13 CHƯƠNG XIII sự đánh đổi ngắn hạn giữa lạm phát và thất nghiệp

 2.Tổng cầu, tổng cung và đường Phillips. Đường Phillips – Những kết hợp giữa lạm phát và thất nghiệp– Xảy ra trong ngắn hạn – Khi dịch chuyển đường AD – Di chuyển nền kinh tế dọc theo

 I.ĐƯỜNG PHILLIPS

 II.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIPS:

VAI TRÒ CỦA KỲ VỌNG

 III.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIP:

VAI TRÒ CỦA CÁC CÚ SỐC CUNG

 IV.CHI PHÍ CỦA VIỆC GIẢM LẠM PHÁT

 1958, A W Phillips đăng tải bài báo có nhan đề

– “ Mối quan hệ giữa thất nghiệp và tỷ lệ thay đổi tiền lương bằng tiền ở Anh, 1861–1957 ”

– Trong bài báo này ông ta chỉ ra mối quan hệ nghịch

biến giữa tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ lạm phát

- Các năm có tỷ lệ thất nghiệp thấp thường đi kèm với lạm phát cao ngược lại những năm có tỷ lệ thất nghiệp cao thì

tỷ lệ lạm phát thấp.

 1960, Paul Samuelson & Robert Solow

–“Phân tích chính sách chống lạm phát” chỉ ra rằng quan hệ nghịch biến giữa tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ lạm

phát với số liệu ở Hoa Kỳ.

–Khi tỷ lệ thất nghiệp thấp đi kèm với tổng cầu tăng cao dẫn đến giá cả và tiền lương tăng cao trong nền kinh tế

–Mối quan hệ này được gọi là đường Phillips

 Ý nghĩa thực tiển của đường Phillips giúp cho các nhà hoạch định chính sách lựa chọn tại

một điểm trên đường Phillips tùy theo mục

tiêu của nền kinh tế , từ đó sẽ thực hiện chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để thực hiện mục tiêu đó

I.ĐƯỜNG PHILLIPS

 2.Tổng cầu, tổng cung và đường Phillips.

 Đường Phillips

– Những kết hợp giữa lạm phát và thất nghiệp– Xảy ra trong ngắn hạn

– Khi dịch chuyển đường AD

– Di chuyển nền kinh tế dọc theo đường AS ngắn hạn

I.ĐƯỜNG PHILLIPS

 AD cao hơn

– Sản lượng cao hơn và giá cao hơn

– Thất nghiệp thấp hơn và lạm phát cao hơn

 AD thấp hơn

– Sản lượng thấp hơn và giá thấp hơn

– Thất nghiệp cao hơn và lạm phát thấp hơn

Hình 2 Làm thế nào đường Phillips liên quan đến mô hình AS-AD

P

Y 0

(a) Mô hình AD, AS If

U 0

 1.Đường phillips dài hạn.

 Milton Friedman và Edmund Phelps phủ nhận sự đánh

đổi giữa lạm phát và thất nghiệp trong dài hạn.

 Họ dựa trên lý thuyết cổ điển: cho rằng tăng cung tiền là

yếu tố quyết định lạm phát, tăng cung tiền không làm

thay đổi biến số thực là sản lượng thực và việc làm, chỉ đơn thuần làm giá cả và tiền lương danh nghĩa tăng theo

tỷ lệ tương ứng

 Không có mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp trong dài hạn.

Hình 3 Đường Phillips dài hạn

 Nếu ngân hàng trung ương tăng cung tiền chậm thì lạm phát sẽ thấp, nếu ngân hàng trung ương

tăng cung tiền nhanh lạm phát sẽ cao.

 Trong bất kỳ trường hợp nào tỷ lệ thất nghiệp là

Hình 4 Đường Phillips dài hạn liên quan mô hình AS-AD như thế nào

P

Y 0

(a) Mô hìnhAD , AS If

U 0

A

 2.Ý nghĩa của từ tự nhiên.

 Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên

– Tỷ lệ thất nghiệp hướng đến vị trí nền kinh tế trong dài hạn

– Không nhất thiết như mong muốn của xã hội

– Không cố định theo thời gian

lương thực cao hơn mức cân bằng cho một số công nhân.

nghiệp tự nhiên cao hơn.

 Để giảm tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên cần phải có các chính sách về thị trường lao động như quy định mức lương tối thiểu, đàm phán tập thể, bảo hiểm thất nghiệp, đào tạo tay nghề

 Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên giảm sẽ đẩy

đường Phillips dài hạn sang trái , đồng thời

có nhiều lao động được sử dụng hơn nên

đường tổng cung dài hạn (LRAS) dịch

chuyển sang phải, ứng với bất kỳ mức tăng

trưởng tiền và tỷ lệ lạm phát cho trước nào

II.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIPS:

VAI TRÒ CỦA KỲ VỌNG

 3.Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tế.

 Dựa trên lý thuyết phân đôi cổ điển và trung

tính của tiền Friedman và Phelps cho rằng

không có sự đánh đổi giữa lạm phát và thất

nghiệp trong dài hạn

 Trong khi đó Samuelson và Solow lại cho

rằng có mối quan hệ giữa lạm phát và thất

nghiệp dựa vào bằng chứng từ trong thực tế

 Friedman và Phelps đã hòa hợp giữa lý

 Để giải thích mối quan hệ giữa lạm phát và

thất nghiệp trong ngắn hạn và dài hạn

Friedman và Phelps đưa thêm biến số mới:

lạm phát kỳ vọng

 Lạm phát kỳ vọng đo sự kỳ vọng về mức giá chung sẽ thay đổi bao nhiêu.Vì mức giá kỳ

vọng sẽ tác động đến tiền lương danh nghĩa

nên lạm phát kỳ vọng là một yếu tố quyết định

vị trí của đường tổng cung ngắn hạn

 Trong ngắn hạn: Ngân hàng trung ương xem

 Như vậy trong ngắn hạn, sự thay đổi cung tiền dẫn đến những thay đổi ngoài dự kiến về sản lượng, giá cả, thất nghiệp, lạm phát.

 Trong dài hạn, người dân sẽ suy đoán bất kỳ

tỷ lệ lạm phát mà NHTƯ chọn,và tiền lương danh nghĩa sẽ điều chỉnh để bắt kịp với lạm

phát do đó sản lượng không thay đổi, đường

AS dài hạn thẳng đứng, tỷ lệ thất nghiệp sẽ trở lại mức tự nhiên

 4.Đường Phillips ngắn hạn.

 Tỷ lệ thất nghiệp = Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên –

a(Lạm phát thực tế – Lạm phát kỳ vọng)

- Trong đó a – hệ số đo lường mức độ phản ứng

của thất nghiệp trước lạm phát ngoài dự kiến

 Trong dài hạn người dân sẽ dần kỳ vọng bất kỳ tỷ

lệ lạm phát nào mà NHTƯ tạo ra lúc đó lạm phát thực tế = lạm phát kỳ vọng và thất nghiệp đạt mức

tự nhiên.

II.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIPS:

VAI TRÒ CỦA KỲ VỌNG

 Đường Phillips ngắn hạn không ổn định

– Mỗi đường Phillips ngắn hạn

• Phản ánh một tỷ lệ lạm phát kỳ vọng cụ thể– Lạm phát kỳ vọng – thay đổi

• Đường Phillips ngắn hạn dịch chuyển

 Gỉa sử nền kinh tế lúc đầu ở điểm A, với lạm phát kỳ vọng cho trước.

 Trong dài hạn, người dân quen với tỷ lệ lạm

phát cao hơn và nâng dần lạm phát kỳ vọng

 Lúc này người dân sẽ tính lạm phát kỳ vọng trong tiền lương và giá cả đường Phillips ngắn hạn sẽ dịch chuyển sang phải đến điểm

C, tỷ lệ lạm phát cao hơn nhưng tỷ lệ thất

nghiệp trở về tự nhiên

Hình 5 Lạm phát kỳ vọng làm dịch đường Phillips ngắn hạn

If

U

SP2 C

SP1 A

B

Un

LP

 5.Gỉa thuyết tỷ lệ tự nhiên.

 Quan điểm cho rằng thất nghiệp sau cùng rồi cũng sẽ trở về mức tự nhiên của nó, bất kể tỷ

lệ lạm phát là bao nhiêu được gọi là giả thuyết

tỷ lệ tự nhiên

 Nền kinh tế Hoa Kỳ từ 1961 – 1968 cho thấy

rõ rệt sự đánh đổi của lạm phát và thất nghiệp

 Cuối 1960s(ngắn hạn), các chính sách:

– Mở rộng AD về HH&DV

– Chính sách tài khóa mở rộng

• Chi tiêu chính phủ tăng

–Chiến tranh Việt Nam

II.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIPS:

VAI TRÒ CỦA KỲ VỌNG

 Đến cuối thập niên 1970s (dài hạn)

II.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIPS:

VAI TRÒ CỦA KỲ VỌNG

 Khi giá dầu tăng chi phí sản xuất tăng lợi

nhuận giảm tổng cung giảm sản lượng giảm, giá tăng ( hiện tượng đình lạm)

 Lúc này số lượng lao động có việc làm giảm

Y 0

(a) Mô hình AD và AS

If

U 0

(b) Đường Phillips

PC1AD

 Tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, và lạm phát cao hơn đường Phillips ngắn hạn dịch chuyển sang phải.

 Sự dịch chuyển này là tạm thời hay vĩnh viễn còn phụ thuộc vào người dân sẽ điều chỉnh lạm phát

kỳ vọng như thế nào.

 Nếu họ xem lạm phát do cú sốc cung là tạm thời thì lạm phát kỳ vọng không thay đổi, đường

Phillips sẽ quay trở lại vị trí ban đầu.

 Nếu họ xem lạm phát do cú sốc cung là lâu dài và lạm phát kỳ vọng sẽ tăng và đường Phillips sẽ vẫn

ở vị trí mới.

III.SỰDỊCHCHUYỂNCỦAĐƯỜNGPHILLIP:

VAI TRÒ CỦA CÁC CÚ SỐC CUNG

 1970s, 1980s, Hoa Kỳ đối mặt với hai cú sốc cung do giá dầu tăng

• Fed tăng trưởng tiền cao hơn

–Tăng AD–Để thích hợp với cú sốc tiêu cực phía cung

–Lạm phát cao hơn

 Giảm lạm phát (Disinflation) là giảm tỷ lệ lạm phát

 Giảm phát (Deflation) là tình trạng mức giá chung của nền kinh tế giảm xuống trong một khoàng thời gian nhất định.

 1.Tỷ lệ hy sinh.

 Để giảm tỷ lệ lạm phát, NHTƯ sẽ thực hiện CSTT thu hẹp tổng cầu sẽ giảm sản lượng sẽ giảm,

tỷ lệ lạm phát giảm xuống, tỷ lệ thất nghiệp cao hơn

 trong dài hạn người dân thấy giá cả thấp hơn

IV.CHI PHÍ CỦA VIỆC GIẢM LẠM

PHÁT

 Lạm phát kỳ vọng sẽ giảm đường Phillips dịch chuyển xuống dưới lạm phát thấp

hơn, thất nghiệp trở lại mức tự nhiên

 Chi phí của giảm lạm phát được gọi là tỷ lệ hy sinh:là số điểm phần trăm tổn thất sản lượng hàng năm trong qúa trình cắt giảm 1điểm phần trăm lạm phát.(Nếu tỷ lệ hy sinh là 5:giảm lạm phát 1% thì sản lượng giảm 5%)

PHÁT

Hình 10 Chính sách tiền tệ giảm lạm phát trong ngắn và dài hạn

B

 2.Kỳ vọng hợp lý và khả năng giảm lạm phát.

 Robert Lucas, Tomas Sargent, Robert Barro

với lý thuyết kỳ vọng hợp lý: Người dân sử dụng

tối ưu thông tin họ có được, kể cả thông tin về

chính sách của chính phủ, khi dự báo về tương lai.

 Kỳ vọng hợp lý sẽ có tỷ lệ hy sinh nhỏ hơn nhiều

so với ước tính trước đây

 Chính phủ đưa ra cam kết đáng tin cậy đối với

một chính sách về lạm phát thấp

PHÁT

 Người dân sẽ đủ lý trí để giảm thấp lạm phát

kỳ vọng ngay lập tức

 Đường Phillips ngắn hạn sẽ dịch xuống ,nền kinh tế sẽ giảm lạm phát nhanh chóng Không trải qua thất nghiệp cao và sản lượng thấp tạm thời

IV.CHI PHÍ CỦA VIỆC GIẢM LẠM

PHÁT

 3.Chính sách giảm lạm phát của Volcker.

 Có 2 trường phái về chi phí giảm lạm phát:

- Lý thuyết về tỷ lệ hy sinh

- Lý thuyết về kỳ vọng hợp lý.

 Volcker đã thành công khi giảm lạm phát từ 10% năm

1981 xuống 4% năm 1984, nhờ chính sách tiền tệ của Fed.

 Chi phí phải trả của giảm lạm phát: tỷ lệ thất nghiệp tăng lên%, sản lượng giảm, nền kinh tế bị suy thoái

PHÁT

Hình 11 Giảm lạm phát của Volcker

 Có 2 lý do không thể bác bỏ lý thuyết kỳ vọng

hợp lý:

- Chính sách giảm lạm phát của Volcker đã phải

trả giá nhưng tỷ lệ hy sinh dựa vào chính sách

giảm lạm phát của Volcker nhỏ hơn ước tính.

- Mặc dù Volcker tuyên bố sử dụng chính sách tiền

tệ để giảm lạm phát nhưng phần lớn dân chúng

không tin, do đó lạm phát kỳ vọng không giảm,

đường Phillips ngắn hạn không dịch chuyển

nhanh xuống dưới như mong muốn.

PHÁT

 4.Kỷ nguyên Greenspan.

 Alan Greenspan – chủ tịch Fed, 1987

– Sốc cung có lợi (OPEC, 1986)

• Lạm phát giảm

• Thất nghiệp giảm– 1989-1990: lạm phát cao & thất nghiệp thấp

• Fed – tăng lãi suất

• AD bị thu hẹp

IV.CHI PHÍ CỦA VIỆC GIẢM LẠM

PHÁT

PHÁT

Hình 12 Kỷ nguyên của Greenspan

 5.Đường Phillips trong thời ký khủng hoảng tài chính.

 2006, Ben Bernanke – chủ tịch Fed

 1995-2006: bùng nổ thị trường nhà ở

– Giá nhà trung bình ở Hoa Kỳ tăng hơn gấp đôi

 2006 – 2009

– Giá nhà giảm khoảng 1/3

– Giảm của cải hộ gia đình

– Các định chế tài chính – khó khăn

• Chứng khoán cho vay thế chấp

PHÁT

– Chính sách mở rộng tài khóa và tiền tệ

– Mục tiêu: tăng tổng cầu

• Thất nghiệp thấp hơn

• Lạm phát cao hơn

IV.CHI PHÍ CỦA VIỆC GIẢM LẠM

PHÁT

1.Trường hợp nào sau đây là đúng, nếu có một cú

sốc cung thuận lợi

a Đường tổng cung ngắn hạn dịch chuyển sang

trái và đường Phillips ngắn hạn dịch chuyển sang phải

b Cả 2 đường tổng cung ngắn hạn và đường

Phillips ngắn hạn dịch chuyển sang phải

c Đường tổng cung ngắn hạn dịch chuyển sang

phải và đường Phillips ngắn hạn dịch chuyển sang trái

d Cả 2 đường tổng cung ngắn hạn và đường

Phillips ngắn hạn dịch chuyển sang trái

a Làm dịch chuyển đường Phillips dài hạn sang

trái và đường Phillips ngắn hạn sang phải

b Làm dịch chuyển cả đường Phillips dài hạn

và đường Phillips ngắn hạn sang phải

c Làm dịch chuyển đường Phillips dài hạn sang

phải và đường Phillips ngắn hạn sang trái

d Không có câu nào đúng

3.Nếu lạm phát kỳ vọng tăng, đường Phillips ngắn

hạn dịch chuyển sang

a Trái, vì vậy ở bất kỳ tỷ lệ lạm phát nào, thất

nghiệp trong ngắn hạn đều thấp hơn trước đây

b Phải, vì vậy ở bất kỳ tỷ lệ lạm phát nào, thất

nghiệp trong ngắn hạn đều cao hơn trước đây

c Trái, vì vậy ở bất kỳ tỷ lệ lạm phát nào, thất

nghiệp trong ngắn hạn đều cao hơn trước đây

d Phải, vì vậy ở bất kỳ tỷ lệ lạm phát nào, thất

nghiệp trong ngắn hạn đều thấp hơn trước đây

a Đường Phillips

b Tính trung lập của tiền

c Sự phân đôi cổ điển

d Không câu nào đúng.

5 Nếu sự gia tăng lạm phát có thể làm giảm thất nghiệp trong dài hạn

a.Tiền tệ sẽ không còn trung tính và đường cong Phillips trong dài hạn sẽ dốc lên.

b.Tiền tệ sẽ không còn trung tính và đường cong Phillips trong dài

6.Với giả thuyết đường Phillips trong ngắn hạn dốc xuống về phía bên

phải, một sự cắt giảm lạm phát

a Tạo ra chi phí vì GDP thực giảm.

b Phải trả giá cho việc tăng tỷ lệ thất nghiệp nhưng không ảnh

hưởng đến sản lượng.

c Không tạo ra chi phí vì không ảnh hưởng đến sản lượng

d Các câu trên đều sai.

7.Mối liên hệ được thể hiện trong đường Phillip ngắn hạn nói lên rằng:

a Tỷ lệ thất nghiệp luôn bằng tỷ lệ thất nghiệp chuẩn, lạm phát