PHẦN MỞ ĐẦUI. Tổng quan về vấn đề cần nghiên cứu.Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, âm nhạc đem đến những khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống con người. Học sinh tiểu học ở lứa tuổi từ 6 đến 11 là lứa tuổi rất nhạy cảm với âm nhạc. Cuộc sống của các em không thể thiếu được loại hình nghệ thuật này. Môn âm nhạc giúp các em hướng tới cái đẹp, góp phần giáo dục các em trở thành những người có đạo đức. Ngoài ra nó còn giúp các em có tâm hồn phong phú và bớt mệt mỏi sau những giờ học căng thẳng.Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi phải có sự hứng thú cao trong học tập. Từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực của học sinh. Từ tâm lí học sinh là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động ham thích ca hát. Nếu giáo viên gây được tính tích cực hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách hiệu quả. II. Lý do chọn đề tài Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống nói chung, cuộc sống của mình nói riêng. Vì vậy, có thể nói rằng giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được. Những năm gần đây, giáo dục âm nhạc trong nhà trường nói chung được Đảng và Nhà nước quan tâm một cách rõ rệt. Mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện, những con người có đủ năng lực cần thiết, đáp ứng sự đòi hỏi của cuộc sống hiện đại. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật. Trong đó, môn âm nhạc có vị trí rất quan trọng. Đặc biệt trong những năm gần đây Bộ giáo dục và đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc, trong đó có môn âm nhạc. Có thể nói rằng, âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức âm nhạc, đặc biệt khi học bộ môn này các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác.Ở khối lớp 4 ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc với các hình tiết tấu đơn giản như : Nốt trắng, nốt đen, móc đơn, được ghép lời ca theo nhạc và được làm các bài tập nhạc và vậy việc học âm nhạc ở lớp 5 của học sinh Tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới. Các em trực tiếp được tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc có khoá son đó là một phân môn mới, phân môn Tập đọc nhạc. Bên cạnh đó việc rèn luyện khả năng nghe âm nhạc chuẩn xác, phát triển tai nghe góp phần vào việc giáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là điều rất cần thiết .Qua thực tế giảng dạy từ những năm trước đây. Tôi nhận thấy rằng trước một bài tập đọc nhạc, ghi chép nhạc, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn thật tốt, đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thu nhanh nhất kiến thức bài học. Từ đó, tôi đưa ra Giải pháp dạy tập đọc nhạc cho học sinh lớp 4 trường Tiểu học xã Núa Ngam. III. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.1. Đối tượng nghiên cứu. Học sinh khối 12345 trường TH xã Núa Ngam – huyện Điện Biên. Những tài liệu liên quan đến phần mềm âm nhạc. Bộ sách giáo khoa môn âm nhạc TH hiện nay. Sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn âm nhạc tiểu học.2. Phạm vi nghiên cứu. Từ năm học 2016 2017, 2017 2018.IV. Mục đích nghiên cứu.Trình bày những kinh nghiệm thu được sau nhiều năm dạy học âm nhạc cho học sinh tiểu học.Căn cứ vào cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc dạy học môn Âm nhạc có phần Tập đọc nhạc ở trường tiểu học. Đề ra một số giải pháp giúp giáo viên dạy tốt phân môn Tập đọc nhạc và học sinh học tốt phân môn này. Truyền tải được toàn bộ vấn đề đã nghiên cứu đến với đối tượng HS. Học sinh phải lĩnh hội hết tất cả và say mê, hứng thú với bộ môn Âm nhạc.Đề xuất một số kiến nghị với Ban giám hiệu và PGDĐT huyện Điện Biên V. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thực nghiệm. Phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu. Phương pháp VNEN.VI. Điểm mới trong kết quả: Về thực tiễn đề tài cho chúng ta thấy hoàn cảnh thực trạng của việc dạy tập đọc nhạc trong dạy học Âm nhạc ở trường TH xã Núa Ngam do đó thấy được tính tất yếu khách quan. Kết quả nghiên cứu của đề tài cả về mặt lí luận và thực tiễn có thể giúp các trường tiểu học có thêm nguồn tài liệu để tham khảo, để nghiên cứu và đưa ra những giải pháp cho đơn vị mình. Đó là những đóng góp lợi ích trước mắt. Về lâu dài với đề tài này sẽ là cơ sở tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy Âm nhạc cho các trường tiểu học.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
I Tổng quan về vấn đề cần nghiên cứu.
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, âm nhạc đem đến những khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống con người Học sinh tiểu học ở lứa tuổi từ 6 đến 11 là lứa tuổi rất nhạy cảm với âm nhạc Cuộc sống của các em không thể thiếu được loại hình nghệ thuật này Môn âm nhạc giúp các em hướng tới cái đẹp, góp phần giáo dục các em trở thành những người có đạo đức Ngoài ra nó còn giúp các em có tâm hồn phong phú và bớt mệt mỏi sau những giờ học căng thẳng
Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi phải có sự hứng thú cao trong học tập Từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực của học sinh Từ tâm lí học sinh là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động ham thích ca hát Nếu giáo viên gây được tính tích cực hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách hiệu quả
II Lý do chọn đề tài
Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống nói chung, cuộc sống của mình nói riêng Vì vậy, có thể nói rằng giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được Những năm gần đây, giáo dục âm nhạc trong nhà trường nói chung được Đảng và Nhà nước quan tâm một cách rõ rệt Mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện, những con người có đủ năng lực cần thiết, đáp ứng sự đòi hỏi của cuộc sống hiện đại Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật Trong đó, môn âm nhạc có vị trí rất quan trọng Đặc biệt trong những năm gần đây Bộ giáo dục và đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc, trong đó
Trang 2Có thể nói rằng, âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức âm nhạc, đặc biệt khi học bộ môn này các
em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ
đó giúp các em học tốt các môn học khác
Ở khối lớp 4 ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc với các hình tiết tấu đơn giản như : Nốt trắng, nốt đen, móc đơn, được ghép lời ca theo nhạc và được làm các bài tập nhạc và vậy việc học âm nhạc ở lớp 5 của học sinh Tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới Các em trực tiếp được tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc có khoá son đó là một phân môn mới, phân môn Tập đọc nhạc Bên cạnh đó việc rèn luyện khả năng nghe âm nhạc chuẩn xác, phát triển tai nghe góp phần vào việc giáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là điều rất cần thiết
Qua thực tế giảng dạy từ những năm trước đây Tôi nhận thấy rằng trước một bài tập đọc nhạc, ghi chép nhạc, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn thật tốt, đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thu nhanh nhất kiến thức
bài học Từ đó, tôi đưa ra Giải pháp dạy tập đọc nhạc cho học sinh lớp 4 trường Tiểu học xã Núa Ngam
III Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
1 Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh khối 1-2-3-4-5 trường TH xã Núa Ngam – huyện Điện Biên
- Những tài liệu liên quan đến phần mềm âm nhạc
- Bộ sách giáo khoa môn âm nhạc TH hiện nay
- Sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn âm nhạc tiểu học
2 Phạm vi nghiên cứu.
- Từ năm học 2016- 2017, 2017 - 2018
IV Mục đích nghiên cứu.
Trang 3Trình bày những kinh nghiệm thu được sau nhiều năm dạy học âm nhạc cho học sinh tiểu học
Căn cứ vào cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc dạy học môn Âm nhạc có phần Tập đọc nhạc ở trường tiểu học
Đề ra một số giải pháp giúp giáo viên dạy tốt phân môn Tập đọc nhạc và học sinh học tốt phân môn này
Truyền tải được toàn bộ vấn đề đã nghiên cứu đến với đối tượng HS Học sinh phải lĩnh hội hết tất cả và say mê, hứng thú với bộ môn Âm nhạc
Đề xuất một số kiến nghị với Ban giám hiệu và PGD&ĐT huyện Điện Biên
V Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp VNEN
VI Điểm mới trong kết quả:
Về thực tiễn đề tài cho chúng ta thấy hoàn cảnh thực trạng của việc dạy tập đọc nhạc trong dạy học Âm nhạc ở trường TH xã Núa Ngam do đó thấy được tính tất yếu khách quan
Kết quả nghiên cứu của đề tài cả về mặt lí luận và thực tiễn có thể giúp các trường
tiểu học có thêm nguồn tài liệu để tham khảo, để nghiên cứu và đưa ra những giải pháp cho đơn vị mình
Đó là những đóng góp lợi ích trước mắt Về lâu dài với đề tài này sẽ là cơ sở tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy Âm nhạc cho các trường tiểu học
PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận
Trang 4Xuất phát từ thực trạng giảng dạy Âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi tiểu học Vấn đề học và kết quả học tập của các em là hết sức quan trọng, điều đó không chỉ phụ thuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mà còn phụ thuộc vào phương pháp truyền thụ của người thầy Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học tập của các em cùng với sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện của gia đnh và toàn thể xã hội
Như chúng ta đã biết, âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nó khác rất nhiều so với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự đam
mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải học sinh nào cũng có được Học âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học Thông qua những câu nhạc, những lời ca, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài nhạc, từng câu nhạc
Vậy làm thế nào để các em đọc đúng được bài tập đọc nhạc? Trước tiên các em phải nắm vững kiến thức về âm nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc tương ứng với độ cao âm thanh, các hình nốt nhạc tương ứng độ dài, giúp các em hiểu và phân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn với lực độ khác nhau, tốc độ thể hiện khác nhau Để các em có hứng thú trong học tập, người giáo viên cần tạo cho các em
có một tâm trạng thoải mái, một hứng thú tràn đầy khi học âm nhạc Để làm được việc
đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác các kiến thức về âm nhạc
Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành âm nhạc tiểu học, qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã đúc kết được những kinh nghiệm trong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học tập và tiếp thu các kiến thức của môn học, đặc biệt là kiến thức đọc và ghi chép nhạc của các em là chưa cao, nhiều em còn rất lúng túng Trước những hạn chế thực tại, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm hướng dẫn các em học tập đọc nhạc khá hiệu quả mà tôi đã tiến hành mấy năm nay
II Cơ sở thực tiễn
Trang 5Những năm trước đây, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn hạn chế Do
đó việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức Âm nhạc là hết sức khó khăn, thậm chí những kiến thức đó đến với các em hết sức trừu tượng Việc truyền thụ các kiến thức âm nhạc chỉ qua phương pháp truyền khẩu thuần tuý, ít phát triển khả năng
tư duy của các em Do đó không tạo được sự thu hút, ít gây hứng thú học tập cho các em
Dựa vào cơ sở lý luận đã có cùng với thời gian giảng dạy tại trường, tôi đã tìm hiểu khả năng học nhạc của học sinh Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức
Qua kiểm tra đọc một bài tập đọc nhạc thì số lượng các em đọc tốt còn rất khiêm tốn Thực tế khi nghe các em thực hiện bài tập, bên cạnh những em trình bày tự nhiên và thoải mái vẫn còn một số em chưa thực sự mạnh dạn, tự tin, chỉ đọc với tính chất thuộc lòng, đọc nhạc thì chỉ đúng tên nốt mà chưa đúng trường độ, ngắt, nghỉ tuỳ tiện không đúng tiết tấu của bài nhạc
III Thực trạng đề tài
1 Thuận lợi:
- Bản thân là giáo viên được đào tạo cơ bản về chuyên môn, bồi dưỡng về chuyên nghành âm nhạc và được trực tiếp tham gia giảng dạy âm nhạc Trường tiểu học xã Núa Ngam
- Được tạo điều kiện về cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học
- Học sinh yêu thích học môn âm nhạc
2 Khó khăn:
- Các em lần đầu tiên làm quen với cao độ tiết tấu, vì ở lớp 3 các em chỉ mới làm quen với tên nốt hình nốt mà chưa giải quyết đến phần đọc cao độ Chính vì thế việc đọc nhạc của các em chưa tốt
Trang 6- Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh khối lớp 4 rất năng động, khi đọc nhạc chưa biết kiềm chế được âm thanh gây ồn ào cho cả lớp
- Mức độ cảm nhận âm nhạc của trẻ không đồng đều
IV Nội dung cần giải quyết
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng như đã nói ở trên nhưng có những nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Do giáo viên chưa có khả năng đọc nhạc tốt để làm mẫu cho học sinh, chưa nắm được cụ thể trình độ “đọc” của học sinh, chuẩn bị bài dạy thiếu chu đáo
- Giáo viên chưa coi trọng việc rèn đọc nhạc cho học sinh nên khi dạy mới chỉ hướng dẫn cách đọc chung chung, chưa cụ thể và không phát huy được tính tích cực học tập của học sinh
- Phụ huynh học sinh chỉ chú trọng vào các môn, phân môn khác còn xem nhẹ môn Âm nhạc
- Phần hướng dẫn cách đọc ở SGV một số bài còn chung chung chưa cụ thể
- Cơ sở vật chất, phòng đọc, phòng chức năng, của một số trường chưa được đầu tư
V Các biện pháp để giải quyết vấn đề
Để có một tiết học nhạc hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trước tiên người giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên Cụ thể như xác định
thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc Ở lớp 3, các em đã được làm quen với
các kí hiệu Âm nhạc: các hình nốt, khuông nhạc, khóa Son, đọc 8 bài tập đọc nhạc ở lớp 4, sang lớp 5, các kỹ thuật đó được duy trì và nâng cao hơn một bước Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước trong giảng dạy để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng đã có của các em một cách tốt nhất
1 Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
Ở lớp 3, học sinh mới làm quen với các kí hiệu ghi nhạc: khóa Son, khuông nhạc, một số hình nốt nhạc, vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc, … đặc biệt vị trí các
Trang 7nốt nhạc trên khuông nhạc rất quan trọng, nó quyết định cho việc đọc nhạc của học sinh ở các lớp trên
Vì vậy để cho dễ nhớ tôi đã cho học sinh ghi nhớ bằng các câu hát như sau:
* Những nốt trong khe đếm từ dưới lên:
Fa La Do Mi bốn nốt trong khe
Nhớ mãi nghe em, nhớ mãi không quên
Fa khe đầu(1) La khe hai(2) Đô khe ba(3) và Mí thì ở khe tư(4)
* Những nốt trên dòng đếm từ dưới lên:
Xòe bàn tay ta được khuông nhạc đàn
Mi dòng thứ nhất, dòng nhì(2) nốt son
Si si si dòng ba(3) khắc ghi
Rế và Fa trên dòng trên dòng 4- 5
Ta thường xuyên ôn tập củng cố cho học sinh ghi nhớ vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc bằng các câu văn này kết hợp sử dụng khuông nhạc bàn tay trái để khắc sâu kiến thức cho học sinh
KHUÔNG NHẠC BÀN TAY
Mi
Rê
La Son
Đô
Si Ph a
Trang 8Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn tập đọc nhạc đặt ra cho các em là hết sức nhẹ nhàng, đơn giản Ở giai đoạn đầu tiếp cận với phân môn này, các em phải thực hành các bài tập về cao độ, về tiết tấu, người giáo viên phải giúp các em nhận ra được âm thanh cao, thấp tương ứng với vị trí các nốt nhạc trên khuông trong phạm vi 1 quãng 8 Sau đó, các em được tiếp cận với thang 5 âm: Đô
-Rê - Mi – Son – La và tiến tới thang 7 âm: Đô - -Rê - Mi – Pha – Son La – Si
Sang lớp 5, phân môn tập đọc nhạc cũng dựa trên cơ sở các kiến thức đã học ở lớp 4 nhưng nâng cao hơn Cả năm, các em được học 8 bài tập đọc nhạc đều viết ở
nhịp ; dựa trên cao độ của thang 5 âm: Đô, Rê, Mi, Son, La hoặc thang 7 âm: Đô,
Rê, Mi, Pha, Son, La, Si
Về tiết tấu, các em tiếp tục được củng cố lại trường độ với các hình móc đơn, nốt đen, nốt trắng, lặng đen và chấm dôi Cách dạy thực hành các hình nốt có thể thực hiện gõ theo tiết tấu, cũng có thể cho học sinh tập đọc bằng tên gọi các hình nốt: đơn, đen, trắng, ta có thể thay bằng tiếng trống: Tùng, rinh
Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài tập đọc nhạc muốn thu được kết quả cũng phải được thực hiện theo đúng các bước theo trình tự nhất định Sau khi giới thiệu bài tập đọc nhạc, nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc sẽ phải là luyện tập cao độ Cho các em đọc lại cao độ của các nốt nhạc không chỉ giúp các em khởi động giọng mà còn giúp các em nhớ vị trí các nốt trên khuông nhạc và cảm nhận cao độ các nốt so với nhau Muốn các em thực hiện tốt bài tập, giáo viên phải đưa
ra yêu cầu để các em tìm hiểu, nhận xét bài nhạc, bài tập đọc nhạc có mấy nốt? gồm nốt gì? Rút ra thang âm cho học sinh đọc, có thể hoán đổi vị trí các nốt nhạc
để học sinh tìm tòi ở mức độ cao hơn nhằm kiểm tra tai nghe của các em Về trường độ gồm những hình nốt gì? Rút ra hình tiết tấu chung của bài tập cho học sinh đọc tiết tấu Trong bài có sử dụng các ký hiệu Âm nhạc nào? mục tiêu của giai đoạn này là làm thế nào để các em nắm và thể hiện được hình tiết tấu chủ
Trang 9đạo của bài Việc thể hiện tiết tấu phải được kết hợp theo nhiều hình thức, có thể
là vừa đọc vừa vỗ tay, vừa đọc vừa gõ đệm nhạc cụ Hình thức thể hiện cũng có thể là cả lớp, theo tổ nhóm, cá nhân xen kẽ Khi các em đã thực hiện tốt tiết tấu của bài, giáo viên đàn để các em nghe và cảm nhận giai điệu theo tiết tấu, Đây là lúc bắt đầu tập đọc bài nhạc, tập đọc từng câu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng Luyện tập củng cố theo nhóm, tổ hoặc cá nhân Khi các em đọc đúng cao
độ, trường độ của bài, mới chuyển sang ghép lời ca Để các em có cảm nhận tốt hơn trong việc ghép lời ca với nhạc, giáo viên nên cho các em tự ghép lời, sau đó, giáo viên đàn giai điệu và hát mẫu lời ca để các em nghe, so sánh Giáo viên bắt nhịp, học sinh đọc lại nhạc và ghép lời ca Giáo viên đàn lại từng câu, sửa lỗi cho các em Giai đoạn này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng giữa đọc nhạc, hát lời và gõ đệm nhạc cụ Cuối cùng là việc đánh giá, đây là giai đoạn động viên khích lệ các em học tập Phải thường xuyên động viên học sinh, việc động viên giúp cho các em chưa thể hiện bài tập đọc nhạc tốt sẽ cố gắng học tập hơn
2 Tăng cường luyện đọc nhạc ở trên lớp:
Ở những khâu lên lớp cơ bản, trong thời gian cho phép giáo viên có thể tăng cường kiểm tra, giúp học sinh rèn đọc nhạc Ví dụ có thể tiến hành bài dạy theo các bước sau:
2.1 Kiểm tra bài cũ:
Bên cạnh việc kiểm tra yêu cầu luyện tập giáo viên cần coi trọng việc đọc bài tập đọc nhạc đã học ở giờ trước Những học sinh đọc chưa đúng với tốc độ, cường độ, cao độ của bài cần được sữa chữa để đọc cho đúng
2.2 Bài mới: Ví dụ: Bài tập đọc nhạc số 2:
Bước 1: Giáo viên treo bảng phụ bài TĐN cho học sinh quan sát
Trang 10Bước 2: Cho học sinh nói tên nốt theo thứ tự trong bài TĐN từ đầu đến hết bài
và so sánh cao độ của 2 câu nhạc (giống nhau chỉ khác ở ô nhịp cuối)
Câu 1 : Đô -Son –Mi -Đô -Rê –Son -Mi
Câu 2 : Đô -Son –Mi -Đô -Rê –Mi -Đô
Bước 3: Tách tiết tấu cho học sinh nhận biết và tập gõ đệm,đọc tiết tấu theo âm
hình tiết tấu:
@ q q \ q q \ q q \ h ±
Đen- Đen- Đen- Đen- Đen- Đen - Trắng
Bước 4: Giáo viên gợi ý để học sinh so sánh tiết tấu của 2 câu nhạc trong bài
TĐN số 2 (giống nhau hoàn toàn)
Bước 5: Cho học sinh nêu các nốt trong bài TĐN từ thấp đến cao Đ-R-M-S-L
Giáo viên đánh đàn chuỗi âm trên cho học sinh luyện đọc từ thấp đến cao và ngược lại từ 3 – 4 lần, hướng dẫn thêm cho học sinh cách đọc TĐN:
Bước 6: Cho học sinh tự đọc bài TĐN trên theo sự hiểu biết của mình, tự thể
hiện khả năng của mình trước lớp
Bước 7: Giáo viên bổ sung sửa chữa thêm cho học sinh đọc được đúng, chia tổ,
nhóm luyện đọc kết hợp gõ đẹm theo nhịp phách