bài tập học kỳ “Phân tích sự tác động của thông tin đại chúng và dư luận xã hội đến hoạt động thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay

. Những vấn đề lý luận chung 1. Dư luận xã hội. “Dư luận xã hội là hiện tượng thuộc mặt tinh thần của đời sống xã hội. Dư luận xã hội đã xuất hiện và tồn tai từ lâu trong lịch sử, tồn tại và phát triển cùng với quá trình vận động, phát triển của bản thân xã hội loài người”. Dư luận xã hội là tập hợp các ý kiến, thái độ có tính chất phán xét, đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung trước những vấn đề mang tính thời sự, có liên quan tới lợi ích chung, thu hút được sự quan tâm của nhiều người và được thể hiện trong các nhận định hoặc hành động thực tiễn của họ. Trong thời kỳ công sản nguyên thủy, khi chưa có nhà nước, chưa có pháp luật dư luận xã hội đã từng được sử dụng để điều hòa các mối quan hệ xã hội, định hướng hành vi của con người. Dư luận là hiện tượng tâm lý bắt nguồn từ một nhóm người, biểu hiện bằng những phán đoán, bình luận, quan điểm về một vấn đề nào đó kèm theo thái độ cảm xúc và sự đánh giá nhất định, được truyền từ người này tới người kia, nhóm này sang nhóm khác. Nó có thể được truyền đi một cách tự phát hoặc được tạo ra một cách cố ý. Nếu được lan truyền rộng rãi và lặp lại thì trở thành dư luận xã hội. Dư luận cũng có thể hình thành từ những định kiến xã hội hay là từ những tác động truyền thông, phong trào,.... Dư luận có mặt tích cực và tiêu cực dựa vào các nguồn tin mà từ đó nó hình thành. Nếu nó hình thành dựa vào nguồn tin xác thực thì sẽ trở thành thông tin hữu ích khi nói lên những gì mà mọi người nghĩ về sự việc đó, còn nếu hình thành khi không có căn cứ hoặc dựa vào nguồn thông tin không rõ ràng cho dù là cố ý hay vô ý, nó có thể tạo tin đồn nhảm và có thể bị sử dụng cho một mục đích nào đó. Dư luận đôi khi có thể xâm phạm rất mạnh vào quyền riêng tư của cá nhân cho dù là đúng hay không. 2. Thông tin đại chúng. Thông tin đại chúng là nội dung của truyền thông đại chúng, thông tin đại chúng được truyền qua các phương tiện truyền thông đại chúng. Truyền thông đại chúng được hiểu chung là một quá trình có định hướng nhằm truyền đạt thông tin đại chúng tới những đối tượng mục tiêu đại chúng bằng các phương tiện truyền thông đại chúng để phục vụ mục đích đã được đề ra. Các phương tiện thông tin đại chúng là các phương tiện truyền tải thông tin đến công chúng, bao gồm: báo, tạp chí, đài truyền hình, đài phát thanh, internet… Theo nghĩa rộng, các phương tiện thông tin đại chúng là các thiết chế xã hội đặc thù với sự trợ giúp của các công cụ kỹ thuật đặc biệt nhằm chuyển tải thông tin đến đông đảo công chúng. Các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, đài phát thanh, báo chí và gần đây là máy vi tính tạo ra những mắt xích quan trọng nối người này với người khác. Những phương tiện này có một đặc tính quan trọng là có khả năng truyền đạt nhiều thông điệp từ một nguồn đơn lẻ đến rất nhiều người khác nhau trong cùng một lúc. 3. Hoạt động thực hiện pháp luật Thực hện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật. Các hình thức thực hiện pháp luật rất phong phú, đa dạng. Căn cứ vào tính chất của các hoạt động thực hiện các quy phạm pháp luật, khoa học pháp lý xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau: Tuân thủ pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật tự kiềm chế để không thực hiện những hành vi, hoạt động mà pháp luật ngăn cấm. Tuân thủ pháp luật biểu hiện cách xử sự thụ động của các chủ thể, song nó cũng thể hiện sự tự giác thực hiệ pháp luật. Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực. Chẳng hạn việc hăng hái thực hiện nghĩa vụ quân sự của nam thanh niên trong độ tuổi bắt buộc thực hiện nghĩa vụ quân sự theo luật là việc thi hành pháp luật. Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện quyền, tự do pháp lý của mình (thực hiện những hành vi mà pháp luật cho phép). Theo đó, chủ thể có quyền thực hiện hoặc không thực hiện những hành vi đó. Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước hoặc nhà chức trách có thẩm quyền

MỞ BÀI

Dư luận xã hội và thông tin đại chúng là một hiện tượng đặc biệt trong đời sống

xã hội Trên bình diện chung, nó biểu thị những mối quan tâm, tâm tư, nguyện vọng, được thể hiện dưới dạng ý kiến phán xét, đánh giá của đông đảo người dân

về một hiện tượng, quá trình, sự kiện nào đó xảy ra trong xã hội Trong bất kỳ xã hội nào, dư luận xã hội, thông tin địa chúng luôn có những tác động nhất định, mạnh mẽ đến các quá trình chính trị – xã hội của đất nước, đến việc lãnh đạo và quản lý người dân Đối với hoạt động thực hiện pháp luật, dư luận xã hội và thông tin đại chúng cũng mang tầm ảnh hưởng khá sâu sắc Để làm rõ vấn đề này, em xin

chọn đề tài số 5 làm baì tập lớn của mình: “Phân tích sự tác động của thông tin đại chúng và dư luận xã hội đến hoạt động thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay”.

NỘI DUNG

I Những vấn đề lý luận chung

1 Dư luận xã hội.

“Dư luận xã hội là hiện tượng thuộc mặt tinh thần của đời sống xã hội Dư luận xã hội đã xuất hiện và tồn tai từ lâu trong lịch sử, tồn tại và phát triển cùng với quá trình vận động, phát triển của bản thân xã hội loài người”.[1]

Dư luận xã hội là tập hợp các ý kiến, thái độ có tính chất phán xét, đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung trước những vấn đề mang tính thời sự, có liên quan tới lợi ích chung, thu hút được sự quan tâm của nhiều người

và được thể hiện trong các nhận định hoặc hành động thực tiễn của họ Trong thời kỳ công sản nguyên thủy, khi chưa có nhà nước, chưa có pháp luật dư luận

1 [] trường đại học Luật Hà Nội, Tập bài giảng Xã hội học, Nxb công an nhân dân 2010, tr 2005

xã hội đã từng được sử dụng để điều hòa các mối quan hệ xã hội, định hướng hành vi của con người

Dư luận là hiện tượng tâm lý bắt nguồn từ một nhóm người, biểu hiện bằng những phán đoán, bình luận, quan điểm về một vấn đề nào đó kèm theo thái độ cảm xúc và sự đánh giá nhất định, được truyền từ người này tới người kia, nhóm này sang nhóm khác Nó có thể được truyền đi một cách tự phát hoặc được tạo

ra một cách cố ý Nếu được lan truyền rộng rãi và lặp lại thì trở thành dư luận xã hội Dư luận cũng có thể hình thành từ những định kiến xã hội hay là từ những tác động truyền thông, phong trào,

Dư luận có mặt tích cực và tiêu cực dựa vào các nguồn tin mà từ đó nó hình thành Nếu nó hình thành dựa vào nguồn tin xác thực thì sẽ trở thành thông tin hữu ích khi nói lên những gì mà mọi người nghĩ về sự việc đó, còn nếu hình thành khi không có căn cứ hoặc dựa vào nguồn thông tin không rõ ràng cho dù là cố ý hay vô

ý, nó có thể tạo tin đồn nhảm và có thể bị sử dụng cho một mục đích nào đó Dư luận đôi khi có thể xâm phạm rất mạnh vào quyền riêng tư của cá nhân cho dù là đúng hay không

2 Thông tin đại chúng.

Thông tin đại chúng là nội dung của truyền thông đại chúng, thông tin đại chúng được truyền qua các phương tiện truyền thông đại chúng

Truyền thông đại chúng được hiểu chung là một quá trình có định hướng nhằm truyền đạt thông tin đại chúng tới những đối tượng mục tiêu đại chúng bằng các phương tiện truyền thông đại chúng để phục vụ mục đích đã được đề ra

Các phương tiện thông tin đại chúng là các phương tiện truyền tải thông tin đến công chúng, bao gồm: báo, tạp chí, đài truyền hình, đài phát thanh, internet… Theo nghĩa rộng, các phương tiện thông tin đại chúng là các thiết chế xã hội đặc thù với sự trợ giúp của các công cụ kỹ thuật đặc biệt nhằm chuyển tải thông tin đến đông đảo công chúng Các phương tiện thông tin đại chúng như

truyền hình, đài phát thanh, báo chí và gần đây là máy vi tính tạo ra những mắt xích quan trọng nối người này với người khác Những phương tiện này có một đặc tính quan trọng là có khả năng truyền đạt nhiều thông điệp từ một nguồn đơn lẻ đến rất nhiều người khác nhau trong cùng một lúc

3 Hoạt động thực hiện pháp luật

Thực hện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật.[2]

Các hình thức thực hiện pháp luật rất phong phú, đa dạng Căn cứ vào tính chất của các hoạt động thực hiện các quy phạm pháp luật, khoa học pháp lý xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau:

Tuân thủ pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật

tự kiềm chế để không thực hiện những hành vi, hoạt động mà pháp luật ngăn cấm Tuân thủ pháp luật biểu hiện cách xử sự thụ động của các chủ thể, song nó cũng thể hiện sự tự giác thực hiệ pháp luật

Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật

thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực Chẳng hạn việc hăng hái thực hiện nghĩa vụ quân sự của nam thanh niên trong độ tuổi bắt buộc thực hiện nghĩa vụ quân sự theo luật là việc thi hành pháp luật

Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật

thực hiện quyền, tự do pháp lý của mình (thực hiện những hành vi mà pháp luật cho phép) Theo đó, chủ thể có quyền thực hiện hoặc không thực hiện những hành

vi đó

Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước thông qua

các cơ quan nhà nước hoặc nhà chức trách có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể của pháp luật thực hiện những quy định của pháp luật hoặc tự mình căn cứ vào các

2 [] Ts Ngọ văn Nhân, Xã hội học pháp luật, Nxb Hồng Đức 2012, tr 308

quy định của pháp luật tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể.[3]

II Tác đông của dư luận xã hội và thông tin đại chúng đối với hoạt động thực hiện pháp luật

1 Tác động của dư luận xã hội đối với hoạt động thực hiện pháp luật

Dư luận xã hội có tác động đáng kể đối với việc thực hiện pháp luật

Thứ nhất, dư luận xã hội là sự thể hiện lợi ích chung thông qua tiếng nói chung của nhân dân, nên nó là điều kiện cần thiết để các tầng lớp nhân dân phát huy quyền làm chủ, mở rộng nền dân chủ xã hội, tích cực tham gia vào hoạt động thực hiện pháp luật

Thứ hai, dư luận xã hội là nguồn thông tin phản hồi có ý nghĩa rất quan trọng và thiết thực đối với hoạt động thực hiện pháp luật Mọi chủ trương, chính sách phát luật khó có thể trở thành hiện thực nếu như không hợp lòng dân, không được nhân dân ủng hộ, dẫn đến việc thực hiện pháp luật trở nên khó khăn hơn Mọi vướng mắc, lệch lạc trong quá trình triển khai thực hiện pháp luật đều được bộc lộ qua dư luận xã hội Dư luận xã hội là một trong những cơ sở thông tin phản hồi giúp các

cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện pháp luật một cách linh hoạt có hiệu quả,

Thứ ba, dư luận xã hội giúp cho việc nhận thức và ý thức thực hiện pháp luật của con người được nâng cao hơn Dư luận xã hội giáo dục con người có khi còn mạnh hơn biện pháp hành chính Khi đã hình thành, nó tác động vào ý thức con người, chi phối ý thức cá nhân Đại đa số người trong cộng đồng đều quan tâm tới dư luận

xã hội đánh giá hành vi của mình, có khuynh hướng giữ gìn, bảo vệ những đánh giá tốt, sửa chữa sai sót đáp ứng những đòi hỏi của dư luận xã hội đối với bản thân mình Từ đó, dư luận xã hội có thể khen hoặc chê, động viên hay phê phán, khuyến khích hoặc công kích những biểu hiện đạo đức hoặc hành vi cá nhân của nhóm

3 [] xem thêm https://hoc24.vn/ly-thuyet/bai-2-thuc-hien-phap-luat.3119/

người trong xã hội, phòng ngừa các hành vi phạm pháp, buộc cá nhân phải thu mình vào khuôn khổ đạo đức, pháp luật.[4]

Ví dụ, một quan chức nhà nước không làm tròn bổn phận, nghĩa vụ của mình sẽ bị

du luận xã hội bàn tán, ảnh hưởng tới uy tín, danh dự không chỉ người đó mà còn của cả gia đình Như vậy nếu không muốn bị dị nghị, người đó phải hoàn thành chức trách của mình

Thứ tư, Thông qua dư luận xã hội, ý thức thực hiện pháp luật của người dân dần nâng cao Như việc trung cầu ý dân về Hiến pháp chẳng hạn Việc công khai tạo điều kiện cho nhân dân tham gia một cách đông đảo vào việc đóng góp ý kiến

về văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất đem lại hiệu quả trong việc tuyên truyền pháp luật của nhà nước, huy động được trí tuệ tập thể và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phát huy tính tích cực nâng cao ý thức pháp luật của người dân

Thứ năm, dư luận xã hội giúp đấu tranh phòng chống các biểu hiện tiêu cực xã hội Dư luận xã hội là một phương tiện giáo dục có hiệu quả, đồng thời là một nhân tố phòng ngừa vi phạm pháp luật Sự pháp xét, đánh giá tập thể ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành cách xử sự hợp pháp của mọi người dân Không có ai

có thể sống ngoài dư luận, bởi vậy cũng không ai có thể thực hiện những hành vi bất hợp pháp mà không bị bàn luận Đối với đại đa số quần chúng nhân dân, lợi ích quốc gia, dân tộc luôn có tầm quan trọng hàng đầu Mỗi khi quyền lợi, các giá trị của quốc gia, dân tộc bị xâm hại thì du luận xã hội lập tức xuất hiện với thái độ lên

án, phản đối gay gắt Mỗi khi các cá nhân hoặc nhóm xã hội nào đó có hành vi xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, dư luận xã hội cũng lập tức lên án, gây sức ép nhằm ngăn chặn hành vi đó Chẳng hạn, những vụ phạm pháp hình sự đặc biệt nghiêm trọng, như vụ giết người ở Bình Phước, hay Trung Quốc ngang nhiên chiếm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam với lời lẽ bao biện xảo trá… mới đây

4 [] xem thên https://luattoanquoc.com/vai-tro-cua-du-luan-xa-hoi-doi-voi-thuc-hien-phap-luat-o-viet-nam/

khiến cho dư luận xã hội hết sức công phẫn, đòi trừng phạt nghiêm khắc kẻ phạm tội Điều đó cho thấy, dư luận xã hội có tác đụng củng cố, bảo vệ tính dân chủ, tính khoa học và tính xã hội của hệ tư tưởng pháp luật Từ đó ngăn ngừa các biểu hiện tiêu cực trong sử dụng quyền lực của nhà nước, áp dụng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân cũng như của cả dân tộc

Ngày nay, Nhân dân trực tiếp đấu tranh chống tiêu cực thông qua việc khiếu nại, tố cáo và thông qua các diễn đàn nhân dân, nhất là bằng các phương tiện thông tin đại chúng Ngoài việc đóng góp ý kiến trực tiếp với cán bộ, đảng viên

ở các cấp, ngành, người dân còn gửi thư, đơn đến các cơ quan chức năng, cơ quan thông tin báo chí ở Trung ương và địa phương góp ý, phát hiện những sai phạm về kinh tế, tham nhũng, tiêu cực Sự tham gia của nhân dân vào công tác đấu tranh chống tiêu cực còn thể hiện thông qua các diễn đàn nhân dân như báo nói, báo viết, báo hình Nhờ có sự tham gia tích cực và rộng rãi của nhân dân vào công tác thanh tra, giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp mà nhiều vụ tham nhũng, tiêu cực được phát hiện và đưa ra xử lý

Bên cạnh đó, vì áp lực của xã hội, những vụ “bê bối” của cán bộ được phanh phui, đảm bảo sự công bằng, nghiêm minh của pháp luật, hạn chế tình trạng cậy chức, cậy quyền “đổi trắng thay đen” Và từ đó, dư luận góp phần răn đe những nhà cầm quyền khác hạn chế những vấn nạn như tham nhũng, mua quan bán chức Ví dụ vụ án ông Nguyễn Thanh Sơn, Tỉnh ủy viên Hà Tĩnh, Bí thư Huyện ủy Vũ Quang bị cách chức vì “nhận tiền chạy việc” 75 triệu đồng của một phụ nữ để “chạy” vào chân tạp vụ nấu ăn tại huyện ủy và còn nhiều vụ tai tiếng khác được dư luận đưa ra ánh sáng Nếu không có sự lên tiếng của dư luận

có lẽ những hành vi này sẽ chìm mãi trong bóng tối, như con sâu đục khoét tàn bạo bộ máy nhà nước

Thứ sáu, dư luận xã hội có thể đánh giá các quy định của pháp luật từ đó làm cho hoạt động thực hiện pháp luật linh hoạt và hiệu quả hơn, phát huy quyền của nhân

dân tron việc thực hiện pháp luật Các qui định của pháp luật kể từ khi ban hành đến khi thực hiện trong cuộcsống là một khoảng thời gian dài Để những qui định

đó phát huy hiệu quả thì phải thông qua dư luận xã hội Qua việc nghiên cứu dư luận xã hội, những thôngtin thu thập được qua điều tra, thăm dò sẽ cung cấp cho chúng ta những đánh giáđúng - sai, thật - giả, mặt tích cực - mặt tiêu cực của những qui định pháp luật, của việc thực hiện pháp luật

Ví dụ năm 2008, bộ Y tế đưa ra dự thảo Thông tư liên tịch quy định tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe, khám sức khỏe định kỳ đối với người lái ôtô và quy định về cơ sở y tế khám sức khỏe của người lái xe (dự thảo) đề ngày 7/8, người dân muốn đủ điều kiện lái ôtô và xe máy phải đáp ứng được 83 tiêu chuẩn

về sức khỏe Dự thảo vô lí này ngay lập tức tạo nên làn song phản đối mạnh mẽ

và hiển nhiên bản dự thảo này không được thông qua Trên cơ sở của sự phán xét, đánh giá về các sự kiện, hiện tượng pháp luật tiễn ra trong đời sống xã hội, dư luận

xã hội làm nảy sinh trong nhận thức của mọi người những khái niệm cơ sở, mang tính bề ngoài, ngẫu nhiên và sau đó lànhững tri thức phản ánh đúng đắn bản chất của pháp luật Từ đó, hình thành nên các quan điểm, quan niệm, tư tưởng phản ánh những vấn đề có liên quan đếnpháp luật và các hiện tượng pháp luật một cách sâu sắc, có tính hệ thống trong xã hội Điều đó nói lên sự tác động mạnh mẽ của dư luận xã hội đối với quá trình nhận thức pháp luật Một khi nhận thức đúng đắn về pháp luật, ý thức pháp luật được nâng cao tất yếu sẽ dẫn tới việc thực hiện pháp luật một cách tự giác và đồng đều

Thứ bảy, Hoạt động giám sát của dư luận xã hội đối với việc thực hiện pháp luật

Đối với việc tuân thủ pháp luật: Nhờ sự giám sát của dư luận xã hội, buộc

các chủ thể phải kiềm chế không tiến hành các hoạt động mà pháp luật cấm, nếu không sẽ ngay lập tức bị lên án, trở thành trung tâm cho xã hội bàn luận Nhờ

đó, pháp luật được tuân thủ tốt hơn, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của mọi công dân

Đối với việc thi hành pháp luật: Cùng với các cơ quan nhà nước, sự giám

sát của dư luận xã hội buộc các chủ thể pháp luật phải tích cực thực hiện nghĩa

vụ pháp lý của mình với nhà nước Nhân dân đã tham gia tích cực vào việc tiến hành thanh tra như cử đại diện tham gia đoàn thanh tra, cung cấp tài liệu, chứng

cứ, tham gia góp ý kiến, thông qua kết luận thanh tra và xử lý sau thanh tra, góp phần quan trọng trong việc phát hiện ra các vụ việc tham nhũng, tiêu cực, giải quyết ổn định tình hình cơ sở ở các địa phương

Đối với việc sử dụng pháp luật: nếu khồng có dư luận xã hội, bộ máy cưỡng

chế của nhà nước sẽ không quản lí hết được mọi cấp, mọi ngành, nhờ có dư luận

xã hội mà tình trang lạm chức lộng quyền giảm đáng kể một khi có biểu hiện,

dư luận sẽ lên án, từ đó các cơ quan thi hành sức mạnh cưỡng chế có cơ sở để điều tra, trả lời cho dân biết Ví dụ, ông Nguyễn Văn Nên (nguyên Phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an Tiền Giang) bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ cùng với hai cựu sĩ quan Ngô Thanh Phong (nguyên Trưởng phòng CSĐT tội phạm về kinh tế và chức vụ công an tỉnh Tiền Giang) và Phạm Văn Út (nguyên Đội trưởng Đội tham mưu Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an Tiền Giang) trong vụ án lấy tiền tang vật của nhóm buôn xăng dầu Trần Thế Hùng (Hùng “Xì Tẹc”) gửi ngân hàng lấy lãi chia nhau Ngay lập tức, vụ án được dư luận bàn luận sôi nổi, buộc Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang phải vào cuộc, điều tra tới cùng

Đối với hoạt động áp dụng pháp luật: không chỉ ảnh hưởng tới cơ quan

nhà nước, dư luận xã hội còn là tiếng nói để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, tránh tình trạng áp dụng pháp luật tùy tiện, kém hiệu quả

2, Tác động của thông tin đại chúng tới việc hoạt động pháp luật

Thứ nhất, thông tin đại chúng giúp cho việc tuyên truyển cho nhân dân về các quy định của pháp luật Đó yêu cầu cơ bản, tiên quyết, đồng thời là trọng tâm để bảo đảm sự thành công của việc thực hiện pháp luật có sự tham gia của nhân dân Giáo

dục công dân giúp người dân có thể tham gia hoạt động này một cách có ý nghĩa, đồng thời giúp các cá nhân, nhóm và tổ chức hiểu về quy trình, các vấn đề đang được thảo luận cũng như cách thức đưa ra ý kiến với các nhà lập pháp, giúp cho người dân hiểu biết về pháp luật, thông tin cho công chúng về nội dung quan trọng

có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân, về các quyền và nghĩa vụ của công dân, về việc thực thi pháp luật và trách nhiệm của các chủ thể có liên quan Thứ hai, thông tin đại chúng cung cấp thông tin tương đối đầy đủ và đa dạng về các sự kiện, sự việc, hiện tượng pháp lý xảy ra trong hoạt động thực hiện pháp luật Cung cấp những tri thức, hiểu biết pháp luật cần thiết

Thứ ba, các phương tiện truyền thông đại chúng đăng tải những chính sách pháp luật của nhà nước, các văn bản pháp luật, đưa các thông tin đó đến với đông dảo quần chúng nhân dân

Thứ tư, các thông tin đại chúng có vai trò định hướng, định hướng điều chỉnh quá trình hình thành dư luận thông qua các nguồn tin thông tin pháp luật

III Thực tiền áp dụng và một số giải pháp hoàn thiện vận dụng sự tác động của thông tin đại chúng và dư luận xã hội đến hoạt động thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay.

Thời gian qua việc Nhà nước ta áp dụng dư luận xã hội vào thực hiện pháp luật ở thể hiện ở một số hành động, việc làm cụ thể như: thực hiện trưng cầu ý dân cho Hiến pháp 2013; khi một văn bản pháp luật hay một chủ trương, chính sách của Đảng được Nhà nước ban hành ra gặp phải sự phản ứng trái chiều của người dân thì Nhà nước đã tổ chức các hội thảo để bàn ,tìm cách giải quyết kịp thời; thực hiện dân chủ cho nhân dân bằng cách tổ chức các chương trình chất vấn về pháp luật như “dân hỏi bộ trưởng trả lời”, “tìm hiểu về pháp luật Việt Nam”, “tư vấn pháp luật”, đưa pháp luật vào giảng dạy ở các trường trên cả nước….; các vụ việc xét

xử sai, chưa đúng với Luật quy định hay chưa công bằng bị xã hội lên tiếng, phản

ánh thì Nhà nước đã điều tra và tiếp thu ý kiến của dư luận, xin lỗi và tìm các biện pháp giải quyết kịp thời…

Tuy nhiên việc áp dụng dư luận xã hội ở nước ta chưa thật sự triệt để, giải quyết vấn đề một cách thờ ơ cho qua chuyện nhằm làm dịu lại dư luận xã hội ở thời điểm

đó số vụ việc tiêu cực được phát hiện tuy có giảm song lại có chiều hướng diễn biến phức tạp gây tác hại trên nhiều mặt, hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và phát triển kinh tế, xã hội Những thế lực thù địch có thể lợi dụng dư luận để truyền bá những tư tưởng phản động chống lại nhà nước, xúi giục phản động Trong việc thực hiện phương châm: dân biết dân bàn, dân tham gia góp ý kiến và dân kiểm tra thì việc tổ chức để dân giám sát, kiểm tra còn yếu,

cơ chế cho việc kiểm tra chưa rõ Công tác xây dựng Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể nhân dân chưa được coi trọng thường xuyên, đấu tranh phê bình và

tự phê bình, thực hiện dân chủ công khai một số nơi còn hạn chế; tình trạng mất dân chủ, quan liêu trong một số cơ quan, đơn vị cơ sở xã phường chậm được khắc phục sửa chữa

Phát huy vai trò của dư luận xã hội phải gắn chặt với công tác xây dựng hệ thống chính trị: xây dựng chỉnh đốn Đảng; cải cách thủ tục hành chính, xây dựng, củng cố cơ quan tư pháp; phát huy vai trò chủ động của các tổ chức quần chúng và Mặt trận Tổ quốc

Trong lĩnh vực pháp luật: Nhà nước phải có một cơ chế hợp lý để nắm bắt kịp thời những thông tin mà dư luận xã hội phản ánh về những hành vi tiêu cực,

vi phạm pháp luật trong xã hội:

Tổ chức các cuộc họp định kì để nhân dân phát biểu; Công tác điều tra cũng phải được công khai; Nhà nước phải có biện pháp cổ vũ,động viên dư luận xã hội tích cực phát hiện các trường hợp vi phạm pháp luật.Ngược lại, có biện pháp răn

đe, cảnh báo các cá nhân tổ chức phải thực hiện đúng theo quy định của pháp luật Nhà nước phải có những biện pháp ngăn chặn kịp thời những dư luận xã hội