở nhà chủ yếu sống sinh hoạt và giao lưu bằng tiếng Thái Do đó các em đa
số nhút nhát, ít hòa đồng với bạn bè, ít có cơ hội tiếp xúc, giao lưu với các bạnnơi khác và cuộc sống bên ngoài, khả năng tự học hạn chế, tính tự giác chưacao Các em khuyết tật thì có một em chưa tự chủ được ngay cả trong sinh hoạt
cá nhân
Qua bảng số liệu nhận thấy, tỉ lệ học sinh chưa hoàn thành môn Toán vàTiếng Việt và ở mức chưa đạt về năng lực còn rất cao, vì vậy giáo viên phải làmthế nào để học sinh hoàn thành được các môn học và đạt năng lực, phẩm chấtđúng với vị thế của trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia mức độ 1
Ở trường, các em được học 9 buổi/ tuần Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm lớp
có thời gian rất nhiều để tiếp cận các em, từ đó các phương pháp giáo dục củagiáo viên sẽ nhanh chóng và có điều kiện tốt để thành công
Đã nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có chút ít kinhnghiệm trong công tác chủ nhiệm nhưng với mỗi lớp học sinh mới, tôi vẫn thấycông việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học là rất nặng nhọc, phức tạp
Trang 7Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viêngiỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lícác tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao Nếugiáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó
mà hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng học tập của học sinh, nhân cách, đạo đức,lối sống…của học sinh rồi sẽ ra sao? Bởi ở mỗi năm học các em đều nhận đượcnhững phương pháp và kiến thức mới, tiếp thu được những cái hay, cái đẹp, cáimới, cái riêng,… Chính vì hiểu rõ điều đó nên trong những năm học qua, songsong với việc giảng dạy tốt các môn học theo quy định, tôi luôn cố gắng phấn
đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp
2.3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề.
Từ những thực trạng nêu trên, tôi đã tiến hành phân tích và áp dụng một sốgiải pháp cải tiến trong công tác chủ nhiệm lớp ở năm học 2017 - 2018 Vớicách làm này, giúp học sinh gần gũi với thầy cô và bạn bè hơn, học sinh mạnhdạn hơn trong giao tiếp và giúp người giáo viên chủ nhiệm hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình Tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp cụ thể mà tôi đã áp dụngthành công trong công tác chủ nhiệm lớp như sau:
Giải pháp 1: Tìm hiểu các thông tin về học sinh của lớp mình chủ nhiệm; lập kế hoạch cụ thể để tổ chức thực hiện chương trình giáo dục trong từng tuần, tháng, học kỳ và năm học
Công việc đầu tiên của người giáo viên chủ nhiệm lớp là tìm hiểu tìnhhình học sinh của lớp về mọi mặt như hoàn cảnh gia đình học sinh Tôi đã phốihợp với giáo viên chủ nhiệm các em của năm học trước để nắm bắt toàn bộthông tin về học sinh sau đó tổ chức họp phụ huynh đầu năm để gặp mặt và trựctiếp đến gặp mặt phụ huynh học sinh lớp mình để biết được điều kiện sống củahọc sinh Lên lịch đi thăm từng gia đình học sinh, mục đích đi thăm gia đình phụhuynh nhằm qua đàm thoại với phụ huynh để biết được phụ huynh quan tâm đếnhọc sinh về việc học như thế nào? Dò xét xem tư tưởng của phụ huynh về giáodục như thế nào? Quan tâm đến việc học tập của con cái mình ra sao? Tôi đã tìmhiểu nhằm để biết được điều kiện sống của học sinh, biết được đặc điểm của họcsinh để có biện pháp giáo dục hữu hiệu nhất, chú ý tìm hiểu học sinh có hoàncảnh đặc biệt qua theo giỏi từng diễn biến cá nhân học sinh Đi từng gia đìnhhọc sinh nhằm quan sát địa bàn nơi ở của học sinh Trong nhà có giành riênggóc học tập cho các em không? Nếu có thì đã làm như thế nào? Từ những điềuđặt ra đó tôi đã khuyến khích các em học lại theo nhóm Cùng trao đổi cho nhauhọc tập để cùng nhau tiến bộ
Qua tìm hiểu học sinh, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từnghọc sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm và Sổ cá nhân Và quan trọng hơn cả là tôi đã
Trang 8hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác
giảng dạy và giáo dục học sinh
Từ thực tế nắm bắt được tình hình của học sinh tôi tham khảo ý kiến củagiáo viên bộ môn, Tổng phụ trách đội, xây dựng một kế hoạch chủ nhiệm Kếhoạch này ngoài việc căn cứ vào kế hoạch của nhà trường, phải dựa vào tìnhhình thực tế của lớp, xây dựng kế hoạch cả năm, kế hoạch học kỳ, tháng, tuần
Có được kế hoạch thì tôi đi vào hướng dẫn học sinh thực hiện theo kế hoạch đãđịnh Trước hết phải tổ chức bầu chọn đội ngũ Hội đồng tự quản của lớp, cácban trong lớp Đội ngũ này sẽ giúp giáo viên động viên, đôn đốc, kịp thời uốnnắn, kiểm tra đối tượng học sinh Sau mỗi đợt công tác, giáo viên tổng kết lại cảquá trình và rút ra cho mình bài học kinh nghiệm Từ đó biết được ưu, khuyếtđiểm của lớp để khắc phục và đưa ra hướng hoạt động mới Những vấn đề tronghướng dẫn lớp hoạt động, giáo viên ghi vào Sổ chủ nhiệm, Sổ cá nhân những gìmình theo dõi được ở học sinh Từ đó giúp giáo viên đánh giá và giáo dục họcsinh sát thực hơn
Trang 9b Bầu Hội đồng tự quản và các Ban trong lớp
Đầu tiên khi nhận lớp, tôi đã dựa trên cơ sở của Điều lệ trường tiểu học,các quy định về quyền hạn, trách nhiệm của giáo viên làm công tác chủ nhiệm,quy định của ngành, quy định về quyền hạn và trách nhiệm nghĩa vụ của học sinh
để xây dựng nội quy lớp học Nhưng việc thực hiện nội quy lại cần phải trên cơ sởchỉ đạo hoạt động và giám sát của Hội đồng tự quản và các ban trong lớp
Hội đồng tự quản được thành lập là vì học sinh, bởi học sinh và để đảm bảocho các em tham gia một cách dân chủ, tích cực vào đời sống học đường;khuyến khích các em tham gia một cách toàn diện vào các hoạt động của lớp,của trường, phát triển tính tự chủ, sự tôn trọng, bình đẳng, tinh thần hợp tác vàđoàn kết của học sinh
* Công tác chuẩn bị bầu Hội đồng tự quản: Trước khi bầu Hội đồng tự quảngiáo viên cần họp phụ huynh và các tổ chức để xin ý kiến của phụ huynh và các
tổ chức về mô hình Hội đồng tự quản
Trong phiên họp giáo viên đưa ra mô hình Hội đồng tự quản và cùng thốngnhất về cơ cấu và cách thức bầu Hội đồng tự quản và giáo viên nghe ý kiến vềviệc lựa chọn các thành viên trong hội đồng cũng như việc tham gia vào bầu hộiđồng tự quản
Sau đó giáo viên cần chuẩn bị tư tưởng cho các em khi tham gia Hội đồng tựquản, những lợi ích có thể có của Hội đồng tự quản và công việc chính của các emcùng với vai trò, trách nhiệm mà các em cùng thực hiện Thảo luận về cơ cấu, tiêuchuẩn của các thành viên trong Hội đồng tự quản Tiếp theo là lập danh sách ứng
Trang 10cử, đề cử để bỏ phiếu bầu Hội đồng tự quản, bầu ban kiểm phiếu Sau đó giáo viênhướng dẫn các em trong danh sách ửng cử và đề cử vào Hội đồng tự quản chuẩn bịbài tranh cử với các nội dung như: giới thiệu bản thân, những mong muốn về lớphọc, những việc sẽ làm nếu trở thành các thành viên của Hội đồng tự quản Việcnày tạo điều kiện cho các em cảm thấy dân chủ, công bằng, bình đẳng và học đượccách thuyết trình trước tập thể các em cảm thấy tự tin khi trình bày.
Do đặc thù của lớp số lượng 16 học sinh, nên trong các phiên họp chuẩn
bị bầu đã thống nhất cơ cấu: một chủ tịch, hai phó chủ tịch, bốn ban: ban họctập, ban văn nghệ - thể dục, ban sức khỏe – vệ sinh, ban đối ngoại
*Bầu Hội đồng tự quản: Trên cơ sở công tác chuẩn bị, giáo viên hướng dẫn
để các em tự bầu Hội đồng tự quản theo như dự kiến Nên để các em tham gia ứng
cử, đề cử vào thành viên Hội đồng tự thuyết trình tranh cử tránh việc cầm giấy đọc
để các em được thể hiện khả năng thuyết trình Sau đó Ban kiểm phiếu tiến hànhlàm việc Em nào có số phiếu cao sẽ trúng Chủ tịch và các Phó Chủ tịch
*Thành lập các ban: Sau khi đã bầu được Chủ tịch và các Phó Chủ tịch,thì Hội đồng tự quản bàn bạc với giáo viên chủ nhiệm thành lập các ban theo dựkiến Việc thành lập các ban cần có sự tham gia hỗ trợ của giáo viên và phụhuynh để động viên, định hướng các em vào các ban Sau khi thành lập các banxong, tiến hành bầu trưởng các ban, thư ký Và cuối cùng các ban xây dựng kếhoạch hoạt động và kế hoạch đó thực hiện dưới sự giúp đỡ của phụ huynh và giáoviên
Sơ đồ Hội đồng tự quản lớp 5A
Trang 11c Giao nhiệm vụ cụ thể cho Hội đồng tự quản lớp.
Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn, giao nhiệm vụ cho Hội đồng tự quản vàcác ban để Hội đồng tự quản và các ban tự quản lí, điều hành để các em thamgia một cách dân chủ và tích cực trong nhà trường
Chủ tịch Hội đồng chịu trách nhiệm quản lý điều hành mọi hoạt độngcủa lớp Phân công, giao nhiệm vụ và đôn đốc cho hoạt động của các Phó Chủtịch, các trưởng ban
Các Phó Chủ tịch phụ trách theo dõi, đôn đốc, giúp đỡ các ban thựchiện nhiệm vụ được phân công
Các trưởng ban có chức năng giao nhiệm vụ, theo dõi, hỗ trợ các thànhviên trong ban thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công phụ trách
d Xây dựng nề nếp lớp học.
Ngay từ đầu năm học, giáo viên cho học sinh đọc thuộc nội quy lớp học
và yêu cầu các em thực hiện tốt nội quy của lớp mình
Thời gian 15 phút đầu giờ các buổi học, tôi yêu cầu các trưởng ban tổchức các hoạt động cho lớp: Chữa bài tập, ôn lại các kiến thức cũ, đọc báo Măngnon, báo Thiếu nhi dân tộc, Trò chơi, văn nghệ
e.Tiến hành phân loại học sinh:
Qua tuần đầu theo dõi, giáo viên cần nắm rõ từng đối tượng học sinhtrong lớp để xắp xếp chỗ ngồi cho các em thật hợp lý Mỗi tổ, mỗi nhóm đều có
đủ các đối tượng học sinh: học sinh hoàn thành tốt, học sinh hoàn thành, họcsinh hoàn thành chậm
Trong lớp có ba dãy bàn tương ứng với tổ, mỗi nhóm có 2 em Đối vớihọc sinh còn chậm, thì giáo viên xắp xếp tạo điều kiện về chỗ ngồi thuận lợinhất để tạo điều kiện cho việc quan sát, theo dõi, uốn nắn kịp thời của giáo viên Khi ngồi học bàn ghế phải ngay ngắn, ngồi vuông góc, ngồi thẳng hàng,bàn nào có em nói chuyện là mời em đó lên ngồi bàn trên
Trong khi học bài nếu học sinh phát biểu tôi luôn chú ý động viên dù trảlời không đúng hoặc đúng ít để tạo cho lớp mình có một phong trào học tậphăng say và sôi động Do đó tôi thấy rằng với những việc làm như thế, mỗi giờdạy của tôi đối với lớp có phần sôi động hẳn lên, tạo cho cả hai phía giáo viên
và học sinh Giáo viên thì hứng thú giảng dạy, còn học sinh thì hứng thú học tập
và kết quả truyền thụ và tiếp thu của các em khá cao
Ngoài việc dạy kiến thức tôi luôn quan tâm đến việc ghi chép bài vở củahọc sinh, xem các em viết bài như thế nào? Em nào ghi chưa hợp lý và chưakhoa học, tôi đã hướng dẫn các em ghi chép đầy đủ và khoa học hơn
Hướng dẫn các em cách cầm sách khi đọc bài