không cùng loại Đáp án C Tần số của dao động cưỡng bức bức bang với tần số dao động riêng của hệ Câu 10 thầy Lại Đắc Hợp 2018 : Một sóng ngang truyền trên sợi dây rất dài với tốc độ tr
Trang 1SÓNG CƠ VÀ SÓNG ÂM
Câu 1 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Bước sóng là
A quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì
B khoảng cách giữa hai điểm dao động cùng pha trên một phương truyền sóng
C khoảng cách giữa hai diêm gân nhau nhất dao động cùng pha
D khoảng cách giữa hai điểm dao động cùng pha
Đáp án A
Tần số do máy phát ra: f n.p
p là số cặp cực của cuộn dây
n là tốc độ vòng quay của khung trong một giây
Câu 2 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Hai nguồn kết hợp là hai nguồn sóng
A cùng biên độ và độ lệch pha không đổi B cùng biên độ và cùng pha
C cùng tần số và độ lệch pha không đổi D cùng tần sổ và cùng biên độ
Câu 3 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Sóng cơ có tần sổ 16 Hz truyền trong một môi trườngvới tốc độ 4
m/s Bước sóng trong môi trường đó bằng
Câu 4 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Dây AB căng ngang dài 2m, hai đầu A và B cố định, tạo một sóng
dừng trên dây với tần số 50 Hz, trên đoạn AB thấy có 5 nút sóng Tốc độ truyền sóng trên dây là
A 100 m / s B 50 m / s C 25 m / s D 2,5m / s
Đáp án B
Dây có 5 nút sóng nên dây có chiều dài 2 2 2 1m
V f 50m / s
Câu 5 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một sợi dây AB đàn hồi căng ngang dài 120 cm, hai đầu cố định
đang có sóng dừng ổn định Bề rộng của bụng sóng là 4a Khoảng cách giữa hai điểm đối xứng nhau qua điểm nút dao động cùng biên độ bằng a là 20 cm Số bụng sóng trên AB là
Đáp án A
Trang 2Câu 6 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Tại vị trí O trong trên mặt đất có một nguồn âm điểm phát âm đẳng
hướng ra không gian với công suất không đổi Hai điểm P và Q lần lượt trên mặt đất sao cho OP vuông góc với OQ Một thiết bị xác định mức cường độ âm M bắt đầu chuyển động thẳng với gia tốc
a không đổi từ P hướng đến Q, sau khoảng thời gian t1 thì M đo được mức cường độ âm lớn nhất; tiếp đó M chuyển động thẳng đều và sau khoảng thời gian 0,125 t1 thì đến điểm Q Mức cường độ
âm đo được tại P là 20 dB Mức cường độ âm tại Q mà máy đo được là
Đáp án A
Do M là điểm có mức cường độ âm lớn nhất -> M là chân đường vuông góc hạ từ O xuống PQ
Trên đoạn PM vật chuyển động gia tốc a từ P đến M 2
1
1
PM at 12
Vận tốc tại M là vM a.t1
Trên đoạn MQ vật chuyển động thẳng đều
2
Câu 7 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trên mặt nước có hai nguồn giống nhau A và B cách nhau 16cm
dao động theo phương thẳng đứng và tạo sóng kết hợp có bước sóng 3cm Một đường thẳng d nằm trên mặt nước vuông góc với đoạn AB và cắt AB tại H, cách B là 1cm (H không thuộc đoạn AB) Điểm M nằm trên đường thẳng d dao động với biên độ cực đại cách B một khoảng gần nhất là
A 3,33cm B 1, 25cm C 0, 03cm D 2,1cm
Đáp án D
Trang 3Để M dao động biên độ cực đại cách B đoạn ngắn nhất thì M thuộc vân cực đại gần B nhất
Câu 8 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một sóng ngang truyền trong một môi trường thì phương dao động
của các phần tử môi trường:
C trùng với phương truyền sóng D vuông góc với phương truyền sóng
Đáp án D
Sóng ngang là sóng có phương dao động của phần tử môi trường vuông góc với phương truyền sóng
Câu 9 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong quá trình truyền sóng, khi gặp vật cản thì sóng bị phản xạ
Tại điểm phản xạ thì
sóng tới và sóng phản xạ sẽ
A luôn ngược pha B luôn cùng pha C cùng tần số D không cùng loại Đáp án C
Tần số của dao động cưỡng bức bức bang với tần số dao động riêng của hệ
Câu 10 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một sóng ngang truyền trên sợi dây rất dài với tốc độ truyền
Trang 4bằng s) Trên đoạn AB điểm dao động với biên độ 2mm ngược pha với trung điểm I của AB cách I một đoạn ngắn nhất là 2 (cm) Số điểm dao động với biên độ cực tiểu trên đoạn AB là:
Đáp án B
Gọi điểm gần nhasrta dao động với biên độ 2mm,ngược pha I là M
Điểm I có d1 d2 dnên là điểm dao động với biên độ cực đại a14 mm
Khi điểm I ở li độ 4 mm thì M phải ở -2 mm như hình vẽ Từ đó ta suy ra:
Từ đó ta suy ra có 6 điểm cực tiểu tên AB
Câu 12 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Cho một sợi dây đang có sóng dừng với tần số góc 20 rad / s.Trên đây A là một nút sóng, điểm B là bụng sóng gần A nhất, điểm C giữa A và B Khi sợi dây duỗi thẳng thì khoảng cách AB 9 cm và AB 3AC. Khi sợi dây biến dạng nhiều nhất thì khoảng cách giữa A và C là 5 cm Tốc độ dao động của điểm B khi nó đi qua vị trí có li độ bằng biên độ của điểm C là:
A 160 3cm / s B 80 3cm / s C 160cm / s D 80cm / s
Đáp án B
+Bước sóng của sóng 4AB36cm
+ Biên độ dao động của điểm C
Câu 13 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một nguồn phát sóng co hình sin
đặt tại o, truyền dọc theo sợi dây đàn hồi căng ngang rất dài OA với
Trang 5buớc sóng 48cm Tại thời điểm t và t1 2hình dạng của một đoạn dây tuông ứng nhu đuờng 1 và đuờng
2 của hình vẽ, trục Ox trùng với vị trí cân bằng của sợi dây, chiều dương trùng với chiều truyền sóng Trong đó M là điểm cao nhất, u , u , uM N Hlần lượt là li độ của các điểm M, N, H Biết u2Mu2Nu2H
và biên độ sóng không đổi Khoảng cách từ P đến Q bằng
Đáp án D
Câu 14 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một sóng cơ học lan truyền trong một môi trường với tốc độ v
Bước sóng của sóng này trong môi trường đó là Chu kỳ dao động T của sóng có biểu thức là:
Câu 16 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Trong một thí nghiệm về giao thoa sóng trên mặt nước, hai nguồn
kết hợp A và B dao động với tần số 15Hz và cùng pha Tại một điểm M cách nguồn A và B những khoảng d117cm, d2 20cm, sóng có biên độ cực tiểu Giữa M và đường trung trực của AB có 1 dãy cực đại Tốc độ truyền sóng trên mặt nước là
Trang 6Câu 18 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Tần số của âm cơ bản và họa âm do một dây đàn phát ra tương
ứng bằng với tần số của sóng cơ để trên dây đàn có sóng dừng Trong các họa âm do dây đàn phát ra,
có hai họa âm ứng với tần số 2750Hz và 3850Hz.Biết âm cơ bản của dây đàn có tần số nằm trong khoảng từ 300Hzđến 800Hz Trong vùng tần số của âm nghe được có tối đa bao nhiêu tần số của họa âm (kể cả âm cơ bản) của dây đàn này?
fk
trình uA uB 4cos t mm Tốc độ truyền sóng và biên độ sóng không đổi khi sóng truyền
đi Phần tử M ở mặt nước thuộc vân giao thoa cực tiểu có biên độ dao động là
Trang 7Đáp án B
Phần tử M ở mặt nước thuộc vân giao thoa cực tiểu có biên độ dao động là A 4 4 0
Câu 21 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Cường độ âm tại một điểm trong môi trường truyền âm là
A bằng một nửa bước sóng B bằng một bước sóng
C bằng 2 lần bước sóng D bằng một phần tư bước sóng
Đáp án D
Khoảng cách giữa một nút và một bụng sóng “Liên tiếp” trong sóng dừng là một phần tư bước sóng
Câu 24 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) Trong thí nghiệm giao thoa trên mặt nước, hai nguồn sóng kết hợp
A và B dao động
cùng pha, cùng tần số, cách nhau AB8 cm tạo ra hai sóng kết hợp có bước sóng 2cm. Một đường thẳng (∆) song song với AB và cách AB một khoảng là 2cm, cắt đường trung trực của AB tại điểm C Khoảng cách ngắn nhất từ C đến điểm dao động với biên độ cực tiểu trên (∆) là
A 0,56cm B 0, 64cm C 0, 43cm D 0,5cm
Đáp án A
Câu 25 (thầy Lại Đắc Hợp 2018) : Một sợi dây căng ngang với hai đầu cố định, đang có sóng dừng
Biết khoảng cách xa nhất giữa hai phần tử dây dao động cùng biên độ 5 mm là 80 cm, còn khoảng cách xa nhất giữa hai phần tử dao động cùng pha với biên độ 5 mm là 65 cm Tỉ số giữa tốc độ cực đại của một phần tử dây tại bụng sóng và tốc độ truyền sóng trên dây là
A 0,12 B 0, 41 C 0, 21 D 0,14
Trang 8Câu 1(thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Chọn câu sai khi nói về môi trường truyền âm và vận tốc
âm?
A Môi trường truyền âm có thể là rắn, lỏng hoặc khí
B Những vật liệu như bông, nhung, xốp truyền âm tốt
C Vận tốc truyền âm phụ thuộc vào tính đàn hồi và mật độ của môi trường
D Vận tốc truyền âm phụ thuộc vào nhiệt độ của môi truờng
Đáp án B
Nhung, bông, xốp là vật liệu cách âm, âm truyền qua đó kém
Câu 2(thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Cho nguồn song O trên mặt nước dao động theo phương trình: uO A cos t cm Điểm M nằm trên một phương truyền sóng cách O là 1/3 bước sóng, ở thời điểm tT / 2 (T là chu kì sóng) thì li độ là 5 cm Biên độ A bằng:
Đáp án C
Phương trình dao động của điểm M cách O khoảng /2 là: M
23
f
Trang 9Câu 4 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Một sợi dây AB dài 1m căng ngang, hai đầu cố định Trên dây có sóng dừng ổn định với tần số 80 Hz Tốc độ truyền sóng trên dây là 20 m/s Điểm M trên dây cách A là 4 cm Trên dây còn bao nhiêu điểm cùng biên độ và cùng pha với M?
Các bó sóng liên tiếp nhau sẽ dao động ngược pha nha
Vậy sẽ có 7 điểm dao động cùng biên độ và cùng pha với M
Câu 5(thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Khi một nguồn sóng hoạt động tạo ra sóng trên mặt nước, các phần tử nơi có sóng truyền qua thực hiện
C dao động duy trì D dao động tắt dần
Trang 10mức cường độ âm 110 dB cách khu dân cư 100 m Để không ảnh hưởng sức khỏe của người dân sống tại khu dân cư thì nhà máy đó cần ra xa khu dân cư thêm ít nhất là
Câu 10 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Một sóng cơ truyền dọc theo trục Ox có phương trình
uA cos 2,5 x 4t cm (với t tính bằng s; x tính bằng m) Tốc độ truyền sóng này là
m/s
Câu 11 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Trên một sợi dây một đầu cố định một đầu thả tự do có thể có sóng dừng với hai tần số liên tiếp là 30Hz và 50Hz Khi có sóng dừng với tần số 50Hz thì trên dây có bao nhiêu bụng sóng (tính cả hai đầu dây)?
Đáp án C
Trang 11+ Ta có: Dãy một đầu cố định, một đầu tự do nên: f (2k 1) v (2k 1)f0
Câu 12 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Trên mặt nước có hai nguồn sóng S1, S2 đồng bộ với tần
số 50Hz đặt cách nhau 10cm Tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 75 cm/s C là một điểm trên mặt nước sao cho CS1 = CS2 = 10cm Xét các điểm trên mặt nước thuộc đoạn thẳng CS2, điểm mà phần tử tại đó dao động với biên độ cực đại cách S2 một đoạn ngắn nhất có giá trị gần nhất là
Trang 12D chất khí và bề mặt chất rắn
Đáp án A
+ Sóng ngang truyền được trong môi trường chất rắn và trên bề mặt chất lỏng
+ Sóng dọc truyền được trong chất khi và chất lỏng
Câu 15 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Một nguồn O phát sóng cơ dao động theo phương trình
Trang 13+ Ta có : Trên dây có 2 điểm luôn dao động với biên độ cực đại trên dây chỉ có 2 bụng sóng
Câu 17 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Trên mặt chất lỏng có hai nguồn phát sóng giống nhau
A, B cách nhau 44 cm M, N là hai điểm trên mặt nước sao cho ABMN là hình chữ nhật Bước sóng của sóng trên mặt chất lỏng do hai nguồn phát ra là 8 cm Khi trên MN có số điểm dao động với biên
độ cực đại nhiều nhất thì diện tích hình nhữ nhật ABMN lớn nhất có thể là
âm Ox, có mức cuờng độ âm là LM = 40 dB và LN = 20 dB Để mức cuờng độ âm tại trung điểm của
MN là 30 dB thì nguồn âm phải dịch chuyển theo hướng Ox đến vị trí cách O một đoạn ngắn nhất là
Trang 14Vậy có 3 bụng sóng trên dây
Câu 21 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Một nguồn âm phát sóng cầu trong không gian Giả sử không có sự hấp thụ và phản xạ âm Tại điểm cách nguồn âm 1 m thì mức cường độ âm bằng 70 dB Tại điểm cách nguồn âm 5 m có mức cường độ âm bằng
Trang 15đường tròn tâm A, bán kính AB Điểm trên đường tròn dao động với biên độ cực tiểu cách đường thẳng qua A, B một đoạn lớn nhất là
là 20rad/s Tốc độ dao động của phần tử tại trung điểm của NP khi sợi dây có dạng một đoạn thẳng bằng:
b max b
v A 20.0, 020, 4m / s40cm / s
Trang 16Câu 24(thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Để phân biệt được sóng ngang và sóng dọc ta dựa vào
A phương dao động và tốc độ truyền sóng B tốc độ truyền sóng và bước sóng
C phương dao động và phương truyền sóng D phương truyền sóng và tần số sóng Đáp án C
Để phân biệt được sóng ngang và sóng dọc thì ta dựa vào phương dao động và phương truyền sóng
Câu 25 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Một nguồn âm được đặt ở miệng một ống hình trụ có đáy bịt kín Tăng dần tần số của nguồn bắt đầu từ giá trị 0 Khi tần số nhận được giá trị thứ nhất là f1
và tiếp theo là f2, f3, f4 thì ta nghe được âm to nhất Ta có tỉ số
k 2; f
4l5v
k 3; f
4l7v
Trang 17Thời gian để M đi đến N thấp hơn VTCB 2,5 cm là : 3
2, 5arcsin T
15
Câu 27 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Trên một sợi dây đàn hồi
AC đang có sóng dừng ổn định với tần số f Hình ảnh sợi dây tại thời
điểm t (nét đứt) và thời điểm t 1
4f
(nét liền) được cho như hình vẽ Tỉ
số giữa quãng đường mà B đi được trong một chu kì với quãng đường mà
sóng truyền đi được trong một chu kì là
Đáp án A
Câu 28 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Giao thoa sóng ở mặt nước với hai nguồn kết hợp đặt tại A và B Hai nguồn dao động điều hòa theo phương thẳng đứng, cùng pha và cùng tần số 10 Hz Biết AB = 20 cm, tốc độ truyền sóng ở mặt nước là 0,3 m/s Ở mặt nước, O là trung điểm của AB, gọi
Ox là đường thẳng hợp với AB một góc 60° M là điểm trên Ox mà phần tử vật chất tại M dao động với biên độ cực đại (M không trùng với O) Khoảng cách ngắn nhất từ M đến O là
Đáp án B
Câu 30 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Cường độ âm tại một điểm trong môi trường truyền âm
là 5
10 W/m2 Biết cường độ âm chuẩn là 12
I 10 W/m2 Mức cường độ âm tại điểm đó là
Trang 18A 70 dB B 80 dB C 60 dB D 50 dB Đáp án A
Mức cường độ âm tại điểm đó
5 12
Trang 19Biên độ dao động của M và N là:
v 60 3A
22
Câu 33 (thầy Trần Đức Hocmai năm 2018) Tại điểm M trên trục Ox có
một nguồn âm điểm phát âm đẳng hướng ra môi trường Khảo sát mức
cường độ âm L tại điểm N trên trục Ox có tọa độ x m, người ta vẽ được
đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của L vào logx như hình vẽ bên Mức
cường độ âm tại điểm N khi x32 m gần nhất với giá trị?
Câu 1 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Giao thoa ở mặt nước với hai nguồn sóng kết hợp đặt tại A và
B dao động điều hòa cùng pha theo phương thẳng đứng Sóng truyền ở mặt nước có bước sóng
Cực tiểu giao thoa nằm tại những điểm có hiệu đường đi của hai sóng từ hai nguồn tới đó bằng
Câu 2 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sợi dây đàn hồi AB hai đầu cố định được kích thích dao
động với tần số 20Hz thì trên dây có sóng dừng ổn định với 3 nút sóng (không tính hai nút ở A và B)
Để trên dây có sóng dừng với 2 bụng sóng thì tần số dao động của sợi dây là
Đáp án A
Phương pháp : Điều kiện có sóng dừng trên dây hai đầu cố định l k/ 2
Trang 20Câu 3 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Trong quá trình truyền sóng, khi gặp vật cản thì sóng bị phản
xạ Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng phản xạ sẽ
A luôn cùng pha B không cùng loại C luôn ngược pha D cùng tần số
Đáp án D
Trong quá trình truyền sóng khi gặp vật cản thì sóng bị phản xạ Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng phản xạ cùng tần số
Câu 4 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Hai nguồn sóng cơ kết hợp S1, S2 cùng biên độ và ngược pha
cách nhau 60 cm có tần số 5 Hz, tốc độ truyền sóng là 40 cm/s Số cực tiểu giao thoa trên đoạn S1S2
Câu 5 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Chọn phát biểu đúng khi nói về đặc trưng sinh lý của âm:
A Độ to của âm chỉ phụ thuộc vào mức cường độ âm
B Âm sắc phụ thuộc vào các đặc trưng vật lý của âm như biên độ, tần số và các thành phần cấu tạo
của âm
C Độ cao của âm phụ thuộc vào tần số của âm và cường độ âm
D Độ cao của âm phụ thuộc vào tần số của âm và biên độ âm
Đáp án B
Câu 6 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một nguồn âm S có công suất P, sóng âm lan truyền theo mọi
phía Mức cường độ âm tại điểm cách S 10 m là 100 dB Cho cường độ âm chuẩn I0 = 10 –12 W/m2
Cường độ âm tại điểm cách S 1m là:
Đáp án C
Trang 21Phương pháp:
Công thức tính mức cường độ âm và mức cường độ âm:
0
210.log ;
Trang 222 2 min
Câu 8 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Tốc độ truyền sóng của một mội trường phụ thuộc vào:
Đáp án D
Câu 9 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Khi một sóng cơ truyền từ không khí vào nước thì đại lượng
nào sau đây không thay đổi?
Đáp án A
Câu 10 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Trong quá trình truyền sóng, khi gặp vật cản thì sóng bị phản
xạ Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng phản xạ sẽ
A Không cùng loại B Luôn cùng pha C Luôn ngược pha D Cùng tần số
Đáp án D
Câu 11 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Hai nguồn sóng A, B cách nhau 12.5cm trên mặt nước giao
thoa sóng, dao động tại nguồn có phương trình u Au B acos100t cm tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 0.5m/s Số điểm trên đoạn AB dao động với biên độ cực đại và dao động ngược pha với trung điểm I của đoạn AB là:
Câu 12 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Cho 3 điểm A,B,C thẳng hang, theo thứ tự xa dần nguồn
âm.Mức cường độ âm tại A,B,C lần lượt là 40dB; 35,9dB và 30dB Khoảng cách giữa AB là 30m, và khoảng cách giữa BC là:
Trang 23A Môi trường truyền âm có thể là rắn, lỏng hoặc khí
B Những vật liệu như bông, nhung, xốp truyền âm tốt
C Vận tốc truyền âm phụ thuộc vào tính đàn hồi và mật độ của môi trường
D Vận tốc truyền âm phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
Đáp án B
Câu 14 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) Chọn SAI trong các sau
A Đối với tai con người, cường độ âm càng lớn thì âm càng to
B Cảm giác nghe âm to hay nhỏ chỉ phụ thuộc vào cường độ âm
C Cùng một cường độ âm tai con người nghe âm cao to hơn nghe âm trầm
D Ngưỡng đau hầu như không phụ thuộc vào tần số của âm
Đáp án B
Câu 15 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Sóng cơ học lan truyền trong không khí với cường độ đủ lớn,
tai ta có thể cảm thụ được sóng cơ học nào sau đây
A Sóng cơ học có chu kì 2 μs B Sóng cơ học có chu kì 2 ms
C Sóng cơ học có tần số 30 kHz D Sóng cơ học có tần số 10 Hz
Đáp án B
Câu 16 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sợi dây dài 2m, hai đầu cố định và rung với bốn múi
sóng thì bước sóng trên dây là:
Trang 24C hai lần bước sóng D nửa bước sóng
Đáp án D
Trong hệ sóng dừng trên một sợi dây, khoảng cách giữa hai bụng sóng liên tiếp bằng nửa bước sóng
Câu 18 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Sóng ngang là sóng có phương dao động:
Đáp án B
Sóng ngang là sóng có phương dao động vuông góc với phương truyền sóng
Câu 19 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Âm có cường độ 0,01W/m2 Ngưỡng nghe của âm này là I0 =
6
với nguồn?
Đáp án A
Câu 21 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Khi nói về sóng âm, phát biểu sai là:
A Âm có tần số càng nhỏ thì nghe càng trầm B Độ to của âm là đặc trưng sinh lý của âm
Trang 25C Âm có cường độ càng lớn thì nghe càng to D Độ to của âm tỷ lệ nghịch với cường độ âm Đáp án D
Câu 22 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Người nghe có thể phân biệt được âm La do đàn ghi ta và đàn
piano phát ra là do hai âm đó
A âm sắc khác nhau B mức cường độ âm khác nhau
C cường độ âm khác nhau D tần số âm khác nhau
Đáp án A
Người nghe có thể phân biệt được âm La do đàn ghi ta và đàn piano phát ra là do hai âm đó có âm sắc khác nhau
Câu 23 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một nhạc cụ phát ra âm cơ bản có tần số 380Hz, cũng có thể
phát ra đồng thời các họa âm tiếp theo Biết âm nghe được có tần số từ 16Hz đến 2.10 4
Hz Trong miền tần số của âm nghe được, tần số lớn nhất của họa âm mà nhạc cụ này có thể phát ra là
Đáp án A
Phương pháp: Tần số các hoạ âm f = k.f0 (f0 là tần số âm cơ bản)
Cách giải:
+ Âm cơ bản có tần số : f0 = 380Hz => Tần số các hoạ âm: f = kf0 = 380k (k nguyên)
+ Âm nghe được có tần số từ 16Hz đến 2.10 4
4
16 380k 2.10 0, 04 k 52, 6 k 0;1; ;52
=> kmax = 52 => fmax = 380.52 = 19760Hz
Câu 24 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sợi dây đàn hồi OA treo thẳng đứng, đầu O gắn vào một
nhánh của âm thoa, đầu A thả tự do Khi âm thoa rung thì trên dây có sóng dừng với 5 bụng sóng, O được coi là nút sóng Biết sóng truyền trên dây với tốc độ 8 m/s và có tần số 40 Hz Chiều dài của dây
Trang 26Câu 25 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Ở mặt thoáng của chất lỏng có hai nguồn sóng A,B cách nhau
18cm dao động theo phương thẳng đứng với phương trình uA = uB = acos20πt (t tính bằng s) Tốc độ
truyền sóng trên mặt chất lỏng là 50cm/s Gọi M là điểm ở mặt chất lỏng gần A nhất sao cho phần tử
chất lỏng tại M dao động với biên độ cực đại và cùng pha với nguồn A khoảng cách AM là
Lấy (2) – (1) 2MA10k 10 MA5k 5 0 k 1 k 2;3; 4; k min 2 MAmin 5cm
Câu 26 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng cơ có tần số f lan truyền trong môi trường đàn hồi
với tốc độ là v, khi đó bước sóng được tính theo công thức
Trang 27A Sóng cơ truyền trong chất khí nhanh hơn trong chất rắn
B Sóng cơ không truyền được trong chân không
C Sóng dọc có phương dao động trùng với phương truyền sóng
D Sóng cơ có thể, giao thoa, phản xạ, khúc xạ
Đáp án A
Tốc độ truyền sóng cơ trong môi trường rắn là lớn nhất
Câu 28 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Trên một sợi dây dài 1,2m có sóng dừng , biết hai đầu sợi dây
là hai nút và trên dây chỉ có một bụng sóng Bước sóng có giá trị
Câu 29 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng cơ có phương trình là u = 2.cos(20πt - 5πx) (mm),
trong đó t tính theo giây, x tính theo cm Trong thời gian 5 giây, sóng truyền được quãng đường dài
Quãng đường sóng truyền đi được trong 5 giây : S = vt = 4.5 = 20 cm
Câu 30 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Trong một thí nghiệm giao thoa sóng nước, hai nguồn sóng
kết hợp cùng pha đặt tại hai điểm A và B cách nhau 16cm Sóng truyền trên mặt nước có bước sóng 3cm Gọi ∆ là một đường thẳng nằm trên mặt nước, qua A và vuông góc với AB Coi biên độ sóng trong quá trình lan truyền không đổi Số điểm dao động với biên độ cực đại nằm trên ∆ là :
Đáp án B
Phương pháp: Sử dụng lí thuyết về giao thoa sóng hai nguồn cùng pha và áp dụng công thức tính số
cực đại trên đoạn thẳng nối hai nguồn
Trang 28+ Trong khoảng từ A đến O có 5 đường hypebol cực đại Mỗi đường cắt (∆) tại 2 điểm => Trên (∆) có
10 điểm dao động với biên độ cực đại
Câu 31 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Hai nguồn kết hợp được đặt ở A và B trên mặt thoáng của
chất lỏng, dao động theo phương vuông góc với mặt thoáng có phương trình
2cos 40 t cm( ), 8cos 40 t cm( )
u u với t tính theo giây Tốc độ truyền sóng bằng 90cm/s Gọi M là một điểm trên mặt thoáng với MA = 10,5cm, MB = 99cm Coi biên độ không thay đổi trong quá trình truyền sóng Phần tử chất lỏng tại M dao động với biên độ là:
Trang 29Câu 32 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một nguồn sóng đặt tại điểm O trên mặt nước, dao động theo
phương vuông góc với mặt nước với phương trình u = acos40πt (cm), trong đó t tính theo giây Gọi M
và N là hai điểm nằm trên mặt nước sao cho OM vuông góc với ON Biết tốc độ truyền sóng trên mặt nước bằng 80cm/s Khoảng cách từ O đến M và N lần lượt là 34cm và 50cm Số phần tử trên đoạn
MN dao động cùng pha với nguồn là
Trang 30Có 6 giá trị của k thoả mãn => trên đoạn MN có 6 điểm dao động cùng pha với nguồn
Câu 33 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Khi có hiện tượng sóng dừng xảy ra trên một sợi dây đàn hồi,
khoảng cách giữa hai nút sóng liên tiếp bằng
Đáp án D
Câu 34 (thầy Phạm Quốc Toản 2018): Chọn phát biểu sai Trong quá trình truyền sóng
A pha dao động được truyền đi
B năng lượng được truyền đi
C phần tử vật chất truyền đi theo sóng
D phần tử vật chất có sóng truyền qua chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng xác định
Đáp án C
Trong quá trình truyền sóng phần tử vật chất có sóng truyền qua chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng xác định
Câu 35 (thầy Phạm Quốc Toản 2018): Chọn đáp án sai khi nói về sóng âm
A Khi sóng âm truyền từ không khí vào nước thì bước sóng tăng lên
B Sóng âm truyền trong không khí là sóng dọc
C Ngưỡng đau của tai người không phụ thuộc vào tần số của âm
D Cường độ âm càng lớn, tai người nghe càng to
Đáp án D
Câu 36 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng cơ truyền dọc theo trục Ox với phương trình u =
5cos(40πt – 2πx) (mm) Biên độ của sóng này bằng
Trang 31Câu 38 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng ngang hình sin truyền trên một sợi dây dài Hình vẽ
bên là hình dạng của một đoạn dây tại một thời điểm xác định Trong quá trình lan truyền sóng, hai phần
C 6
D 3
Câu 39 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng hình sin lan truyền trên mặt nước từ nguồn O với bước
sóng Ba điểm A, B, C trên hai phương truyền sóng sao cho OA vuông góc với OC và B là một điểm
thuộc tia OA sao cho OB > O A Biết OA = 7 Tại thời điểm người ta quan sát
thấy giữa A và B có 5 đỉnh sóng (kể cả A và B) và lúc này góc ∠ACB đạt giá trị lớn nhất Số điểm dao động ngược pha với nguồn trên đoạn AC bằng
Đáp án C
Trang 32Ta có:
7tan tan
;
11tan tan
h h h
=> Trên AC có 6 điểm dao động ngược pha với nguồn
Câu 40 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Tiến hành thí nghiệm đo tốc độ truyền âm trong không khí, một
học sinh đo được bước sóng của sóng âm là (75 ± 1) (cm), tần số dao động của âm thoa là (440 ± 10) (Hz) Tốc độ truyền âm tại nơi làm thí nghiệm là
Câu 41 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Khi nói về sóng cơ, phát biểu nào sau đây sai ?
A Sóng cơ lan truyền được trong chất rắn
Trang 33B sóng cơ lan truyền được trong chất lỏng
C Sóng cơ lan truyền được trong chất khí
D Sóng cơ lan truyền được trong chân không
Đáp án D
Sự lan truyền sóng cơ là sự truyền các dao động trong môi trường chân không không có phần tử dao động nên sóng cơ không lan truyền được
Câu 42 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sợi dây căng ngang đang có sóng dừng Sóng truyền trên
dây có bước sóng Khoảng cách giữa hai bụng sóng liên tiếp là
Câu 43 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Một sóng cơ truyền dọc theo một sợi dây đàn hồi rất dài với
biên độ 6 mm Tại một thời điểm, hai phần tử trên dây cùng lệch khỏi vị trí cân bằng 3 mm, chuyển động ngược chiều với độ lớn vận tốc 0,3π 3cm s/ và cách nhau một khoảng ngắn nhất là 8cm (tính theo phương truyền sóng) Tốc độ truyền sóng trên dây là:
Đáp án B
Tại một thời điểm, hai phần tử trên dây cùng lệch khỏi vị trí cân bằng 3mm, chuyển động ngược chiều với độ lớn vận tốc 0,3π 3cm s/ và cách nhau một khoảng ngắn nhất 8cm Biểu diễn trên đường tròn lượng giác:
Từ đường tròn lượng giác, xác định được độ lệch pha của hai phần tử trên dây:
min
min2
Trang 34Tốc độ truyền sóng trên dây: v = f = 24.0,5 = 12 cm/s
Câu 44 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Trên mặt nước tại hai điểm A và B cách nhau 25 cm, có hai
nguồn kết hợp dao động điều hòa cùng biên độ, cùng pha với tần số 25 Hz theo phương thẳng đứng Tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 3 m/s Một điểm M nằm trên mặt nước cách A, B lần lượt là 15
cm và 17 cm có biên độ dao động bằng 12 mm Điểm N nằm trên đoạn AB cách trung điểm O của AB
là 2 cm dao động với biên độ là
12A
Câu 45 (thầy Phạm Quốc Toản 2018) : Cho tam giác ABC vuông cân tại A nằm trong một môi
trường truyền âm Một nguồn âm điểm O có công suất không đổi phát âm đẳng hướng đặt tại B khi đó
một người M đứng tại C nghe được âm có mức cường độ âm là 40dB Sau đó di chuyển nguồn O trên
đoạn AB và người M di chuyển trên đoạn AC sao cho BO = AM Mức cường độ âm lớn nhất mà người đó nghe được trong quá trình cả hai di chuyển bằng
Đáp án B
Trang 35Khi nguồn âm O đặt tại B, người đứng tại C nghe được âm có mức cường độ âm:
Câu 1 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Khi nói về sóng cơ học phát biểu nào sau đây là sai?
A Sóng cơ học truyền được trong tất cả các môi trường rắn, lỏng, khí và chân không
B Sóng cơ là sự lan truyền dao động cơ trong môi trường vật chất
C Sóng âm truyền trong không khí là sóng dọc
D Sóng cơ học lan truyền trên mặt nước là sóng ngang
Trang 36Đáp án A
Sóng cơ không lan truyền được trong chân không
Câu 2 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Tần số của âm cơ bản và họa âm do một dây đàn phát ra
tương ứng bằng với tần số của sóng cơ để trên dây đàn có sóng dừng Trong các họa âm do dây đàn
phát ra, có hai họa âm ứng với tần số 2750Hz và 3850Hz Biết âm cơ bản của dây đàn có tần số nằm trong khoảng từ 300Hz đến 800Hz Trong vùng tần số của âm nghe được có tối đa bao nhiêu tần số
của họa âm (kể cả âm cơ bản) của dây đàn này?
fk
sử dụng chức năng Mode 7 lập bảng cho
hai hàm số bên ta tìm được f0 550Hz
Để họa âm có thể nghe được thì 16 550m 20000, 03 m 36,36. Vậy có 36 giá trị
Câu 3 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Trong hiện tượng giao thoa sóng nước, hai nguồn A, B cách
nhau 20 cm dao động cùng biên độ, cùng pha, cùng tần số 50Hz Tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 1,5 m/s Xét trên đường thẳng xy vuông góc với AB, cách trung trực của AB là 7 cm; điểm dao động cực đại trên xy gần A nhất
điểm dao động với biên độ cực đại gần A
nhất trên xy phải thuốc hypebol k4
Câu 4 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : M, N và P là 3 vị trí cân bằng liên tiếp trên một sợi dây
đang có sóng dừng mà các phần tử tại đó dao động bới cùng biên độ bằng 3cm Biết vận tốc tức
Trang 37thời của hai phần tử tại N và P thỏa mãn v vN P 0; MN40 cm, NP20 cm; tần số góc của sóng là 20 rad/s Tốc độ dao động của phần tử tại trung điểm của NP khi sợi dây có dạng một đoạn thẳng bằng
Câu 5 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Trên một sợi dây có sóng dừng, hai điểm M và N là hai nút
sóng gần nhau nhất Hai điểm P và Q trên sợi dây, trong khoảng giữa M và N Các phần tử vật chất tại
P và Q dao động điều hòa
Sóng dừng, P và Q thuộc cùng một bụng sóng nên dao động cùng pha nhau
Câu 6 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Người ta tạo ra sóng cơ hình sin trên một sợi dây đàn hồi
căng ngang bằng cách, khi t0 cho đầu O của sợi dây bắt đầu dao động điều hòa theo phương thẳng đứng đi lên, khi đầu dây này lên tới điểm cao nhất lần đầu tiên thì sóng đã truyền trên dây được quãng đường2 cm Bước sóng của sóng này bằng
Đáp án C
Khoảng thời gian để dây đi từ vị trí cân bằng đến cao nhất là T
t4
Quãng đường sóng truyền đi được trong một phần tư chu kì là 2cm vT8cm.
Câu 7 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Độ cao của âm phụ thuộc vào:
A đồ thị dao động của nguồn âm B độ đàn hồi của nguồn âm
Trang 38Đáp án C
Độ cao của âm phụ thuộc vào tần số của âm
Câu 8 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Trong quá trình truyền sóng, khi gặp vật cản thì sóng bị
phản xạ Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng phản xạ sẽ:
A luôn cùng pha B không cùng loại C cùng tần số D luôn ngược pha Đáp án C
Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng phản xạ luôn cùng tần số
Câu 9 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Khi nói về siêu âm, phát biểu nào sau đây sai?
A siêu âm có tần số lớn hơn 20 kHz
B siêu âm có khả năng truyền được trong chất rắn
C siêu âm khi gặp các vật cản thì có thể bị phản xạ
D trong cùng một môi trường, siêu âm có bước sóng lớn hơn bước sóng của hạ âm
Đáp án D
Siêu âm có tần số lớn hơn hạ âm → bước sóng sẽ nhỏ hơn →D sai
Câu 10 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Tại mặt nước có hai nguồn sóng kết hợp S ,S1 2 dao động theo phương vuông góc mặt nước với phương trình lần lượt là u1A cos t1 và
2 2
u A cos t Những điểm thuộc mặt nước nằm trên đường trung trực của S S1 2 sẽ
A không dao động B dao động với biên độ A1A2
C dao động với biên độ nhỏ nhất D dao động với biên độ0,5 A 1A2
Đáp án C
Vì hai sóng kết hợp ngược pha nhau nên trên đường trung trực củaS S1 2 sẽ dao động với biên độ cực tiểu
Câu 11 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Một sợi dây đàn hồi có chiều dài 9a với hai đầu cố định,
đang có sóng dừng Trong các phần tử dây mà tại đó sóng tới và sóng phản xạ hình sin lệch pha nhau 2k
3
(với k là các số nguyên) thì hai phần tử dao động ngược pha cách nhau một khoảng gần nhất là a Trên dây, khoảng cách xa nhất giữa hai phần tử dao động cùng pha với biên độ bằng một nửa biên độ của bụng sóng là
Trang 39Để 2 điểm gần nhất, ta chọn cùng 1 giá trị k, lúc ấy 2d 2a
Câu 12 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Theo quy định của Bộ giao thông vận tải, âm lượng còi
điện lắp trên ôtô đo ở khoảng cách 2 m là 90dB đến 115dB Giả sử còi điện đặt ngay ở đầu xe và có
độ cao 1,2 m Người ta tiến hành đo âm lượng của còi điện lắp trên ôtô 1 và ô tô 2 ở vị trí cách đầu xe
là 30 m, ở độ cao 1,2 m thì thu được âm lượng của ôtô 1 là 85dB và ôtô 2 là 91dB Âm lượng của còi điện trên xe ôtô nào đúng quy định của Bộ giao thông vận tải ?
Đáp án D
r là vị trí đo mức cường độ âm, khi đó công suất của nguồn âm sẽ nằm trong khoảng Pmin P Pmax
để mức cường độ âm đo được 90dB L 115dB
2 0
+) Đối với xe thứ hai
Câu 13 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Một vận động viên hằng ngày đạp xe trên đoạn đường
thẳng từ điểm A đúng lúc còi báo thức bắt đầu kêu, khi đến điểm B thì còi vừa dứt Mức cường độ âm tại A và B lần lượt là 60 dB và 54 dB Còi đặt tại O, phát âm đẳng hướng với công suất không đổi và môi trường không hấp thụ âm; góc AOB bằng 150 Biết rằng vận động viên này khiếm thính nên chỉ nghe được mức cường độ âm từ 66 dB trở lên và tốc độ đạp xe không đổi, thời gian còi báo thức kêu
là 1 phút Trên đoạn đường AB, vận động viên nghe thấy tiềng còi báo thức trong khoảng thời gian xấp xỉ bằng
Trang 40Đặt OAa, ta có:
2 A
S OA.OB.sin150 AB.OHa.2a.sin150 2,9a.OHOH0,35.a
Điểm H gần nguồn O nhất nên có mức cường độ âm lớn nhất, từ H về 2 phía A và B mức cường độ
âm giảm dần Gọi M và N là 2 điểm nằm 2 bên H thuộc đoạn AB có cùng mức cường độ âm là
Câu 14 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Trong sóng cơ, công thức liên hệ giữa tốc độ truyền sóng
v, bước sóng và chu kì T của sóng là
Câu 15 (thầy Nguyễn Thành Nam 2018) : Giao thoa ở mặt nước được tạo bời hai nguồn sóng kết hợp
dao động điều hòa cùng pha theo phương thẳng đứng tại hai vị trí S và S1 2 Sóng truyền trên mặt nước có bước sóng 6cm Trên đoạn thẳng S S ,1 2 hai điểm gần nhau nhất mà phần tử nước tại đó dao động với biên độ cực đại cách nhau
Đáp án C