sáng kiến kinh nghiệm “ một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh trường tiểu học trịnh xá”

Thuận lợi Bộ GDĐT đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực” với kế hoạch được triển khai từ Sở Giáo dục đến Phòng Giáo dục vàĐào tạo với những biện phá

Năm học 2017-2018 là năm học tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” việc giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh là một trong những nội dung của phong trào Chính vì vậy, các nhà trường cầnchú trọng hơn đến nội dung “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh”.

Với ý nghĩa và tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng cho học sinh, tôi đã

chọn sáng kiến “ Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh trường tiểu học Trịnh Xá”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tìm một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh thông qua các môn học

và hoạt động ngoài giờ lên lớp tại trường tiểu học Trịnh Xá

Giúp học sinh ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội;giúp học sinh hiểu biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình; có hành vi, thóiquen ứng xử có văn hóa, hiểu biết và chấp hành pháp luật…

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Các em HS, và GV chủ nhiệm trong khối lớp 4;5 trường tiểu học Trịnh Xá

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lí luận

- Nghiên cứu thực tế: Khảo sát thực tế HS; Phương pháp quan sát; Sử dụng

phương pháp thực hành; Phương pháp phân tích và tổng hợp kinh nghiệm giáo dục

1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Các tiết học hàng ngày, các tiết sinh hoạt, hoạt động ngoại khoá,…khối lớp4;5 ở trường tiểu học Trịnh Xá.

II NỘI DUNG

1 cơ cở lí luận

1.1 Kĩ năng là gì?

Kĩ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một hoặcnhiều khía cạnh được sử dụng để giải quyết tình huống hay công việc nào đó phátsinh trong cuộc sống

ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngàytrong cuộc sống

1.3 Vì sao phải rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh?

Giáo dục kĩ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại,xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cựctrên cơ sở giúp HS có thái độ, kiến thức, kĩ năng, giá trị cá nhân thích hợp với thực

tế xã hội

- Đối với HS tiểu học việc hình thành các kĩ năng cơ bản trong học tập vàsinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triểnnhân cách sau này

1.4 Phân loại kĩ năng sống:

Kĩ năng sống được chia thành hai loại: Kĩ năng cơ bản và kĩ năng nâng cao

1 5 Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh: a) Mục tiêu Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học.

- Trang bị cho HS những kiến thức, giá trị thái độ và kĩ năng phù hợp, trên

cơ sở đó hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực, loại bỏnhững hành vi thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạtđộng hàng ngày

- Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và pháttriển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

b, Nguyên tắc Giáo dục kĩ năng sống:

Tương tác; trải nghiệm; tiến trình; thay đổi hành vi

c, Nội dung Giáo dục kĩ năng sống:

Để việc giáo dục kĩ năng sống cho HS đạt hiệu quả, cần phải thay đổi tư duy,tiếp đó là tiến hành nhiều giải pháp đồng bộ Giáo dục kĩ năng sống, theo cách hiểuhiện nay là giáo dục những cách ứng phó với những thử thách như: Tai nạn, điệngiật, bị ngộ độc, động vật cắn, bị xâm hại tình dục, phòng, chống các tệ nạn xãhội… đây mới chỉ là mục đích trước mắt Mục đích quan trọng nhất, lâu dài đó làhình thành nhân cách cho HS, trong đó quan trọng nhất là giáo dục tình thân ái vàcác ứng xử văn hoá

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Thuận lợi

Bộ GDĐT đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực” với kế hoạch được triển khai từ Sở Giáo dục đến Phòng Giáo dục vàĐào tạo với những biện pháp cụ thể để rèn kĩ năng sống cho HS một cách cụ thểcho bậc học, đây chính là những định hướng giúp GV thực hiện

Trường tiểu học Trịnh Xá là ngôi trường có truyền thống giáo dục cho họcsinh thực hiện tốt an toàn khi đến lớp, trường lớp khang trang, lớp học thân thiện.Bên cạnh đó, đội ngũ GV nhiệt tình công tác, có tinh thần trách nhiệm cao, HS khángoan và biết vâng lời Ngoài ra Ban lãnh đạo nhà trường luôn theo sát, quan tâm,

hỗ trợ cho GV trong công tác giảng dạy cũng như giáo dục kĩ năng sống cho HS.Lãnh đạo địa phương, CMHS đã quan tâm đúng mức tới sự nghiệp giáo dục hiện

nay của nhà trường, tạo điều kiện xây dựng cơ sở vật chất đáp ứng việc dạy và họchiện nay.

Về phía các bậc cha mẹ các em luôn nóng vội trong việc dạy con; họ chỉ chútrọng đến việc con mình về nhà mà chưa đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì

lo lắng một cách thái quá! Ngoài ra, một trở ngại nữa là CMHS trong lớp có một sốcha mẹ thì quá nuông chiều, Đồng thời lại chiều chuộng khiến trẻ không có kĩ năng

tự phục vụ bản thân Ngược lại, một số CMHS vì bận nhiều công việc mải đi làm

ăn xa nên ít quan tâm giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết…

Qua tiến hành khảo sát ( lần 1) ở lớp 5A, đầu năm học kết quả như sau:

Kết quả trên cho thấy, số HS có kĩ năng tốt còn ít và số HS có kĩ năng chưatốt còn nhiều Từ những thực trạng trên bản thân tôi đã tìm ra một số nguyên nhândẫn đến tình trạng “Học sinh chưa có kĩ năng sống” như sau:

- GV và người lớn chưa thật gần gũi, thân thiện với HS Việc rèn kĩ năngsống qua việc tích hợp vào các môn học còn hạn chế Rèn kĩ năng sống qua các tiếtsinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục, vui chơi còn chưa sâu sát, nội dung chương trình

tổ chức cho HS chưa phong phú.Việc đổi mới phương pháp dạy học của GV chưanhiều

- Do sự hạn chế của giáo dục gia đình và nhà trường, sự phức tạp của xã hội

và cuộc sống xung quanh HS là nguyên nhân trực tiếp khiến HS gặp khó khăntrong ứng xử với tình huống thực của cuộc sống

Từ các nguyên nhân, tình hình thực tiễn cũng như các thuận lợi và khó khănnêu trên, tôi đã cố gắng tìm nhiều biện pháp rèn luyện kĩ năng sống cho HS thôngqua các tiết dạy của một số môn học và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm đem lại

hiệu quả cao trong công tác giáo dục

3 Các biện pháp đã tiến hành đã rèn kĩ năng sống cho học sinh thông qua các môn học và hoạt động ngoài giờ lên lớp

Kĩ năng sống được giáo dục ở nhà và ở trường Kĩ năng sống được giáo dụctrong các môn học chính khóa và ngoại khóa Giáo dục kĩ năng sống cần bắt đầu từnhỏ, từ từng hành vi cá nhân đơn giản nhất, theo đó hình thành tính cách và nhâncách Cụ thể ta cần phải áp dụng một số biện pháp sau:

3.1 Công tác bồi dưỡng kĩ năng sống đối với giáo viên

Trong thực tế bản thân GV cũng không có đủ kĩ năng giảng dạy, kĩ năngsống để thay đổi nhận thức, hành vi của học sinh theo hướng tích cực Do đó, đượctrang bị kiến thức về kĩ năng sống là điều rất cần thiết đối với các GV để GV trựctiếp truyền tải đến HS nhằm giúp các em có những hành động tích cực thay vì giảiquyết vấn đề trong cuộc sống hằng ngày

Bồi dưỡng GV nhằm giúp GV phân tích được một số nội dung kĩ năng sốngcho HS tiểu học; giải thích được các nguyên tắc dạy học tích cực trong giảng dạy kĩnăng sống; bước đầu hình thành được các kĩ năng cơ bản để tiến hành giờ dạy kĩnăng sống cho HS như kĩ năng tổ chức trò chơi, kĩ năng tạo động lực, điều khiểnnhóm, kĩ năng giao tiếp, thuyết trình, kĩ năng đánh giá và khích lệ học sinh…Người GV cần có kĩ năng tự học, tự nghiên, kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin,

kĩ năng hợp tác trong dạy học… Việc bồi dưỡng được xem là một nhu cầu tự thân

của mỗi GV, được diễn ra thường xuyên liên tục trong suốt cả quá trình công táccủa mỗi người Nhà trường đã tổ chức các buổi bồi dưỡng cho GV qua các chuyên

đề, sinh hoạt tổ nhóm và trong những buổi ngoại khóa tổ chức cho học sinh ngoàigiờ trên lớp để nâng cao trình độ chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ sư phạm cũngchính là nâng cao kĩ năng sống của GV

3.2 Giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kĩ năng sống

Đầu năm học, nhà trường tổ chức chuyên đề rèn kĩ năng sống cho các khốilớp, về thực trạng và giải pháp ở đơn vị trong việc rèn kĩ năng sống cho HS bậc họctiểu học do Bộ GDĐT tạo phát động; qua đó giúp GV hiểu được rằng chương trìnhhọc chính khoá thường cho trẻ tiếp xúc từ từ với các kiến thức văn hoá trong suốtnăm học, còn thực tế trẻ sẽ học tốt nhất khi có được cách tiếp cận một cách cânbằng, biết cách phát triển các kĩ năng nhận thức, cảm xúc và xã hội Vì thế, khi trẻtiếp thu được những kĩ năng giao tiếp xã hội và các hành vi ứng xử cơ bản trongnhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng và có khả năng tập trung vào việc họcvăn hoá một cách tốt nhất

Qua việc chỉ đạo GV chủ nhiệm thực hiện công tác chủ nhiệm và dạy cácmôn học với lớp chủ nhiệm, sau khi nhận lớp, để tạo sự gần gũi và gắn kết giữa HS

và GV chủ nhiệm, thì GV cần sắp xếp nhiều thời gian cho HS được giới thiệu vềmình, động viên khuyến khích các em chia sẻ với nhau về những sở thích, ước mơtương lai cũng như mong muốn của các em Đây là hoạt động giúp cô trò hiểu

nhau, đồng thời tạo một môi trường học tập thân thiện “Trường học thật sự trở

thành ngôi nhà thứ hai của các em, các thầy cô giáo là những người thân trong gia đình" Đây cũng là một điều kiện rất quan trọng để phát triển khả năng giao

tiếp của HS Bởi HS không thể mạnh dạn, tự tin trong một môi trường mà GV luôn

gò bó và áp đặt Tiếp theo GV có cho HS tự do lựa chọn vị trí ngồi của mình để qua

đó phần nào nắm được đặc điểm tính cách của các em: mạnh dạn hay nhút nhát, thụđộng hay tích cực, thích thể hiện hay không thích Và tiếp tục qua những tuần họcsau, giáo viên lại chú ý quan sát những biểu hiện về thái độ học tập, những cử chỉ,hành vi tại vị trí ngồi mà các em chọn để bắt đầu có điều chỉnh phù hợp với việchọc tập trên lớp Việc giáo dục kĩ năng sống cho HS có thể thực hiện trong bất cứlúc nào, giờ học nào

3.3 Rèn kĩ năng sống hiệu quả qua việc tích hợp vào các môn học

Để giáo dục kĩ năng sống cho HS có hiệu quả người GV vận dụng vào cácmôn học, tiết học, nhất là các môn như: Tiếng Việt; Đạo đức; Khoa học; An toàn

giao thông, để những giờ học sao cho các em được làm để học, được trải nghiệm như trong cuộc sống thực Trong chương trình lớp 4, ở môn Tiếng Việt có

nhiều bài học có thể giáo dục kĩ năng sống cho các em, đó là các kĩ năng giao tiếp

xã hội, như: Viết thư, Điền vào giấy tờ in sẵn, Giới thiệu địa phương, kể chuyệnđược chứng kiến hoặc tham gia, được lồng cụ thể qua các tình huống giao tiếp.Giáo viên chỉ gợi mở sau đó cho các em tự nói một cách tự nhiên hoàn toàn không

gò bó áp đặt Bên cạnh đó, nhiều bài Luyện từ và câu có nội dung rèn luyện các kĩnăng nói, nhiều bài Tập đọc giới thiệu những văn bản mẫu chuẩn bị cho việc hìnhthành một số kĩ năng giao tiếp cộng đồng như mẫu đơn, thư, tóm tắt tin tức,…hoặccung cấp những câu chuyện mà qua đó HS có thể rút ra những nội dung rèn kĩ năngsống Để hình thành những kiến thức và rèn luyện kĩ năng sống cho HS qua mônTiếng Việt, người giáo viên cần phải vận dụng nhiều phương pháp dạy phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS như: thực hành giao tiếp, trò chơi học tập,phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp tổ chức hoạt động nhóm,phương pháp hỏi đáp,…Thông qua các hoạt động học tập, được phát huy trải

nghiệm, rèn kĩ năng hợp tác, bày tỏ ý kiến cá nhân, đóng vai,…học sinh có được cơhội rèn luyện, thực hành nhiều kĩ năng sống cần thiết.

Ở môn Đạo đức, để các chuẩn mực đạo đức, pháp luật xã hội trở thành tìnhcảm, niềm tin, hành vi và thói quen của học sinh, GV phải sử dụng phương phápdạy học đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS Tổchức cho HS thực hiện các hoạt động học tập phong phú, đa dạng như: kể chuyệntheo tranh; quan sát tranh ảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích, xử lí tình huống;chơi trò chơi, đóng tiểu phẩm, múa hát, đọc thơ, vẽ tranh,…Sử dụng nhiều phươngpháp và kĩ thuật dạy học tích cực như: học theo nhóm, theo dự án, đóng vai, tròchơi,…Và chính thông qua việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tíchcực đó, HS đã được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cầnthiết, phù hợp với lứa tuổi Đó là lối sống lành mạnh, các hành vi ứng xử phù hợpvới nền văn minh xã hội Lối sống, hành vi như gọn gàng, ngăn nắp, nói lời hay,chăm sóc bố mẹ, ông bà, hợp tác, giúp đỡ, chia sẻ với bạn…

Ví dụ: Khi dạy Tập làm văn các bài: “Luyện tập trao đổi ý kiến với người

thân”, “Luyện tập giới thiệu địa phương”, hay môn Đạo đức bài: “Biết bày tỏ ý

kiến”… người GV cần tổ chức cho các em, đóng vai, chơi trò chơi Sau vài lờikhuyến khích đầu tiên, tổ chức cho các em đứng đóng vai, giới thiệu, bày tỏ ý kiến,

… Lúc đầu các em có thể rất ái ngại không tự tin khi đóng vai, bày tỏ ý kiến trướclớp nhưng nếu được giáo viên nhập cuộc và kịp thời nhắc nhở các em những điềucần chú ý trong khi giao tiếp, cộng thêm một môi trường hòa đồng thân thiện các

em thực hiện rất tốt, không còn những cái nhìn ái ngại Thay vào đó là những cánhtay tự tin cùng những câu nói rõ ràng, mạnh dạn và linh hoạt hơn trong khi thamgia bất kì một việc gì

Các kĩ năng được phát triển từ dễ đến khó Sau bài học giới thiệu là nhữngbài học như khám phá, tư duy hiệu quả và đặc biệt kĩ năng làm việc đồng đội Đốivới giáo viên luôn tạo không khí thân thiện, áp dụng việc đổi mới phương pháp tạo

điều kiện cho các em mạnh dạn, tự lập, tự khẳng định và phát huy mình hơn quaviệc học nhóm.

Ví dụ: Khi dạy bài: “Giữ phép lịch sự khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị” môn Luyện

từ và câu, có thể cho HS chuẩn bị những hộp thư: Yêu cầu, đề nghị và tổng kết lạivào cuối tiết Em nào nêu được nhiều câu yêu cầu, đề nghị lịch sự nhất sẽ đượctuyên dương trước lớp… Không những vậy có thể người GV tổ chức cho các emtrao đổi : “Theo em, như thế nào là lịch sự khi yêu cầu, đề nghị?” “Em đã lịch sựkhi yêu cầu đề nghị chưa?” qua đó các em sẽ bộc lộ những suy nghĩ của mình Rèn kĩ năng sống có hiệu quả còn là sự vận dung tài tình khá nhiều trong cácmôn học thông qua xử lí tình huống hay các trò chơi học tập có nội dung gần gũivới cuộc sống hằng ngày của các em

Ví dụ: Trong môn Khoa học, ở bài: "Tại sao cần ăn phối hợp nhiều loại thức

ăn?” Học sinh thảo luận nhóm, chơi trò chơi “đi chợ” và lên thực đơn cho các bữa

ăn trong một ngày: Sáng, trưa, tối dưới sự điều hành của GV Sau khi HS nhận xétthực đơn của nhau, HS sẽ khắc sâu kiến thức về một bữa ăn đầy đủ cần đảm bảocác chất

Các em làm việc tích cực, vui vẻ, tự mỗi em nói được tiếng nói, suy nghĩ củamình với bạn bè, với thầy cô một cách tự tin mạnh dạn Việc rèn luyện các kĩ năngnày đã tạo ra được thói quen tốt cho bản thân mỗi em, các em tham gia một cáchchủ động tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em chia sẻ nhữngkinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn đề nào đó

Hiệu quả đào tạo kĩ năng sống không đo đếm được bằng những con số chínhxác nhưng được thể hiện bằng những biểu hiện cụ thể: các em có ý thức, thái độkhác với mọi người trong gia đình; luôn hoà đồng với bạn bè; tự tin khi nóinăng đó chính là hiệu quả từ đào tạo kĩ năng sống Việc sinh hoạt theo nhóm tạomôi trường làm việc thân thiện, giúp các em cải thiện hành vi giao tiếp thông quacác hoạt động trao đổi diễn ra thường xuyên Các em trở nên thân thiện, từ đó giúpbầu không khí học tập, lao động trở nên sôi động hơn Tham gia sinh hoạt theo

nhóm giúp các em HS hưng phấn hơn trong học tập và tạo nên cách ứng xử hợp lýtrong mọi tình huống Khi sinh hoạt nhóm phải luôn đưa ra nhiều tình huống tạo sựphát triển tư duy cho các em Đó cũng là cách tạo sự gần gũi giữa các em với nhau Ngoài ra, giáo viên còn chú ý rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ,

kĩ năng phòng chống tai nạn giao thông và các thương tích khác qua các môn họccho học sinh Ai cũng biết rằng sức khỏe là tài sản vô cùng quý báu của mỗi conngười Học tập tốt, đạo đức tốt là những điều HS phải đạt được thì rèn luyện sứckhỏe tốt cho HS là điều phải được đặc biệt quan tâm Tuy nhiên có được một sứckhỏe tốt và bảo vệ được nó thì thật không dễ Dù vậy không có nghĩa là không làmđược, nhiều khi sức khỏe của các em phụ thuộc vào những điều rất giản dị Đóchính là giáo dục một lối sống khoa học qua các tiết học sau:

Ở môn Khoa học: Chương “Con người và sức khỏe” các bài: “Con người

cần gì để sống? Vai trò của các chất dinh dưỡng có trong thức ăn; Phòng một sốbệnh do thiếu chất dinh dưỡng; Phòng bệnh béo phì; Phòng tránh tai nạn đuốinước; ” giáo dục các em hiểu rằng ăn uống đủ chất và hợp lí giúp cho chúng takhoẻ mạnh, biết phòng tránh một số bệnh lây qua đường tiêu hóa, biết những việcnên làm và không nên làm để phòng tránh tai nạn đuối nước, có ý thức tự giác làm

vệ sinh cá nhân hằng ngày, tự giác thực hiện nếp sống vệ sinh, khắc phục nhữnghành vi có hại cho sức khoẻ Biết tham gia các hoạt động và nghỉ ngơi một cáchhợp lí để có sức khoẻ tốt

Ngoài ra để các em có kĩ năng phòng chống tai nạn giao thông và các thươngtích khác, nhà trường phải cần tốt công tác tuyên truyền, giáo dục các em thông quacác buổi sinh hoạt tập thể, những tiết chào cờ đầu tuần hay cả trong những kiếnthức được lồng ghép trong tiết học về an toàn giao thông, Khoa học, trên Internet,hướng dẫn các em phòng chống tai nạn giao thông và các thương tích khác bằngcách đưa ra những tình huống cho các em xử lý

Chẳng hạn: “Trẻ em dưới 7 tuổi phải đi cùng với ai khi đi trên đường và khiqua đường? Đi bộ qua đường em phải đi ở đâu?”; “Khi đi bộ em đi ở đâu? Nếu

đường không có vỉa hè thì thế nào?”; “Em có nên chơi đùa trên đưòng phố không?

Có leo trèo qua dải phân cách và chơi gần dải phân cách không? Vì sao?”; “Khingồi trên xe máy em phải như thế nào? Em hãy nêu cách đội mũ bảo hiểm? Nêu sựcần thiết phải đội mũ bảo hiểm?”; “Các em đã nhìn thấy tai nạn trên đường chưa?Theo các em vì sao tai nạn xảy ra?”;

Giáo dục cho các em tránh các tai nạn trên đường: không được chạy lao rađường, không được bám bên ngoài ô tô, không được thò tay, chân, đầu ra ngoài khi

đi trên tàu, xe, ghe, đò, Như vậy, các em có thể tự lập, xử lí được những vấn đềđơn giản khi gặp phải

3 4 Biện pháp chỉ dẫn cho giáo viên và tuyên truyền các bậc cha mẹ thực hiện dạy các em các kỷ năng sống cơ bản

Trước hết, người lớn phải gương mẫu, yêu thương, tôn trọng, đối xử côngbằng với các em và đảm bảo an toàn cho các em Tạo điều kiện tốt nhất cho các emvui chơi

Giáo viên cần tạo các tình huống chơi trong chế độ sinh hoạt hàng ngày củacác em Vì đối với học sinh bậc học tiểu học trò chơi có một vai trò rất quan trọngtrong việc rèn kĩ năng sống cho các em Các em lớn lên, học hành và khám pháthông qua trò chơi Các hành động chơi đòi hỏi các em phải suy nghĩ, giải quyếtcác vấn đề, thực hành các ý tưởng

Ví dụ: Giáo viên có thể giới thiệu với các em về chữ cái và các con số thôngqua các trò chơi đóng vai, các trò chơi xây dựng, các trải nghiệm tiếng Việt và âmnhạc

Giáo viên cần tranh thủ đọc sách cho các em nghe trong mọi tình huống nhưnhững lúc sinh hoạt đầu giờ, hoặc đọc sách các em nghe trong giờ sinh hoạt lớp.Tăng cường kể cho các em nghe các câu chuyện cổ tích qua đó rèn luyện đạo đứccho các em, giúp các em hoàn thiện mình, dạy các em yêu thương bạn bè, yêuthương con người Tạo hứng thú cho các em qua các truyện bằng tranh tùy theo lứatuổi, gợi mở tính tò mò, ham học hỏi, phát triển khả năng thấu hiểu ở trẻ

Ví dụ: Khi daỵ bài tập đọc “ mưu chú sẻ ” GV đặt những câu hỏi gợi mởnhư: khi sẻ bị mèo chộp được sẻ đã nói gì với mèo? Tại sao một người sạch sẽ nhưanh trước khi ăn sáng lại không rửa mặt….

Trong gia đình, cha mẹ cùng con xây dựng thời khóa biểu học tập, cần thốngnhất giờ học của con cái để việc học tập của con cái có hiệu quả nhất

Cô giáo, cha mẹ luôn khuyến khích các em nói lên quan điểm của mình , nóichuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về cảm giác và về những lựachọn của mình, cần giúp các em hiểu rằng nên có thông số để theo đó mà lựa chọn,

cố gắng không chỉ trích các quyết định của các em Việc này sẽ hình thành kĩ năng

tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho tcác em khi tham gia các hoạt động

và các buổi thảo luận tại trường sau này

Cô giáo, cha mẹ giúp các em phát triển sở thích, ý thích của mình và đảmbảo rằng ngừơi lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để các em thực hiện ý thíchđó

Ví dụ như một số HS thích vẽ, ngoài việc cho các em học năng khiếu vẽ thì

cô giáo, cha mẹ có thể cho các em thêm bút màu, giấy vẽ và hãy chỉ cho các emcách lưu giữ các bức tranh để tạo thành một bộ sưu tập tranh vẽ của chính các emhoặc triển lãm tranh của các em ở góc nhỏ trong nhà

Cô giáo, cha mẹ cần dạy các em những nghi thức văn hóa bản sắc của dântộc, nghi thức của địa phương, Chẳng hạn như trong ăn uống, biết cách sử dụng các

đồ dùng ăn uống; Cụ thể: Trẻ được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khácnhau, (bộ đồ bếp, bộ đồ ăn, bộ đồ uống) Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói quen nềnếp, sự sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn những bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ, ăn uống

từ tốn, không vội vã, không khí cởi mở, thoải mái và đầm ấm, những cuộc trao đổinhẹ nhàng, dễ chịu… tất cả những yếu tố trên sẽ giúp các em có thói quen tốt đểhình thành kỷ năng tự phục vụ và ý nghĩa hơn là kĩ năng sống tự lập sau này

3.5 Rèn kĩ năng sống hiệu quả qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục, vui chơi lành mạnh trong nhà trường.

Ngay những ngày đầu tiên khi các em vào lớp học, nhà trường đã phát động

các phong trào: “Nói lời hay làm việc tốt” qua cách ứng xử lễ phép như biết chào

hỏi những người lớn tuổi, biết xin lỗi khi có khuyết điểm, cảm ơn khi được tặngquà, vui vẻ hoà nhã với bạn bè, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi, vàtổng kết vào các tiết sinh hoạt lớp Với công tác chủ nhiệm GV lắng nghe, tìm hiểunguyên nhân, và dùng lời lẽ mềm mỏng bằng những tình cảm, cử chỉ yêu thươngcủa mình khi yêu cầu điều gì đó với HS Tránh hành hung, nói nặng lời để các embớt đi tính hung hăng đối với những HS nghịch ngợm, mắc lỗi

Để rèn kĩ năng sống có hiệu quả các nhà quản lý và GV còn vận dụng thôngqua các hoạt động ngoài giờ học Đó là qua các buổi ngoại khóa của trường, lớp

Ví dụ: Nhân ngày lễ Chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20-11 Trường đãphát động phong trào thi đua “Dạy tốt- học tốt”…và những hoạt động khác thể hiện

sự kính trọng và biết ơn thầy cô giáo Một hoạt động mà HS thích thú, thể hiện tinhthần tập thể đó là việc HS làm báo tường GV đã hướng dẫn các em cùng sưu tầmbài và viết bài, vẽ và trang trí báo Qua hoạt động này rèn cho các em nhiều kĩ năngnhư: trình bày, trang trí,…các em rất nhiệt tình, đoàn kết và hợp tác nhau rất tốt Ngoài ra, những buổi chào cờ có tác dụng khuyến khích các em xung phongtrả lời những câu hỏi mà thầy(cô) Tổng phụ trách hay hỏi Luôn lắng nghe các nộidung, hoạt động cần làm trong tuần Nhờ vậy các em mạnh dạn dần và thực hiện tốtcác phong trào GV cần tạo các tình huống chơi trong chế độ sinh hoạt hàng ngàycủa các em Vì đối với HS bậc học tiểu học trò chơi có một vai trò rất quan trọngtrong việc rèn kĩ năng sống cho các em Các em lớn lên, học hành và khám pháthông qua trò chơi Các hành động chơi đòi hỏi các em phải suy nghĩ, giải quyếtcác vấn đề, thực hành các ý tưởng

Không những thế, hoặc ở những giờ sinh hoạt lớp, giờ ra chơi GV cùng HStham gia những trò chơi dân gian, trò chơi giúp các em phát triển trí tuệ (Cờ vua,

cờ tướng, Ô ăn quan),…