Quy trình tác nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ viễn thông của viettel

Quy trình tác nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ Viễn thông của Viettel 1.. Sản phẩm của Viettel chính là mạng lưới hạ tầng, đường cáp quang băng thông rộng, số lượng trạm BTS sâu rộng

I/ Quy trình tác nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ Viễn thông của Viettel

1 Quản trị Sản xuất và Tác nghiệp là gì ?

Đó là khoa học nghiên cứu hiệu quả của quá trình chuyển hóa từ các nguồn lực đầu vào như vật liệu, vốn, lao động thành các sản phẩm đầu ra sử dụng cho khách hàng như hàng hóa, dịch vụ Môn học giúp bản thân tôi hiểu biết hoàn chỉnh, đồng

bộ về kiến thức kỹ năng của người quản lý, lãnh đạo Nếu như Maketing tạo ra nhu cầu thị trường, thì sản xuất tạo ra sản phẩm, tài chính xem xét hoạt động của doanh nghiệp hiệu quả như thế nào Trong đó sản xuất là bộ phận mà doanh nghiệp phải bỏ

ra nhiều chi phí nhất, là cái tạo ra đặc trưng của doanh nghiệp Chất lượng sản phẩm, giá thành quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp

Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel, bắt đầu sản xuất kinh doanh dịch vụ điện thoại cố định năm 2000, dịch vụ di động năm 2004 Đây là thời gian bắt đầu “Cất cánh” của Viettel, có những bước tiến nhảy vọt về quy mô sản xuất, kinh doanh, tăng trưởng Trong cơn lốc khủng hoảng kinh tế chung, Viettel vẫn tìm được những cơ hội, phát triển tốt Trong 5 qua, doanh thu bình quân năm sau đều tăng gấp đôi năm trước, năm 2009 đạt 60.000 tỷ đồng, Viettel trở thành Công ty Viễn thông lớn nhất Việt Nam và tiên phong đầu tư ra nước ngoài

Câu hỏi đặt ra: Yếu tố nào giúp Viettel phát triển nhanh, bứt phá, khẳng định được vị thế, thương hiệu trên thị trường như vây? Đó chính là đầu tư đúng hướng,

tác nghiệp nhanh, sản xuất hiệu quả Sản phẩm của Viettel chính là mạng lưới hạ tầng, đường cáp quang băng thông rộng, số lượng trạm BTS sâu rộng từ thành phố đến nông thôn, biên giới, hải đảo Hệ thống hạ tầng được ví như phần chìm của tảng băng, còn phần nổi của tảng băng là các gói cước dịch vụ - Các gói cước độc đáo, linh hoạt, cá thể hóa phù hợp nhóm đối tượng khách hàng Như vậy quy trình sản xuất của Viettel xem xét cả yếu tố sản xuất lắp đặt hạ tầng viễn thông và tung ra các gói dịch vụ

2/ Quy trình sản xuất hệ thống hạ tầng viễn thông và cách tác nghiệp phát triển nhanh của Viettel.

Hạ tầng viễn thông Viễn thông: Bao gồm đường truyền dẫn hữu tuyến, vô

tuyến, trạm BTS, bể ngầm, cống ngầm dẫn cáp Thời điểm năm 2000, đầu tư hạ tầng viễn thông rất tốn kém, thiết bị viễn thông đều nhập từ nước ngoài, để có 1 mạng hạ tầng cần ít nhất khoảng 10.000 tỷ VNĐ Nên các doanh nghiệp đi trước Vinaphone,

Ban hành các gói cước, bán hàng

Triển khai hệ thống

mạng lõi truyền dẫn

Xây dựng hệ thống cột phát sóng BTS

Lắp đặt hệ thống máy móc, kỹ thuật

Tiếp tục lắp đường truyền cố định (Nếu

có internet, cố định)

Thu cước trả sau

Chăm sóc khách

hàng

Mobifone, Sfone đều chọn quy trình: “Vừa lắp đặt vừa kinh doanh”, “Lấy ngắn nuôi dài, khi có lãi lại đầu tư tiếp”, “Đầu tư thành phố trước, nông thôn sau”, “Lấy visat viễn thông (không dây) làm chủ đạo” Nhưng bắt buộc phải có xây dựng được hệ thống đường trục theo trục bắc nam, và các đường vu hồi nối các tỉnh thành làm mạng lõi, triển khai các trạm BTS Khi xong các hạ tầng thì bán hàng qua các gói cước, dịch vụ viễn thông

Năm 2000, Viettel bắt đầu kinh doanh điện thoại cố định và tích lũy được 4.000

tỷ lợi nhuận, năm 2004 mua được 150 trạm BTS về lắp tại Hà Nội, Đà Nẵng, Tp Hồ Chí Minh Khi lắp xong các trạm thì hết tiền, và chưa biết làm tiếp ra sao? Đi vay thì không được, vì vốn lớn, phải có thế chấp lớn Phương án 1 chỉ kinh doanh tại 3 thành phố, khi nào có tiền thì mở tiếp các tỉnh (Như cách làm của các mạng trước đó) Phương án 2 đối lập, phải mở rộng, làm viễn thông đâu chỉ có 3 thành phố Bài học thất bại của Sài Gòn Postel, có trạm ở hơn 10 thủ phủ tỉnh mà vẫn thất bại đang hiện hữu

Trước đó, cuộc khủng hoảng kinh tế Đông Nam Á, 1997, có 1 công ty tư nhân viễn thông đứng thứ nhất Indonexia; vì khủng hoảng nên không đủ tiền đầu tư Trong khi đó một công ty nhà nước, được chính phủ bơm tiền đã phát triển rất nhanh, từ số 2 lên số 1 Đến năm 2003, khi công ty tư nhân này hồi phục, bèn bơm rất nhiều tiền, gấp đôi công ty kia để giành lại vị trí số 1, nhưng không lấy lại được

Bài học chung quy trình được rút ra là: Nếu ai tạo dựng được nhận thức ngay từ đầu

là thương hiệu viễn thông số 1 thì mãi sẽ là số 1 Khi thị trường bắt đầu bão hòa, nếu

bị tạo nhận thức là mạng viễn thông nội bộ thành phố, dù sau này có phủ sóng toàn quốc thì người tiêu dùng vẫn chỉ coi là mạng nội bộ Mạng Sfone cũng vậy, mọi người vẫn coi chỉ là mạng thành phố

Tại Thái Lan, có công ty viễn thông lớn là AIS của ông Tharsin, khi ông này lên

làm Thủ tướng, đã nhường quyền cho em gái quản lý Viettel đã có đối thoại và học

được 2 bài học vô giá “Một là: Là công ty đi sau, để làm được viễn thông phải phát triển thật nhanh Hai là, phải tận dụng cơ hội khủng hoảng, mua rẻ thiết bị trả chậm của các nhà cung cấp” Khi đó, trên thế giới có khoảng 650 nhà mạng, do khủng

hoảng, chỉ còn khoảng 10 hãng còn mua thiết bị Viettel đã đến các nhà cung cấp thiết bị, mua với số lượng lớn, với giá rẻ chỉ còn 1/3, được 4000 trạm; bằng hình thức trả chậm sau 4 năm

Viettel đã chứng minh được: Khi đó, năm 2004 dân số Việt Nam là trên 70 triệu người, có 3 triệu thuê bao, thị trường tiềm năng còn trên 50 triệu thuê bao Chi phí

để triển lắp đặt mạng viễn thông đắt nhất là ở thiết bị, khảo sát ban đầu, lắp đặt đường cáp và trạm BTS Đây là chi phí một lần, nếu số thuê bao càng tăng thì bình quân chi phí càng rẻ; Chắc chắn Viettel sẽ trả được gốc lãi sau 4 năm, và đối tác đã đồng ý Theo quy định, mỗi tram phải có thiết kế riêng, giả sử có 20.000 trạm phải

có 20.000 bản thiết kế tương ứng Nhưng Viettel đã chủ động làm “Những thiết kế điển hình”, phục vụ cho từng loại hình BTS ở thành phố, nông thôn, trung du, biên giới, hải đảo…Sau khi trình Bộ Thông tin Truyền thông, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch, Viettel cho triển khai 1 cách đồng bộ Công ty Khảo sát Thiết kế

làm thiết kế những trạm điển hình, Công ty Công trình điều hành các Chi nhánh tỉnh thi công, Công ty Truyền dẫn nối các tuyến đường trục vào các trạm BTS Đó chính

là lý do vì sao Viettel triển khai mạng lưới, nhà trạm nhanh

Trong khi các nhà mạng tiền bối đang tập trung phát triển ở thành phố được khoảng 650 trạm, và tốc độc 60 trạm/ năm, thì Viettel lại có cách tác nghiệp khác biệt Đối lập với các nhà mạng trước với cách làm “Thành phố tiến về nông thôn” thì Viettel “Nông thôn bao vây thành thị”, lắp đặt nhánh chóng, theo hình mắt lưới, 2 xã (phường) ít nhất 1 trạm BTS, lấy cáp quang làm chủ đạo (Trong khi các mạng khác lấy visat làm chính, tương lai khó truyền tải cho công nghệ 3G) Viettel đã nhìn thấy lượng khách hàng đông đảo, chiếm 70% dân số đang ở các miền quê

Cách làm này đã thành công rực rỡ Điện thoại di động bỗng dưng trở thành thứ bình dân Ở nông thôn ít có sóng của MobiFone, Vinaphon, còn Viettel lại rộng rãi, chắc chắn Cộng đồng nhân dân rộng lớn cảm nhận được: Viettel ở nông thôn còn có sóng khỏe thì chắc hẳn ở thành phố còn tốt hơn Sau khi Viettel đã triển khai thành công tại nông thôn rồi, các nhà mạng khác mới quay về nông thôn, thì đã chậm hơn Viettel đến hai năm

Thực hiện cách làm phát triển nhanh, năm 2005 Viettel triển khai đồng bộ 64 Chi nhánh Viettel trên 64 tỉnh thành Với lợi thế phát triển nhanh, có trạm là bán được hàng, năm 2007 Viettel tách đôi 64 chi nhánh thành 128 chi nhánh Mỗi tỉnh thành phố có 2 chi nhánh gồm Chi nhánh kỹ thuật và Chi nhánh kinh doanh Chi nhánh kỹ

thuật lo về phát triển mạng lưới, nhà trạm BTS, kéo cáp Chi nhánh kinh doanh lo về bán hàng, phát triển thuê bao

3/ Hạ tầng viễn thông, bất cập của quy trình phát triển nhanh và giải pháp ?

Hạ tầng viễn thông được vận hành, khai thác bởi các nhà mạng Nhưng khi thị

trường viễn thông phát triển ồ ạt như hiện nay, với số lượng hạ tầng phải càng lớn để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, thì không gian, địa điểm để triển khai hạ tầng

bị thu hẹp, và lãng phí tài nguyên rất lớn Trong một khu dân cư 5000 m2 có đến 5 trạm BTS của 5 nhà cung cấp dịch vụ, trong 1 trụ sở UBND xã có nơi có 2-3 trạm BTS, chỉ một đoạn đường ngắn mà 5 nhà cung cấp đào lên 5 lần để đặt cáp ngầm của riêng mình Cùng tuyến đường cột điện lưới, EVN tăng giá quá cao, buộc các nhà cung cấp như Viettel, Vinaphone phải xây thêm 1 đường cột để treo cáp viễn thông

đó là điển hình về sự lãng phí đầu tư hạ tầng và sự hỗn loạn trong việc quy hoạch hạ tầng viễn thông quốc gia, gây mất mỹ quan đô thị, lãng phí tiền bạc Không có quy hoạch chung, chỉ đạo phối hợp từ Trung ương, tỉnh thành phố là nguyên nhân dẫn đến hạ tầng Viễn thông Việt Nam phát triển “Trăm hoa đua nở”, nhưng thiếu đồng bộ lãng phí, hiệu quả đầu tư thấp Vì ra đời sau, không được hợp tác, chia sẻ, Viettel đã phải tự làm, đứng trên đôi chân của mình

Không thể phủ nhận được hiệu quả của cách tác nghiệp nhanh, đã mang lại cho Viettel những thành tích rực rỡ, sánh vai, đuổi kịp và vượt số lượng hạ tầng các mạng đàn anh trước đó Trên 100.000 km cáp quang, trên 20.000 trạm BTS, chiếm 50%

của 7 nhà mạng trong nước và 34 triệu thuê bao chiếm trên 40% thị phần khách hàng Nhưng bên cạnh đó Viettel cũng gặp những bất cập của quy trình này Do phát triển nhanh, ồ ạt nên số lượng trạm BTS chưa được khảo sát kỹ, chưa đặt đúng tọa độ, đặt chưa đúng điểm cao, không phát huy hết công suất, gây lãng phí tài nguyên, kinh phí Giải pháp khắc phục: Ít nhất 10% phải làm lại, tối ưu lại, rất nhiều trạm phải nhổ lên trồng lại Nhiều trạm đặt sát các trạm của mạng khác gây phản cảm, lãng phí

Bên cạnh đó, việc 1 tỉnh có 2 chi nhánh Viettel, thời gian đầu mang lại hiệu quả,

có trạm bán được hàng, theo hướng “Quảng canh”, chiều rộng, tích cực “khai hoang”, chiếm nhiều diện tích, nhiều khách hàng Mỗi năm Viettel phát triển được 5 triệu đến 8 triệu khách hàng, bằng 1 mạng đi trước phát triển trong 5 năm Đến cuối

2008 lợi thế phát triển nhanh, “Quảng canh” không còn, khách hàng đã bão hòa, đến lúc phải “Thâm canh”, đào sâu, canh tác trên thửa ruộng cũ, tập trung vào chăm sóc khách hàng, giữ chân khách hàng Một tỉnh có 2 chi nhánh Viettel trở thành bất cập 2

cơ quan Viettel cùng phát triển thị trường, cùng quan hệ với địa phương, kinh doanh thì muốn phát triển hướng này nhưng kỹ thuật đang tác nghiệp ở hướng khác, dẫn đến bất đồng quan điểm Thậm chí mâu thuẫn, mất đoàn kết Thực trạng lợi thế phát triển ồ ạt nhà trạm không còn, chi nhánh kinh doanh và kỹ thuật phải sát nhập làm một để tạo sức mạnh thống nhất Từ tháng 9/2009 Viettel quyết định sát nhập 2 chi nhánh trên 1 tỉnh thành phố thành 1, gọi chung là Chi nhánh Viettel tỉnh, thành phố Mất thời gian kiện toàn, ổn định tư tưởng, tổ chức, hiệu quả SXKD giảm sút

Thị trường viễn thông khi còn là độc quyền thì điện thoại di động là hàng cao cấp, xa xỉ phẩm, bán giá cao Với công nghệ 2G có 2 loại chính là dòng GSM và CDMA Dòng GSM là loại phổ thông, 1 sim có thể lắp nhiều loại máy nhưng chỉ có nghe, gọi, nhắn tin là chính, ít có giải trí Còn loại CDMA cao cấp hơn về âm thanh, hình ảnh, nhiều hoạt động vui chơi giải trí, nhưng 1 máy gắn liền 1 sim, bỏ máy là

bỏ sim, bỏ sim là bỏ máy Vinaphone, Mobile dùng công GSM; còn Sfone là mạng

ra đời thứ 3 dùng công nghệ CDMA Viettel ra đời thứ 4 chọn công nghệ GSM

Nhưng Sfone đã bỏ lỡ một cơ hội vàng tại Việt Nam Để có mật độ thuê bao di động cao thì có một rào cản rất lớn, đó là máy cầm tay Việc bỏ ra vài trăm ngàn hay

1 triệu ngay một lúc để mua máy cầm tay là việc không đơn giản với người bình dân Nếu SFone mà làm mạnh việc tặng máy cầm tay, hoặc hỗ trợ giảm giá thì họ sẽ tăng trưởng rất nhanh, nhưng Sfone lại không làm được điều đó, vừa làm vừa run Với mạng viễn thông thì chỉ cần khoảng 5 triệu thuê bao là đã có lợi nhuận đã rất cao (20-30%) Sfone đã bỏ lỡ cơ hội vàng vào năm 2002, 2003, vì ít thuê bao, ít khách hàng, không đủ chi phí; nên họ quay lại công nghệ GSM, và trở thành người đi sau

cả Viettel Viettel chọn công nghệ GSM, với quan niệm đổi mới: “Viễn thông là của dân chúng, chứ không phải của nhà giàu” Và khách hàng là người quyết định sự sống còn của doanh nghiệp, nên đã bù lỗ điện thoại, bán giá bình dân Viettel đã thắng lợi nhờ cách tác nghiệp bù lỗ điện thoại

4/ Thất bại gần đây nhất của Viettel đưa điện thoại bàn không dây (Homphone) tặng cho nông dân Với chiến lược của Chính phủ, đưa Việt Nam trở

thành cường quốc về viễn thông và công nghệ thông tin Chính phủ giao cho các doanh nghiệp mở rộng chương trình viễn thông công ích Viettel được giao trong 2 năm đưa 5 triệu máy về nông thôn, đã triển khai nhanh, làm mỗi ngày trên 10.000 máy cho kịp tiến độ, cách tốt nhất là cho không Tổng hợp các địa phương báo cáo lên, mỗi ngày đưa được 15.000 máy về nông thôn, cứ cho nhiều coi như kết quả càng tốt Nhưng hiệu quả thì ngược lại Tới khi mà khách hàng rời bỏ nhiều quá, cứ lấy 1 máy, bỏ 1 máy, thì bắt đầu giật mình Vì tặng máy, không lấy tiền nên khách hàng chẳng thấy nó giá trị lắm Mỗi máy khoảng 500 ngàn mà không trân trọng, vứt

cả gầm giường, làm hỏng lại lên xin cái khác

Giải pháp thực hiện: Lập tức chương trình phải dừng lại, chuyển cách tác nghiệp, trước đây cho không, bây giờ thu 200 ngàn đồng/ máy, (bù giá 300 ngàn đồng) Trước đây cho 15.000 đ cước gọi hàng tháng, bây giờ thu 15.000 đ rồi cho gọi 30.000đ miễn phí Hai cách làm bản chất như nhau, nhưng với cách thứ 2, buộc người sử dụng phải tính lại hiệu quả Viettel thấy rằng cho không là tự hạ mình, khách hàng coi viễn thông quá rẻ mạt, đó là thất bại lớn

II/ Nội dung học được từ môn Quản trị tác nghiệp, ý nghĩa vận dụng:

1/ Nội dung học được từ môn Quản trị tác nghiệp

Nội dung học được từ môn học là rất thiết thực, bổ ích Bản thân nhìn nhận vấn

đề được áng tỏ hơn Bài học từ các quy trình sản xuất Lean Nhìn nhận ra sự lãng phí

về đầu tư hạ tầng viễn thông, trăm hoa đua nở, trở thành thừa về tổng thể và thiếu cho mỗi nhà mạng Bài học từ cách tiếp cận khách hàng, sản xuất cái mà thị trường cần Đối chiếu với môn học, bản thân trong Ban sáng kiến ý tưởng (SKYT) của Viettel đã rút ngắn quy trình, tiết kiệm thời gian, đưa ra quy chế sáng tạo trẻ SKYT

Kỹ thuật: Giải pháp về kỹ thuật mạng lưới; cải tiến trang thiết bị kỹ thuật SKYT Kinh doanh: Đưa ra các sản phẩm, dịch vụ mới đạt hiệu quả cao SKYT Quản lý: Điều hành, kế hoạch, hành chính, tổ chức lao động và những lĩnh vực khác Nhưng Ban sáng kiến đã đưa ra khái niệm rất Viettel để cán bộ, công nhân viên, đoàn viên thanh niên dễ hiểu: “Sáng kiến là những biện pháp để công việc ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua” Ví như khi mắc áo bị han gỉ, treo áo sẽ bị gỉ theo Giải pháp bọc giấy bạc vào mắc áo, hoặc thay thế cái khác đó cũng là sáng kiến Từ đó khái niệm

và ví dụ đó mọi người thấy dễ hiểu hơn, sáng kiến nhỏ từ những thứ rất gần gũi hàng ngày, dễ đăng ký, áp dụng, nhân rộng trong quá trình sản xuất, kinh doanh

Thời gian qua đã cùng Ban sáng kiến đưa ra các gói cước phù hợp như:

“Tomato”, “gói cước sinh viên”, “gói cước quân nhân”, “gói cước cha và con”, “gói cước Hapy zon”- địa bàn, “gói cước ngư dân” Trong đó gói cước Tomato (Quả cà chua), không cước hòa mạng, không cước thuê bao, nghe mãi mãi, chỉ cần trong vòng 90 ngày phát sinh 1 cuộc gọi đi hoặc gọi đến Gói cước này nhằm vào khách hàng mục tiêu là người có thu nhập thấp như nông dân, người nghỉ hưu, cao tuổi, học sinh sinh viên, chỉ cần nghe là chính Nhưng thực tế, mỗi thuê bao này không