Một số phương pháp về việc tích hợp giáo duc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT NGỌC LẶC TRƯỜNG THCS MINH SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ 9 Ở TRƯỜNG THCS MINH SƠN NHẰM BIẾN NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH THÀNH HÀNH
Trang 21.3 Đối tượng nghiên cứu:
1.4 Phương pháp nghiên cứu
3 -> 4
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2 Thực trạng hiểu biết về tư tưởng đao đức Hồ Chí Minh của
học sinh
2.3 Một số phương pháp về việc tích hợp giáo duc tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử
DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC
HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO
DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP CAO
HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
21
Trang 31 1 Lí do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh người con ưu tú của dân tộc - danh nhân văn hóacủa thế giới, cả cuộc đời Người đã dành chọn cho sự nghiệp cách mạng, sựnghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, Người đã làm “rạng rỡ non sông
ta, đất nước ta” Người đã đi xa nhưng để lại cho chúng ta một hệ tư tưởng đạođức- một di sản văn hoá tinh thần của người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ truyền thốngđạo đức của dân tộc Việt Nam, nền đạo đức đã hình thành từ hàng nghìn nămsuốt chiều dài lịch sử dân tộc, kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông cũng nhưtinh hoa đạo đức của nhân loại và dựa trên nền tảng tư tưởng đạo đức cách mạngcủa chủ nghĩa Mác-Lê Nin, Người đã đi xa nhưng để lại cho dân tộc ta một disản tư tưởng to lớn, một nhân cách đạo đức cao cả Từ lâu Đảng và nhân dân ta
đã xác định tư tưởng Hồ Chí Minh là một phần giá trị quan trọng trong nền vănhoá Việt Nam
Trong công cuộc CNH-HĐH và đổi mới đất nước hiện nay, với xu thế hộinhập chúng ta vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc vừa chủ động, tiếp thu cóchọn lọc nền văn hóa thế giới Vì vậy việc học tập, rèn luyện tư tưởng, đạo đức,lối sống và làm theo tấm giương đạo đức Hồ Chí Minh là việc làm hết sức cầnthiết Bởi vì tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là nền tảng của xã hội, là động lựcvượt qua khó khăn, thử thách để phát triển kinh tế đất nước, hoàn thiện nhâncách của mỗi người
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng ấy, Bộ Chính trị khoá X đã đề
ra Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” (năm2007) để góp phần nâng cao nền tảng đạo đức xã hội Đặc biệt trong cán bộ,đảng viên,công chức, viên chức, đoàn viên, thanh niên, học sinh
Tuy nhiên, trên thực tế, với sự tác động không nhỏ của các biểu hiện đạođức sai lệch hiện nay , nhận thức về đạo đức cũng như lý tưởng sống của thanhthiếu niên – trong đó có HS- vẫn còn nhiều lỗ hổng Bạo lực học đường cónhững diễn biến phức tạp với mức độ ngày càng trầm trọng Quan hệ thầy trò códấu hiệu xuống cấp, tinh thần “tôn sư trọng đạo” không được thể hiện rõ nét.Tình trạng gian lận trong thi cử… đó đây xuất hiện làm xấu đi hình ảnh nhàtrường – người thầy và bản thân học sinh Lối sống buông thả của một bộ phậnthanh niên không chỉ gây ra mối lo về sự xuống cấp của đạo đức xã hội mà còn
là mối nguy về sức khoẻ và sự phát triển của giống nòi… Công luận, xã hội lên
án nhưng biện pháp ngăn chặn thực sự hữu hiệu vẫn còn thiếu
Không chỉ vậy, với mặt trái của cơ chế thị trường, nhận thức về chính trị,văn hoá, đạo đức, lối sống… của một bộ phận không nhỏ học sinh bị tác độngtiêu cực bởi những gì họ tiếp nhận được thiếu một “bộ lọc” cần thiết Do đó, nếukhông có sự định hướng tích cực, kịp thời, đúng mực, thì những biểu hiện đó sẽtác động tiêu cực đến nhận thức, lý tưởng, tình cảm của các em
Tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ chí minh là một phần rất quan trọngtrong mục tiêu giáo dục chung của nhà trường.Tại trường THCS Minh Sơn saunhiều năm triển khai, thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương
Trang 4đạo đức Hồ Chí Minh” đến toàn thể cán bộ giáo viên và học sinh trong nhàtrường với nhiều hoạt động phong phú như: thi kể chuyện Bác Hồ, Viết tâm thưgửi Bác… đã tạo ra ảnh hưởng nhất định đến nhận thức của các em học sinh, các
em đã có những chuyển biến về ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, về việc thựchiện nề nếp đi học, đến truờng Tuy nhiên để việc giáo dục đạo đức học sinhđược duy trì thường xuyên cũng như để cuộc vận động “ Học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ngày càng có chiều sâu, trong nhà trương cầnphải coi trọng việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, ngoài việc phối kếthợp nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh thì lồngghép tích hợp vào các bài học là rất cần thiết
Trong các bộ môn khoa học ở trường phổ thông, môn lịch sử có ưu thế đặcbiệt trong việc giáo dục thế hệ trẻ Từ những sự kiện lịch sử về những chiếnthắng vẻ vang của dân tộc, những tấm gương về người thật việc thật qua sự dẫndắt của giáo viên nó sẽ tác động đến tâm trí các em hình thành ở các em ý thức
tự tôn, lòng tự hào dân tộc
Ngoài những phương pháp dạy học truyền thống giáo viên dạy lịch sử cầnphải lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong từng tiết dạy đểhọc sinh thấm nhuần tư tưởng đạo đức của Bác Học tập và làm theo tấm giươngđạo đức của Bác để sau này trở thành những công dân có đủ phẩm chất cáchmạng, có tinh thần yêu nước, yêu xã hội chủ nghĩa góp phần xây dựng đất nước.Trong các khoá trình lịch sử ở cấp THCS thì chương trình lịch sử lớp 9(Học kì 2) có nhiều bài, nhiều sự kiện liên quan đến Chủ Tịch Hồ Chí Minh.Tôi
đã tiến hành dạy theo hướng tích hợp các câu chuyện về Người để tăng hứng thúcho học sinh Tôi nhận thấy có hiệu quả vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“ Tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử lớp 9 Trường THCS Minh Sơn nhằm biến nhận thức của học sinh thành hành động thực tiễn”
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 9A trường THCS Minh Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Đọc và tìm hiểu tài liệu
- Phương Pháp đàm thoại
- Phương pháp điều tra khảo sát: Điều tra bằng phiếu, bài thu hoạch quacác đợt vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
Trang 5- Phương pháp thực nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Lịch sử bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đãkết tinh những truyền thống tốt đẹp; truyền thống chống ngoại xâm bảo vệ độclập dân tộc, truyền thống đoàn kết trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc, truyềnthống cần cù lao động… Một trong những thành quả tốt đẹp đó chính là ông cha
ta đã hun đúc nên một chuẩn mực đạo đức mà các thế hệ con cháu chúng ta ngàynay phải tiếp thu học hỏi và phát huy
Đó là tình yêu quê hương đất nước, gắn bó với thiên nhiên, với cộng đồng,đoàn kết, thuỷ chung, dũng cảm, kiên cường, hiếu học, cần cù, sáng tạo…Trongcuộc đấu tranh dành độc lập dân tộc,bảo vệ tổ quốc ở thế kỷ XX Đảng ta và Bác
Hồ kính yêu luôn chăm lo, giữ gìn và phát huy truyền thống đạo đức, và pháttriển thành đạo đức cách mạng Đạo đức cách mạng đã trở thành một bộ phậnquan trọng của nền tảng tư tưởng xã hội, là động lực, sức mạnh to lớn để toànĐảng toàn dân ta vượt qua mọi thách thức, dành độc lập tự do, thống nhất Tổquốc và xây dựng xã hội
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, chuẩn mực đạo đức của dân tộc đã đượcphát triển và bổ sung thêm những giá trị mới, tiến bộ, được xã hội thừa nhậnnhư: Có ý thức làm chủ,ý chí chủ động lập thân lập nghiệp, sự năng động sánhtạo,dám nghĩ dám làm, giám chịu trách nhiệm, quyết tâm vượt khó, quyết chílàm giàu chính đáng, đoàn kết giúp nhau cùng phát triển, xây dựng đời sống vănhoá, nâng cao ý thức về quyền và nghĩa vụ của công dân
Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HĐH, đất nước đangtiến nhanh, tiến mạnh trên con đường XHCN, từng bước hội nhập quốc tế đểđưa nước ta trở thành nước công nghiệp, sánh vai cùng với các cường quốc nămchâu, thực hiện mục tiêu của Đảng là “Xây dựng thành công CNXH và bảo vệvững chắc nước Việt Nam XHCN” Vì vậy trong các nhà trường đều nhằm tớimục tiêu đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có năng lực có tríthức, được giáo dục theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ ChíMinh, trong đó giáo dục đạo đức luôn được coi trọng
Từ năm 2007 Đảng ta đã phát động cuộc vận động: “ Học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và thời gian gần đây đã nâng cao thành “ họctập tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ chí Minh”trong toàn Đảng, toàn dân vàtoàn quân
Đây là cuộc vận động lớn, một đợt sinh hoạt văn hoá chính trị sâu rộngtrong nhân dân Bởi Tư tưởng Hồ Chí Minh có cội nguồn từ những giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc,là di sản văn hoá của dân tộc ta
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam; là kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê-nin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam;
kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu vănhóa nhân loại Trong đó, nhiều vấn đề có giá trị sâu sắc cả về lý luận và thực
Trang 6tiễn, có ý nghĩa cơ bản, lâu dài, thiết thực không những đối với lịch sử mà cả vớihiện tại và tương lai của sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước Tư tưởng đócủa Người được hình thành, phát triển trên cơ sở khoa học, thông qua tiếp thutinh hoa văn hóa nhân loại, được thử thách, tôi luyện trong thực tiễn cách mạng.Những quan điểm toàn diện, sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạngViệt Nam trong tư tưởng Hồ Chí Minh đã được thực tiễn cách mạng Việt Namkiểm nghiệm là hoàn toàn đúng đắn Cùng với chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởngcủa Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng trong suốt tiến trìnhcách mạng, đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Nhận thức về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đưa tư tưởng đạođức tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy trong nhà trường Tất cảcác môn học ngoài việc cung cấp kiến thức khoa học còn phải thực hiện mụctiêu giáo dục đạo đức cho học sinh Trong đó môn lịch sử có ưu thế hơn cả bởilịch sử cung cấp những kiến thức về người thực, việc thực về cuộc đời hoạt độngcủa Chủ Tịch Hồ Chí Minh, thông qua đó giáo dục các em học tập tấm gươngđạo đức của Người
2.2 Thực trạng hiểu biết về tư tuởng đạo đức Hồ Chí Minh của học sinh
Hưởng ứng cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” Từ nhiều năm học trước Trường trung học cơ sở Định Tân cũng đã
tổ chức nhiều hoạt động tìm hiểu về cuộc đời và tấm gương đạo đức của Bácnhư: Cuộc thi kể chuyện Bác Hồ, thi tìm hiểu “ Bác Hồ với Thanh Hoá vàThanh Hoá làm theo lời Bác dạy…” Thông qua các hoạt động này học sinh đãhiểu và nhận được phần nào những kiến thức và bài học về tấm gương đạo đức,phong cách lối sống của Bác Tuy nhiên do điều kiện thời gian cho nên các hoạtđộng không được tiến hành thường xuyên nên việc giáo dục chưa có chiều sâu.Mặt khác với sự phát triển của công nghệ thông tin như hiện nay việc các
em tiếp cận với các thông tin từ sách báo, tivi, internet là không khó Nhưng rất
ít học sinh chủ động để tìm hiểu những thông tin này cho nên việc hiểu biết củacác em về tấm gương đạo đức của Bác đang còn hạn chế
Sách giáo khoa môn Lịch sử có nhiều sự kiện về Hồ Chí Minh đặc biệt làchương trình lịch sử Việt Nam ở lớp 9 Những sự kiện về cuộc đời hoạt độngcách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vai trò của Người trong việc thành lậpchính Đảng vô sản ở Việt Nam, trong cách mạng tháng Tám và cuộc khángchiến chống Pháp, chống Mỹ… được trình bầy và lồng với kiến thức lịch sửdân tộc Tuy nhiên nhiều giáo viên chỉ dừng lại ở việc giới thiệu một cáchchung chung, qua loa Bởi vậy hiểu biết của các em về Bác Hồ còn đơn giản,chưa sâu sắc, nặng về cảm tính, thậm chí một bộ phận học sinh không chiụ tìmhiểu về cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh, sự tiếp thu, lĩnh hội kiến thức cònmang tính đối phó, nên tác động về tư tưởng Hồ Chí Minh đến suy nghĩ hànhđộng của các em chưa mạnh mẽ, chưa có hiệu quả cao
Từ thực tế tiến hành một khảo sát nhỏ trong đối tượng học sinh hai lớp 9 ởtrường THCS Định Tân Tôi thấy kết quả như sau:
Trang 7Học xong bài “ Cao trào cách mạng tiến tới tổng khởi nghĩa thánh Tám năm 1945” Tôi đã cho câu hỏi: “ Từ sự kiện Bác Hồ về nước ngày
28/1/1941,em hãy nêu những hiểu biết của em về Bác trong thời điểm lịch sửnày? Em học tập được gì từ cuộc sống sinh hoạt của Bác?
Kết quả khảo sát như sau:
3-4
Điểm5-7
Điểm7-8
Điểm9-10
Vì vậy để giáo dục thế hệ trẻ, có lối sống lành mạnh, tinh thần yêu nước,yêu CNXH sâu sắc thì việc lồng ghép giáo dục đạo đức tư tưởng của Bác trongdạy lịch sử góp phần hình thành nhân cách, lối sống của học sinh là rất cần thiết
2.3 Một số phương pháp về việc tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử
2.3 1 Một số nội dung cơ bản về tư tuởng, đạo đức Hồ Chí Minh
Nhìn chung về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh có thể khái quát thành 4nội dung cơ bản là:
- Trung với nước hiếu với dân
- Tình yêu thương con người
- Đức tính Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư
- Tinh thần Quốc tế trong sáng
2.3 2 Sự chuẩn bị của giáo viên
Đối với công việc dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng Việc chuẩn
bị của giáo viên là vô cùng cần thiết Ngoài việc xác định mục đích, yêu cầu, đồdùng dạy học liên quan đến bài dạy Giáo viên còn dự kiến cho bài dạy, dạy mụcnào, chuẩn bị đồ dùng dạy học gì, kiến thức cho mục đó ra sao… Đối với nhữngbài dạy liên quan đến việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhthì giáo viên phải xác định nội dung cần lồng ghép,thời điểm lồng ghép, cáchlồng ghép như thế nào cho phù hợp với bài dạy… dùng hình ảnh tư liệu, nộidung tài liệu liên quan đến chủ tịch Hồ Chí Minh, Bởi vì tư tưởng đạo đức củaBác là vô cùng rộng trên nhiều lĩnh vực… Giáo viên phải biết chọn lọc, linhhoạt vận dụng một tư tưởng nào đó để lồng ghép vào bài dạy Khi áp dụng
Trang 8phương pháp này giáo viên phải chú ý đến thời gian phân bố trong tiết học.Tránh tình trạng biến giờ dạy lịch sử thành tiết kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh.
2.3.3 Một số phương pháp lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong bài dạy
Đối với việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạyhọc lịch sử có thể thông qua nhiều hình thức Trong một bài dạy có thể dùnghình ảnh, tư liệu, phim tư liệu, kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh, trích dẫn nhữngcâu nói của Bác hoặc tư liệu văn học về Bác để giáo dục tư tưởng của Bác đốivới học sinh Sau đây là một số nội dung và phương pháp có thể thực hiện lồngghép trong các bài chủ yếu trong một số bài lịch sử Việt Nam ở lớp 9
* Về lòng yêu nước thương dân, sống giản dị, quan tâm, tôn trọng tới mọi người xung quanh, nghệ thuật chớp thời cơ và tư tưởng độc lập tự do:
Tư tưởng này xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động của Bác, thể hiện qua
nhiều bài dạy Với nội dung này khi dạy bài : Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc
ở nước ngoài trong những năm (1917-1925) chúng ta có thể chọn nội dung
tích hợp sau đây:
Sau bao nhiêu năm bôn ba khắp năm châu với đủ các công việc vất vả màngười đã trải qua đến năm 1917 Người trở về Pháp Ở đây Người đã nghiên cứuhọc tập và tham gia phong trào công nhân Pháp Năm 1919 thay mặt nhữngngười Việt Nam yêu nước Người đã gửi yêu sách đến hội nghị Véc- xai từ đâycái tên Nguyễn Ái Quốc xuất hiện Tháng 7 năm 1920 Người tiếp cận Luậncương về vấn đề dân tộc của Lê-nin Sự liện này giáo viên có thể trích đoạn thơcủa chế Lan Viên để học sinh thấy được Người xúc động như thế nào khi tiếpcận được chân lý cứu nước:
“ Luận cương đến bên Người và Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê-nin”
Ngồi một mình trong phòng Người sung sướng muốn phát khóc lên Người
nói một mình như đang nói với toàn thể dân tộc “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau
khổ đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng cho chúng
ta Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản” Như vậy từ một người yêu nước chân chính Người
đến với chủ nghĩa Mác –Lê-nin, tìm ra con đường cứu nước đúng đắn đã giảiphóng cho dân tộc ta khỏi ách áp bức, bóc lột của thực dân, phong kiến
Phương pháp dạy học tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh khi dạy bài
22 lịch sử 9: “Cao trào cách mạng tiến tới tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945” giáo viên giảng đến sự kiện thời cơ tổng khởi nghĩa xuất hiện có thể trình
bày: “ Sau khi Nhật đảo chính Pháp, quân Pháp bị đánh bại trên toàn ĐôngDương, quân Đồng Minh chuẩn bị kéo vào Đông Dương Thời cơ tổng khởinghĩa đã chín muồi Trong lúc Bác đang bị bệnh rất nặng có nguy cơ không qua
khỏi Bác cầm tay các đồng chí cách mạng căn dặn “ Thời cơ đã đến dù phải
đốt cháy dãy Trường Sơn cũng cố giành cho được độc lập” Dù hoàn cảnh nào
Bác vẫn nghĩ tới độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân
Trang 9Khi dạy bài 23 - Lịch sử 9 “ Tổng khởi nghĩa thánh Tám và việc thành lập nước Việt nam dân chủ cộng hoà”
Phương pháp tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh khi giảng dạy mục I:" Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố ".
Trước tình hình thế giới có nhiều chuyển biến, ở Châu Âu phát xít Đức đã
đầu hàng quân đồng minh vô điều kiện (5.1945) Ở Châu Á, tháng 8 năm 1945quân Nhật cũng đầu quân đồng minh; Trong nước, quân Nhật hoang mang tột
độ, chính phủ tay sai lung lay tận gốc rễ, thời cơ cho ta giành chính quyền đãchín muồi.Hơn nữa ,chúng ta phải giành chính quyền trước khi quân Anh,quânPháp và quân Tưởng vào nước ta núp dưới danh nghĩa quân đồng minh làm
nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo: "Dù
có phải đốt cháy cả dãy trường sơn cũng phải giành chính quyền cho bằng được".
Tiếp đó, từ ngày 14 đến ngày 15 tháng 8 năm 1945, Hội nghị toàn quốc củaĐảng cộng sản Đông Dương họp ở Tân trào(Tuyên Quang).Dưới sự chỉ đạo củalãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị đã quyết định phát động lệnh tổng khởi nghĩatrong phạm vi toàn quốc.Ngày 16 tháng 8 năm 1945, Đại hội quốc dân họp ởTân Trào đã nhất chí tán thành quyết định tổng khởi nghĩa, thông qua mườichính sách của Việt Minh, thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc, quyết định quốc
kì, quốc ca Sau đó lãnh tụ Hồ Chí Minh gửi thư tới đồng bào cả nước kêu gọinỗi dậy tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân
Đến đây, để tích hợp nội dung của mục I với việc giáo dục học sinh học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tôi đặt câu hỏi :
Qua tìm hiểu hoàn cảnh thế giới, trong nước và quyết định phát động nhân dân cả nước nỗi dậy tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám,em học tập được điều gì từ tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh?
Sau khi học sinh trả lời, tôi tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh như sau: Trong công việc, nếu như các điều kiện kháchquan và chủ quan đã đầy đủ, thì các em phải biết nắm bắt lấy thời cơ đểlàm.Thời cơ đến rất nhanh nhưng cũng qua đi rất nhanh, nếu không nhanh taynắm bắt thời cơ sẽ qua đi.Chớp thời cơ đúng lúc sẽ giúp cho công việc của các
em thành công trọn vẹn, cũng giống như lãnh tụ Hồ chí Minh, nhờ biết chớp lấy
thời cơ ''Ngàn năm có một '' nên đã đưa ra những quyết sách kịp thời, cùng
Đảng lãnh đạo nhân ta làm nên sự thành công của Cách mạng tháng Tám năm
1945, giúp nhân dân ta thoát khỏi kiếp nô lệ, mở ra kỷ nguyên độc lập cho dântộc Việt Nam
Khi giảng đến sự kiện Bác được bầu làm Chủ tich nước Việt Nam dân chủcộng hoà… Giáo viên có thể kể cho học sinh nghe sự kiện Bác đã trả lời các nhà
báo nước ngoài phỏng vấn “ Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm
sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc,ai cũng được học hành” Ngoài ra giáo viên cần chú ý
đến sự kiên : Ngay sau khi Hà Nội khởi nghĩa thắng lợi từ chiến khu Bác về HàNội Người rất đau lòng khi thấy nhân ta trải qua trận đói khủng khiếp hậu quả
Trang 10chính sách cai trị tàn bạo của thực dân, phong kiến Vì vậy ngay sau khi đọcTuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Người đã rasắc lệnh diệt “giặc đói” Bản thân Bác cũng nhịn ăn hưởng ứng ‘ ngày đồng tâm”
để dành gạo cứu đói…Bác đã từng căn dặn các vị lãnh đạo “ Độc lập dân tộc
phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội đem lại cơm no, áo ấm cho dân, nếu độc lập, dân còn nghèo đói thì độc lập không có nghĩa lí gì”.
Khi dạy bài 24 : “ Cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng 1945-1946” có sự kiện thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, chúng
cùng với quân Tưởng và bọn phản cách mạng đã giở đủ chiêu bài để có thể lật
đổ được chính quyền non trẻ của ta.Trong lần đi công tác ở Pháp Người đã dặn
cụ Huỳnh Thúc Kháng rằng: “ Dĩ bất biến , Ứng vạn biến” điều đó đủ cho ta
thấy độc lập dân tộc quan trọng với Người như thế nào? Người và Đảng chủtrương nhân nhượng để cho dân tộc ta tránh một cuộc chiến tranh bất lợi, nhưngcàng nhân nhượng thực dân Pháp càn lấn tới quyết tâm cướp nước ta một lầnnữa Người kiên quyết kêu gọi nhân dân chiến đấu đến giọt máu cuối cùng đểbảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc
Phương pháp tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh khi giảng dạy mục III: " Giành chính quyền trong cả nước ".
Ở mục này, tôi sẽ khai thác bức ảnh H.40: "Chủ tịch Hồ Chí Minh độc Tuyên
ngôn độc lập(2.9.1945)"- SGK- Tr 94 hoặc cho học sinh xem một đoạn video clip
về Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên Ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình
-Hà Nội
Sau khi cho học sinh quan sát ảnh hoặc xem một đoạn video clip, tôi kể chocác em nghe truyện "Bác Hồ trong ngày Tuyên ngôn độc lập" ( Lấy từ truyệnđọc trong môn giáo dục công dân lớp 7- Bài: Sống giản dị- Tiết PPCT :1).Trongtruyện có đoạn:
" Sáng sớm tinh mơ ngày 2.9.1945, gần một triệu người tay cầm cờ hoa,biểu ngữ đã trùng trùng điệp điệp kéo về Quảng trường Ba Đình Trong buổi lễlong trọng, người dân Việt nam náo nức được nhìn thấy lãnh tụ Trong trí tưởngtượng của mọi người, vị chủ tịch nước đầu tiên sẽ không mặc áo hoàng bào, thắtđai khảm ngọc như một vị hoàng đế ngày xưa, nhưng nhất định sẽ mặc sangtrọng và đầy vẽ uy nghiêm
Nhưng khi Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất hiện trên lễ đài, mọi người đã vô cùngngạc nhiên Chủ tịch Hồ Chí Minh cười đôn hậu, vẫy chào đồng bào, thân mật,giản dị như một người cha hiền về với đàn con Bác mặc một bộ quần áo Ka-ki,đội mũ vải đã bạc màu và đi đôi dép cao su bình dị Cả một biển người xaođộng, nhiều người không cầm được nước mắt vì sung sướng, cảm động khi đượcnhìn thấy Bác Hồ
" Tôi nói đồng bào nghe rõ không ? "
Với giọng nói ấm áp, gần gủi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xóa tan tất cả những gìcòn xa cách giữa vị chủ tịch nước với mọi người "
Đến đây tôi dặt câu hỏi cho học sinh: