ĐẠI CƯƠNG X QUANG XƯƠNG y3 trường đại học y dược cần thơ

Mô xương. Chất căn bản: Mucopolysaccharic. Tế bào xương: tạo cốt bào và hủy cốt bào. Sợi collagen. Chất khoáng: Ca, P, Mg… Các loại xương. Xương dài, xương ngắn, xương dẹt, xương vừng. Phụ thuộc vào lượng Canci trong một đơn vị thể tích. a.Đậm độ giảm: canci giảm > 30%. Giảm đậm độ toàn thể: Loãng xương. Nhuyễn xương. Cường cận giáp, đa u tủy, di căn Giảm đậm độ khu trú: Do u, phản ứng viêm, bất động khu trú. b.Đậm độ tăng Tăng đậm độ toàn thể: Rối loạn chuyển hóa. Thiếu máu. Bệnh xương đá. Di căn. Tăng đậm độ khu trú: Đảo xương. Nhồi máu xương cũ. Sự lành xương. U lành, u ác.

(Tài liệu tham khảo)

2010

MỤC TIÊU

1. Giải phẫu X quang xương dài

2. Giải phẫu X quang xương, khớp các

vùng vai, vùng hông, chi trên và chi dưới

3. Triệu chứng X quang xương

4. Trình tự phân tích phim X quang xương

5. Hình ảnh X quang bệnh lý gãy xương,

trật khớp, viêm xương tủy xương và u

xương

NỘI DUNG

 Đại cương

 Cấu tạo xương

 Triệu chứng học X Quang

 Giải phẫu X quang

 Bệnh lý xương

NỘI DUNG

 Đại cương.

 Cấu tạo xương

 Triệu chứng học X Quang

 Giải phẫu X quang

 Bệnh lý xương

ĐẠI CƯƠNG

NỘI DUNG

 Đại cương

 Cấu tạo xương.

 Triệu chứng học X Quang

 Giải phẩu X quang

 Bệnh lý xương

CẤU TẠO XƯƠNG

• Chất căn bản: Mucopolysaccharic.

• Tế bào xương: tạo cốt bào và hủy cốt bào.

Cấu trúc xương dài

Trên phim X quang sụn và màng xương không cản quang.

CẤU TẠO XƯƠNG

NỘI DUNG

 Đại cương

 Cấu tạo xương

 Triệu chứng học X Quang.

 Giải phẫu X quang

 Bệnh lý xương

TRIỆU CHỨNG HỌC

X QUANG XƯƠNG

 Bất thường về đậm độ

 Bất thường về cấu trúc

 Bất thường về hình dạng

TRIỆU CHỨNG HỌC

X QUANG XƯƠNG

 Bất thường về đậm độ.

 Bất thường về cấu trúc

 Bất thường về hình dạng

Giảm đậm độ ,Chậm phát triễn xương,biến dạng xương ống,…

Looser zone

TỔN THƯƠNG THẤU QUANG

U ĐA TỦY

(Osteopetrosis)

Tăng đậm độ

xương lan tỏa.

Hyperparathyrodism

NHỒI MÁU XƯƠNG

DI CĂN XƯƠNG

TĂNG ĐẬM ĐỘ KHU TRÚ

TĂNG ĐẬM ĐỘ

Lymphoma

TRIỆU CHỨNG HỌC

X QUANG XƯƠNG

 Bất thường về đậm độ

 Bất thường về cấu trúc.

 Bất thường về hình dạng

BẤT THƯỜNG VỀ CẤU TRÚC

 Tạo hình khuyết vùng thấu quang do

nhiều nguyên nhân khác nhau như u,viêm,

đè nén…

 Biểu hiện chất tổn thương: Đơn độc hay

nhiều ổ, bờ có viền xơ hay không, vị trí

hủy xương, tiến triển

Hủy bờ xơ

Osteoblastoma

Mọt gậm

Dạng thấm (lyphoma)

ABC

CÁC LOẠI PHẢN ỨNG MÀNG XƯƠNG

“Tia nắng” “Bàn chải” Nhiều lớp

Tam giác Codman

Một lớp

osteoid osteoma Brodie's abscess Ewing's sarcoma

TRIỆU CHỨNG HỌC

X QUANG XƯƠNG

 Bất thường về đậm độ

 Bất thường về cấu trúc

 Bất thường về hình dạng.

BẤT THƯỜNG VỀ HÌNH DẠNG

 Các thay đổi hình dạng xương biểu hiện tùy bệnh căn: gãy xương, viêm xương, u xương, di truyền

NỘI DUNG

 Đại cương

 Cấu tạo xương

 Triệu chứng học X Quang

 Giải phẫu X quang

 Bệnh lý xương.

GÃY XƯƠNG

xương trên phim X quang.

phim X quang qui ước)

Gãy cành tươi(trẻ em)

DI LỆCH

U XÖÔNG

CẤU TRÚC XƯƠNG

 Mô mềm:

• Sưng, dập, tụ dịch, tụ máu cơ.

• Mạch máu, thần kinh.

MÔ MỀM + KHỚP

Mô mềm khó đánh giá trên X quang qui ước

BIẾN CHỨNG GÃY XƯƠNG

Chậm liền xương, khớp giả

Lệch trục, ngắn chi

Hoại tử

Nhiễm trùng

Tổn thương mạch máu, thần kinh

Tổn thương vào các tạng

Tắc mạch do mỡ

Khớp giả

Ngắn chi

Lệch trục

VIÊM XƯƠNG TỦY XƯƠNG

 Mọi lứa tuổi

 Nguyên nhân

• Chấn thương.

• Nhiễm trùng cơ quan lân cận.

• Sau phẫu thuật.

• Tiểu đường.

• Sử dụng thuốc đường truyền tĩnh mạch.

VIÊM XƯƠNG TỦY XƯƠNG

VIÊM XƯƠNG TỦY XƯƠNG

ÁP XE BRODIE

 Viêm xương tủy xương mạn tính.Viêm xương tủy xương mạn tính

 Vùng thấu quang khu trú với đường bờ đặc xương

 Mảnh xương chết

 Thường gặp ở chi dưới

ÁP XE BRODIE

U XƯƠNG

 Phân loại theo ác tính:

• U lành và u ác (u nguyên phát hay thứ phát).

 Phân loại theo mô học:

• U có nguồn gốc từ sụn, xương, mô liên kết, tủy xương, mạch máu, không rõ.

U XƯƠNG

 Theo vị trí trên xương

• Đầu xương: u đại bào, u nguyên bào sụn.

• Hành xương: u sợi không sinh xương, kén xương đơn giản, u nội sụn…

• Thân xương: u sợi không sinh xương, kén xương đơn giản, kén xương phình mạch, u nội sụn, u nguyên bào xương.

U XƯƠNG

 Theo vị trí trên xương

• Tủy xương:

• Trung tâm: u nội sụn, kén xương đơn giản.

• Lệch tâm: kén xương phình mạch, sarcoma xương, u sợi không sinh xương, u đại bào…

• Vỏ xương: u xương dạng xương.

• Cạnh vỏ xương: u sụn xương…

Đặc điểm U lành U ác

mất liên tục Vùng chuyển

U XƯƠNG

Sarcoma sụn Sarcoma

Câu 1: Thành phần nào sau đây không thấy

được trên phim X quang?

b. Vỏ xương.

d. Tất cả đều sai.

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 2: Nói về hành xương, chọn câu đúng?

a. Là tổ chức xương xốp.

b. Là phần phình to của thân xương.

c. Phân cách với đầu xương bởi sụn tiếp hợp.

d. Tất cả đều đúng.

Câu 3: Cấu trúc nào khó khảo sát trên phim

Câu 4: Gãy đầu trên xương cánh tay