Đáp án A Bước sóng lag quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì hoặc là khoảng cách giữa 2 điểm gần nhất cùng pha trên một phương truyền sóng => A Câu 2 thầy Lại Đắc Hợp 2018 : T
Trang 1SÓNG ÁNH SÁNG
Câu 1 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng chứng tỏ ánh sáng
A có tính chất sóng B là sóng siêu âm C là sóng dọc D có tính chất hạt Đáp án A
Bước sóng lag quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì hoặc là khoảng cách giữa 2 điểm gần nhất cùng pha trên một phương truyền sóng => A
Câu 2 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, bước sóng ánh sáng đơn
sắc dùng trong thí nghiệm là , khoảng cách giữa hai khe là a, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn là D Khoảng vân là
D
a
Đáp án A
Hiện tượng nhiễu xạ chứng tỏ ánh sáng có tính chất sóng
Câu 3 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Từ hiện tượng tán sắc và giao thoa ánh sáng, kết luận nào sau đây đúng
khi nói về chiết suất của một môi trường?
A chiết suất của môi trường là như nhau đối với mọi ánh sáng đơn sắc.
B chiết suất của môi trường đối với những ánh sáng có bước sóng dài thì lớn hơn.
C chiết suất của môi trường đối với những ánh sáng có bước sóng ngắn thì lớn hơn.
D chiết suất của môi trường nhỏ khi môi trường có nhiều ánh sáng truyền qua.
Đáp án C
- Nhìn qua ta đã có thể loại luôn A và D rồi hoặc không thì 2 đáp án B và C đối lập nhau nên khả năng cao một trong hai đáp án này là đúng Từ đây hoàn toàn ta có thể 50/50
- Chính xác hơn thì ta thấy chiết suất của môi trường đối với các ánh sáng đơn sắc tăng từ đỏ đến tím do
đó bước sóng càng ngắn chiết suất càng cao
Câu 4 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai khe là
0,5mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2m Nguồn phát ánh sáng trắng có bước sóng trong khoảng từ 380nm đến 760nm M là một điểm sáng trên màn cách vân sáng trung tâm 2cm Trong các bức xạ cho vân sáng tại M, bức xạ có bước sóng ngắn nhất là
Trang 2A 384,6 nm B 714,3nm C 380,0 nm D 417,7 nm
Đáp án A
Vị trí vân sáng được xác định bởi x kD xa 5 m
Khoảng cách giá trị của bước sóng 0,38 0,76 min 0,3846 m
Câu 5 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng Ánh sáng đơn sắc dùng
trong thí nghiệm có bước sóng 0,75 Khoảng cách giữa hai khe là 1,5mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn là 2m Trên màn khoảng cách giữa vân sáng bậc 3 và vân sáng bậc 7 (ở hai bên vân sáng trung tâm) là
Đáp án A
Khoảng cách giữa các vân sáng bậc 3 và vân sáng bậc 7 ở hai bên vân trung tâm
6 3
2.0,75.10
1,5.10
Câu 6 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Thực hiện thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng có bước sóng Trên màn quan sát, tại điểm M có vân sáng Giữ cố định các điều kiện khác, di chuyển dần màn quan sát dọc theo đường thẳng vuông góc với mặt phẳng chứa hai khe ra xa một đoạn nhỏ nhất là
thì M lại là vân tối Dịch thêm một đoạn nhỏ nhất thì M lại là vân tối Khoảng cách hai khe đến
1
m
7
16 m 35
màn ảnh khi chưa dịch chuyển bằng
Đáp án A
Do M là điểm có mức cường độ âm lớn nhất -> M là chân đường vuông góc hạ từ O xuống PQ
Trên đoạn PM vật chuyển động gia tốc a từ P đến M
1
1
2
Vận tốc tại M là vM a.t1
Trên đoạn MQ vật chuyển động thẳng đều
2
MQ v t a.t 0,125.t 0,125at 2
Từ (1) và (2) MP 4MQ. Đặt MQ 1 MP 4 OM MP.MQ 2
Trang 3P
Q P
Câu 7 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Quang phổ liên tục phát ra bởi hai vật khác nhau thì:
A hoàn toàn khác nhau ở mọi nhiệt độ
B hoàn toàn giống nhau ở mọi nhiệt độ
C giống nhau, nếu mỗi vật có một nhiệt độ thích hợp
D giống nhau, nếu hai vật có cùng nhiệt độ
Đáp án D
Quang phổ liên tục chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ của vật phát sáng, không phụ thuộc vào cấu tạo chất của vật
Câu 8 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Chọn sự sắp xếp theo trật tự bước sóng tăng dần của các bức xạ.
A Tia tử ngoại, tia X, tia gamma B Tia tử ngoại, tia X, tia gamma
C Tia gamma, tia X, tia tử ngoại D Tia gamma, tia tử ngoại,
Đáp án C
Thứ tự tăng dần của bước sóng: tia gamma, tia X, tia tử ngoại
Câu 9 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Thực hiện thí nghiệm giao thoa ánh sáng bằng khe Y - âng với sánh với
sánh sáng đơn sắc có bước sóng X Khoảng giữa 5 vân sáng liên tiếp là 3,2 mm Trong khoảng cách giữa hai điểm M, N trên màn và ở hai bên so với vân trung tâm, cách vân trung tâm lần lượt là 6 mm và 9 mm
có số vân sáng là
Đáp án A
3, 2
4
Nên có 19 vân sáng trên MN
Câu 10 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm của I - âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai
khe sáng là 1 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2,5m Ánh sáng chiếu đến
Trang 4hai khe gồm hai ánh sáng đơn sắc trong vùng ánh sáng khả kiến có bước sóng 1 và 2 1 0,1 m Khoảng cách gần nhất giữa hai vân sáng cùng màu với vân trung tâm là 5mm Bước sóng có giá trị là:1
Đáp án A
Ta có khoảng cách gần nhất giữa hai vân sáng trùng màu với vân trung tâm là 12
D
a
+ Mặt khác ta có i12 k1 1 1 2 m
k
+ Dựa vào đáp án bài toán, ta có khoảng cách giá trị của 1
2
k
Lưu ý ta đã loại kết quả 1 0,5 m khi lập tỉ số
Câu 11 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y - âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai khe
là 1 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2 m Chiếu vào hai khe ánh sáng trắng có bước sóng từ 380 nm đến 760 nm Trên màn, M là vị trí gần vân trung tâm nhất có đúng 5 bức xạ cho vân sáng Khoảng cách từ M đến vân trung tâm có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
Đáp án D
Câu 12 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong chân không, xét các tia: hồng ngoại, tử ngoại, tia X, tia đơn sắc lục
Tia có bước sóng nhỏ nhất là
A tia X B tia hồng ngoại C tia đơn sắc lục D tia tử ngoại
Đáp án A
Tứ tự bước sóng giảm dần: tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X
Câu 13 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Chiếu ánh sáng do đèn hơi thủy ngân ở áp suất thấp (bị kích thích bằng
điện) phát ra vào khe hẹp F của một máy quang phổ lăng kính thì quang phổ thu được là
A bảy vạch sáng từ đỏ đến tím ngăn cách nhau bởi những khoảng tối.
B một dải sáng có màu từ đỏ đến tím nối liền nhau một cách liên tục.
C các vạch sáng riêng lẻ, ngăn cách nhau bởi những khoảng tối.
Trang 5D các vạch sáng, vạch tối xen kẽ nhau đều đặn.
Đáp án C
Nguồn phát của quang phổ vạch thường là chất khí hoặc hơi ở áp suất thấp Do đó chiếu ánh sáng do đèn hơi thủy ngân ở áp suất thấp sẽ thu được các vạch sáng riêng lẻ, ngăn cách nhau bởi những khoảng tối
Câu 14 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, ánh sáng trắng chiếu vào
khe S có bước sóng từ 415 nm đến 760 nm M là một điểm trên màn giao thoa, ở đó có đúng 3 bức xạ cho vân sáng và một trong ba bức xạ đó là bức xạ màu vàng có bước sóng 580 nm Ở M là vân sáng bậc mấy của bức xạ màu vàng nói trên ?
Đáp án A
Câu 15 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Người ta thực hiện giao thoa ánh sáng bằng ánh sáng trăng, dùng kính
lọc săc để chỉ cho ánh sáng từ màu tím đến màu vàng đi qua hai khe (có bước sóng từ 0,38 m đến0, 6 m
) Biết khoảng cách giữa 2 khe là a 1mm khoảng cách từ 2 khe đến màn là D 2m Khoảng cách bề rộng nhỏ nhất mà không có vân sáng nào quan sát được ở trên màn là
Đáp án B
Với hiện tượng giao thoa nhiều ánh sáng đơn sắc, khi bậc quang phổ càng cao thì các quang phổ thường chồng khít lên nhau do vậy ta chỉ có thể tìm thấy vị trí vân tối ở gần vân sáng trung tâm
+ Cụ thể ta xét quang phổ bậc n của phổ bậc n 1, để hai hệ quang phổ này không chồng lên nhau thì vị trí vân sáng bậc n của ánh sáng vàng phải nhỏ hơn vị trí vân sáng bậc n 1 của ánh sáng tím
v t
t
Vậy để có thể tìm thấy vâng tối thì n=1
Khoảng cách đó là
Chú ý: Ta có thể quan sát sơ đồ giao thoa ánh sáng trắng để hiểu rõ vấn đề hơn
Trang 6Câu 16 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Đặt một khối chất trong suốt có 2 mặt song song, bề dầy e 2 cm trong không khí Từ không khí chiếu một chùm sáng hỗn hợp gồm 2 ánh sáng đơn săc 1 và 2coi như một tia sáng tới mặt trên khối chất dưới góc tới i 60 như hình vẽ dưới Biết chiết suất của khối chất đó đối với ánh sáng và 1 2lần lượt là n1 3 và n2 2.Khoảng cách giữa 2 tia ló ra ở mặt dưới của khối chất là
Đáp án B
Trang 7Theo định luật khúc xạ ánh sáng ta vẽ được đường đi qua khối chất trong suốt trên của tia sáng như hình
vẽ Dễ thấy sau khi bị tán sắc ở mặt trên và ló ra ở mặt dưới của khối chất thì 2 tia đơn sắc và 1 2song
song với nhau
Từ hình vẽ ta có khoảng cách giữa 2 tia ló là:
2 1
d JK sin 90 i e tan r tan r sin 90 i 1
2
Thay vào (1) ta được: d 0,1972cm
Câu 17 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng đơn sắc có bước sóng
khoảng cách giữa hai khe là 0,5 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát
0, 6 m,
là 1,5 m Trên màn, gọi M và N là hai điểm ở hai phía so với vân sáng trung tâm và cách vân sáng trung tâm lần lượt là 6,84 mm và 4,64 mm Số vân sáng trong khoảng MN là
Đáp án A
Khoảng vân i .D 1,8mm
a
M, N nằm 2 phía so với vân trung tâm xN ki x M 2,57 k 3,8 k 2, 1,0,1, 2,3
Câu 18 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Khi chiếu một chùm sáng truyền qua máy quang phổ lăng kính thì chùm
sáng lần lượt đi qua các bộ phận theo thứ tự là
A lăng kính, buồng tối, ống chuẩn trực B.ống chuẩn trực, lăng kính, buồng tối.
C ống chuẩn trực, buồng tối, lăng kính D lăng kính, ống chuẩn trực, buồng tối.
Đáp án B
Câu 19 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong chân không, tia hồng ngoại có bước sóng trong khoảng
Trang 8A từ vài nanomet đến 380 nm B từ 380 nm đến 760 nm.
C từ vài nanomet đến 760 nm D từ 760 nm đến vài milimet.
Đáp án D
Câu 20 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Ánh sáng lam có bước sóng trong chân không và trong nước lần lượt là
và Chiết suất tuyệt đối của nước đối với ánh sáng lam là:
0, 4861 m 0,3635 m.
Đáp án A
Chiết suất của nước với ánh sáng lam 0 0, 4861
0,3635
Câu 21 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Thí nghiệm giao thoa Yang với ánh sáng đơn sắc có bước sóng λ, khoảng
cách giữa hai khe a = 1mm Ban đầu, tại M cách vân trung tâm 5,25 mm người ta quan sát được vân sáng bậc 5 Giữ cố định màn chứa hai khe, di chuyển từ từ màn quan sát ra xa và dọc theo đường thẳng vuông góc với mặt phẳng chứa hai khe một đoạn 0,75m thì thấy tại M chuyển thành vân tối lần thứ hai Bước sóng λ có giá trị là
Đáp án C
Câu 22 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng đơn sắc, màn quan
sát đặt cách mặt phẳng chứa hai khe một đoạn D, a là khoảng cách giữa hai khe có thể thay đổi được Xét điểm M trên màn lúc đầu là vân sáng bậc 4, nếu giảm hoặc tăng khoảng cách giữa hai khe một lượng
Δa thì tại M là vân sáng bậc k và 3k Nếu tăng khoảng cách hai khe thêm lượng 2Δa thì tại M là:
A vân sáng bậc 8 B vân sáng bậc 9 C vân tối thứ 7 D vân tối thứ 9.
Đáp án A
Ta có:
M
M
M
D
a
D
M
Trang 9Câu 23 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng gồm các bức
xạ đơn sắc có bước sóng lần lượt là 1 720 nm, 2 540 nm, 3 432 nm và 4 360 nm. Tại điểm M trong vùng giao thoa trên màn mà hiệu khoảng cách đến hai khe bằng 1,08 µm có vân sáng
A bậc 2 của và bậc 3 của1 2 B bậc 2 của 2và bậc 3 của 4
C bậc 3 của 2và bậc 3 của 4 D bậc 4 của 3và bậc 2 của 2
Đáp án B
Xét các tỉ số:
vân sáng bậc 2 của bức xạ và bậc 3 của
3
3
3
3
1,08.10
1,5
720
1,08.10
2
540
1,08.10
2,5
432
1,08.10
3
360
2
Câu 24 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một học sinh thực hiện phép đo khoảng vân trong thí nghiệm giao thoa
khe I-âng Học sinh đó đo được khoảng cách hai khea 1, 2 0,03 mm ; khoảng cách từ hai khe đến màn D 1,6 0,05 m Và bước sóng dùng cho thí nghiệm là 0,68 0,007 µm Sai số tương đối của phép đo là
Đáp án B
Sai số tương đối của phép đo i D a 0,05 0,03 0,007 6,65%
Câu 25 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Thực hiện giao thoa Y-âng với 3 ánh sáng đơn sắc
1 0, 4 µm; 2 0,5 µm;
Hãy xác định trong khoảng giữa hai vân sáng cùng màu với vân sáng
3 0,6 µm
trung tâm ta có thể quan sát được bao nhiêu vân sáng không đơn sắc (không kể hai vân có màu của vân trung tâm)?
Đáp án A
Trang 10Vị trí trùng màu với vân trung là vị trí trùng nhau của vân sáng 3 bức xạ:
x x x 4k 5k 6k
=>Vị trí trùng nhau gần vân trung tâm nhất ứng với k1 15, k2 12và k3 10
+Sự trùng nhau của hai bức xạ và 1 2 trong khoảng này 1 2 vó 2 vị trí trùng
1 2
2 1
nhau của hai hệ vân ứng với k1 5và k1 10
+Sự trùng nhau của hai bức xạ và 1 3trong khoảng này:
có 4 vị trí trùng nhau của hai hệ vân ứng với
3 1
1 3
3 1
và k1 12
+Sự trùng nhau của hai bức xạ 2và 3trong khoảng này:
có 1 vị trí trùng nhau của hai hệ vân ứng với
3 2
2 3
Vậy số vị trí cho vân không đơn sắc là 7