Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là cụm từ được giới báo chí sử dụng để chỉ tình trạng bất ổn định tài chính như đói tín dụng và thu hồi nợ, mất giá tiền tệ, sụt giá chứng khoán diễn ra đồng thời nhiều nơi trên
Trang 1Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là cụm từ được giới báo chí sử dụng để chỉ tình trạng bất ổn
định tài chính như đói tín dụng và thu hồi nợ, mất giá tiền tệ, sụt giá chứng khoán diễn ra đồng thời nhiều nơi trên thế giới từ tháng 8 năm 2008 Cuộc khủng hoảng này là sự phát triển và lan tỏa của cuộc Khủng hoảng tài chính Hoa Kỳ năm 2007 và nó tiếp tục diễn ra cho đến tháng 1 năm 2009 Cuộc khủng hoảng tài chính đã ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế các nước, gây ra suy thoái kinh tế ở nhiều nơi và tăng trưởng kinh tế chậm lại ở hầu hết các nước khác.
Mục lục
[ ẩn ]
• 1 Ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Hoa Kỳ
• 2 Tác động đến thị trường chứng khoán các châu lục
Sau khi ước tính có đến 1.200 tỷ USD biến mất khỏi phố Wall do thị trường sụt giảm[1], các dữ liệu u ám về kinh tế Hoa Kỳ được công bố sau đó đã đẩy giới đầu tư vào một đợt hoảng loạn mới, khiến chỉ số Dow Jones có ngày sụt giảm lớn thứ hai trong lịch sử và cuốn phăng thêm 1.000 tỷ USD khỏi phố Wall[2].
Tại các thị trưòng chứng khoán châu Á, trong số các chỉ số quan trọng, chỉ số Nikkei 225 của Nhật, Hang Seng của thị trường Hong Kong, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ và Singapore đều sụt giảm mạnh, trồi sụt liên tục do tác động từ Hoa Kỳ.
Các thị trường châu Âu cũng không thoát khỏi xu hướng đi xuống Chỉ số FTSE 100 tại Anh, DAX của Đức, CAC-40 của Pháp đều diễn biến tương tự.
Mặc dù một kế hoạch chi 700 tỷ USD có tên Bailout được thông qua, các thị trường vẫn không phục hồi nhanh chóng và nhiều ngân hàng tiếp tục lâm vào nguy cơ phá sản Người ta nhận định đây là tình trạng suy thoái kinh tế kéo dài và sẽ ảnh hưởng tới toàn cầu Jacky Choi, giám đốc quản lý quỹ Value Partners nói:
“Người ta mất tinh thần rất nhanh Người dân mất lòng tin từng ngày”[3].
Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là cụm từ được giới báo chí sử dụng để chỉ tình trạng bất ổn
định tài chính như đói tín dụng và thu hồi nợ, mất giá tiền tệ, sụt giá chứng khoán diễn ra đồng thời nhiều nơi trên thế giới từ tháng 8 năm 2008 Cuộc khủng hoảng này là sự phát triển và lan tỏa của cuộc Khủng
Trang 2hoảng tài chính Hoa Kỳ năm 2007 và nó tiếp tục diễn ra cho đến tháng 1 năm 2009 Cuộc khủng hoảng tài chính đã ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế các nước, gây ra suy thoái kinh tế ở nhiều nơi và tăng trưởng kinh tế chậm lại ở hầu hết các nước khác.
Mục lục
[ ẩn ]
• 1 Ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Hoa Kỳ
• 2 Tác động đến thị trường chứng khoán các châu lục
Sau khi ước tính có đến 1.200 tỷ USD biến mất khỏi phố Wall do thị trường sụt giảm[1], các dữ liệu u ám về kinh tế Hoa Kỳ được công bố sau đó đã đẩy giới đầu tư vào một đợt hoảng loạn mới, khiến chỉ số Dow Jones có ngày sụt giảm lớn thứ hai trong lịch sử và cuốn phăng thêm 1.000 tỷ USD khỏi phố Wall[2].
Tại các thị trưòng chứng khoán châu Á, trong số các chỉ số quan trọng, chỉ số Nikkei 225 của Nhật, Hang Seng của thị trường Hong Kong, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ và Singapore đều sụt giảm mạnh, trồi sụt liên tục do tác động từ Hoa Kỳ.
Các thị trường châu Âu cũng không thoát khỏi xu hướng đi xuống Chỉ số FTSE 100 tại Anh, DAX của Đức, CAC-40 của Pháp đều diễn biến tương tự.
Mặc dù một kế hoạch chi 700 tỷ USD có tên Bailout được thông qua, các thị trường vẫn không phục hồi nhanh chóng và nhiều ngân hàng tiếp tục lâm vào nguy cơ phá sản Người ta nhận định đây là tình trạng suy thoái kinh tế kéo dài và sẽ ảnh hưởng tới toàn cầu Jacky Choi, giám đốc quản lý quỹ Value Partners nói:
“Người ta mất tinh thần rất nhanh Người dân mất lòng tin từng ngày”[3].
Nưoc mau đo la nuoc bi suy thoai kt, mau hồng là những nước chịu ảnh hưởng
Trang 3Thứ Tư, 31/12/2008 - 10:29 AM
Năm 2008 - năm của những cuộc khủng hoảng
(Dân trí) - Nếu năm 2007 được gọi l n à ăm của những bất ổn, thì năm nay sẽ có tên năm của những cuộc khủng hoảng Khủng hoảng từ nguồn lương thực đến nhiên liệu, từ t i chính à đến chính trị, từ môi trường đến an ninh, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn của nhân loại.
Khủng hoảng giá lương thực
Đầu năm 2008, thế giới b ng ho ng à à trước cơn bão có tên l giá l à ương thực, dù đã được
dự báo Đã có có ít nhất 37 nước trên thế giới phải đối mặt với tình trạng khủng hoảng lương thực Đến những ng y tháng T à ư, giá gạo - lương thực chính của hơn nửa dân số trên to n th à ế giới, đột ngột tăng từ 550 USD/tấn lên 760 USD/tấn rồi 1.000 USD/tấn đã khiến h ng à triệu người ở châu Mỹ, châu Phi v c à ả ở châu Á - “vựa lúa của thế giới” lâm
v o à cảnh thiếu đói
Nguồn gạo giảm mạnh, dân số không ngừng tăng
Chính phủ các nước hầu như không thể tiếp tục trợ giá lương thực Trung Quốc phải
mở kho dự trữ gạo để kiểm soát giá Những trận xô xát ở Ai Cập khiến hai người chết, cuộc bạo loạn ở Buốckina Phaxô v Cam à ơrun đều có nguyên nhân l thi à ếu lương thực Nguồn gạo dự trữ của thế giới trong vụ mùa n y hi à ện đã giảm xuống còn 70 triệu tấn - mức thấp nhất trong vòng 25 năm qua v ch à ưa bằng một nửa lượng gạo dự trữ năm
2000 Thời tiết bất ổn l m à ột trong những yếu tố gây nên tình trạng n y Ngo i ra còn có à à
sự biến động mạnh của kinh tế to n c à ầu, bao gồm giá dầu tăng cao, dự trữ lương thực giảm v nhu c à ầu tiêu thụ ng y c ng gia t à à ăng ở các nước như Trung Quốc v à Ấn Độ
Khủng hoảng an to n th à ực phẩm
Trang 4Tháng 9 năm ngoái, Chính phủ Trung Quốc cho điều tra xem có phải hai công ty ở một
th nh ph à ố ven biển của nước n y xu à ất khẩu thuốc đánh răng chứa chất độc có nguy cơ gây chết người hay không, thì đến đúng tháng 9 năm nay, Tập đo n Tam L à ộc ở nước
n y th à ừa nhận rằng sữa bột của họ có chứa độc tố melamine – nguyên nhân dẫn đến cái chết của ít nhất 6 em nhỏ v l m g à à ần 300.000 em khác bị ảnh hưởng, châm ngòi cho cuộc tranh cãi v à điều tra có quy mô to n c à ầu về vấn đề an to n th à ực phẩm
Các kệ bán các sản phẩm từ sữa trên hầu khắp thế giới bị xới tung Một loạt các nước phát động chiến dịch kiểm tra chất độc hại từ mọi sản phẩm thực phẩm Sau đó, khoảng
15 ng n chó lai ch à ồn, được nuôi để lấy lông chết vì suy thận sau khi được cho ăn đồ ăn
có chất melamine Melamine lại được phát hiện có trong cả thức ăn gia súc, trứng g v à à đến cuối năm, người tiêu dùng bắt đầu tẩy chay hoa quả…
Khủng hoảng nhiên liệu
Giá dầu thô thế giới những ng y cu à ối năm 2008 ng y c ng gi à à ảm sâu v à đến ng y 3/12 à
đã tụt xuống dưới 45 USD/thùng - mức thấp nhất kể từ tháng 2/05, tức l g à ần 4 năm qua
Trang 5Thế giới bội thực dầu mỏ - tin chưa chắc đã tốt
Giá dầu thô đã giảm khoảng 70% do tình trạng suy giảm kinh tế đang lan rộng tác động tới nhu cầu năng lượng to n à cầu Theo nh phân tích Phil Flynn thu à ộc Công ty Alaron Trading, giá dầu đang phải vật lộn để trụ vững trước sức ép tăng trưởng chậm chạp của kinh tế to n à cầu, ảnh hưởng đến nhu cầu năng lượng Theo dự báo h ng tháng m à ới nhất của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng To n c à ầu (CGES), có trụ sở tại London, năm
2008 l l à ần đầu tiên trong 25 năm qua nhu cầu dầu mỏ to n c à ầu bị giảm sút
Khủng hoảng t i chính à
Từ đầu năm đến hết tháng 5, khắp thế giới dường như chỉ tồn tại hai từ “lạm phát” Lạm phát tại những quốc gia thuộc khu vực sử dụng đồng Euro đạt mức cao kỷ lục trong lịch sử Tại châu Á, lạm phát đã lên tới 7,5% - gần bằng mức cao nhất trong 9 năm qua và cao gấp hơn 2 lần so với mức 3,6% của một năm trước, m nguyên nhân chính l giá à à năng lượng v giá l à ương thực tăng cao
Trang 6Khủng hoảng tài chính khiến đồng USD ngày càng mất giá
C ng v à ề cuối năm, cuộc khủng hoảng t i chính M à ỹ bắt nguồn từ việc “vỡ nợ” tín dụng bất động sản c ng ch à ứng tỏ sức t n phá ghê g à ớm của với hệ thống t i chính th à ế giới Nước Mỹ chiếm tới 25% GDP của to n c à ầu v m à ột tỷ lệ lớn hơn trong các giao dịch t i à chính quốc tế, nên tác động của cuộc khủng hoảng ở Mỹ không chỉ ở trong nước Mỹ m à còn vượt cả ra ngo i biên gi à ới Mỹ, tác động tới nhiều nền kinh tế khác trên thế giới Chính Mỹ rồi lần luợt đến Singapore, Nhật Bản, rồi đến các nước dùng đồng euro cùng tuyên bố suy thoái Một loạt các nước phải tung ra những gói hỗ trợ kinh tế nhiều tỷ USD m à đỉnh điểm l h à ồi tháng 10, Cục dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân h ng Trung à ương Châu Âu v 4 ngân h ng trung à à ương các nước khác đã đồng loạt cắt giảm lãi suất, nhằm giảm ảnh hưởng nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng t i chính t à ồi tệ nhất từ cuộc Đại suy thoái năm 1929-1933
Khủng hoảng chính trị
Nếu như đánh dấu khủng hoảng chính trị bằng một điểm đỏ trên bản đồ, thì bản đồ chính trị của thế giới năm 2008 đồng m u v à ới s n ch à ứng khoán Mỹ đang phải nếm trải nhiều thất vọng nhất trong nhiều năm trở lại đây
Trang 7Từ đầu năm l cu à ộc khủng hoảng chính trị tại Italia, khiến chính phủ phải tuyên bố giải tán quốc hội với chỉ 23 tháng tồn tại Tiếp đến l liên ti à ếp các cuộc khủng hoảng chính trị
ở Gruzia, Libăng, Zimbabwe, Mông Cổ, Ukraine, Nam Phi , khi … ến tình hình thế giới, vốn đang phải vật lộn với cơn bão khủng hoảng t i chính t à ừ Mỹ, vô hình chung cũng bị tác động không nhỏ
Người biểu tình chiếm giữ và làm tê liệt sân bay quốc tế Bangkok trong 8 ngày
Diễn biến căng thẳng v dai d à ẳng nhất l cu à ộc khủng hoảng trên chính trường Thái Lan Cuộc chiến chưa ngã ngũ n y à bắt đầu từ cuối năm 2005, khi lực lượng đối lập phát động l n sóng bi à ểu tình chống Chính phủ của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, v lên à đến đỉnh điểm khi quân đội hậu thuẫn phe đối lập đã tiến h nh cu à ộc đảo chính quân sự lật đổ ông Thaksin tháng 9/2006 Đến năm nay, Lực lượng đối lập Liên minh Nhân dân
vì Dân chủ (PAD) đã tìm mọi cách buộc Thủ tướng Samak Sundaravej rồi đến Thủ
tướng Somchai từ chức với những cáo buộc vi phạm luật chống tham nhũng v gian l à ận trong bầu cử
Khủng hoảng an ninh
Trong khi Trung Đông vẫn giữ nguyên danh hiệu “lò thuốc súng”, Iraq v Afganistan “ à đã quá quen” với những vụ đánh bom liều chết đẫm máu, thì điểm đỏ nhất trong bảng m u à khủng hoảng an ninh năm nay dường như nằm ở Pakistan v à Ấn Độ
Trang 8Khủng bố tấn công khách sạn Taj Mahal nổi tiếng của Ấn Độ ngày 26/11
Liên tiếp trong năm nay, Ấn Độ trở th nh m à ục tiêu của các cuộc tấn công khủng bố t n à bạo, m kh à ủng khiếp nhất l v à ụ ng y 13/5 à ở Jaipur v v à ụ ng y 26/11 à ở Mumbai Một loạt vụ nổ bom đã phá huỷ các ngôi chợ đông đúc ở th nh ph à ố du lịch Jaipur, thủ phủ bang Rajasthan, Tây Bắc Ấn Độ, đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 80 người, trong khi các vụ tấn công đồng loạt ở th nh ph à ố t i chính Mumbai l m g à à ần 200 người thiệt mạng khiến cả thế giới phẫn nộ v ý th à ức về mức độ t n b à ạo của chủ nghĩa khủng bố
Cùng năm nay, hồi cuối tháng 9, tại Pakistan đã xảy ra một vụ đánh bom khủng bố đẫm máu nhằm v o khách s à ạn năm sao Marriott khiến khoảng hơn 300 người chết v b à ị thương Cuộc xung đột giữa Nga v Gruzia xung quanh v à ấn đề Nam Ossetia hồi trung tuần tháng 8 cũng l m à ột nhân tố nữa góp phần l m nghiêm tr à ọng thêm cuộc khủng hoảng an ninh thế giới
Khủng hoảng môi trường
Cho đến nay, người ta chỉ nghe và nói nhiều đến hiện tượng tị nạn chính trị, tị nạn tôn giáo hay tị nạn kinh tế Nhưng ng y nay, còn thêm m à ột loại tị nạn mới v à được coi như một hiện tượng thời đại “Người tị nạn khí hậu”
Trang 9Đất đai sẽ cằn cỗi hơn, hoặc sẽ lụt lội hơn
Đây l m à ột thuật ngữ mới, nhưng đằng sau thuật ngữ n y l hi à à ện tượng không có gì mới Đó l h ng nghì à à n người bỗng trở th nh k à ẻ vô gia cư sau những trận động đất ng y à 12/5 ở Tứ Xuyên (Trung Quốc) Đó cũng l nh à ững bộ tộc du mục buộc phải di chuyển về các ốc đảo phía Nam vì vùng phía Nam sa mạc Sahara quá khô cằn, những ngư dân ở hồ Sát (diện tích mặt nước của hồ trữ nước ngọt lớn thứ tư Châu Phi n y à đã giảm đi 90% chỉ trong vòng 40 năm) Đó l nh à ững người dân phải rời bỏ những đảo thấp nằm ở Thái Bình Dương do bị biển xâm thực hay nước biển dâng lên nhấn chìm cả hòn đảo Sông băng Byrd ở Đông Nam Cực đang trôi ra biển với tốc độ nhanh kỷ lục trong 50 năm qua, hay những dòng nước biển dâng lên theo chu kỳ ở những con phố, từ L o à đến Thuỵ Sĩ
Chưa bao giờ con người ý thức về tầm quan trọng của môi trường như thế, nhưng cũng chưa năm n o, nh à ững vấn đề về môi trường lại ảnh hưởng đến con người như thế Sự thay đổi nhiệt độ trên to n à cầu trong các thế kỷ tới có thể sẽ l m tuy à ệt chủng nhiều lo i à động, thực vật Các chuyên gia nghiên cứu sự thay đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc đưa
ra lời cảnh báo: 1/3 các giống sinh vật trên trái đất có nguy cơ tuyệt chủng nếu nhiệt độ trái đất tăng 2 độ bách phân
Khủng hoảng kinh tế Hoa Kỳ và Chu kỳ kinh tế!
MONDAY, 26 MAY 2008, 09:56:55
TRI
Ế T H Ọ C , HOA KỲ, TH Ế GI Ớ I , KINH T Ế
Do yêu cầu của sakura nên làm 1 entry về chủ đề này
Do kiến thức về kinh tế có hạn nên chắc sẽ ko còn nhiều vấn đề không đầy đủ và có thể không đúng Mong mọi người góp ý, bổ sung
Dr.Slump
Trang 10Trước tiên phải đặt câu hỏi: Hoa KỲ đã thực sự lâm vào khủng hoảng chưa? Và nếu rồi thì nó sẽ kéo dài bao lâu? Nhiều dấu hiệu cho thấy kinh tế Mỹ đã đi vào suy thoái Theo nguyên tắc thông thường, được gọi là suy thoái khi GDP giảm liên tục 2 quí Tuy nhiên cơ quan có thẩm quyền xác định là NBER (Phòng Nghiên cứu Kinh tế là một tổ chứ vô vị lợi phi chính phủ) cũng có thể du di như cho rằng khủng hoảng đã xảy ra năm 2001 dù GDP chỉ giảm 1 quí,
và khi tuyên bố thì nền kinh tế đã ra khỏi suy thoái Cuối tuần qua, công ty tài chính Bear and Sterns coi như phá sản, giá có lúc lên tới 6 tỷ đã được JP Morgan cứu vớt, mua với giá 270 triệu và với bảo đảm của FED về việc trả
nợ Rõ ràng khi nhà nước Mỹ ra tay cứu như thế này thì tình hình tài chính rất trầm trọng Giá các chứng khoán đã giảm trên một ngàn tỷ và hiện nay đang có 900 ngàn các căn hộ phá sản vì mất khả năng chi trả, bằng 10% số nhà cửa ở Mỹ Không những thế con số này đang tăng Hoạt động sản xuất cũng rõ ràng đang bị ảnh hưởng Theo một cuộc điều tra lấy ý kiến giám đốc tài chính 475 công ty (13/3/08) của báo tài chính Wall Street Journal, hơn một nửa đã tin rằng kinh tế Mỹ đã suy thoái vào lúc này và sẽ tiếp tục cho đến hết năm 2009, với lý do là công ty của
họ có khó khăn trong việc mượn tiền và do đó họ chỉ có ý định tăng chi đầu tư khoảng 3,3% năm nay, tức là chỉ đủ thay thế tài sản cố định thải hồi Một cuộc điều tra khác, cũng của tờ báo trên, với 51 nhà kinh tế chuyên làm dự báo, 70% cho rằng kinh tế Mỹ đã đang suy thoái Đây là những phán đoán chủ quan của chuyên gia Về chứng cớ khách quan từ các cơ quan thống kê Mỹ, GDP quí 4 năm 2007 đã giảm mức tăng đáng kể, chỉ tăng 0,6%, so với mức tăng 4,9% quí 3 Giá tiêu dùng tăng vào tháng giêng là 0,4% (so với cùng tháng năm 2007 là 4,3%) nhưng giá sản xuất tăng 1% như thế khả năng giá tiêu dùng sẽ tăng mạnh hơn vào những tháng tới, dù rằng giá tiêu dùng không tăng vào tháng hai Số việc làm ngoài khu vực nông nghiệp không tăng vào tháng 1 và giảm 63.000 vào tháng 2
Doanh thu bán lẻ cũng giảm 0,6% vào tháng 2 Thiếu thanh khoản (liquidity) ở Mỹ Nói chung, nền kinh tế Mỹ đang
thiếu thanh khoản Theo báo chí, hiện nay Mỹ có khoảng 6.000 tỷ cho vay địa ốc, trong đó 2.000 tỷ là dưới chuẩn Khoảng 700 tỷ dưới chuẩn hiện là do hệ thống ngân hàng Mỹ nắm giữ trong tổng tích sản là 11 ngàn tỷ, phần còn lại là các quỹ đầu tư, các công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí và nước ngoài nắm giữ Riêng ngân hàng Mỹ nếu các khoản cho vay dưới chuẩn mất hết (tức là giá trị hiện bằng zero) thì vốn tự có cũng sẽ gần bằng zero Coi bảng dưới ta thấy thí dụ nếu chứng khoán dưới chuẩn mất giá, chỉ còn bằng zero chẳng hạn (thực ra hiện nay gần như không bán được), thì vốn tự có ở bên trái cũng giảm một giá trị tương tự vì tổng tích sản luôn luôn bằng tồn tiêu sản + vốn tự có Bảng cân đối tài sản ngân hàng Mỹ vào cuối tháng 12 năm 2007
Tích sản (asssets) Tiêu sản (liabilities)
Trang 11vốn tự có của doanh nghiệp nói chung âm vì giá trị tài sản (đặc biệt là địa ốc) giảm mạnh Lãi suất do đó là zero cũng không thúc đẩy nổi doanh nghiệp tăng vay mượn để sản xuất, họ phải giảm vay mượn để gây dựng lại vốn tự
có Khủng hoảng ở Nhật kéo dài hơn 10 năm mới tạm được giải quyết (Độc giả muốn biết thêm xin đọc cùng tác giả: http://www.tapchithoidai.org/200401_VQViet_book.htm) Ở Mỹ hiện nay, không phải chỉ hệ thống ngân hàng thiếu thanh khoản, mà các công ty tài chính đầu tư phiêu lưu với độ rủi ro cao (được gọi là hedge funds) cũng thiếu thanh khoản để trả cho những người đầu tư muốn bán phần chứng khoán của mình để rút vốn, nhưng điều này khó thực hiện vì không biết giá chúng là bao nhiêu, bởi vì các loại dưới chuẩn hiện nay gần như không có người mua Các công ty này hiện nay có tổng tích sản bằng ½ tổng tích sản hệ thống ngân hàng và nhiều công ty lớn đã phá sản và đang trong giai đoạn phá sản Mới nhất là Bear and Sterns, Quỹ đầu tư Carlyle Khủng hoảng tài chính hiện nay ở Mỹ ở mức độ hiện nay là điều chưa từng xảy ra ở Mỹ Các hành động giảm liên tục lãi suất để người vay mượn có thể trả nợ chưa làm thị trường khá hơn Ngay cả FED cho ngân hàng vay bằng 200 tỷ US bằng trái phiếu (nhằm tránh đẩy mạnh lạm phát) thị trường vẫn chưa chịu tin Điều chính là hệ thống ngân hàng thiếu thanh khoản mà FED không thể tăng tín dụng quá đáng vì sẽ đẩy mạnh lạm phát, hiện đã đang ở mức trên 4% (đối
với Mỹ là cao) Vốn nước ngoài cũng có dấu hiệu tháo chạy và đồng đô la mất giá mạnh thêm Sự kiện khủng
hoảng kinh tế Mỹ có nguồn gốc từ tiêu nhiều hơn có, kéo dài từ ít nhất từ 1990 đến nay Vì tiêu nhiều, nhập ngày càng cao hơn xuất, thiếu hụt đã lên tới gần 6% GDP (800 tỷ một năm) và để tiếp tục chi tiêu, Mỹ cần thu hút nguồn tài chính nước ngoài Chính sách FED cũng đã phạm sai lầm trước đây là giữ lãi suất quá lâu sau khi giảm để cứu cuộc khủng hoảng trên thị trường chứng khoán, gây ra do sự tụt giá mạnh của chứng khoán công nghệ thông tin (được thổi phồng quá đáng) Chính sách lãi suất thấp cùng với tình trạng mở rộng các phương tiện tài chính quá
tự do mà không có kiểm soát đã đẩy giá nhà đất lên tận trời và việc phải đến đã đến: nó phải trở về giá trị thực của nó Nhu cầu thu hút tiền nước ngoài để tiêu đã từ từ làm mất giá trị đồng đô la, và do đó khi khủng hoảng xảy
ra, các đồng ngoại tệ khác bỏ chạy, đồng đô lại càng mất giá Thanh khoản lại càng thiếu hụt Đó là tình trạng hiện nay Sự kiện đổ tiền vào Mỹ đã chuyển chiều khá rõ vào quí 3 năm 2007, là thời gian có thông tin mới nhất từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (cơ quan trách nhiệm biên soạn Tài khoản Quốc gia, nhưng độc lập với Cục Thống kê) Trước đây nước ngoài mua nợ, không phải là trái phiếu Bộ tài chính, đã là (243 tỷ), thì bây giờ họ bán tống đi (44 tỷ) Cổ phiếu cũng vậy, họ bán cổ phiếu Mỹ thay vì mua vào Do khó khăn, đầu tư tài chính của Mỹ ra nước ngoài cũng giảm: lượng mua chứng khoán nước ngoài giảm từ 40,4 tỷ xuống 35,7 tỷ; mua trái phiếu giảm 82,2 tỷ xuống 78,8
tỷ Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Mỹ giảm từ 78 tỷ xuống 56,3 tỷ So sánh thông tin quí 3 với quí 2 năm 2007 cho thấy cảnh tượng khó khăn của kinh tế Mỹ và thế giới; nói chung, tài sản (tài chính và phi tài chính) do đầu tư của Mỹ ra nước ngoài chỉ tăng 156 tỷ so với quí trước đó là 465 tỷ Ngược lại tài sản nước ngoài đầu tư vào Mỹ chỉ tăng 249 tỷ so với 619 tỷ vào quí 2 Điều này cho thấy trao đổi về tài chính qua lại giữa Mỹ và thế giới đều giảm
mạnh Tuy nhiên đầu tư tài chính của nước ngoài vào Mỹ giảm mạnh hơn Ảnh hưởng trên kinh tế Nhật và châu
Âu Vốn tháo chạy khỏi Mỹ, lượng cầu đồng Mỹ giảm, vì vậy đồng đô la giảm giá Điều này có lợi cho Mỹ vì hàng hóa
Mỹ sẽ rẻ đi so với hàng hóa Nhật và châu Âu, giúp kinh tế Mỹ điều chỉnh lại thị trường, giảm nhập khẩu và tăng xuất khẩu Nhưng điều này lại gây khó khăn cho Nhật, châu Âu và các nước khác Kinh tế Nhật có vẻ đang thoát khỏi tình trạng trì trệ kéo dài hơn 10 năm Ba năm qua, kinh tế Nhật phục hồi, GDP tăng hơn 2,0% một năm Tuy vậy, hơn một nửa tốc độ tăng là do xuất khẩu Chỉ trong vòng năm qua, đồng Yen lên giá khoảng 15% so với đồng
Mỹ (chỉ hai tháng đầu năm 2008 đã lên giá 8%), và Yen cũng lên giá khoảng 7% so với đồng Euro Chỉ số chứng khoán
từ đầu năm đến nay giảm 19% Điều này cho thấy Nhật sẽ có khó khăn tăng xuất khẩu và do đó tốc độ tăng GDP sẽ
bị ảnh hưởng trong thời gian sắp tới Lãi suất ở Nhật hiện chỉ có 0,5%, có giảm thêm cũng không có tác dụng, cho nên việc sử dụng chính sách tiền tệ có thể nói gần như đã bị triệt tiêu Đồng đô la xuống giá khoảng 20% so với đồng Euro cũng trong vòng năm qua Hàng Mỹ do đó rẻ đi và hàng châu Âu đắt lên, cũng đang ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu vào Mỹ và tốc độ tăng GDP sẽ bị ảnh hưởng Nói chung mọi dấu hiệu cho thấy vốn tiếp tục bị rút
khỏi Mỹ và do đó đồng đô la Mỹ tiếp tục mất giá Hầu hết các nước sẽ có tốc độ tăng GDP giảm trong năm tới Và
Việt Nam Vấn đề khó khăn kinh tế Việt Nam ở một mức nhất định khá giống Mỹ: tiêu nhiều hơn có (ngân sách thiếu
hụt lớn, có thể là 6%), xuất ngày càng thấp hơn nhập (thiếu hụt lớn tới 10% GDP), giá địa ốc lên tới trời Đáng lẽ thiếu thanh khoản như Mỹ, nhưng do đầu tư tài chính nước ngoài đổ vào nên làm lạm phát tăng mạnh, đồng tiền thay vì mất giá như ở Mỹ lại lên giá, càng làm cho thiếu hụt cán cân thanh toán lớn hơn và các mất cân đối phình
to thêm Việc tăng giá đồng tiền Việt là điều khó tránh, nó giúp giảm áp lực lạm phát nhưng nó không thể là công
cụ thị trường đưa nền kinh tế đến chỗ tự cân đối như ở Mỹ Bởi vì các mất cân đối lớn về ngân sách và xuất nhập khẩu là do bàn tay nhà nước tạo ra, nằm ngoài sự điều động của thị trường Thu hút dòng vốn nước ngoài vào có tác dụng như đổ thêm dầu vào lửa khi cơ chế không có khả năng xử lý Có lẽ một cơ hội nữa lại bị bỏ lỡ chăng? Và điều này không phải do chính sách thù nghịch của nước ngoài gây ra Vậy khủng hoảng kinh tế là gì? Khủng hoảng kinh tế, là sự suy giảm các hoạt động kinh tế kéo dài và trầm trọng hơn cả suy thoái trong chu kỳ kinh tế Một định nghĩa khác với cách hiểu ngày nay là trong học thuyết Kinh tế chính trị của Mác-Lênin Từ ngữ chỉ này khoảng thời
