DAY HOCTHEO CHU DE VAT LY 6

CHỦ ĐỀ : LỰC ( 5 tiết) I.Mục tiêu: Lực được mô tả như đại lượng kéo hoặc đẩy một vật, làm cho vật có khối lượng thu một gia tốc. Trong vật lý học, lực là bất kỳ ảnh hưởng nào làm một vật thể chịu sự thay đổi, hoặc là ảnh hưởng đến chuyển động, hướng của nó hay cấu trúc hình học của nó. 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ. a. Kiến thức: Nêu được khối lượng của một vật cho biết lượng chất tạo nên vật. Nêu được ví dụ về tác dụng đẩy, kéo của lực. Nêu được ví dụ về tác dụng của lực làm vật biến dạng hoặc biến đổi chuyển động (nhanh dần, chậm dần, đổi hướng). Nêu được ví dụ về một số lực. Nêu được ví dụ về vật đứng yên dưới tác dụng của hai lực cân bằng và chỉ ra được phương, chiều, độ mạnh yếu của hai lực đó. Nhận biết được lực đàn hồi là lực của vật bị biến dạng tác dụng lên vật làm nó biến dạng. So sánh được độ mạnh, yếu của lực dựa vào tác dụng làm biến dạng nhiều hay ít. Nêu được đơn vị đo lực. Nêu được trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật và độ lớn của nó được gọi là trọng lượng. Viết được công thức tính trọng lượng P = 10m, nêu được ý nghĩa và đơn vị đo P, m. Phát biểu được định nghĩa khối lượng riêng (D), trọng lượng riêng (d) và viết được công thức tính các đại lượng này. Nêu được đơn vị đo khối lượng riêng và đo trọng lượng riêng. Nêu được cách xác định khối lượng riêng của một chất.

Trang 1

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

CHỦ ĐỀ : LỰC ( 5 tiết)

I.Mục tiêu:

Lực được mô tả như đại lượng kéo hoặc đẩy một vật, làm cho vật có khối lượng thu một gia tốc Trong vật lý học, lực là bất kỳ ảnh hưởng nào làm một vật thể chịu sự thay đổi, hoặc là ảnh hưởng đến chuyển động, hướng của nó hay cấu trúc hình học của nó

1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ.

a Kiến thức:

- Nêu được khối lượng của một vật cho biết lượng chất tạo nên vật

- Nêu được ví dụ về tác dụng đẩy, kéo của lực

- Nêu được ví dụ về tác dụng của lực làm vật biến dạng hoặc biến đổi chuyển động (nhanh dần, chậm dần, đổi hướng)

- Nêu được ví dụ về một số lực

- Nêu được ví dụ về vật đứng yên dưới tác dụng của hai lực cân bằng và chỉ ra được phương, chiều, độ mạnh yếu của hai lực đó

- Nhận biết được lực đàn hồi là lực của vật bị biến dạng tác dụng lên vật làm nó biến dạng

- So sánh được độ mạnh, yếu của lực dựa vào tác dụng làm biến dạng nhiều hay ít

- Nêu được đơn vị đo lực

- Nêu được trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật và độ lớn của nó được gọi là trọng lượng

- Viết được công thức tính trọng lượng P = 10m, nêu được ý nghĩa và đơn vị đo P, m

- Phát biểu được định nghĩa khối lượng riêng (D), trọng lượng riêng (d) và viết được công thức tính các đại lượng này Nêu được đơn vị đo khối lượng riêng và

đo trọng lượng riêng

- Nêu được cách xác định khối lượng riêng của một chất

b Kỹ năng

- Sử dụng cân Rôbécvan

- Đo được khối lượng của 1 vật bằng cân

- Xác định được ĐCNN, GHĐ của cân

- Nêu được các nhận xét sau khi quan sát các thí nghiệm

- Sử dụng được đúng các thuật ngữ : lực đẩy , lực kéo , phương ,chiều , lực cân bằng

- Có kỹ năng sử dụng đồ dùng thí nghiệm làm thực hành

- Có thái độ bảo vệ môi trường, hạn chế gây sạc lở, bão, lốc xoáy, biết cách phòng chống và giảm nhẹ

- Sử dụng dây dọi để xác định phương thẳng đứng

- Nghiên cứu hiện tượng để rút ra quy luật về sự biến dạng và lực đàn hồi

- Rèn kĩ năng đo độ dài cho học sinh

c Thái độ

- Cẩn thận, trung thực, hợp tác với bạn khi làm thí nghiệm

- Có ý thức tìm tòi quy luật vật lí qua các hiện tượng tự nhiên

- Yêu thích môn học

Trang 2

2 Những năng lực có thể phát triển ở học sinh

- Nhóm năng lực thành phần liên quan đến sử dụng kiến thức vật lí

- Phát triển năng lực thực nghiệm của HS

- Nhóm năng lực thành phần trao đổi thông tin, hoạt động nhóm

- Nhóm năng lực thành phần liên quan đến cá nhân: thuyết trình, báo cáo, làm bài tập về máy cơ đơn giản

- Hình thành năng lực tự học của học sinh qua việc tìm hiểu về lực

3 Phương pháp và KTDH có hể sử dụng

- Phương pháp thực nghiệm, làm việc cá nhân và làm việc nhóm

- Quan sát, thảo luận, nhận xét và tổng hợp, khái quát nên kiến thức mới

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Thí nghiệm

- Tranh ảnh

- Các ĐDDH có liên quan

- Phiếu học tập

2 Học sinh

- SGK, vở ghi bài, giấy nháp,

- Có thể tìm kiếm các vật dụng đơn giản để thực hiện thí nghiệm

B KẾ HOẠCH DẠY HỌC

I/ HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: (5 phút)

a) Mục tiêu - Tìm hiểu về khối lượng của một vật

- Tìm hiểu về lực – hai lực cân bằng

- Tìm hiểu kết quả tác dụng của lực

- Tìm hiểu về trọng lực

- Tìm hiểu về lực kế - trọng lượng – khối lượng

- Tìm hiểu về lực đàn hồi

b) Nội dung - Xác định khối lượng bằng dụng cụ gì?

- Định nghĩa khối lượng?

- Hai lực cân bằng là gì?

- Khi có lực tác dụng vào vật thì kết quả của lực gây ra đối với vật như thế nào?

- Trọng lực là gì? Và có phương và chiều như thế nào?

- Đơn vị lực là gì?

- Lực kế là dụng cụ dụng để làm gì?

- Viết được CT tính trọng lượng, khối lượng riêng, trọng lượng riêng và vận dụng được CT

- Định nghĩa khối lượng riêng, trọng lượng riêng?

c) Gợi ý tổ chức

hoạt động - Câu lệnh: Đọc SGK, thảo luận nhóm - Hoạt động của HS:

+ Nhận nhiệm vụ tiến hành thảo luận nhóm và trình bày

Trang 3

+ Nhận xét kết quả thảo luận

- Hoạt động của GV:

+ Theo dõi, hướng dẫn HS Nhận xét, kết luận

- Chuẩn bị: SGK, tranh hoặc thí nghiệm d) Sản phẩm

mong đợi Bảng báo cáo kết quả thảo luận nhóm của HS.

II/ HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:

1/ Tìm hiểu về lực – hai lực cân bằng (35phút)

a) Mục tiêu HS tìm hiểu về lực – hai lực cân bằng

b) Nội dung - Yêu cầu HS đọc thông tin SGK

hoạt động - Câu lệnh: + Dựa vào thông tin SGK, quan sát hình ảnh TN và Hoàn thành

phiếu học tập (PHT) 1,2 theo nhóm

- Hoạt động của HS:

+ Tìm hiểu lực có phương và chiều như thế nào?

+ Khi có hai lực mạnh như nhau cùng tác dụng vào một vật thì có phương và chiều như thế nào?

+ Hướng dẫn HS và theo dõi quá trình thảo luận nhóm

+ Nhận xét, kết luận

d) Sản phẩm

2/Tìm hiểu về kết quả tác dụng của lực (35phút)

a) Mục tiêu HS tìm hiểu về kết quả tác dụng của lực

hoạt động

- Câu lệnh:

+ Dựa vào thông tin SGK và Hoàn thành phiếu học tập (PHT) 3,4 theo nhóm

+ Cho ví dụ về sự biến đổi chuyển động và biến dạng

+ Nêu các nhận xét về kết quả của lực tác dụng vào vật (H 6.1, 7.1, 7.2)

+ Tìm hiểu tác dụng của lực liên qua đến sạt lở, bão, cách phòng chống và giảm nhẹ

+ Từ nhận xét trên rút ra kết luận qua phiếu học tập

d) Sản phẩm

3/Tìm hiểu về trọng lực – Đơn vị lực (35phút)

a) Mục tiêu HS tìm hiểu về trọng lực – Đơn vị lực

Trang 4

- Quan sát TN

hoạt động - Câu lệnh: + Hãy quan sát TN và hoàn thành phiếu học tập 5,6

+ Trái Đất có tác dụng lực lên mọi vật hay không?

+ Lực đó gọi là gì?

+ Độ lớn của trọng lực gọi là gì?

+ Trọng lực có phương và chiều như thế nào?

+ Đơn vị lực là gì? Kí hiệu?

d) Sản phẩm

4/Tìm hiểu về lực đàn hồi (35phút)

a) Mục tiêu HS tìm hiểu về lực đàn hồi

- Quan sát TN

hoạt động

- Câu lệnh:

+ HS quan sát TN và hoàn thành phiếu học tập 7,8 theo nhóm

+ Biến dạng đàn hồi của một vật khi nào?

+ Độ biến dạng đàn hồi của lò xo được xác định như thế nào?

+ Thế nào là lực đàn hồi?

+ Nêu đặc ddierm của lực đàn hồi?

d) Sản phẩm

5/Tìm hiểu về lực kế - phép đo lực- Trọng lượng và khối lượng (35phút) a) Mục tiêu HS tìm hiểu về lực kế - phép đo lực- Trọng lượng và khối lượng

- Quan sát dụng cụ lực kế

hoạt động - Câu lệnh: + Dựa vào thông tin SGK

+ Cách sử dụng lực kế + Hoàn thành phiếu học tập (PHT) 9,10 theo nhóm

+ Lực kế là gì?

+ Cách sử dụng lực kế để đo một vật + Viết được công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng

Trang 5

(THLM: Toán) + Từ nhận xét trên rút ra kết luận qua phiếu học tập

d) Sản phẩm

mong đợi

Bảng báo cáo kết quả thảo luận nhóm của HS

III Hoạt động luyện tập: (35 phút)

a Mục tiêu Hệ thống hóa kiến thức và vận dụng giải bài tập cơ bản về lực

b Nội dung Hoàn thành hệ thống câu hỏi trong phiếu học tập số 11

c Gợi ý tổ chức hoạt

động - Câu lệnh: Qua tìm hiểu kiến thức về lực em hãy hoàn thànhphiếu học tập theo nhóm

- GV chia lớp thành 4 nhóm

- GV phát phiếu học tập số 11 cho các nhóm

- Qui định thời gian hoàn thành phiếu học tập số 11

- Gọi 01 nhóm hệ thống hóa kiến thức của chủ đề, các nhóm còn lại nhận xét, hoàn thiện

- GV nhận xét và chốt lại nội dung kiến thức

d Sản phẩm mong

e Gợi ý đánh giá - Đánh giá quá trình làm việc cá nhân và hoạt động nhóm

- Đánh giá quá trình thảo luận, trình bày của các nhóm

- Các nhóm nhận xét, đánh giá lẫn nhau

IV Ho t đ ng v n d ng và m r ng ( nhà) ( 5 phút) ạ ộ ậ ụ ở ộ Ở

a Mục tiêu - Chỉ ra và giải thích được các ứng dụng về lực trong thực tế.

b Nội dung - Cho ví dụ và giải thích được một số ứng dụng lực trong đời sống

c Gợi ý tổ

chức hoạt

động

- Cho HS về nhà tìm ví dụ ứng dụng về chủ đề lực và giải thích

- Thời gian thực hiện là 1 tuần kể từ khi nhận nhiệm vụ, sau khi thực hiện xong các nhóm sẽ trình bày nộp cho GV

d.Sản phẩm

mong đợi - Trả lời được câu hỏi nêu trên.

e Gợi ý

đánh giá

- Giáo viên đánh giá sản phẩm của học sinh theo yêu cầu đã đặt ra

Trang 6

PHIẾU HỌC TẬP 1

1 Cách sử dụng cân rôbecvan

Đó là việc (1)……… Đặt (2)………lên đĩa cân bên trái Đặt lên đĩa cân bên kia một số (3)………có khối lượng phù hợp và điều chỉnh con mã sao cho đòn cân nằm(5)……….bảng chia

độ Tổng khối lượng của các(6)……….trên đĩa cân cộng với số chỉ của con mã sẽ bằng khối lượng của (7)………

2 Vậy, người ta dùng dụng cụ nào để đo khối lượng?

………

1 Tìm hiểu khái niệm về lực.

a) Lò xo lá tròn bị ép đã tác dụng vào xe lăn một (1) Lúc đó tay ta (thông qua xe lăn) đã tác dụng lên lò xo lá tròn một (2) làm cho lò

xo bị méo đi

b) Lò xo bị dãn đã tác dụng lên xe lăn một (3) Lúc đó tay ta (thông qua xe lăn) đã tác dụng lên lò xo một (4) làm cho lò xo bị dãn dài ra c) Nam châm đã tác dụng lên quả nặng một (5)

2 Vậy vật này tác dụng lên vật kia khi nào?

………

3 Từ thí nghiệm ở hình 6.1 và 6.2, em hãy rút ra kết luận sau.

Vậy, mỗi lực có ……….xác định

1 Nếu chỉ có hai lực tác dụng vào cùng một vật mà vật vẫn đứng yên, thì hai lực đó gọi

là hai lực gì?

………

2 Hai lực cân bằng là hai lực mạnh như nhau, có cùng……… nhưng ngược

……… và cùng tác dụng vào cùng ………vật

1 Hãy cho mỗi hiện tượng sau 1 ví dụ:

- Vật đang đứng yên, bắt đầu chuyển động

Ví dụ:………

Trang 7

- Vật chuyển động nhanh lên.

Ví dụ:………

………

- Vật đang chuyển động theo hướng này, bổng chuyển động theo hướng khác

Ví dụ: ………

………

- Vật bị thay đổi hình dạng so với ban đầu

Ví dụ:………

1 Tìm hiểu những kết quả tác dụng lực.

a) Lực đẩy mà lò xo lá tròn dụng lên xe lăn đã làm (1) xe

b) Lực mà tay ta (thông qua sợi dây) tác dụng lên xe lăn khi đang chạy đã làm (2) xe

c) Lực mà lò xo lá tròn tác dụng lên hòn bi khi va chạm đã làm (3) hòn bi

d) Lực mà tay ta ép vào lò xo đã làm (4) lò xo

2 Rút ra kết luận

Lực tác dụng lên một vật có thể gây ra những biến đổi gì?

………

1 Tìm hiểu về trọng lực

Lò xo bị dãn dài ra đã tác dụng vào quả nặng một lực kéo lên phía trên Thế mà quả nặng vẫn đứng yên Vậy phải có một lực nữa tác dụng vào quả nặng hướng xuống phía dưới để (1) với lực của lò xo Lực này do (2) tác dụng lên quả nặng

- Khi viên phấn được buông ra, nó bắt đầu rơi xuống Chuyển động của nó đã bị (3) Vậy phải có một (4) viên phấn xuống phía dưới Lực này do (5) tác dụng lên viên phấn

2 Rút ra kết luận

- Trái Đất đã tác dụng lên các vật một lực gì?

………

- Cường độ của trọng lực tác dụng lên vật ở gần mặt đất gọi là gì?

………

Trang 8

1 Tìm hiểu phương và chiều của lực

a) Khi quả nặng treo trên dây dọi đứng yên thì trọng lực tác dụng vào quả nặng đã (1) với lực kéo của sợi dây Do đó, phương của trọng lực cũng là phương của (2) , tức là phương (3) b) Căn cứ vào hai thí nghiệm ở hình 8.1 và 8.2 ta có thể kết luận là chiều của trọng lực hướng (4)………

2 Kết luận

Tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu :

Trọng lực có phương (1) và có chiều (2)

Đơn vị lực là ………

1 Tìm hiểu về độ biến dạng của một lò xo.

Khi trọng lượng của các quả nặng kéo thì lò xo bị (1) chiều dài của nó (2) ……… khi bỏ các quả nặng đi, chiều dài của lò xo trở lại (3) chiều dài tự nhiên của nó Lò xo lại có hình dạng ban đầu

2 Độ biến dạng của lò xo được tính như thế nào?

………

1 Lực đàn hồi của lò xo xảy ra khi nào?

………

2 Đặc điểm của lò xo

Độ biến dạng của lò xo càng……… , thì lực đàn hồi càng………

1 Tìm hiểu lực kế

a Lực kế là dụng cụ dùng để ………

b Lực kế có một chiếc (1) một đầu gắn vào vỏ lực kế, đầu kia có gắn một cái móc và một cái (2) chỉ thị chạy trên mặt một

(3)

2 Tìm hiểu đo lực bằng lực kế

a Thoạt tiên, phải điều chỉnh số 0, nghĩa là phải điều chỉnh sao cho khi chưa đo lực, kim chỉ thị nằm đúng (1) ……… Cho (2) ………

Trang 9

tác dụng vào lò xo của lực kế Phải cầm vào vỏ lực kế và hướng sao cho lò xo của lực kế nằm dọc theo (3) của lực cần đo (xem hai ảnh chụp ở đầu bài SGK)

b Khi đo phải cầm lực kế ở tư thế như thế nào? Tại sao phải cầm như thế?

………

3 Viết công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng

………

1 Khối lượng của một vật chỉ gì?

2 Người ta dùng dụng cụ gì để đo khối lượng? Đơn vị đo khối lượng là gì?

3 Hai lực cân bằng là gì? Cho ví dụ?

4 Trọng lực là gì? Trọng lực có phương và chiều như thế nào?

5 Lực kế là dùng cụ dùng để làm gì? Đơn vị lực là gì?

6 Viết công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng?

CÂU HỎI LUYỆN TẬP

Câu 1 Các từ “ kéo, đẩy, ép, nâng ” đã được sử dụng để theo thứ tự điền vào chỗ trống của

các câu sau đây theo bốn phương án Chọn phương án hợp lí nhất

 Vật nặng treo vào đầu lò xo tác dụng lên lò xo một lực ………

 Đoàn tàu hỏa tác dụng lên đường ray một lực ………

Trang 10

 Lực sĩ tác dụng lên cái tạ một lực ………

 Chiếc bong bóng bay lên cao được là nhờ lực ……… của không khí

A) kéo – đẩy – ép – nâng

B) kéo – ép – đẩy – nâng

C) kéo – ép – nâng – đẩy

D) ép – kéo – nâng – đẩy

Câu 2 Hai lực cân bằng là hai lực :

A) Mạnh như nhau

B) Mạnh như nhau, cùng phương, cùng chiều

C) Mạnh như nhau, cùng phương, ngược chiều

D) Mạnh như nhau, cùng phương, ngược chiều và cùng đặt vào một vật

Câu 3 Trong những trường hợp sau đây, trường hợp nào có xuất hiện hai lực cân bằng ?

A) Nước chảy xiết, thuyền bơi ngược dòng, thuyền gần như đứng yên một chỗ không nhích lên được

B) Cái hộp phấn nằm yên trên bàn

C) Đồng hồ quả lắc treo trên tường

D) Cả 3 trường hợp A, B, C

Câu 4 Khi chịu tác dụng của lực, một số vật bị biến dạng rất ít mà mắt khó nhận ra được.

Chọn trường hợp đúng

A) Sợi dây cao su chịu lực kéo của vật nặng

B) Nền đất mềm và ẩm ướt chịu lực ép của một kiện hàng nặng

C) Nền bê tông chịu lực ép của một kiện hàng nặng

D) B và C

Câu 5 Khi muốn thuyền ra xa bờ, người trên thuyền dùng cây sào tre chống vào bờ và đẩy

mạnh cây sào Kết luận nào sau đây là sai ?

A) Người dùng sào đẩy bờ một lực thì ngược lại bờ cũng đẩy sào và người một lực B) Chính lực đẩy của bờ lên sào và thông qua sào đã đẩy người và thuyền rời bến C) Lực do người đẩy bờ (thông qua cây sào) có tác dụng làm bờ biến dạng

D) Lực do người đẩy bờ (thông qua cây sào) không gây tác dụng nào cho bờ cả

Câu 6 Sức nặng của một vật chính là ………

A) Khối lượng của vật

B) Trọng lượng của vật

C) Khối lượng hoặc trọng lượng của vật

D) Lượng chất chứa trong vật

Câu 7 Lực nào trong các lực sau đây là lực đàn hồi ?

A) Trọng lượng của con chim

B) Lực đẩy của gió lên cánh buồm

C) Lực tác dụng của đầu búa lên đinh

D) Lực do cái giảm xóc đặt vào khung xe máy

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	136,5 KB