Bài dự thi tìm hiểu luật xử lý vi phạm hành chính 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Bố cục rõ ràng, tài liệu sâu rộng.Ngày 2062012 vừa qua, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật xử lý vi phạm hành chính 2012. So với Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, Luật ra đời có rất nhiều quy định mới, mức xử phạt cũng nặng hơn nhiều so với trước đây. Theo đó, Luật quy định được phạt cao hơn nhưng tối đa không quá 2 lần mức phạt chung đối với cùng hành vi vi phạm trong 3 lĩnh vực: Giao thông đường bộ; Môi trường; An ninh trật tự, An toàn xã hội, đồng thời chỉ áp dụng tại khu vực nội thành của Thành phố trực thuộc TW. Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) dao động từ 50 nghìn đồng đến 1 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 100 nghìn đồng đến 2 tỷ đồng đối với tổ chức.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-BÀI DỰ THI
“TÌM HIỂU LUẬT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
VÀ CÁC VĂN BẢN HƯỚNG DẪN THI HÀNH”
Họ và tên : LÊ THỊ HOÀI
Địa chỉ gmail : Lehoaibonbon93@gmail.com
Nghi Yên, tháng 08 năm 2018
Trang 3I Những điểm mới của luật xử lý vi phạm hành chính so với pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính.
Luật xử lý vi phạm hành chính được ban hành đã kế thừa những quyđịnh của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 1989, đồng thời đã bổsung những điểm mới đáng chú ý sau:
1 Phần những quy định chung:
- Luật XLVPHC đã dành riêng một điều (Điều 2) đề giải thích một sốthuật ngữ như: vi phạm hành chính, tái phạm, vi phạm hành chính nhiều lần,tình thế cấp thiết, người đại diện hợp pháp, người nghiện ma túy, người không
có năng lực trách nhiệm hành chính Theo đó, Luật quy định tái phạm là việc
cá nhân, tổ chức đã bị xử lý vi phạm hành chính nhưng chưa hết thời hạnđược coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính, kể từ ngày chấp hành xongquyết định xử phạt, quyết định áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chínhhoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định này mà lại thực hiện hành vi viphạm hành chính đã bị xử lý Luật cũng quy định rõ vi phạm hành chínhnhiều lần là trường hợp cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi hành chính màtrước đó đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính này nhưng chưa bị xử lý vàchưa hết thời hiệu xử lý
- Tại Điều 3 Luật XLVPHC, ngoài những nguyên tắc đã được ghi nhậntại Pháp lệnh XLVPHC như: Mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện và
xử lý kịp thời, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra đều phải được khắcphục; việc xử lý vi phạm phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm,nhân thân người vi phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để quyết địnhhành thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả thích hợp, thì LuậtXLVPHC còn bổ sung một số nguyên tắc mới như: công bằng, công khai;người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hànhchính; cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc qua người đại diệnhợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính; đối với cùng mộthành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lầnmức phạt tiền đối với cá nhân
Việc bổ sung một số nguyên tắc như nêu trên là cần thiết, để khắc phục tìnhtrạng cơ quan hành chính ban hành quyết định xử phạt mang tính đơnphương, áp đặt ý chí chủ quan của người có thẩm quyền xử phạt Mặt khác,việc xử lý vi phạm hành chính liên quan trực tiếp đến danh dự, quyền tự do cơbản của công dân, cần được tiến hành dân chủ, khách quan, chính xác, trên cơ
sở xác minh rõ vụ việc, bảo đảm nguyên tắc “Mọi công dân đều bình đẳngtrước pháp luật” theo quy định tại Điều 52 Hiến pháp năm 1992
- Về thời hiệu xử lý vi phạm hành chính (Điều 6), nhìn chung, thời hiệu
xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước là 01 năm;tuy nhiên, để đảm bảo cho việc xử lý vi phạm hành chính được triệt để, LuậtXLVPHC cũng quy định một số trường hợp như: Vi phạm hành chính về kếtoán, thủ tục thuế, phí, lệ phí, kinh doanh bảo hiểm, chứng khoán, xây dựng,bảo vệ môi trường, đất đai…thì thời hiệu xử phạt là 02 năm Mặt khác, nhằm
Trang 4khắc phục tình trạng hiểu và áp dụng thiếu thống nhất như quy định của Pháplệnh XLVPHC, Luật quy định rõ thời điểm để tính thời hiệu xử lý vi phạmhành chính; theo đó, đối với vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệuđược tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm, đối với vi phạm hành chínhđang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi viphạm.
- Để hạn chế tối đa việc vi phạm pháp luật, lạm quyền của người cóthẩm quyền xử lý vi phạm hành chính trong khi thi hành công vụ, Luật bổsung một điều quy định các hành vi nghiêm cấm (Điều 12), bao gồm 12khoản, trong đó 10 khoản quy định các hành vi bị nghiêm cấm đối với người
có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính như: Giữ lại các vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử phạt vi phạm hành chính; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, đòi nhận tiền, tài sản, dung túng, bao che hạn chế quyền của người vi phạm hành chính khi xử phạt vi phạm hành chính hoặc khi áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính; ban hành trái thẩm quyền các văn bản quy định về hành vi vi phạm hành chính,thẩm quyền, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước và biện pháp xử lý hành chính; can thiệp trái pháp luật việc xử lý vi phạm hành chính…
- Luật XLVPHC bổ sung một điều quy định về trách nhiệm bồi thườngthiệt hại (Điều 13) và một điều quy định về hiệu lực của Luật đối với nhữnghành vi vi phạm hành chính ở ngoài lãnh thổ việt Nam (Điều 20) Theo đó,người vi phạm hành chính nếu gây ra thiệt hại thì phải bồi thường Việc bồithường thiệt hại được thực hiện theo quy dịnh của pháp luật dân sự Người cóthẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quantrong việc xử lý vi phạm hành chính gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quyđịnh của pháp luật Đối với hành vi vi phạm hành chính ở ngoài lãnh thổ nướcCHXHCN Việt Nam thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy địnhcủa Luật này
- Luật XLVPHC quy định việc quản lý công tác thi hành pháp luật về
xử lý vi phạm hành chính, theo dõi, kiểm tra, báo cáo, thống kê, xây dựng,quản lý cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính Đây là một điểm mới, có ýnghĩa hết sức quan trọng về nhiều mặt, như: phục vụ cho việc thống kê, chỉđạo công tác quản lý nhà nước, xem xét tình tiết tăng nặng, xác định yếu tố
“đã xử phạt vi phạm hành chính” làm cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sựtrong hơn 70 điều, khoản của Bộ luật hình sự (BLHS) Luật XLVPHC quyđịnh trách nhiệm quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hànhchính (Điều 17) Theo đó, Chính phủ có trách nhiệm thống nhất quản lý côngtác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp là cơ quangiúp Chính phủ trong việc thực hiện công tác này, bao gồm: xây dựng vănbản quy phạm pháp luật, theo dõi báo cáo công tác xử lý vi phạm hành chính,thống kê, xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành
Trang 5Các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm chỉ đạo, hướngdẫn, kiểm tra…việc thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trongphạm vi, chức năng, nhiệm vụ được giao.
- Luật XLVPHC còn quy định rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan,đơn vị; trách nhiệm của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan, Chủ tịch Ủy ban nhândân các cấp trong công tác xử lý vi phạm hành chính (Điều 18), giám sát côngtác xử lý vi phạm hành chính (Điều 19)
2 Về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả
- Về cơ bản, Luật XLVPHC vẫn giữ nguyên các hình thức xử phạt viphạm hành chính như quy định của Pháp lệnh XLVPHC Tuy nhiên, so vớiPháp lệnh thi Luật XLVPHC có điểm mới sau đây:
+ Hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hànhnghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; hình thức xử phạt tịchthu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện sử dụng để vi phạm hành chínhđược quy định vừa là hình thức xử phạt chính vừa là hình thức xử phạt bổsung
+ Bổ sung hình phạt mới là đình chỉ hoạt động có thời hạn để áp dụngđối với trường hợp hoạt động của cá nhân, tổ chức vi phạm gây hậu quảnghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tínhmạng, sức khỏe con người, môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ
mà theo quy định của pháp luật phải có giấy phép (đình chỉ một phân hoạtđộng), hoặc được áp dụng đối với trường hợp hoạt động của cơ sở sản xuất,kinh doanh, dịch vụ hoặc họa động khác mà theo quy định của pháp luậtkhông phải có giấy phép và hoạt động đó gây hậu quả nghiêm trọng hoặc cókhả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe conngười, môi trường và trật tự, an toàn xã hội (đình chỉ một phần hoặc toàn bộhoạt động)
- Về mức phạt tiền và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lýnhà nước
Theo quy định tại Điều 23 Luật XLVPHC thì mức phạt tiền trong xử phạt viphạm hành chính từ 50.000đồng đến 1.000.000.000 đồng với cá nhân, từ100.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng với tổ chức, trừ các lĩnh vực thuế; đolường; sở hữu trí tuệ; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa;chứng khoán; hạn chế cạnh tranh mức phạt tiền tối đa theo quy định tại cácluật tương ứng Đối với khu vực nội thành của thành phố trực thuộc trungương thì mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 02 lần mứcphạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi phạm trong lĩnh vực giao thôngđường bộ; bảo vệ môi trường; an ninh, trật tự, an toàn xã hội
Như vậy, so với Pháp lệnh XLVPHC thì Luật XLVPHC đã nâng mức phạttiền tối thiểu từ 10.000 đồng lên 50.000 đồng; nâng mức phạt tiền tối đa từ500.000.000 đồng lên 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân, đến 2.000.000.000đồng đối với tổ chức Đồng thời, quy định cơ chế đặc thù về xử phạt vi phạm
Trang 6hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, môi trường, an ninh, trật tự,
an toàn xã hội đối với khu vực nội thành của các thành phố trực thuộc trungương nhằm đảm bảo hiệu quả của việc xử phạt vi phạm hành chính, đáp ứngyêu cầu phòng, chống vi phạm hành chính trong giai đoạn hiện nay
Đối với quy định về mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước,Luật XLVPHC tiếp tục kế thừa Pháp lệnh XLVPHC về việc quy định khốngchế mức phạt tiền tối ta với các hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnhvực quản lý nhà nước, nhưng các lĩnh vực quản lý nhà nước đều được nângmức phạt tiền tối đa cho phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm của hành vitrong các lĩnh vực đó (lĩnh vực an ninh, trật tự nâng từ 30.000.000 đồng lên40.000.000 đồng, lĩnh vực giao thông đường sắt; giao thông đường thủy nộiđịa từ 40.000.000 đồng lên 75.000.000 đồng…)
Đối với những lĩnh vực quản lý các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nướcCHXHCN Việt Nam; quản lý hạt nhân và chất phóng xạ, năng lượng nguyêntử; tiền tệ, kim loại quý, đá quý, ngân hàng, tín dụng; thăm dò, khai thức dầukhí và các loại khoáng sản; bảo vệ môi trường, mức phạt tối đa được quy định
là 1.000.000.000 đồng Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quản lý nhà nướcđối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân
Đối với lĩnh vực thuế, đo lường, sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm, chất lượngsản phẩm, hàng hóa, chứng khoán, hạn chế cạnh tranh thì áp dụng theo quyđịnh tại các luật tương ứng
+ Đối với các lĩnh vực hoặc nhóm hành vi vi phạm hành chính mớichưa được quy định trong Luật thì giao cho Chính phủ quy định sau khi được
sự đồng ý của Ủy ban thường vụ Quốc hội để bảo đảm sự linh hoạt và baoquát, không bỏ sót các hành vi vi phạm hành chính mới xuất hiện
- Về các biện pháp khắc phục hậu quả
Các biện pháp khắc phục hậu quả được quy định từ Điều 28 đến Điều 37 củaLuật Ngoài 04 biện pháp khắc phục hậu quả như quy định của Pháp lệnhXLVPHC, Luật XLVPHC còn bổ sung 05 biện pháp khắc phục hậu quả: buộccải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn; buộc loại bỏ yếu tố vi phạmtrên hàng hóa, bao bì, phương tiện kinh doanh, vật phẩm; buộc thu hồi sảnphẩm, hàng hóa không đảm bảo chất lượng; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp
có được do thực hiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng giátrị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủytrái quy định của pháp luật
3 Về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phụchậu quả được quy định từ Điều 38 đến Điều 54 So với Pháp lệnh XLVPHCthì Luật XLVPHC có những điểm mới sau:
- Tăng thẩm quyền xử phạt cho cấp cơ sở, nhất là các chức danh trựctiếp phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính, nhằm góp phần cải cách thủ
Trang 7hành quyết định xử phạt, nâng cao tính kịp thời và hiệu quả của việc xử phạt
vi phạm hành chính, giảm tình trạng dồn việc xử phạt lên cấp trên
- Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, LuậtXLVPHC cơ bản vẫn giữ các cơ quan, chức danh có thẩm quyền xử phạt nhưquy định của Pháp lệnh, song có sửa đổi, bổ sung một số cơ quan, chức danhkhác có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính cho phù hợp với Luật thanhtra, một số luật khác được Quốc hội thông qua trong thời gian qua và thựctiễn hiện nay
Riêng đối với thẩm quyền xử phạt của Công an nhân dân, Luật đã bổsung một số chức danh cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chứccủa Bộ Công an hiện nay như sau:
Bổ sung thẩm quyền xử phạt của Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục cảnh sátgiao thông đường bộ, đường sắt, Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục cảnh sátđường thủy, Trưởng phòng các phòng Anh ninh chính trị nội bộ, An ninh kinh
tế, An ninh văn hóa tư tưởng, An ninh thông tin, Trưởng phòng cảnh sát bảo
vệ và cơ động, Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạntrên sông, Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy các quận, huyệnthuộc Sở Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy, Cục trưởng các Cục An ninhchính trị nội bộ, An ninh kinh tế, An ninh văn hóa, tư tưởng, An ninh thôngtin, Cục Trưởng Cục cảnh sát bảo vệ và cơ động, Cục trưởng Cục cảnh sátphòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao
Luật vẫn tiếp tục giao thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt trục xuất choGiám đốc Công an tỉnh, Cục Trưởng Cục Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh BộCông an
Nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong việc áp dụng quy định về thẩmquyền xử phạt, một trong những điểm mới của Luật XLVPHC là trong trườnghợp có thay đổi tên gọi của chức danh có thẩm quyền xử lý vi phạm hànhchính quy định tại Luật này, thì chức danh được thay đổi có thẩm xử phạt(Điều 53)
4 Thủ tục xử phạt, thi hành quyết định xử phạt và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
- Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính gồm 14 điều (từ Điều 55 đếnĐiều 68)
So với Pháp lệnh XLVPHC, Luật XLVPHC có một số điểm mới sau đây:
+ Thứ nhất, bổ sung các quy định về hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính;xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính; xác định giá trị tang vật viphạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xửphạt; giải trình; những trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hànhchính Các quy định này tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trìnhthi hành Pháp lệnh; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị xử phạt viphạm hành chính nâng cao trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền xửphạt
Trang 8+ Thứ hai, quy định rõ, cụ thể việc xác định giá trị tang vật vi phạmhành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, nhằm bảo đảm cho việc
xử phạt chính xác, áp dụng thống nhất, tạo sự bình đẳng trong xử phạt viphạm hành chính
+ Thứ ba, nâng mức phạt tiền cao hơn trong trường hợp không phải lậpbiên bản vi phạm hành chính (đến 250.000 đồng đối với cá nhân, đến 500.000đồng đối với tổ chức)
- Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính gồm 17 điều (từĐiều 69 đến Điều 85) Một số điểm mới trong các quy định về Thi hành quyếtđịnh xử phạt vi phạm hành chính tại Luật XLVPHC so với Pháp lệnh:
+ Thứ nhất, đề cập một cách đầy đủ, cụ thể việc việc thi hành các hìnhphạt và biện pháp khắc phục hậu quả mà trước đây Pháp lệnh quy định cònchung chung hoặc thiếu
+ Thứ hai, bổ sung một số quy định: Thi hành quyết định xử phạt viphạm hành chính trong trường hợp người bị xử phạt chết, mất tích, tổ chức bị
xử phạt giải thể, phá sản; hoãn thi hành quyết định phạt tiền; giảm, miễn tiềnphạt; công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng việc xử phạtđối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính
- Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính gồm 3điều (từ Điều 86 đến Điều 88); trong đó đề cập tới việc cưỡng chế thi hànhquyết định xử phạt vi phạm hành chính, thi hành quyết định cưỡng chế vàthẩm quyền quyết định cưỡng chế
- Về đối tượng, Luật đã bỏ một số đối tượng bị áp dụng các biện phápnày, cụ thể như sau:
+ Không áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối vớingười từ đủ 12 tuổi đến 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tộiphạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại BLHS hoặc nhiều lần có hành vitrộm cắp vặt, lừa đảo nhỏ, đánh bạc nhỏ, gây rối trật tự công cộng; người bándâm
+ Không áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với người
từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạmrất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng do vô ý quy định tại BLHS;Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của mộttội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng quy định tại BLHS màtrước đó đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc chưa
Trang 914 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm ítnghiêm trọng do vô ý quy định tại BLHS mà trước đó đã bị áp dụng biện phápgiáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưngkhông có nơi cư trú nhất định.
+ Không áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sởgiáo dục bắt buộc đối với người đang mang thai có chứng nhận của bệnhviện; phụ nữ hoặc người duy nhất đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đó cư trú xác nhận
+ Không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối vớingười bán dâm
- Về thủ tục lập hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính:Luật XLVPHX có những điểm mới sau đây:
Thứ nhất, sau khi hoàn tất việc lập hồ sơ, cơ quan đã lập hồ sơ phảichuyển hồ sơ đó đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để giao cho công chức
tư pháp-hộ tịch kiểm tra hồ sơ (đối với biện pháp giáo dục tại xã, phường, thịtrấn), chuyển hồ sơ đến Trưởng phòng Tư pháp cấp huyện để kiểm tra tínhhợp lý của hồ sơ
Thứ hai, công chức tư pháp-hộ tịch có trách nhiệm tổ chức cuộc họp tưvấn để Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định áp dụng biện pháp giáodục tại xã, phường, thị trấn Trưởng Công an cấp huyện (đối với biện phápđưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc), Trưởng phòngLao động- Thương binh xã hội (đối với biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiệnbắt buộc) có trách nhiệm xem xét, quyết định chuyển hồ sơ đề nghị Tòa ánnhân dân cấp huyện áp dụng các biện pháp này
Thứ ba, người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính có quyền đượcđọc và ghi chép các nội dung có trong hồ sơ
Thứ tư, thẩm quyền áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng; đưavào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc do tòa ánnhân dân quyết định
6 Thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính
Về cơ bản, các quy định về Thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử
lý hành chính của Luật đã kế thừa trên cơ sở quy định của Pháp lệnh hiệnhành; Luật XLVPHC bổ sung các quy định về quản lý người được hoãn hoặctạm đình chỉ chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáodục, cơ sở chữa bệnh nhằm giải quyết vướng mắc trong thực tiễn là không có
cơ quan, tổ chức nào quản lý người được hoãn, miễn chấp hành quyết định xử
lý vi phạm hành chính Theo quy định này, người được hoãn hoặc được tạmđình chỉ chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, cơ
sở chữa bệnh có trách nhiệm trình diện với chính quyền xã, phường, thị trấnhoặc cơ quan, tổ chức nơi họ cư trú phải có sự đồng ý của các cơ quan, tổchức nêu trên Trong thời gian được hoãn hoặc tạm đình chỉ thi hành quyếtđịnh, nếu đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật về an ninh trật tự, an toàn
xã hội hoặc có căn cứ cho rằng người đó bỏ trốn thì người đã ra quyết định
Trang 10hoãn hoặc quyết định tạm đình chỉ hủy bỏ quyết định đó và ra quyết buộcchấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, cơ sở chữabệnh Luật XLVPHC cũng bổ sung quy định về việc đưa người không xácđịnh được nơi cư trú là người chưa thành niên, người ốm đau không còn khảnăng lao động đã chấp hành xong biện pháp xử lý hành chính về Trung tâmbảo trợ xã hội tại địa phương nơi trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, cơ sởchữa bệnh đóng trụ sở.
7 Về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính
So với Pháp lệnh, Luật XLVPHC có một số điểm mới sau:
Thứ nhất, tuy cơ bản vẫn giữ nguyên các biện pháp ngăn chặn và bảo
đảm xử lý vi phạm hành chính như quy định của Pháp lệnh, song LuậtXLVPHC đã bỏ biện pháp “ Bảo lãnh hành chính”; đồng thời, bổ sung haibiện pháp là: áp giải người vi phạm và giao cho gia đình, tổ chức quản lýngười bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian làm thủtục áp dụng biện pháp xử lý hành chính Theo đó, nếu người vi phạm không
tự nguyện chấp hành yêu cầu của người có thẩm quyền thì áp giải trong cáctrường hợp: bị tạm giữ người theo thủ tục hành chính; đưa trở lại trường giáodưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc trong trường hợpngười đang chấp hành tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sởcai nghiện bắt buộc bỏ trốn Quy định này xuất phát từ thực tế thời gian vừaqua, nhiều đối tượng vi phạm có hành vi chống đối thi hành công vụ hoặc bỏtrốn khỏi địa phương, trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cainghiện bắt buộc Luật quy định người có thẩm quyền đang thi hành công vụthực hiện việc áp giải người vi phạm
Thứ hai, về thủ tục, Luật XLVPHC quy định cụ thể, đầy đủ và chặt chẽ hơnthủ tục áp dụng các biện pháp này như quy định về: tạm giữ người theo thủtục hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy tờ, chứng chỉ hành nghềtheo thủ tục hành chính, việc xử lý tang vật, phương tiện, giấy tờ, chứng chỉhành nghề theo thủ tục hành chính, v.v…
Thứ ba, về thẩm quyền, với mục đích là để người có thẩm quyền xử
phạt vi phạm hành chính ngăn chặn kịp thời vi phạm hành chính hoặc là đểbảo đảm cho việc xử lý vi phạm hành chính, mặc dù Luật XLVPHC có sửađổi, bổ sung thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn, nhưng về cơ bản giữnguyên tắc chủ yếu là giao thẩm quyền áp dụng các biện pháp này cho cấp cơ
sở, đây là một trong những vướng mắc khi thực hiện Pháp lệnh XLVPHC.Theo đó, ngoài việc vẫn giữ chức danh có thẩm quyền áp dụng các biện phápnày như quy định của Pháp lệnh, Luật XLVPHC có bổ sung một số chức danhkhác, đặc biệt là một số chức danh của lực lượng CAND, ví dụ như:
- Về biện pháp tạm giữ người theo thủ tục hành chính, bổ sung:
+ Trưởng Công an phường;
+ Trưởng Công an cấp huyện;
Trang 11+ Thủ trưởng đơn vị Cảnh sát cơ động từ cấp đại đội trở lên, TrạmTrưởng Trạm Công an Cửa khẩu.
- Về biện pháp tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấyphép, chứng chỉ hành nghề, bổ sung:
+ Trưởng Công an cấp xã, Trưởng đồn Công an, Trạm trưởng trạmCông an Cửa khẩu
+ Trưởng Công an cấp huyện; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc CụcCảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt…
+ Giám đốc Công an cấp tỉnh, Giám đốc Sở cảnh sát phòng cháy, chữacháy
+ Cục trưởng cục An ninh chính trị nội bộ, Cục trưởng cjc An ninhkinh tế, Cục trưởng Cục An ninh văn hóa, tư tưởng…
+ Thủ trưởng trực tiếp của chiến sỹ Cảnh sát nhân dân có quyền tạmgiữ 24 giờ, trong trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tạm giữ ngaythì tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tẩu tán, tiêu hủy
8 Những quy định đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính
Từ Điều 133 đến Điều 140 Luật XLVPHC quy định về phạm vi ápdụng, nguyên tắc xử lý, áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắcphục hậu quả, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính; thời hạn được coi làchưa bị xử lý vi phạm hành chính, nhắc nhở và quản lý tại gia đình
Đây là quy định mới của Luật XLVPHC, theo đó, Luật XLVPHC đã dànhmột phần riêng để quy định về chính sách xử lý đối với người chưa thành niên
vi phạm hành chính Xuất phát từ đặc điểm tâm, sinh lý của người chưa thànhniên và yêu cầu bảo vệ quyền trẻ em, Luật XLVPHC quy định theo hướng:trong một số các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắcphục hậu quả áp dụng chung cho các đối tượng vi phạm, thì chỉ áp dụng đốivới người chưa thành niên vi phạm 03 hình thức xử phạt (cảnh cáo, phạt tiền,tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạmhành chính) và 4 biện pháp khác phục hậu quả ( buộc khắc phục tình trạngban đầu; buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môitrường, lây lan dịch bệnh; buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sứckhỏe con người, vật nuôi cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dungđộc hại; buộc nộp lại khoản thu bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạmhành chính hoặc nộp lại số tiền bằng giá trị giá tang vật, phương tiện đã bịtiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái với quy định của pháp luật) Luật XLVPHC cònquy định về các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính như nhắc nhở,giám sát tại gia đình, hòa giải tại cộng đồng; điều kiện, thẩm quyền và thủ tục
áp dụng các biện pháp thay thế
Việc Luật XLVPHC dành một chương quy định biện pháp thay thế xử
lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm là một nội dungmới tiến bộ, nhằm bảo về quyền, lợi ích chính đáng của người chưa thành
Trang 12niên; đồng thời, nâng cao trách nhiệm quản lý, giáo dục của gia đình đối vớingười chưa thành niên vi phạm hành chính.
9 Điều khoản thi hành
Điều 141 và Điều 142 Luật XLVPHC quy định: Luật này có hiệu lựcthi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2013, trừ các quy định liên quan đến việc ápdụng các biện pháp xử lý hành chính do Tòa án nhân dân xem xét, quyết địnhthì có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2014
Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, Pháp lệnh XLVPHC số44/2002/PL-UBTVQH10, Pháp lệnh số 31/2007/PL-UBTVQH11 sửa đổi, bổsung một số điều của Pháp lệnh XLVPHC năm 2002 và Pháp lệnh số04/2008/UBTVQH12 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh XLVPHChết hiệu lực, trừ các quy định liên quan đến việc áp dụng các biện pháp đưavào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục, đưa vào cơ sở chữa bệnh tiếptục có hiệu lực đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2013./
II So sánh Luật XLVPHC năm 20-12 của Việt Nam với pháp luật
xử phạt hành chính ở một số nước
So sánh với pháp luật nước ngoài, nhất là của các nước phát triển, chúng ta có thể thấy hệ thống pháp luật xử phạt VPHC của Việt Nam rất khác Sự hiện diện hệ thống pháp luật xử phạt VPHC của Việt Nam dày đặc, như là một đặc điểm có một không hai trên thế giới Nhưng điểm khác đặc biệt là việc xử phạt - tức là việc tước bỏ, việc hạn chế quyền con người của các nước - đều phải được theo một thủ tục tố tụng đúng (due process) của tư pháp, do một thẩm phán thực hiện, và người dân có quyền được khiếu nại lên Tòa án để bảo vệ quyền của mình… Pháp luật nhiều quốc gia cho phép các chủ thể bị xử phạt có điều kiện thể hiện ý chí của mình một khi không đồng ý với quyết định xử phạt, và thậm chí, họ có thể mời luật sư tham tụng trong trường hợp không đồng ý với quyết định xử phạt họ Họ còn có thể chủ động đưa vụ việc ra tòa để tìm công lý cho mình Nguyên tắc một thủ tục tố tụng đúng đòi hỏi không ai bị tước đoạt quyền được sống, quyền tự do, quyền sở hữu tài sản, mà không phải qua một quy trình tố tụng đúng
Do những điều kiện riêng về lịch sử, kinh tế, xã hội, thể chế chính trị, cách thức tổ chức quyền lực nhà nước, truyền thống lập pháp… mỗi quốc gia xây dựng một hệ thống pháp luật riêng về XLVPHC Ở một số nước, cơ quan lập pháp không ban hành đạo luật hay pháp lệnh riêng về XLVPHC, mà các quy định về XLVPHC được xác lập ngay trong các văn bản luật chuyên ngành
Trong luật của Pháp, chế tài hành chính còn được gọi là “luật hình sự đặc biệt.”4 Thụy Sĩ cũng vậy, gọi là “luật hình sự trong lĩnh vực hành chính”
Trang 13dụng, do yêu cầu của lợi ích công, đặc biệt là tính nhanh chóng của hoạt động hành chính, nên cơ quan hành chính phải được trao quyền xử phạt hành chính - nghĩa là tự mình áp dụng các chế tài mà không cần qua cơ quan tư pháp 2 Quan điểm dựa trên nguyên tắc pháp chế, chế tài hành chính cũng phải do thẩm phán áp dụng, đặc biệt là các chế tài liên quan đến việc tước đoạt tự do cá nhân 3 Quan điểm trung gian, phụ thuộc vào việc phân biệt cácmức độ vi phạm, nếu vi phạm chỉ đơn thuần là không tôn trọng các quy định thủ tục, vi phạm nhẹ, thì cơ quan hành chính có quyền xử lý, tuy nhiên, nếu việc thực thi chậm trễ thì Tòa án cảnh sát có thể can thiệp; đối với trường hợpgây hậu quả nghiêm trọng, không tuân thủ lệnh kiểm tra, thì thẩm quyền thuộc Tòa án.
Cơ quan hành chính nào có quyền cấp phép thì cũng có quyền tước giấy phép nếu có những vi phạm kỷ luật (quy tắc sử dụng giấy phép), ngay cả khi không có văn bản nào quy định quyền này: “xuất phát từ nội dung chấp nhận,
cơ quan cấp giấy phép có quyền tước giấy phép của chủ sử dụng đã không tuân thủ đầy đủ những điều kiện được cấp phép”5
Ở Bỉ, chế tài hành chính không chỉ là phạt tiền mà còn có thể áp dụng hình thức lao động công ích, bởi đã dự liệu đến các trường hợp không thể phạt tiền.Ngoài ra, biện pháp này cũng có tác dụng giáo dục tốt Tuy nhiên, điều kiện
để thực hiện phải là sự phân quyền rất nhiều cho địa phương trong xử phạt hành chính Ở Thụy Sĩ, khái niệm chế tài hình sự trong lĩnh vực hành chính được dùng để chỉ các biện pháp xử phạt mang tính hình sự mà cơ quan hành chính có thể áp dụng thì hình phạt chủ yếu là phạt tiền dưới 5000 fr Mức phạt
là cố định, không cần cân nhắc đến các yếu tố khác, nhưng có thể chuyển đổi : 30fr = 1 ngày giam, nhưng thời hạn giam không được vượt quá 3 tháng Khi nào nộp tiền phạt, sẽ giảm trừ ngày giam
Luật pháp của Mỹ rất ít sử dụng đến khái niệm “vi phạm hành chính” Những vi phạm pháp luật được gọi là những hành vi phải áp dụng các chế tài hành chính, gọi là xử phạt hành chính thì ở Mỹ, các vi phạm này được gọi là các tội phạm nhỏ, tội phạm ít nghiêm trọng Một số tiểu bang có sự xác định
rõ hơn một số loại tội phạm ít nghiêm trọng gọi là “tội phạm nhỏ” (petty ffenses/infractions/violations ~ misdemeanors) Những tội phạm này không bịlên án mạnh và chỉ bị phạt tiền Ví dụ như: đánh bạc bất hợp pháp (illegal gambling); làm ồn (disturbing the peace); người vị thành niên sử dụng rượu (possession of alcohol by a minor); gian lận tuổi (presenting false evidence of age); gây cản trở người có thẩm quyền tại nơi xảy ra việc khẩn cấp (going to the scene of an emergency for viewing when it results in impeding official
Trang 14personnel); vứt bỏ tủ lạnh mà cửa còn nguyên vẹn (discarding a refrigerator with its door intact)
Luật Hành chính của Mỹ luôn luôn nhấn mạnh đến tính thủ tục hành chính.Điểm khởi đầu cho sự nhấn mạnh này là yêu cầu của Hiến pháp về quy trình
tố tụng đúng “Khi chúng ta nói về việc lắng nghe phía bên kia (audi alteram partem) là chúng ta đã đề cập đến nhận thức cơ bản đã ăn sâu bám rễ trong văn hoá pháp lý Anh - Mỹ”6, nhận thức này giờ đây đã thành mệnh lệnh bắt buộc, được phát biểu dưới hình thức của quy trình tố tụng đúng Được xây dựng trên nền tảng của quy trình tố tụng đúng, luật pháp Mỹ đã tạo ra một khối vững chắc các thủ tục chính thức bắt buộc Kết quả là sự “tư pháp hoá” của các cơ quan hành chính Mỹ - từ khi ra đời Uỷ ban Thương mại giữa các bang tới nay - là phần lớn các quy trình hành chính của Mỹ đã được định hìnhtheo khuôn mẫu của ngành tư pháp có sửa đổi
Yêu cầu về quy trình tố tụng đúng được diễn giải là đòi hỏi phải có một phiên điều trần tranh biện chính thức - được gọi là điều trần về bằng chứng - trước khi đưa ra các quyết định hành chính có tác động bất lợi tới các cá nhân.Chính vì liên quan tới các quyết định xét xử, mà quy trình hành chính của Mỹđược định hình chủ yếu theo mô thức của ngành tư pháp Điều này có nghĩa
là, trước khi đưa ra các quyết định hành chính có ảnh hưởng bất lợi đến cá nhân, thì cá nhân đó được quyền có một phiên điều trần về bằng chứng, phiênđiều trần này gần giống như một phiên xét xử của toà án Những cá nhân đó
có những quyền như sau: 1 được thông báo cả danh sách cụ thể các đối tượng
và vấn đề liên quan đến vụ việc; 2 trình bày các bằng chứng, lời khai, tài liệu
và lập luận; 3 bác bỏ các bằng chứng của đối phương thông qua việc thẩm trachéo và các biện pháp thích hợp khác; 4 xuất hiện cùng với luật sư; 5 phán quyết đưa ra dựa trên các bằng chứng được ghi vào hồ sơ của phiên điều trần;
6 có đầy đủ hồ sơ của phiên điều trần, bao gồm bản tốc ký lời khai và các lý
lẽ nêu ra cùng các bằng chứng, tài liệu, các giấy tờ khác được đệ trình trong quá trình xét xử; 7 được cơ quan giải thích cơ sở đưa ra quyết định - một biệnpháp quan trọng để bảo đảm rằng, cơ quan đã tuân thủ luật pháp, trong phạm
vi quyền tự quyết rộng rãi dựa trên sự việc, chính sách và thậm chí, cả trên các vấn đề pháp lý
Nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đã so sánh và chỉ trích yêu cầu của pháp luật Mỹ về một phiên điều trần toàn diện với hồ sơ chính thức trước khi đưa
ra các phán quyết hành chính Làm thế nào một cơ quan hành chính có thể thực thi công việc một cách hiệu quả nếu mỗi quyết định hành chính tác động đến quyền hạn và lợi ích của cá nhân đều phải tiến hành một phiên điều trần theo kiểu phiên xét xử tại Toà án trước khi được ban hành? Quyền được tiến
Trang 15hành phiên điều trần sẽ có xu hướng làm tê liệt các công việc hành chính của
cơ quan hành chính vốn đang cần phải được tiến hành liên tục?
Câu trả lời là “không phải thế”, không phải mọi trường hợp các cá nhân đều đòi hỏi quyền mà họ có… Điều này không xảy ra vì rất nhiều lý do, một phần là vì chi phí, một phần là vì thực tế rằng, việc tranh cãi là vô ích và rằng,không có lợi ích gì khi tiến hành toàn bộ thủ tục của một phiên điều trần chính thức Các con số tại các cơ quan và không có cơ quan nào trong số đó
có các vụ đòi quyền được xem xét bởi một phiên điều trần toàn diện lớn hơn 5% Đó chính là lý do khiến cho bộ máy hành chính của Mỹ vẫn hoạt động”
Trang 16BÀI LÀM Câu 1: Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (XLVPHC) quy định như thế nào là vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp xử lý hành chính?
Trả lời:
1.1 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định về khái niệm viphạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp xử lý hành chínhđược thể hiện rõ ở khoản 1, 2, 3 - điều 2 của luật này Cụ thể như sau:
1 Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi
phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm
và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính
2 Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp
dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chứcthực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt
vi phạm hành chính
3 Biện pháp xử lý hành chính là biện pháp được áp dụng đối với cá nhân vi
phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm, baogồm biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưavào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
1.2 Điểm mới so với Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính:
Trước đây, khi Nhà nước chưa ban hành Pháp lệnh Xử phạt VPHC 1989 thì các văn bản pháp luật chỉ đề cập đến khái niệm “vi cảnh” “Vi cảnh” được hiểu là việc “vi phạm luật lệ sinh hoạt ở nơi công cộng”, như vi phạm quy định về giữ gìn vệ sinh công cộng, trật tự công cộng, trật tự an toàn giao thông… Sau này, trong các văn bản pháp luật, khái niệm “vi cảnh” được hiểu rộng hơn: không chỉ là những vi phạm luật lệ sinh hoạt nơi công cộng mà được hiểu là những vi phạm nhỏ chưa đến mức bị coi là tội phạm hình sự
Trang 17Khái niệm “vi phạm hành chính” lần đầu tiên được định nghĩa một cách chính thức tại Pháp lệnh Xử phạt VPHC 1989 Điều 1 Pháp lệnh quy định
“VPHC là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm quy tắc quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”
Định nghĩa này sau đó đã được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn thi hành pháp luật và đưa vào các giáo trình giảng dạy về pháp luật
Đến Luật XLVPHC đã dành riêng một điều (Điều 2) đề giải thích một
số thuật ngữ như: vi phạm hành chính, tái phạm, vi phạm hành chính nhiềulần, tình thế cấp thiết, người đại diện hợp pháp, người nghiện ma túy, ngườikhông có năng lực trách nhiệm hành chính Theo đó, Luật quy định tái phạm
là việc cá nhân, tổ chức đã bị xử lý vi phạm hành chính nhưng chưa hết thờihạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính, kể từ ngày chấp hành xongquyết định xử phạt, quyết định áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chínhhoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định này mà lại thực hiện hành vi viphạm hành chính đã bị xử lý Luật cũng quy định rõ vi phạm hành chínhnhiều lần là trường hợp cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi hành chính màtrước đó đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính này nhưng chưa bị xử lý vàchưa hết thời hiệu xử lý
Câu 2: Luật XLVPHC năm 2012 quy định những hành vi nào bị nghiêm cấm? Trách nhiệm của người có thẩm quyền trong xử lý VPHC? Trả lời:
* Tại điều 12 Luật XLVPHC năm 2012 quy định những hành vi nghiêm cấm như sau:
1 Giữ lại vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lý vi phạm hành chính
2 Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, đòi, nhận tiền, tài sản củangười vi phạm; dung túng, bao che, hạn chế quyền của người vi phạm hànhchính khi xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý hànhchính
Trang 183 Ban hành trái thẩm quyền văn bản quy định về hành vi vi phạm hànhchính, thẩm quyền, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối vớitừng hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước và biệnpháp xử lý hành chính.
4 Không xử phạt vi phạm hành chính, không áp dụng biện pháp khắcphục hậu quả hoặc không áp dụng biện pháp xử lý hành chính
5 Xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quảhoặc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính không kịp thời, không nghiêmminh, không đúng thẩm quyền, thủ tục, đối tượng quy định tại Luật này
6 Áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả không đúng,không đầy đủ đối với hành vi vi phạm hành chính
7 Can thiệp trái pháp luật vào việc xử lý vi phạm hành chính
8 Kéo dài thời hạn áp dụng biện pháp xử lý hành chính
9 Sử dụng tiền thu được từ tiền nộp phạt vi phạm hành chính, tiền nộp
do chậm thi hành quyết định xử phạt tiền, tiền bán, thanh lý tang vật, phươngtiện vi phạm hành chính bị tịch thu và các khoản tiền khác thu được từ xửphạt vi phạm hành chính trái quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước
10 Giả mạo, làm sai lệch hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính, hồ sơ ápdụng biện pháp xử lý hành chính
11 Xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người bị
xử phạt vi phạm hành chính, người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính,người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính,người bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử lý vi phạmhành chính
12 Chống đối, trốn tránh, trì hoãn hoặc cản trở chấp hành quyết định xửphạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảođảm xử lý vi phạm hành chính, quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xửphạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính
Trang 19* Tại điều 16 Luật XLVPHC năm 2012 quy định trách nhiệm của người có thẩm quyền trong xử lý VPHC như sau:
1 Trong quá trình xử lý vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử lý
vi phạm hành chính phải tuân thủ quy định của luật này và quy định khác củapháp luật có liên quan
Lực lượng chức năng xử phạt người vi phạm Luật Giao thông đường bộ
2 Người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính mà sách nhiễu, đòi,nhận tiền, tài sản khác của người vi phạm, dung túng, bao che, không xử lýhoặc xử lý không kịp thời, không đúng tính chất, mức độ vi phạm, khôngđúng thẩm quyền hoặc vi phạm quy định khác tại Điều 12 của Luật này vàquy định khác của pháp luật thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử
lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
- Điều này được hướng dẫn cụ thể tại Điều 16, Nghị định 81/2013/NĐ-CP:
Trang 20“Điều 18 Trách nhiệm của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hànhchính khi thi hành công vụ
1 Khi tiến hành xử phạt vi phạm hành chính hoặc xem xét quyết định
áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, người có thẩm quyền phải:
a) Có lệnh thi hành công vụ, mặc trang phục, sắc phục, phù hiệu củangành theo quy định;
b) Xử lý kịp thời, đúng tính chất, mức độ vi phạm, đúng quy định củapháp luật về xử lý vi phạm hành chính, điều lệnh, điều lệ, quy chế của từngngành;
c) Có thái độ hòa nhã, nghiêm túc, không gây phiền hà, sách nhiễu, đòi,nhận tiền, tài sản khác của người vi phạm hoặc dung túng, bao che người viphạm; không được vi phạm các điều cấm
2 Người có hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này hoặc viphạm quy định về những hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 12 Luật xử lý viphạm hành chính hoặc vi phạm quy định khác của pháp luật, thì tùy theo tínhchất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hìnhsự; nếu gây thiệt hại phải bồi hoàn theo quy định của pháp luật về trách nhiệmbồi thường của nhà nước.”
Câu 3: Luật XLVPHC năm 2012 quy định như thế nào về thời hiệu
xử phạt VPHC, thời hạn ban hành quyết định xử phạt VPHC? Cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý VPHC?
Trả lời:
* Tại điều 6 Luật XLVPHC năm 2012 quy định về thời hiệu xử phạt VPHC như sau:
1 Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được quy định:
a) Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm, trừ các trường hợpsau:
Vi phạm hành chính về kế toán; thủ tục thuế; phí, lệ phí; kinh doanh bảo
Trang 21thuỷ sản, hải sản; quản lý rừng, lâm sản; điều tra, quy hoạch, thăm dò, khaithác, sử dụng nguồn tài nguyên nước; thăm dò, khai thác dầu khí và các loạikhoáng sản khác; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; quản lý, pháttriển nhà và công sở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, xuất khẩu,nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả;quản lý lao động ngoài nước thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02năm.
Vi phạm hành chính là hành vi trốn thuế, gian lận thuế, nộp chậm tiềnthuế, khai thiếu nghĩa vụ thuế thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theoquy định của pháp luật về thuế;
b) Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính quy định tạiđiểm a khoản 1 Điều này được quy định như sau:
Đối với vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệu được tính từ thờiđiểm chấm dứt hành vi vi phạm
Đối với vi phạm hành chính đang được thực hiện thì thời hiệu được tính
từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm;
c) Trường hợp xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân do cơ quantiến hành tố tụng chuyển đến thì thời hiệu được áp dụng theo quy định tạiđiểm a và điểm b khoản này Thời gian cơ quan tiến hành tố tụng thụ lý, xemxét được tính vào thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính
d) Trong thời hạn được quy định tại điểm a và điểm b khoản này mà cánhân, tổ chức cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt thì thời hiệu xử phạt viphạm hành chính được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh,cản trở việc xử phạt
2 Thời hiệu áp dụng biện pháp xử lý hành chính được quy định như sau:a) Thời hiệu áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn là 01năm, kể từ ngày cá nhân thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều90; 06 tháng, kể từ ngày cá nhân thực hiện hành vi vi phạm quy định tạikhoản 2 Điều 90 hoặc kể từ ngày cá nhân thực hiện lần cuối một trong những
Trang 22hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 và khoản 5 Điều 90; 03 tháng, kể từngày cá nhân thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 90 củaLuật này;
b) Thời hiệu áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng là 01 năm,
kể từ ngày cá nhân thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 và khoản 2Điều 92; 06 tháng, kể từ ngày cá nhân thực hiện hành vi vi phạm quy định tạikhoản 3 Điều 92 hoặc kể từ ngày cá nhân thực hiện lần cuối một trong nhữnghành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 92 của Luật này;
c) Thời hiệu áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc là 01năm, kể từ ngày cá nhân thực hiện lần cuối một trong các hành vi vi phạmquy định tại khoản 1 Điều 94 của Luật này;
d) Thời hiệu áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là 03tháng, kể từ ngày cá nhân thực hiện lần cuối hành vi vi phạm quy định tạikhoản 1 Điều 96 của Luật này
- Nội dung hướng dẫn điểm a, khoản 2, điều 6 được quy định rõ ở khoản 2 điều 4 Nghị định 111/2013/NĐ-CP:
“ Đối tượng áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn quy địnhtại Điều 90 Luật xử lý vi phạm hành chính và thời hiệu áp dụng quy địnhtại Điểm a Khoản 2 Điều 6 Luật xử lý vi phạm hành chính đối với các đốitượng này được xác định như sau:
a) Đối tượng là người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi códấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình
sự, thì thời hiệu là 01 năm, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm;
b) Đối tượng là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi
có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình
sự, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm;
c) Đối tượng là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, trong 06 tháng đã ítnhất hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh
Trang 23lần cuối một trong những hành vi vi phạm hành chính nêu trên bị xử phạt viphạm hành chính theo quy định;
d) Đối tượng là người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú
ổn định, thì thời hiệu là 03 tháng, kể từ ngày đối tượng có hành vi sử dụng matúy bị phát hiện;
đ) Đối tượng là người từ đủ 18 tuổi trở lên, trong 06 tháng đã ít nhất hailần bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi xâm phạm tài sản của cơ quan,
tổ chức; tài sản, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dân hoặc người nướcngoài; vi phạm trật tự, an toàn xã hội, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngàythực hiện lần cuối một trong những hành vi vi phạm hành chính nêu trên bị xửphạt vi phạm hành chính theo quy định
3 Không áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối vớingười nước ngoài
4 Thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn từ 03tháng đến 06 tháng, tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, nhân thân,tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng của người vi phạm.”
Sửa đổi bởi Khoản 1, Điều 1, Nghị định 56/2016/NĐ-CP:
“1 Sửa đổi, bổ sung các điểm c, d và đ khoản 2 Điều 4 như sau:
c) Đối tượng là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, trong thời hạn 06tháng đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi trộmcắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng mà lại tiếp tục thực hiện mộttrong các hành vi vi phạm nêu trên đến lần thứ ba nhưng chưa đến mức truycứu trách nhiệm hình sự và đã bị lập biên bản vi phạm hành chính tại lần viphạm này, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện lần cuối một trongnhững hành vi vi phạm hành chính nêu trên;
d) Đối tượng là người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú
ổn định, thì thời hiệu là 03 tháng, kể từ ngày đối tượng có hành vi sử dụng matúy bị phát hiện
Trang 24Người nghiện ma túy đang tham gia chương trình cai nghiện tự nguyệntại gia đình hoặc cộng đồng hoặc tham gia chương trình điều trị nghiện cácchất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế theo quy định của pháp luật mà bịphát hiện sử dụng trái phép chất ma túy thì cũng bị áp dụng biện pháp giáodục tại xã, phường, thị trấn Việc áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường,thị trấn đối với đối tượng này được tiến hành đồng thời với việc cai nghiện tựnguyện tại gia đình hoặc cộng đồng hoặc điều trị nghiện các chất dạng thuốcphiện bằng thuốc thay thế;
đ) Đối tượng là người từ đủ 18 tuổi trở lên, trong thời hạn 06 tháng đãhai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi xâm phạm tàisản của cơ quan, tổ chức; tài sản, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dânhoặc người nước ngoài; vi phạm trật tự, an toàn xã hội mà lại tiếp tục thựchiện một trong các hành vi vi phạm nêu trên đến lần thứ ba nhưng chưa đếnmức truy cứu trách nhiệm hình sự và đã bị lập biên bản vi phạm hành chínhđối với lần vi phạm này, thì thời hiệu là 06 tháng, kể từ ngày thực hiện lầncuối một trong những hành vi vi phạm hành chính nêu trên.”
* Tại điều 66 Luật XLVPHC năm 2012 quy định về thời hạn ban hành quyết định xử phạt VPHC như sau:
1 Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định
xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản
vi phạm hành chính Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà khôngthuộc trường hợp giải trình hoặc đối với vụ việc thuộc trường hợp giải trìnhtheo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 61 của Luật này thì thời hạn raquyết định xử phạt tối đa là 30 ngày, kể từ ngày lập biên bản
Trường hợp vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp vàthuộc trường hợp giải trình theo quy định tại đoạn 2 khoản 2 và khoản 3 Điều
61 của Luật này mà cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì
Trang 25tiếp của mình bằng văn bản để xin gia hạn; việc gia hạn phải bằng văn bản,thời hạn gia hạn không được quá 30 ngày.
2 Quá thời hạn quy định tại khoản 1 Điều này hoặc khoản 3 Điều 63 củaLuật này, người có thẩm quyền xử phạt không ra quyết định xử phạt nhưngvẫn quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 1Điều 28 của Luật này, quyết định tịch thu sung vào ngân sách nhà nước hoặctiêu hủy tang vật vi phạm hành chính thuộc loại cấm lưu hành
Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính nếu có lỗi trong việc
để quá thời hạn mà không ra quyết định xử phạt thì bị xử lý theo quy định củapháp luật
- Ở Khoản 1 điều này thì thủ trưởng trực tiếp của người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc được hướng dẫn bởi Khoản 13, Điều 1, Nghị định
97/2017/NĐ-CP: “ Thủ trưởng trực tiếp của người có thẩm quyền đang giải
quyết vụ việc theo quy định tại các Điều 66, 77, 125 và 128 Luật xử lý viphạm hành chính là cấp trên trực tiếp trong quan hệ hành chính đối với ngườiđang giải quyết vụ việc.”
* Tại điều 8 Luật XLVPHC năm 2012 quy định rõ cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý VPHC như sau:
1 Cách tính thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính được ápdụng theo quy định của Bộ luật dân sự, trừ trường hợp trong Luật này có quyđịnh cụ thể thời gian theo ngày làm việc
+ Bộ Luật Dân Sự 2015 quy định cụ thể về cách tính thời hạn tại điều
145, điều 146, điều 147
+ Bộ Luật Dân Sự 2015 quy định cụ thể về cách tính thời hạn tại điều151
- Khi thời hạn được xác địnhbằng phút, giờ thì thời hạn
Trang 26- Khi thời hạn bắt đầu bằngmột sự kiện thì ngày xảy ra sựkiện không được tính mà tính
từ ngày tiếp theo liền kề củangày xảy ra sự kiện đó
-Thời điểm bắt đầu đượctính từ ngày đầu tiên củathời hiệu
Thời điểm
kết thúc
- Khi thời hạn tính bằng ngàythì thời hạn kết thúc tại thờiđiểm kết thúc ngày cuối cùngcủa thời hạn
- Khi thời hạn tính bằng tuầnthì thời hạn kết thúc tại thờiđiểm kết thúc ngày tương ứngcủa tuần cuối cùng của thờihạn
- Khi thời hạn tính bằng thángthì thời hạn kết thúc tại thờiđiểm kết thúc ngày tương ứngcủa tháng cuối cùng của thờihạn; nếu tháng kết thúc thờihạn không có ngày tương ứng
- Chấm dứt tại thời điểmkết thúc ngày cuối cùngcủa thời hiệu
Trang 27cuối cùng của tháng đó
- Khi thời hạn tính bằng nămthì thời hạn kết thúc tại thờiđiểm kết thúc ngày, thángtương ứng của năm cuối cùngcủa thời hạn
- Thời điểm kết thúc ngày cuốicùng của thời hạn vào lúc haimươi tư giờ của ngày đó
Gia hạn Thời hạn đã hết có thể gia hạn,
kéo dài thời hạn
Thời hiệu hết thì khôngđược gia hạn, khôngđược rút ngắn hoặc kéodài
2 Thời gian ban đêm được tính từ 22 giờ ngày hôm trước đến 06 giờngày hôm sau
Câu 4: Luật XLVPHC năm 2012 quy định như thế nào về các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng?
Trả lời:
* Tại điều 9 Luật XLVPHC năm 2012 quy định về tình tiết giảm nhẹ như sau:
Những tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ:
1 Người vi phạm hành chính đã có hành vi ngăn chặn, làm giảm bớt hậuquả của vi phạm hoặc tự nguyện khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại;
2 Người vi phạm hành chính đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi;tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng phát hiện vi phạm hành chính, xử lý viphạm hành chính;
Trang 285 Người vi phạm hành chính là phụ nữ mang thai, người già yếu, người
có bệnh hoặc khuyết tật làm hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điềukhiển hành vi của mình;
6 Vi phạm hành chính vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không domình gây ra;
7 Vi phạm hành chính do trình độ lạc hậu;
8 Những tình tiết giảm nhẹ khác do Chính phủ quy định
- Điều này được hướng dẫn cụ thể ở Khoản 1, Điều 3, Nghị định 111/2013/NĐ-CP:
“1 Khi quyết định thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường,thị trấn, những tình tiết giảm nhẹ quy định tại Điều 9 Luật xử lý vi phạm hànhchính phải được xem xét, gồm:
a) Người vi phạm đã có hành vi ngăn chặn, làm giảm bớt hậu quả của viphạm hoặc tự nguyện khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại;
b) Người vi phạm đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi; tích cực giúp
đỡ cơ quan chức năng phát hiện và xử lý vi phạm;
c) Vi phạm trong tình trạng bị kích động về tinh thần do hành vi tráipháp luật của người khác gây ra; vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng; vượtquá yêu cầu của tình thế cấp thiết;
d) Vi phạm do bị ép buộc hoặc bị lệ thuộc về vật chất hoặc tinh thần;đ) Người vi phạm là phụ nữ mang thai, người nuôi con dưới 36 thángtuổi, người già yếu, người có bệnh hoặc khuyết tật làm hạn chế khả năng nhậnthức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;
Trang 29d) Sử dụng người biết rõ là đang bị tâm thần hoặc bệnh khác làm mấtkhả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi để vi phạm hành chính;đ) Lăng mạ, phỉ báng người đang thi hành công vụ; vi phạm hành chính
k) Sau khi vi phạm đã có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm hànhchính;
l) Vi phạm hành chính có quy mô lớn, số lượng hoặc trị giá hàng hóalớn;
m) Vi phạm hành chính đối với nhiều người, trẻ em, người già, ngườikhuyết tật, phụ nữ mang thai
2 Tình tiết quy định tại khoản 1 Điều này đã được quy định là hành vi viphạm hành chính thì không được coi là tình tiết tăng nặng
Trang 30- Điều này còn được hướng dẫn cụ thể ở Khoản 2, Điều 3, Nghị định 111/2013/NĐ-CP:
“ Khi quyết định thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thịtrấn, những tình tiết tăng nặng quy định tại Điều 10 Luật xử lý vi phạm hànhchính phải được xem xét, gồm:
a) Vi phạm có tổ chức;
b) Xúi giục, lôi kéo, sử dụng người chưa thành niên vi phạm; ép buộcngười bị lệ thuộc vào mình về vật chất, tinh thần thực hiện hành vi vi phạm;c) Lăng mạ, phỉ báng người đang thi hành công vụ; vi phạm có tính chấtcôn đồ;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm;
đ) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh hoặcnhững khó khăn đặc biệt khác của xã hội để vi phạm;
e) Sau khi vi phạm đã có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm;
g) Vi phạm đối với nhiều người, trẻ em, người già, người khuyết tật, phụ
nữ mang thai.”
Bình luận:
Về nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính có sự mâu thuẫn quy định
“tình tiết tăng nặng” tại điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, đó là: “Vi phạm hành chính nhiều lần; tái phạm” Nghĩa là,
cùng một hành vi vi phạm mà hành vi này xảy ra tại nhiều thời điểm khácnhau, như hành vi trộm chó diễn ra tại nhiều địa bàn của xã A (khoảng 06lần), nhưng chưa bị phát hiện, đến khi bị bắt quả tang hành vi vi phạm cùngvới tang vật, phát hiện ra hành vi vi phạm thì sẽ xử phạt 1 lần và áp dụng tìnhtiết tăng nặng Trong khi đó, nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính, tại điểm
d khoản 1 Điều 3 của Luật này có quy định: “Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.” Như vậy, với trường hợp vi phạm
vừa nêu, thì xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại điểm b khoản 1Điều 10 hay xử phạt hành vi vi phạm theo từng thời điểm xảy ra hành vi viphạm theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hànhchính năm 2012? Chính sự quy định thiếu rõ ràng trên dẫn đến việc các cơquan, người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt lúng túng khi áp dụng điều
Trang 31luật, bởi nếu vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử lý có giống như thực hiệnnhiều hành vi vi phạm được không?
Mặt khác, quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 cònnhiều bất cập, cần được khắc phục Cụ thể như: tình tiết tăng nặng quy định
tại điểm l khoản 1 Điều 10 “Vi phạm hành chính có quy mô lớn, số lượng hoặc trị giá hàng hóa lớn;” cho đến nay các cơ quan nhà nước có thẩm quyền
cũng chưa có hướng dẫn thống nhất về nhận thức tình tiết quy mô lớn; trị giáhàng hóa vi phạm đến mức nào thì được coi là “lớn” để áp dụng tình tiết tăngnặng này Trong khi đó, việc áp dụng tình tiết tăng nặng khi ra quyết định xửphạt là giúp cho người có thẩm quyền áp dụng quy định của pháp luật đúngđắn và chính xác, nhưng với quy định chung chung không có định lượng, địnhtính cụ thể thì khó áp dụng trong thực tế
Tại khoản 3 Điều 18 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, quy
định: “Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Bộ trưởng, Thủ trưởng
cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính có trách nhiệm phát hiện quyết định về xử lý vi phạm hành chính do mình hoặc cấp dưới ban hành có sai sót và phải kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, ban hành quyết định mới theo thẩm quyền.”, nhưng thực tế các cơ quan có thẩm quyền vẫn chưa
ban hành hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục thực hiện việc bổ sung, hủy bỏ,ban hành quyết định mới như thế nào để bảo đảm tính chặt chẽ và chính xác
Bên cạnh đó, tại khoản 2 Điều 77 Luật này, quy định: “Đối với trường hợp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã ra quyết định xử phạt thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đó xem xét, quyết định việc giảm, miễn tiền phạt” nhưng lại cũng
không quy định trình tự, thủ tục quyết định việc miễn, giảm tiền phạt, nên gâynhiều khó khăn trong thực tiễn áp dụng
Câu 5: Luật XLVPHC năm 2012 quy định các hình thức xử phạt VPHC, các biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng như thế nào?
Trả lời:
* Tại điều 21, điều 22, điều 23, điểu 24, điều 25, điều 26, điều 27 Luật XLVPHC năm 2012 quy định các hình thức xử phạt VPHC như sau:
Trang 32a) Trực tiếp vi phạm các hoạt động được ghi trong giấy phép, chứngchỉ hành nghề;
b) Vi phạm có tính chất, mức độ nghiêm trọng xâm hại trật tự quản lýhành chính nhà nước
Trang 33Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối vớihành vi vi phạm hành chính phải được quy định thành khung thời gian cụ thể,khoảng cách giữa thời gian tước tối thiểu và tối đa không quá lớn.”
+ “ Điều 7: 1 Trường hợp một cá nhân, tổ chức thực hiện nhiều hành vi
vi phạm hành chính mà bị xử phạt trong cùng một lần, trong đó có từ hai hành
vi trở lên bị áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng cùng một loại giấyphép, chứng chỉ hành nghề, thì áp dụng thời hạn tước quyền sử dụng giấyphép; chứng chỉ hành nghề của hành vi vi phạm hành chính có thời hạn tướcdài nhất
2 Thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấyphép, chứng chỉ hành nghề không phụ thuộc vào cơ quan, người đã cấp giấyphép, chứng chỉ hành nghề mà chỉ thực hiện theo quy định tại Luật xử lý viphạm hành chính
3 Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định tước quyền
sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, người có thẩm quyền ra quyết địnhphải thông báo bằng văn bản cho cơ quan, người đã cấp giấy phép, chứng chỉhành nghề đó
4 Trường hợp phát hiện giấy phép, chứng chỉ, giấy đăng ký hoạt động bị
cố ý tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung hoặc đã được cấp do giả mạo cácgiấy tờ, tài liệu trong hồ sơ đề nghị cấp giấy phép đó, thì người có thẩm quyền
xử phạt thu hồi và thông báo cho cơ quan đã cấp giấy phép, chứng chỉ, giấyđăng ký hoạt động bị thu hồi biết
Trang 34a) Vi phạm nghiêm trọng được thực hiện do lỗi cố ý;
b) Vật, tiền, hàng hóa, phương tiện là tang vật trực tiếp của vi phạm hànhchính hoặc được trực tiếp sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm hành chính,
mà nếu không có vật, tiền, hàng hóa, phương tiện này, thì không thể thực hiệnđược hành vi vi phạm
Trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là ma túy, vũ khí,vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, vật có giá trị lịch sử, giá trị văn hóa, bảo vật quốcgia, cổ vật, hàng lâm sản quý hiếm, vật thuộc loại cấm lưu hành, thì phải quyđịnh tịch thu.”
“Điều 4 Quy định hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép,
chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn là hìnhthức xử phạt chính hoặc bổ sung tại các nghị định xử phạt vi phạm hành chínhtrong các lĩnh vực quản lý nhà nước
Việc quy định hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứngchỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xửphạt chính hoặc bổ sung đối với hành vi vi phạm hành chính cụ thể trong cácnghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào Điều 21,Điều 25 của Luật xử lý vi phạm hành chính, khoản 1 Điều 3 Nghị định này vàtính chất đặc thù của từng lĩnh vực quản lý nhà nước.”
3 Đối với mỗi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chínhchỉ bị áp dụng một hình thức xử phạt chính; có thể bị áp dụng một hoặc nhiều
Trang 35hình thức xử phạt bổ sung quy định tại khoản 1 Điều này Hình thức xử phạt
bổ sung chỉ được áp dụng kèm theo hình thức xử phạt chính
Điều 22 Cảnh cáo
Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chínhkhông nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụnghình thức xử phạt cảnh cáo hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính dongười chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện Cảnh cáođược quyết định bằng văn bản
Điều 23 Phạt tiền
Người vi phạm giao thông đang nộp phạt tại quầy dịch vụ của bưu điện
1 Mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50.000 đồng đến1.000.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 100.000 đồng đến 2.000.000.000đồng đối với tổ chức, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 24 của Luậtnày
Đối với khu vực nội thành của thành phố trực thuộc trung ương thì mứcphạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 02 lần mức phạt chung áp
Trang 36dụng đối với cùng hành vi vi phạm trong các lĩnh vực giao thông đường bộ;bảo vệ môi trường; an ninh trật tự, an toàn xã hội.
2 Chính phủ quy định khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt đối với hành
vi vi phạm hành chính cụ thể theo một trong các phương thức sau đây, nhưngkhung tiền phạt cao nhất không vượt quá mức tiền phạt tối đa quy định tạiĐiều 24 của Luật này:
a) Xác định số tiền phạt tối thiểu, tối đa;
b) Xác định số lần, tỷ lệ phần trăm của giá trị, số lượng hàng hóa, tangvật vi phạm, đối tượng bị vi phạm hoặc doanh thu, số lợi thu được từ vi phạmhành chính
3 Căn cứ vào hành vi, khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt được quyđịnh tại nghị định của Chính phủ và yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội đặc thùcủa địa phương, Hội đồng nhân dân thành phố trực thuộc trung ương quyếtđịnh khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt cụ thể đối với hành vi vi phạm trongcác lĩnh vực quy định tại đoạn 2 khoản 1 Điều này
4 Mức tiền phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm hành chính là mứctrung bình của khung tiền phạt được quy định đối với hành vi đó; nếu có tìnhtiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt có thể giảm xuống nhưng không được giảmquá mức tối thiểu của khung tiền phạt; nếu có tình tiết tăng nặng thì mức tiềnphạt có thể tăng lên nhưng không được vượt quá mức tiền phạt tối đa củakhung tiền phạt
Điều 24 Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực
1 Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước đối với cánhân được quy định như sau:
a) Phạt tiền đến 30.000.000 đồng: hôn nhân và gia đình; bình đẳng giới;bạo lực gia đình; lưu trữ; tôn giáo; thi đua khen thưởng; hành chính tư pháp;dân số; vệ sinh môi trường; thống kê;
Trang 37b) Phạt tiền đến 40.000.000 đồng: an ninh trật tự, an toàn xã hội; phòng,chống tệ nạn xã hội; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã;giao thông đường bộ; giao dịch điện tử; bưu chính;
c) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng: phòng cháy, chữa cháy; cơ yếu; quản
lý và bảo vệ biên giới quốc gia; bổ trợ tư pháp; y tế dự phòng; phòng, chốngHIV/AIDS; giáo dục; văn hóa; thể thao; du lịch; quản lý khoa học, công nghệ;chuyển giao công nghệ; bảo vệ, chăm sóc trẻ em; bảo trợ, cứu trợ xã hội;phòng chống thiên tai; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý và bảo tồnnguồn gen; sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi, cây trồng; thú y; kế toán;kiểm toán độc lập; phí, lệ phí; quản lý tài sản công; hóa đơn; dự trữ quốc gia;điện lực; hóa chất; khí tượng thủy văn; đo đạc bản đồ; đăng ký kinh doanh;d) Phạt tiền đến 75.000.000 đồng: quốc phòng, an ninh quốc gia; laođộng; dạy nghề; giao thông đường sắt; giao thông đường thủy nội địa; bảohiểm y tế; bảo hiểm xã hội;
đ) Phạt tiền đến 100.000.000 đồng: quản lý công trình thuỷ lợi; đê điều;khám bệnh, chữa bệnh; mỹ phẩm; dược, trang thiết bị y tế; sản xuất, kinhdoanh thức ăn chăn nuôi, phân bón; quảng cáo; đặt cược và trò chơi cóthưởng; quản lý lao động ngoài nước; giao thông hàng hải; giao thông hàngkhông dân dụng; quản lý và bảo vệ công trình giao thông; công nghệ thôngtin; viễn thông; tần số vô tuyến điện; báo chí; xuất bản; thương mại; bảo vệquyền lợi người tiêu dùng; hải quan, thủ tục thuế; kinh doanh xổ số; kinhdoanh bảo hiểm; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; quản lý vật liệu nổ; bảo
vệ nguồn lợi thủy sản, hải sản ( Đối với vấn đề bảo vệ nguồn lợi thủy sản, hải
sản thì nội đung này được sử đổi bởi Khoản 1, Điều 105, Luật Thủy sản 2017)
e) Phạt tiền đến 150.000.000 đồng: quản lý giá; kinh doanh bất động sản;khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng
kỹ thuật; quản lý, phát triển nhà và công sở; đấu thầu; đầu tư;
Trang 38g) Phạt tiền đến 200.000.000 đồng: sản xuất, buôn bán hàng cấm, hànggiả;
h) Phạt tiền đến 250.000.000 đồng: điều tra, quy hoạch, thăm dò, khaithác, sử dụng nguồn tài nguyên nước;
i) Phạt tiền đến 500.000.000 đồng: xây dựng; quản lý rừng, lâm sản; đấtđai;
k) Phạt tiền đến 1.000.000.000 đồng: quản lý các vùng biển, đảo và thềmlục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quản lý hạt nhân vàchất phóng xạ, năng lượng nguyên tử; tiền tệ, kim loại quý, đá quý, ngânhàng, tín dụng; thăm dò, khai thác dầu khí và các loại khoáng sản khác; bảo
vệ môi trường
2 Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quản lý nhà nước quy định tạikhoản 1 Điều này đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân
3 Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực thuế; đo lường; sở hữu trí tuệ;
an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; chứng khoán; hạn chếcạnh tranh theo quy định tại các luật tương ứng
4 Mức phạt tiền tối đa đối với lĩnh vực mới chưa được quy định tạikhoản 1 Điều này do Chính phủ quy định sau khi được sự đồng ý của Ủy banthường vụ Quốc hội
Điều 25 Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn
1 Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn làhình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêmtrọng các hoạt động được ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề Trongthời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cá nhân, tổchức không được tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉhành nghề
2 Đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối
Trang 39a) Đình chỉ một phần hoạt động gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khảnăng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe conngười, môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ mà theo quy địnhcủa pháp luật phải có giấy phép;
b) Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch
vụ hoặc hoạt động khác mà theo quy định của pháp luật không phải có giấyphép và hoạt động đó gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gâyhậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường vàtrật tự, an toàn xã hội
3 Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thờihạn đình chỉ hoạt động quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này từ 01 thángđến 24 tháng, kể từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành Người cóthẩm quyền xử phạt giữ giấy phép, chứng chỉ hành nghề trong thời hạn tướcquyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
Điều 26 Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngânsách nhà nước vật, tiền, hàng hoá, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi
Trang 40phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng dolỗi cố ý của cá nhân, tổ chức.
Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu đượcthực hiện theo quy định tại Điều 82 của Luật này
- Thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện đối với tổ chức vi phạm hành chính được hướng dẫn bởi Khoản 1, Điều 1, Nghị định 97/2017/NĐ-CP:
“Điều 1 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CPngày 19 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều vàbiện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính
6 Bổ sung Điều 5a vào sau Điều 5 như sau:
“Điều 5a Thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện đối với tổ chức viphạm hành chính
Những chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được quyđịnh tại các khoản 1, 2 Điều 38; các khoản 3, 4, 5 Điều 39; khoản 3 Điều 40;các khoản 4, 5, 6 Điều 41; các khoản 3, 4 Điều 42; các khoản 2, 3, 4 Điều 43;các khoản 3, 4 Điều 44; các khoản 2, 3 Điều 45; các khoản 1, 2, 3, 5 Điều 46;Điều 47; các khoản 1, 2, 3 Điều 48; các khoản 2, 4 Điều 49 Luật xử lý viphạm hành chính có thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện đối với tổ chức
vi phạm hành chính có giá trị gấp 02 lần giá trị tang vật, phương tiện bị tịchthu của cá nhân vi phạm hành chính.’’
- Áp dụng hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính được hướng dẫn bởi Khoản 15, Điều 1, Nghị định 97/2017/NĐ-CP :
“ Điều 1 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số
81/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều vàbiện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính Bổ sung Điều 7a vào sauĐiều 7 như sau:
“Điều 7a Áp dụng hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện viphạm hành chính Hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm