TỔNG QUAN VỀ TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG NHÀ Ở DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ VÀ NHÀ Ở XÃ HỘI.. Khái quát chung về tính linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian tr
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
NGUYỄN HỮU AN KHÓA: 2010-2012
ỨNG DỤNG TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG CĂN HỘ NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI HÀ
NỘI
Chuyên ngành: kiến trúc
Mã số: 60.58.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS KTS PHẠM TRỌNG THUẬT
HÀ NỘI, Năm 2012
Trang 3Xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học Trường Đại Học Kiến trúc, Khoa Đào Tạo Sau Đại Học, Khoa kiến trúc, và các thầy trong bộ môn kiến trúc nhà ở, các thầy cô giáo trong và ngoài trường đã tạo điều kiện, khích lệ, giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn
NGUYỄN HỮU AN
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn hữu An
Trang 5MỤC LỤC
-
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 6
6 Cấu trúc luận văn 6
PHẦN NỘI DUNG 7
Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG NHÀ Ở DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ VÀ NHÀ Ở XÃ HỘI 8
1.1 Những vấn đề chung về không gian linh hoạt và truyền thống trong kiến trúc nhà ở 8
1.1.1 Không gian kiến trúc nói chung 8
1.1.2 Tính linh hoạt trong không gian kiến trúc nhà ở 9
1.1.3 Tính truyền thống trong không gian kiến trúc nhà ở 9
1.2 Khái quát chung về tính linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ 10
1.2.1 Tổ chức không gian quy hoạch nhà ở dân gian 10
1.2.2 Cấu trúc cộng đồng trong nhà ở dân gian 11
1.2.3 Tính linh hoạt và truyền thống trong tổ chức nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ 12
1.2.4 Đánh giá chung 16
Trang 61.3 Tổ chức không gian căn hộ nhà ở xã hội tại Hà Nội 17
1.3.1 Khái niệm cơ bản về nhà ở xã hội 17
1.3.2 Quá trình phát triển của nhà ở xã hội tại Hà Nội 18
1.3.3 Tổ chức không gian căn hộ trong nhà ở xã hội tại Hà Nội 28
Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC ỨNG DỤNG TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG CĂN HỘ NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI HÀ NỘI 34
2.1 Đặc trưng tổ chức không gian trong kiến trúc nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ 34
2.1.1 Quy hoạch 34
2.1.2 Kiến trúc 35
2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến không gian kiến trúc nhà ở xã hội tại Hà Nội hiện nay 41
2.2.1 Định hướng Quy hoạch Hà Nội và quy hoạch nhà ở 41
2.2.2 Điều kiện tự nhiên Hà Nội 46
2.2.3 Điều kiện kinh tế - văn hóa, xã hội hiện nay tại Hà Nội 50
2.2.4 Điều kiện khoa học, kỹ thuật 54
2.3 Tiêu chuẩn và quy phạm 60
2.4 Các chính sách cùa nhà nước hiện nay 61
2.4.1 Chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước 61
2.4.2 Chính sách giải quyết nhà ở cho người có thu nhập thấp 62
2.4.3 Chính sách hỗ trợ về nhà ở 64
2.4.4 Chính sách mua, bán và cho thuê nhà ở xã hội 65
2.5 Kinh nghiệm nghiên cứu nhà ở xã hội trong và ngoài nước 67
Trang 72.5.1 Kinh nghiệm nghiên cứu ngoài nước 67
2.5.2 kinh nghiệm nghiên cứu trong nước 77
Chương 3 ỨNG DỤNG TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG CĂN HỘ NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI HÀ NỘI 84
3.1 Các yêu cầu 84
3.1.1 Phù hợp với điều kiện tự nhiên 84
3.1.2 Phù hợp với lối sống, văn hóa, xã hội 85
3.1.4 Phù hợp với yêu cầu đa chức năng trong sử dụng 87
3.2 Ứng dụng tính linh hoạt và truyền thống trong tổ chức không gian căn hộ nhà ở xã hội 89
3.2.1 Tổ chức không gian 89
3.2.2 Các không gian chức năng 93
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99
Kết luận 99
Kiến nghị 101
PHẦN TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ PHỤ LỤC 103
Tài liệu tham khảo 103
Phụ lục 104
Trang 8DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
-
Hình 1.1 Minh họa sơ đồ không gian nhà ở truyền thống Trang 13 Hình 1.2 Minh họa nhà ở truyền thống 14
Hình 1.3 Không gian nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ 14
Hình 1.4 Khu tập thể Cao – Xả - Lá 18
Hình 1.5 Khu tập thể Nguyễn Công Trứ 19
Hình 1.6 Khu tập thể Giảng Võ cũ 20
Hình 1.7 Khu tập thể Kiêm Liên cũ 20
Hình 1.8 Phối cảnh tổng thể và mặt bằng tổng thể khu nhà ở xã hội CT 19ª 23
Hình 1.9 Khu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp tại lô CT 19A ( Việt Hưng- Long Biên- Hà Nội) 24
Hình 1.10 Khu nhà ở xã hội cho công nhân xã Kim Chung- Đông Anh- Hà Nội 25
Hình 1.11 Nhà ở xã hội 9 tầng khu Xuân Mai 26
Hình 1.12 Khu nhà ở xã hội Đặng Xá- Gia Lâm- Hà Nội 26
Hình 1.13 Không gian ở trong nhà E9 tập thể thành công 28
Hình 1.14 Không gian trong khu nhà tập thể E7 Quỳnh Mai 29
Hình 1.15 Mặt bằng tầng điển hình căn hộ nhà m2, m3 khu nhà ở xã hội CT 19A ( Việt Hưng- Long Biên- Hà Nội) 30
Trang 9Hình 1.16 Mặt bằng tầng điển hình căn hộ khu nhà ở xã hội CT 19A ( Việt
Hưng- Long Biên- Hà Nội) 30
Hình 1.17 Mặt cắt, mặt đứng khu nhà ở xã hội CT 19A ( Việt Hưng- Long Biên- Hà Nội) 31
Hình 2.1 Không gian đệm (hiên) nhà tở dân gian truyền thống 35
Hình 2.2 Bố cục tổng thể nhà ở dân gian truyền thống 35
Hình 2.3 Thông gió trong nhà ở dân gian truyền thống 36
Hình 2.4 Sự gắn bó láng giềng trong nhà ở dân gian truyền thống 38
Hình 2.5 Chuyển hóa trong không gian nhà ở dân gian truyền thống 38
Hình 2.6 Bản đồ quy hoạch chi tiết thủ đô Hà Nội 44
Hình 2.7 Quy hoạch các đô thị vệ tinh của thủ đô Hà Nội 45
Hình 2.8 Khí hậu Hà Nội từ năm 1898-2011 48
Hình 2.9 Cửa ngăn chia phòng di động 56
Hình 2.10 Ghế sofa kết hợp giường tầng 57
Hình 2.11 Giường khi cần có thể xếp gọn 58
Hình 2.12 Giường kết hợp với tủ 58
Hình 2.13 Các yếu tổ ảnh hưởng đến không gian kiến trúc nhà ở xã hội 59
Hình 2.14 Nhà ở xã hội trong “Chương trình Một triệu” của Thụy Điển 67
Hình 2.15 Khu nhà ở xã hội tại Mỹ 68
Hình2.16 Một khu nhà ở mới nằm trong dự án của chính phủ Venezuela .69
Hình 2.17 Khu nhà ở xã hội tại Singapore 71
Trang 10Hình 2.18 Khu nhà ở xã hội tại Hàn Quốc 74
Hình 2.19 Khu nhà ở xã hội tại Trùng Khánh- Trung Quốc 75
Hình 2.20 Khu nhà ở xã hội tại Thái Lan 76
Hình 2.21 Phối cảnh dự án nhà ở xã hội Đông Hưng 2 77
Hình 2.22 Phối cảnh dự án nhà ở xã hội Becamex 78
Hình 2.23 Chung cư dành cho người có thu nhập thấp tại thành phố Đà Nẵng 80
Hình 3.1 Dây chuyền sử dụng trong căn hộ 88
Hình 3.2 thời gian hoạt động trong một ngày của gia đình sống tại đô thị 90
Hình 3.3 phương pháp vay mượn không gian theo chức năng sử dụng 90
Hình 3.4 Biến đổi không gian ngày và đêm 93
Hình 3.5 Phòng ăn có thể kết hợp với phòng khách tạo thành không gian ăn lớn 94
Hình 3.6 Không gian phòng khách và phòng ngủ kết hợp với nhau thành không gian lớn phụ vụ nhu cầu đông người 96
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1 So sánh hình thái không gian cùa nhà ở dân gian và nhà ở phương tây 16
Bảng 2 Bảng điểm do Bộ Xây dựng hướng dẫn người nghèo mua và thuê nhà ở 65
Trang 11Thủ đô Hà Nội đang trong thởi kỳ đẩy mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, có tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu về nhà ở đô thị là rất lớn Nhà ở đô thị chiếm tỉ lệ lớn nhất trong cơ cấu đô thị, có ý nghĩa kinh tế - chính trị và xã hội vô cùng quan trọng Phát triển nhà ở đô thị nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về nhà ở trên địa bàn thành phố, cải thiện điều kiện sống cho người dân, góp phần đảm bảo công bằng xã hội và ổn định chính trị
Hiện nay trên phạm vi thành phố Hà Nội (sau khi được mở rộng) dân
số toàn thành phố là 6,233 triệu dân trong đó nội thành là khoảng 2,213 triệu người, ngoại thành khoảng 4,020 triệu người, chưa kể số người ngoại tỉnh lao động tự do trên địa bàn thành phố Số lao động làm việc trong khu vực Nhà nước là khoảng 476.000 người trong đó có khoảng 12.000 cán bộ, công chức
và trên 463.000 viên chức, khoảng 300 nghìn số sỹ quan, hạ sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp đang công tác trong lực lượng vũ trang, chưa kể đến các lao động làm việc trong khu vực kinh tế ngoài Nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài Theo khảo sát gần đây nhất, sau thời điểm được sát nhập
Hà Nội có khoảng 267.000 lao động làm việc trong các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung trong phạm vi gần 30 khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn thành phố Theo số liệu điều tra sơ bộ nhà ở của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang nhân
Trang 122
dân trên địa bàn thành phố Hà Nội là rất thiếu quỹ nhà ở Nếu chưa tính tới số lượng cán bộ công chức đã trả lại nhà ở công vụ, trong đó mới chỉ khoảng 2/3
số cán bộ, công chức, đã tự lo được nhà ở cho mình, 1/3 còn lại chưa có chỗ ở
ổn định (phải ở ghép hộ, ở nhờ, ở tạm) Như vậy, thành phố hiện nay đang phải đối mặt với khó khăn về nhà ở rất lớn, diện tích bình quân nhà ở của các đối tượng huởng lương từ ngân sách là thấp và chưa đảm bảo diện tích sinh hoạt cần thiết cho việc đảm bảo sức khỏe
Theo báo cáo của các thành phố Hà Nội về nhu cầu nhà ở xã hội đến năm 2010 (theo yêu cầu tại văn bản số 140/BXD-QLN ngày 22/1/2008 của
Bộ Xây dựng) cho thấy nhu cầu nhà ở xã hội hiện nay của thành phố là rất lớn Trong đó, nhu cầu về nhà ở xã hội dành cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức và công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao chiếm tỷ lệ cao
Nhà ở xã hội là vấn đề bức xúc hiện nay của cư dân đô thị Ở nơi đây quy tụ nhiều dáng vẻ về mức sống, lối sống, tập quán, thói quen và mối quan
hệ giữa các cá nhân và cộng đồng
Quá trình hội nhập cùng với sự giao lưu quốc tế ngày càng mở rộng đã
du nhập một số hình thức kiến trúc từ bên ngoài, các hình thức kiến trúc du nhập không được chọn lọc, nghiên cứu đang làm cho kiến trúc nhà ở xã hội tại Hà Nội có phần lộn xộn, lai tạp, không có bản sắc, chỉ chạy theo lợi nhuận tối đa mà không quan tâm đến vấn đề môi trường sống của người dân, môi trường cảnh quan, hạ tầng của Đô thị Phải chăng đang hình thành một xu hướng kiến trúc hiện đại không có bản sắc, Chiều sâu tích cực trong triết lý phương đông, trong bản sắc văn hóa Việt Nam đang bị phá vỡ cùng với nhịp điệu đô thị hóa đang tăng nhanh, cùng với những kiểu dáng kiến trúc đô thị
Trang 133
Nền văn hóa của nước ta coi trọng tính thích nghi và hòa đồng với thiên nhiên, văn hóa và xã hội tạo nên một cuộc sống hài hòa, cân đối với môi trường và cộng đồng Chúng ta phải thừa nhận rằng ngôi nhà ở dân gian truyền thống tuy đơn sơ nhưng vẫn có các yếu tố như: tổ chức không gian linh hoạt, truyền thống phù hợp với lối sống, văn hóa, điều kiện tự nhiên, điều kiện xã hội đem lại hiệu quả và chất lượng phù hợp với cuộc sống con người Nắm vững các yếu tố ảnh hưởng trên đối với kiến trúc và thấy được các yếu tố tích cực trong nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ góp phần tạo ra hình thái kiến trúc độc đáo, tìm ra bố cục hợp lý về mặt bằng,
về tổ chức không gian, hình khối linh hoạt trong nhà ở xã hội tạo nên môi trường sống tiện nghi với truyền thống văn hóa Hà Nội Giải quyết tốt các yếu
tố trên chúng ta tạo được bản sắc kiến trúc của Hà Nội, không bao giờ phai
mờ khi hội nhập vào nền kiến trúc thế giới
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tính linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian vùng đồng bằng bắc bộ thấy được ưu điểm của tính linh hoạt trong nhà ở dân gian phù hợp với với lối sống, văn hóa, tâm linh và xã hội của người việt trước đây và hiện nay từ đó:
- Đề xuất không gian linh hoạt và truyền thống cho căn hộ nhà ở xã hội hiện nay tại Hà Nội phù hợp với lối sống, văn hóa, tâm linh, điều kiện tự nhiên, điều kiện, xã hội
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
- Không gian linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian vùng đồng bằng bắc bộ
Trang 144 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được tiến hành trên cơ sở ba phương pháp nghiên cứu:
a Điều tra, khảo sát, đánh giá thực tế
b Quy nạp biện chứng
c So sánh, đối chiếu
Trang 155
Sơ đồ nghiên cứu luận văn
Trang 166
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đánh giá được ưu điểm sự linh hoạt và truyền thống của không gian trong nhà ở dân gian vùng đồng bằng bắc bộ
- Trên cơ sở sự linh hoạt và truyền thống của không gian trong nhà ở dân gian vùng đông bằng bắc bộ với điều kiện xã hội, điều kiện tự nhiên, lối sống, văn hóa truyền thống của Việt Nam đề xuất không gian cho nhà ở xã hội tại Hà Nội hiện nay
6 Cấu trúc luận văn
Cấu trúc luận văn gồm 3 phần: Mở đầu, Nội dung và kết luận trong đó nội dung gồm 3 chương
Phần mở đầu nêu lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Phần nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1 Tổng quan về tính linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian truyền thống Đồng Bằng Bắc Bộ và nhà ở xã hội
Chương 2 Cơ sở khoa học cho việc ứng dụng tính linh hoạt và truyền thống trong căn hộ nhà ở xã hội
Chương 3 Ứng dụng tính linh hoạt và truyền thống trong căn hộ nhà ở
xã hội tại Hà Nội
Trang 177
Sơ đồ cấu trúc luận văn
Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC ỨNG DỤNG TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG CĂN
HỘ NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI HÀ NỘI
Chương 3 ỨNG DỤNG TÍNH LINH HOẠT VÀ TRUYỀN THỐNG TRONG CĂN HỘ NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI HÀ NỘI
Những vấn đề chung về không gian linh hoạt và truyền thống trong kiến trúc nhà ở
Khái quát chung về tính linh hoạt và truyền thống trong nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc bộ
không gian căn hộ nhà ở
xã hội tại Hà Nội
Đặc trưng tổ chức không gian trong kiến trúc nhà ở dân gian truyền thống vùng đồng bằng bắc
bộ
Tiêu chuẩn
và quy phạm
Kinh nghiệm nghiên cứu nhà ở xã hội trong và ngoài nước
Các yêu cầu Ứng dụng tính linh hoạt và
truyền thống trong tổ chức không gian căn hộ nhà ở xã hội
A.Phần mở đầu
Lý do lựa chọn đề tài
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu
Cấu trúc đề tài nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu đề tài
Ý nghĩa của đề tài
B Nội dung nghiên
Các yếu tố ảnh hưởng đến không gian kiến trúc nhà ở xã hội tại Hà Nội hiện nay
Các chính sách cùa nhà nước hiện nay
Trang 18THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 19xã hội là giải quyết chỗ ở cho đối tượng người thua nhập thấp đang được xã hội và nhà Nước quan tâm
Hà Nội hiện nay đang thiếu nhà ở trầm trọng, nhất là nhà ở cho người thua nhập thấp và trung bình Về tổng quát, có thể khẳng định các hộ gia đình
có thu nhập thấp đang chiếm đa số trong cư dân thành phố, ít nhất 70% số hộ gia đình ở Hà Nội không có khả năng tích luỹ từ thu nhập tiền lương của mình để mua nhà, xây mới nhà cho mình nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ bên ngoài Điều này cho thấy, cùng với nhu cầu nhà ở cùa người dân, vấn đề nhà ở xã hội cho đối tượng là cán bộ, công nhân, viên chức, học sinh, sinh viên, là yêu cầu cấp bách
2 Xác định được tầm quan trọng về nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp hiện nay và tìm giải pháp chính sách cũng như thiết kế nhà ở với giá thành hạ để người có thu nhập thấp có thể tự mua nhà cho mình Việc nghiên cứu đưa ra cơ cấu tổ chức căn hộ và thiết kế công trình để thiết kế các khu nhà ở cho người thu nhập thấp có thể đáp ứng nhu cầu sống, làm việc của họ đồng thời có giá thành hạ trong điều kiện kinh tế xã hội của thành phố Hà Nội Cần phải giải quyết các vấn đề:
- Vị trí quy hoạch nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp ở đâu là phù hợp