Đánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt NamĐánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt Nam
Trang 1BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
TÔ NGỌC VŨ
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TÍCH TỤ, TẬP TRUNG
ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Hà Nội – Năm 2018
Trang 2BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
TÔ NGỌC VŨ
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TÍCH TỤ, TẬP TRUNG
ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 8850103
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS Nguyễn Thị Hải Yến
HÀ NỘI – Năm 2018
Trang 3CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn chính: TS Nguyễn Thị Hải Yến
Cán bộ chấm phản biện 1:TS Đào Đức Mẫn
Cán bộ chấm phản biện 2: TS Vũ Thị Thanh Thủy
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày 15 tháng 09 năm 2018
Trang 4Tôi xin cam đoan:
Những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là hoàn toàn
trung thực, của tôi, không vi phạm bất cứ điều gì trong luật sở hữu trí tuệ và
pháp luật Việt Nam Nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2018
Tác giả Luận văn
Tô Ngọc Vũ
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã
nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ,
động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính
trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Thị Hải Yến đã tận tình hướng dẫn,
dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình
học tập và thực hiện đề tài
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo,
Khoa Quản lý đất đai –Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tận
tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn Phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng
thống kê huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình và huyện Phước Long, tỉnh Bạc
Liêu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo
mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi
hoàn thành luận văn./
Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2018
Tác giả Luận văn
Tô Ngọc Vũ
Trang 6THÔNG TIN LUẬN VĂN
Họ và tên học viên: Tô Ngọc Vũ
Lớp: CH2B.QD Khoá: 2B
Cán bộ hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Hải Yến
Tên đề tài: Đánh giá thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại một số địa phương ở Việt Nam
Thông tin luận văn:
Trong bối cảnh đóng góp của nông nghiệp vào GDP cùng với diện tích đất nông nghiệp ngày càng giảm dần đã và đang khiến cho nông nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển trong khi diện tích đất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ đã đặt ra yêu cầu phải tiến hành tích tụ, tập trung đất nông nghiệp nhằm mục tiêu hiện đại hóa, cơ giới hóa nông nghiệp, nông thôn
Luận văn được thực hiện nhằm đánh giá tình hình tích tụ, tập trung đất nông nghiệp tại hai địa phương đại diện cho hai vùng nông nghiệp phát triển nhất cả nước là Đông Hưng (Thái Bình) và Phước Long (Bạc Liêu) Sau quá trình nghiên cứu, có thể thấy rằng, Đông Hưng và Phước Long đều đã thực hiện thành công các hình thức tích tụ, tập trung đất đai khác nhau Đối với Đông Hưng, huyện đã thực hiện 2 đợt dồn điền đổi thửa với bình quân số thửa/hộ đã giảm từ 3,7 ha xuống còn 1,89 ha, cùng với đó là thu nhập của người dân đã được cải thiện nhờ quá trình mở rộng sản xuất trên quy mô diện tích lớn hơn Khác với Đông Hưng, Phước Long tiến hành tích tụ đất nông nghiệp dựa trên việc thực hiện triệt để mô hình cánh đồng mẫu lớn thông qua hai hình thức là trang trại và hợp tác xã kiểu mới Cả hai hình thức này đã thể hiện được tính ưu việt khi không chỉ bao tiêu sản phầm mà còn hướng dẫn người dân trong quá trình sản xuất, chế biến nông sản
Tích tụ, tập trung đất nông nghiệp là cần thiết, tuy nhiên các địa phương cần phải nhìn nhận rõ vai trò quan trọng của khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp cũng như sự tham gia của các doanh nghiệp đầu
tư vào nông nghiệp Bên cạnh đó, những chính sách về đất đai, nông nghiệp nông thôn cũng cần có sự thay đổi nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp hiện đại dựa trên nền tảng đất đai quy mô lớn
Trang 7DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt
DĐĐT Dồn điền đổi thửa UBND Ủy ban nhân dân QSD Quyền sử dụng
Trang 8MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
THÔNG TIN LUẬN VĂN
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC HÌNH
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Cơ sở lý luận về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 4
1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 4
1.1.2 Mục tiêu của tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 7
1.1.3 Các hình thức tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 8
1.1.4 Sự cần thiết phải tiến hành tích tụ tập trung đất đai khi sản xuất nông nghiệp 15
1.2 Cơ sở pháp lý về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 21
1.2.1 Chủ trương, chính sách của Đảng liên quan đến tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 21
1.2.2 Một số quy định trong Pháp luật đất đai về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp 23
1.3 Kinh nghiệm quốc tế về tích tụ, tập trung đất nông nghiệp và bài học cho Việt Nam 26
1.3.1 Kinh nghiệm trong tích tụ, tập trung của các quốc gia châu Âu 27
1.3.2 Kinh nghiệm trong tích tụ, tập trung đất nông nghiệp của các quốc gia châu Á 32
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 37
2.1 Đối tượng nghiên cứu 37
2.2 Phạm vi nghiên cứu 37
Trang 92.3 Nội dung nghiên cứu 37
2.3.1 Thực trạng sử dụng đất tại 2 huyện Đông Hưng (Thái Bình) và Phước Long (Bạc Liêu) 37
2.3.2 Thực trạng và hiệu quả tích tụ, tập trung tại địa bàn nghiên cứu 37
2.3.3 Phân tích những khó khăn, thuận lợi trong quá trình tích tụ, tập trung đất nông nghiệp 37
2.3.4 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả của công tác tích tụ, tập trung đất đai tại địa bàn nghiên cứu 38
2.4 Phương pháp nghiên cứu 38
2.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp 38
2.4.2 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp 39
2.4.3 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu 39
2.4.4 Phương pháp phân tích tổng hợp lý thuyết 39
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 40
3.1 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu 40
3.1.1 Tổng quan về huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình 40
3.1.2 Tổng quan về huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu 45
3.2 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại địa bàn nghiên cứu 48
3.2.1 Tình hình hiện trạng sử dụng đất của huyện Đông Hưng 48
3.2.2 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phước Long 52
3.3 Thực trạng quá trình tích tụ, tập trung đất nông nghiêp tại địa bàn nghiên cứu 54
3.2.1 Thực trạng dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Đông Hưng 55
3.2.2 Thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phước Long 66
3.2.2 Thực trạng tích tụ, tập trung đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phước Long 67
3.3 Đánh giá hiệu quả của quá trình tích tụ, tập trung đất nông nghiệp 77
3.3.1 Đánh giá hiệu quả của dồn điền đổi thửa 77
Trang 103.3.2 Đánh giá hiệu quả quá trình tích tụ, tập trung đất đai tại huyện Phước
Long 84
3.4.Phân tích những khó khăn, thuận lợi trong quá trình tích tụ, tập trung đất nông nghiệp 87
3.4.1 Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện dồn điền đổi thửa tại huyện Đông Hưng 87
3.4.2 Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện tích tụ, tập trung đất đai tại huyện Phước Long 89
3.5 Đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tích tụ, tập trung đất nông nghiệp 92
3.5.1 Giải pháp về chính sách pháp luật 92
3.5.2 Giải pháp về thị trường 93
3.5.3 Chính sách đối với các chủ thể tích tụ ruộng đất 94
3.5.4 Giải pháp về các vấn đề xã hội 96
3.5.5 Giải pháp hỗ trợ đầu tư 98
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99
1 KẾT LUẬN 99
2 KIẾN NGHỊ 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
PHỤ LỤC 102
Trang 11
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1 Một số chủ thể sản xuất nông nghiệp ở nước ta hiện nay 17 Bảng 3.1 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Đông Hưng năm 2017 48 Bảng 3.2 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp theo đối tượng sử dụng của huyện Đông Hưng năm 2017 50 Bảng 3.3 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phước Long 52 Bảng 3.4 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp theo đối tượng sử dụng của huyện Phước Long năm 2016 53 Bảng 3.5 Kết quả thực hiện công tác DĐĐT đợt 1 tại huyện Đông Hưng 63 Bảng 3.6 Kết quả thực hiện công tác DĐĐT đợt 2 giai đoạn 2009 – 2016 tại huyện Đông Hưng 65 Bảng 3.7 So sánh kết quả dồn điền đổi thửa của một số huyện và toàn bộ tỉnh Thái Bình (số liệu tính đến năm 2016) 66 Bảng 3.8 Số lượng các trang trại và phân loại chủ sở hữu trang trại trên địa bàn huyện Phước Long (tính đến năm 2016) 71 Bảng 3.9 Số lượng trang trại trên địa bàn huyện Phước Long giai đoạn 2006 -
2016 72 Bảng 3.10 Một số điển hình trong việc tích tụ đất nông nghiệp thông qua mô hình trang trại tại huyện Phước Long 74 Bảng 3.11 Số lượng các hợp tác xã trên địa bàn huyện Phước Long giai đoạn
2010 - 2016 75 Bảng 3.12 So sánh quy mô của HTX Phú Mỹ giai đoạn 2009 - 2016 76 Bảng 3.13 So sánh hiệu quả kinh tế của kiểu sử dụng đất 2 lúa tại các huyện Đông Hưng trước và sau dồn điền đổi thửa (tính theo thời giá năm 2016) 78 Bảng 3.14 Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính/ha sau dồn điền đổi thửa (tính theo thời giá năm 2016) 81 Bảng 3.15 So sánh hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất trước và sau dồn điền đổi thửa 83
Trang 12Bảng 3.16 Giá trị sản xuất nông nghiệp sau khi thực hiện tích tụ đất nông nghiệp theo mô hình cánh đồng mẫu lớn (tính theo giá năm 2010) 85 Bảng 3.17: So sánh hiệu quả kinh tế trước và sau khi thực hiện tích tụ đất nông nghiệp theo mô hình trang trại (áp dụng với mô hình lúa – cá) 86
Trang 13Luận văn đủ ở file: Luận văn full