ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VÕ ĐÌNH PHƯỚC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI Chuyên n
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VÕ ĐÌNH PHƯỚC
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS TS NGUYỄN THÀNH NHÂN
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu
và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác
Tác giả
Võ Đình Phước
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và nghiên cứu hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của nhiều đơn vị và cá nhân
Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm –Đại học Huế, Phòng Đào tạo Sau đại học và Khoa Tâm Lý – Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế đã chấp thuận và tạo điều kiện cho tôi thực hiện luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thành Nhân, người đã hết lòng giúp đỡ và hướng dẫn tận tình trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn quý Thầy, Cô dạy học lớp Cao học Quản lý giáo dục khóa 25 tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế
Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở Giáo Dục & Đào Tạo Thừa Thiên Huế, cán bộ quản lý, GV Tiếng Anh các trường THPT thành phố Huế, đã cung cấp tài liệu và có những ý kiến quý báu để tôi thực hiện luận văn này
Cuối cùng, dù rất cố gắng, song chắc chắn luận văn này vẫn còn nhiều hạn chế nên khó tránh khỏi những thiếu sót Tôi kính mong các đồng nghiệp, quý Thầy, Cô và Hội đồng chấm luận văn góp ý cho những thiếu sót trong luận văn này
Tôi chân thành cảm ơn! Tác giả
Võ Đình Phước
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
Trang
TRANG PHỤ BÌA i
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
MỤC LỤC 1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 6
DANH MỤC CÁC BẢNG 7
MỞ ĐẦU 8
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 8
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 9
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 9
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 10
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 10
6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU 10
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 11
8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 12
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 13
1.1 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 13
1.1.1 Trên thế giới 13
1.1.2 Ở Việt Nam 14
1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 16
1.2.1 Khái niệm về quản lý 16
1.2.2 Quản lý giáo dục 17
1.2.3 Quản lý nhà trường 18
1.2.4 Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học 19
1.3 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỒ THÔNG HIỆN NAY 22
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 51.3.1 Vị trí, vai trò của môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông 22
1.3.2 Sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông 23
1.3.3 Nội dung đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở trường phổ thông 24
1.4 HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VỚI VẤN ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH28 1.4.1 Vị trí, vai trò của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông 28
1.4.2 Hiệu trưởng trường trung học phổ thông với vấn đề quản lý hoạt động đổi mới phuong pháp dạy học môn tiếng Anh 29
1.5 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 34
1.5.1 Những yếu tố chủ quan 34
1.5.2 Những yếu tố khách quan 36
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 38
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 39
2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NHƠN TRẠCH 39
2.1.1.Tình hình phát triển kinh tế và xã hội 39
2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục của huyện Nhơn Trạch 39
2.1.3 Tình hình phát triển giáo dục trung học phổ thông huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai 40
2.2 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 40
2.2.1 Tổng quan về địa bàn nghiên cứu 40
2.2.2 Đối tượng khảo sát 40
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 62.2.3 Mục đích khảo sát 41 2.2.4 Nội dung và phương pháp khảo sát 41 2.3 THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 41 2.3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên tiếng Anh trung học phổ thông 41 2.3.2 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông về tầm quan trọng của nội dung quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 43 2.3.3 Thực trạng về tình hình học tập môn tiếng Anh của học sinh trung học phổ thông 45 2.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 47 2.4.1 Thực trạng quản lý giáo viên tiếng Anh với hoạt động đổi mới phương pháp dạy học bộ môn trường trung học phổ thông 47 2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tiếng Anh 50 2.4.3 Thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh về kỹ năng sử dụng phương pháp dạy học mới 52 2.4.4 Thực trạng quản lý học sinh với công tác đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 54 2.4.5 Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh của giáo viên bộ môn tiếng Anh 57 2.4.6 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh 60 2.5 ĐÁNH GIÁ VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG VỀ VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 62 2.5.1 Những mặt mạnh 62 2.5.2 Những hạn chế 63
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 72.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 63
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 64 Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 65
3.1 CƠ SỞ XÂY DỰNG BIỆN PHÁP 65 3.1.1 Những chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 65 3.1.2 Những chủ trương của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai về đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 66 3.1.3 Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh trung học phổ thông và giáo dục bộ môn tiếng Anh 68 3.2 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NHƠN TRẠCH, TỈNH ĐỒNG NAI 69 3.2.1 Nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh cho giáo viên bộ môn 69 3.2.2 Phát huy hiệu quả hoạt động chuyên môn của tổ tiếng Anh 71 3.2.3 Tăng cường quản lý hoạt động dạy của giáo viên tiếng Anh 74 3.2.4 Đẩy mạnh công tác quản lý hoạt động học tập môn tiếng Anh của học sinh 79 3.2.5 Triển khai bồi dưỡng, tập huấn các phương pháp dạy học mới cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh 82 3.2.6 Đổi mới quản lý kiểm tra đánh giá quá trình học tập của học sinh 83 3.2.7 Nâng cao hiệu quả quản lý ứng dụng công nghệ thông tin và các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 86 3.3 MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 89 3.4 KHẢO NGHIỆM NHẬN THỨC TÍNH CẤP THIẾT, KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 90
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 8TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 93
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94
1 KẾT LUẬN 94
2 KIẾN NGHỊ 96
TÀI LIỆU THAM KHẢO 98 PHỤ LỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1: Thực trạng quản lý trình độ của giáo viên 42 Bảng 2.2: Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông về
tầm quan trọng của nội dung quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 44 Bảng 2.3 Thực trạng về tình hình học tập môn tiếng Anh của học sinh trung học phổ
thông huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai 46 Bảng 2.4: Thực trạng quản lý giáo viên tiếng Anh với công tác đổi mới phương
pháp dạy học 48 Bảng 2.5: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tiếng Anh 51 Bảng 2.6: Thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh 53 Bảng 2.7: Thực trạng quản lý học sinh với công tác đổi mới phương pháp dạy học
môn Tiếng Anh 56 Bảng 2.8 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh của giáo viên bộ
môn tiếng Anh 58 Bảng 2.9 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới phương pháp dạy
học tiếng Anh 61 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết các biện pháp quản lý của
Hiệu trưởng trong việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 90 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng
trong hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 92
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sự nghiệp giáo dục luôn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của mỗi quốc gia Trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa hiện nay, Đảng và Nhà nước ta
coi: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” Muốn vậy, giáo dục phải đổi mới và phát triển
đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của mọi tầng lớp nhân dân về học tập và tiếp thu những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, rèn luyện những phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập quốc tế Nghị quyết lần thứ 4 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt
Nam khóa VII (01/1993) đã xác định: “Giáo dục đào tạo nhằm nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng, phát huy hiệu quả, đào tạo con người lao động tự chủ, năng động sáng tạo ” Để thực
hiện được những mục tiêu này, một trong những trọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông là tập trung vào cải tiến phương pháp dạy học (PPDH) Chỉ có đổi mới PPDH chúng ta mới có thể tạo ra được sự phát triển trong giáo dục, mới có thể tạo ra con người năng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang hướng đến nền kinh tế tri thức Mục tiêu của giáo dục trong thời đại hiện nay là tập trung vào việc phát huy tính tích cực, năng động và sáng tạo của người học nhằm hình thành năng lực nhận biết và giải quyết các vấn đề cho người học Để đạt được mục tiêu này cần thiết thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy theo định hướng lấy người học là trung tâm, là chủ thể của hoạt động dạy học, khuyến khích các hoạt động tích cực chủ động và sáng tạo
Trong bối cảnh hội nhập, hợp tác quan hệ quốc tế hiện nay về kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, giáo dục… mỗi quốc gia đều có sách lược phù hợp với tình hình của riêng mình Điều quan trọng, để thực hiện thành công sách lược này là phải vượt qua rào cản về ngôn ngữ Tiếng Anh là ngôn ngữ quốc tế trong hầu hết mọi phương diện của xã hội, là ngôn ngữ chung của các quốc gia, phương tiện để người học có thể tiếp cận nhanh chóng nhất tới các nền văn hoá và tri thức của thế giới
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 12Với đặc trưng riêng biệt này, môn tiếng Anh cũng giống như các môn học khác cần được đổi mới nội dung chương trình để phù hợp hơn, đáp ứng được đòi hỏi của xã hội
Từ khi đổi mới chương trình trung học phổ thông (THPT), việc dạy và học môn Tiếng Anh cũng có những thay đổi theo, nó ảnh hưởng đến các hoạt động dạy, kiểm tra, đánh giá của giáo viên (GV) và việc học tập của học sinh (HS) theo các kỹ năng nghe, nói, đọc
và viết Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy nhằm tạo cho người học có thể sử dụng tiếng Anh thành thạo trong giao tiếp, nghiên cứu tài liệu, tiếp nhận thông tin cũng như diễn đạt ý tưởng hay chia sẻ kinh nghiệm… thông qua tiếng Anh Do vậy, việc quản
lý hoạt động dạy và học tiếng Anh theo chương trình mới ở THPT cần những sự thay đổi thích ứng để theo kịp nhu cầu của xã hội
Việc quản lý đổi mới PPDH bộ môn tiếng Anh ở địa bàn huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai thời gian qua tuy có một số tiến triển khả quan về điểm số, chất lượng của người học Tuy nhiên, vẫn còn ảnh hưởng nhiều với cách dạy và học truyền thống chưa thật sự phát huy được khả năng của người dạy và người học Cách quản lí hoạt động dạy học của nhà trường nhìn chung vẫn còn dựa theo kinh nghiệm, chưa thật sự đổi mới nên còn nhiều hạn chế Do đó, tôi chọn đề tài nghiên
cứu về “Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở các
trường trung học phổ thông huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, tác giả sẽ đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH bộ môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai để nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh nói riêng và chất lượng dạy học trong trường THPT nói chung, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 134 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh là một phần quan trọng trong việc giáo dục các kỹ năng sử dụng ngôn ngữ của HS tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai Nếu xác lập và thực hiện đồng bộ được các biện pháp quản lý đổi mới PPDH môn tiếng Anh một cách khoa học, phù hợp với đặc điểm tình hình địa phương cũng như mỗi trường và mỗi lớp thì có thể nâng cao được chất lượng giáo dục môn tiếng Anh các trường THPT trên địa bàn huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT
5.2 Phân tích, đánh giá thực trạng việc quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai 5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT trên địa bàn huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, giáo dục một cách toàn diện cho HS trong giai đoạn hiện nay
6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
6.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai
6.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu ở 03 trường THPT thuộc huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, đó là:
Trường THPT Nhơn Trạch
Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
Trường THPT Phước Thiền
6.3 Giới hạn khách thể điều tra
Để đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT, đề tài tập trung khảo sát trên các nhóm đối tượng khách thể như sau: cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh
Demo Version - Select.Pdf SDK